Dziś: niedziela,
21 października 2018 roku.
Przegląd do nr 577 – październik 2018 r.
Historia
Człowiek dialogu

130 lat temu w Krzyworówni na Huculszczyźnie urodził się polski prozaik, eseista, filozof kultury, czciciel, badacz i piewca folkloru huculskiego Stanisław Vincenz. W czasach sowieckich, jego imię przemilczano i dopiero w latach 70. wyszedł on z zapomnienia, poczęto popularyzować jego twórczy dorobek.

W Kołomyi na gmachu byłego gimnazjum ustanowiono mu tablicę pamiątkową, jeszcze jedna, ale już wspólna z Iwanem Franką, jest w Obwodowej Bibliotece Iwano-Frankiwska. Jego imię nosi Polska Szkoła Sobotnia w Kołomyi.

Gdzie tylko zamieszkał, skupiał wokół siebie przyjaciół. Całe jego życie było nieustannym dialogiem z ludźmi i całym światem. Wybitni...

 
Podróże kształcą


Ratusz w Śniatyniu zbudowany w 1861 r. Jego wieża o wysokości 50 metrów pod tym względem ustępuje tylko wieży ratusza we Lwowie

Na Przykarpaciu, koło słynnego Śniatyna, leżą miejscowości, które dały światu całą plejadę wybitnych osobistości, jak chyba żadna inna okolica na dawnym Pokuciu i zachodzie Bukowiny.

Zacznijmy od samego Śniatyna, gdzie mieszkała, pracowała i zmarła w wieku zaledwie lat 30 szarytka, siostra Marta Więcka. Opiekując się w szpitalu chorymi, zaraziła się tyfusem i zmarła na...

 
Losy i drogi


Ksawery hr. Grocholski i jego córka

Kilka dni przed wyborami do polskiego parlamentu w styczniu 1947 roku, władze komunistyczne w Warszawie urządziły pokazowy proces, na którym na karę śmierci został skazany żołnierz AK i członek  cywilno-wojskowej organizacji „Zrzeszenie Wolność i Niezawisłość” (WiN) Ksawery hr. Grocholski, podolanin i potomek słynnego rodu na Kresach, pieczętujący się herbem Syrokomla (NB jego bliski krewny Włodzimierz hr. Grocholski w 1906 r. był pierwszym redaktorem i wydawcą...

 


Dr hab. hist. Mikołaj Iwanow
jest profesorem Uniwersytetu Opolskiego oraz Studium Europy Wschodniej Uniwersytetu Warszawskiego. Zajmuje się badaniem historii mniejszości polskiej w ZSRS. Napisał m.in. „Pierwszy naród ukarany. Polacy w Związku Radzieckim w latach 1921–1939", „Powstanie Warszawskie widziane z Moskwy". W 1981 roku z jego inicjatywy młodzi socjaliści rosyjscy skierowali odezwę do I...

 
Powstanie Warszawskie


Ludność cywilna Woli prowadzona przez Niemców ulicą Wolską, przypuszczalnie w pierwszych dniach sierpnia 1944 r. podczas tzw. Rzezi Woli. Fot. Bundesarchiv

„Każdego mieszkańca należy zabić, nie wolno brać żadnych jeńców, Warszawa ma być zrównana z ziemią i w ten sposób ma być stworzony zastraszający przykład dla całej Europy” – taki rozkaz wydał 1 sierpnia 1944 r., w reakcji na wybuch powstania w Warszawie, Reichsfuehrer SS Heinrich Himmler.

Od 40 do 60 tys. mieszkańców warszawskiej Woli zginęło w dniach 5-7 sierpnia 1944 r. w masowych egzekucjach i mordach dokonywanych przez oddziały niemieckie. Akcją niszczenia miasta i ludności...

 
Królów polskich przypadki

Wieczór 3 listopada 1771 r. był deszczowy, ponury i nie zachęcał do wędrówek ani spacerów. Król Stanisław August Poniatowski wracał z pałacu swego wuja Michała Czartoryskiego, gdy nagle usłyszał strzały.

Cała kareta się zatrzęsła, a ochrona królewska haniebnie uciekła. Władca został z garstką dworzan, którzy szybko zrezygnowali z walki. Dwóch najodważniejszych poległo podczas szamotaniny. Stanisław próbował niepostrzeżenie uciec z karety, ale napastnicy przechytrzyli go. W końcu porywacze wraz z królem ruszyli konno ulicami Warszawy, aby udać się do swojej kryjówki.

Jednak nagle staje się rzecz niebywała! Ci oswojeni...

 
2018 – rokiem Ireny Sendlerowej

- Witam Panią serdecznie, cieszę się, że znalazła Pani czas, by porozmawiać o Irenie Sendlerowej i jej niezwykłych działaniach w czasie II wojny światowej.

- Z przyjemnością odpowiem na Pani pytania.

- Dziś Pani Sendlerowa jest znana i podziwiana, wielokrotnie była nagradzana w różnych krajach, ale przecież nie zawsze tak było.

- Nie mogę powiedzieć, że była nieznana, ale o jej działalności w czasie wojny rzeczywiście wiedziało niewielu. Znana i podziwiana stała się po wystawieniu 1999 roku najpierw w USA a potem w Europie sztuki „Życie w słoiku”.

- Napisały ją czternastoletnie uczennice ze...

 
З історії магнатських родів

Нещодавно в невеличкому містечку Клевань, що на Рівненщині, відбулася незвична подія, пов’язана зі знаменитим князівським родом Чорторийських (Чарторийських). Перша письмова згадка про волинське містечко, засноване представником знаменитого литовсько-польського роду Михайлом Чорторийським, датована 1458 роком. Магнати розбудували в Клевані справжнє родове гніздо – звели замок над Стублою, костел,...

 
Historia


Podczas odczytu. Nadzieja Susznicka i Andrzej Amons

24 maja b.r. na zaproszenie pani dyrektor Marii Siwko „Dom Polski” w Kijowie odwiedził znany i szanowany przez Polonię ukraińską pan Andrzej Amons, syn Jana - działacz społeczny, prokurator wojskowy w st. sp., pułkownik.

Przez wiele lat p. Amons pracuje w archiwach i bada materiały o represjach stalinowskich, o Katyniu, bierze czynny udział w pracach wykopaliskowych w miejscach masowych mordów Polaków i przedstawicieli innych narodowości. Kiedy serce już nie wytrzymuje bólu i stałego napięcia, p. Andrzej idzie do szpitala i jak tylko trochę się podleczy,...

 

Громада Поляків Білоцерківщини 28 квітня 2018 року провела фестиваль Польсько-Української культури «Музичні зустрічі імені Ельжбети Рози Чацької в Білій Церкві» присвячений 100 річчю Незалежності Польщі.

Святкування пройшло в мальовничому державному дендрологічному парку Національної академії наук України«Олександрія», який відзначав свою 230 річницю.

Графиня Ружа-Марія Чацька народилася 9 жовтня 1876 року в Білій Церкві уродині головного управителя маєтку графів Браницьких,поміщика Володимирського повіту...

 
Dzieje Polski


Tak, według Jana Matejki, mógł wyglądać Bolesław Chrobry

Bolesław Chrobry to jeden z najciekawszych władców Polski i to nie tylko ze względu na to, że był pierwszym królem Polski. Najprawdopodobniej to on rozpoczął prawdziwą chrystianizację Polski.

Francuski kronikarz Adémar z Chabannes twierdził, że chrześcijaństwo przybyło do Polski… dopiero wraz ze świętym Wojciechem i że to biskup-tułacz ochrzcił Bolesława Chrobrego. Podobnych przekazów jest znacznie więcej. Księżna lotaryńska Matylda nazwała Chrobrego „źródłem”...

 
Pamiętnik redaktora


Wacław T. DOBRZYŃSKI

(1883 - 1962)
Redaktor „Dziennika Kresowego” Wacław Tadeusz Dobrzyński, syn Romualda i Marii urodz. w Kijowie 1896. Stopień naukowy, Uniwersytet Kijowski, 1907, Dyplom Kompozycji, Kijowska Szkoła Muzyczna

…Do Kijowa wróciłem nie sam, ale w towarzystwie mego ordynansa, typowego chłopa rosyjskiego, z guberni i woroneskiej, który, zwymyślawszy uprzednio prezesa i...

 
Historia


Rzadko zdarzało się, aby to żony zostawiały Radziwiłłów. Częściej to oni zmieniali małżonki jak rękawiczki lub utrzymywali swoje kochanki. Niemieckiej księżniczce Zofii (na ilustracji po lewej) Hieronim jednak nie wystarczał (po prawej).

Byli najpotężniejszym rodem w dziejach Rzeczypospolitej. Ich apetyt na władzę nie znał granic, a jednak nigdy nie zdobyli korony. Aby dodać sobie powagi, sfałszowali swój...

 
Historia


Byli obrzydliwie bogaci. A mimo to ich zachłanność ciągle rosła. Tak bardzo, że w końcu zapragnęli nawet korony Rzeczpospolitej. Na ilustracji fragment obrazu Aleksandra Orłowskiego „Uczta u Radziwiłłów”

 Byli najpotężniejszym rodem w dziejach Rzeczypospolitej. Ich apetyt na władzę nie znał granic, a jednak nigdy nie zdobyli korony. Aby dodać sobie powagi, sfałszowali swój rodowód. Aby zarobić, nie wahali się zdradzić. Byli...

 
Pamiętnik redaktora


Redaktor „Dziennika Kijowskiego” Wacław Tadeusz Dobrzyński, syn Romualda i Marii urodz. w Kijowie 1896. Stopień naukowy, Uniwersytet Kijowski, 1907, Dyplom Kompozycji, Kijowska Szkoła Muzyczna

Kontynuujemy publikację fragmentów pamiętnika jednego z pierwszych redaktorów „Dziennika Kijowskiego” - gazety wydawanej w pierwszych latach ubiegłego stulecia – Wacława T. Dobrzyńskiego. Jego wnuk, mieszkający obecnie w Anglii, zawitał do naszej redakcji i udostępnił...

 
Pamiętnik redaktora

(Pisownia oryginału)

Stosunki pomiędzy tą bracią dziennikarską były niezmiernie skomplikowane. Szczytu zagmatwania osiągnęły one w tzw. sprawie pomiędzy dwoma korektorami - Wnorowskim i Kutyłowskim (z przezwiska - "Kutwa"),  nie mogąc dojść do ładu lityganci udali się o wyrok do czterech prawników redakcyjnych, a więc - Paszkows­kiego, Zielińskiego, Mosiewicza i mnie. Na próżno nałamaw­szy sobie głów nad "sprawą", złożyliśmy ją ad acta pod tytułem „Casus Wnorowii Kutvaeque", w nawiasie: „nie do rozwiązania”. Ostatecznie zatarg został załagodzony w wyniku perfidnie podsuniętej przez Radziejowskiego sugestji:

„A co chłopcy, może byśmy tak poszli napić się cokolwiek wódki?" - co zostało przyjęte przez aklamację.

A propos słowa "casus". - brać nocna puściła kiedyś do artykułu wstępnego zamiast "casus belli"(pretekst do...

 
Nasze dzieje


Portret Piotra Gamrata Sulimy w kościele oo. Franciszkanów w Krakowie

Jeszcze w latach 1427- 1430 radykalnie nastawione obozy – pierwsi ideolodzy Reformacji - dokonali szereg najazdów na niemieckie księstwa, a w roku 1433, na Wschodnią Słowację i Wybrzeże Bałtyckie.

Wyznawali oni ideę bezpośredniego obcowania duszy wierzącego z Bogiem. W tym celu, ich zdaniem, kościół jest niepotrzebny w charakterze pośredniego ogniwa pomiędzy Bogiem a człowiekiem. Za źródło swej doktryny zwolennicy Reformacji, uznawali jedynie Pismo Święte - Biblię i, w odróżnieniu od...

 
Pamiętnik redaktora

Kontynuujemy publikację fragmentów pamiętnika jednego z pierwszych redaktorów „Dziennika Kijowskiego” - gazety wydawanej w pierwszych latach ubiegłego stulecia – Wacława Tadeusza Dobrzyńskiego. Jego wnuk, Ian Cantwell,  mieszkający obecnie w Anglii, zawitał niedawno do naszej redakcji i udostępnił nam ten niezwykły opis ówczesnych wydarzeń i atmosfery, w której prosperowało wówczas to pismo.

„Dziennik Kijowski” był dziełem „endecji”, a założycie­lem jego był znowuż jeden z „obszarników”, Włodzimierz hr. Grocholski.

Jako...

 
Polskie wsparcie, bolszewicka okupacja i zemsta Moskwy


1. Dywizja Ukraińska sformowana wiosną 1918 r.

Gdy w listopadzie 1918 roku I wojna światowa dobiegała końca, państwo ukraińskie dysponowało armią liczącą 300 tys. żołnierzy, miało też jeden rząd. Sytuacja Polski była wówczas bez porównania gorsza: Wojsko Polskie utworzone pod auspicjami Niemców nie miało nawet 10 tys. ludzi, a polska Rada Regencyjna kontrolowała jedynie niektóre ziemie zamieszkałe przez Polaków. Ukraińcy otrzymali wsparcie od Polski. Armie polska i ukraińska wspólnie zdobyły Kijów....

 


BYKOWNIA. Odkopane szczątki polskiego oficera.  Zdjęcie roku konkursu Grand Press Photo Fot. Maksymilian Rigamonti. 2011.

Вторгнення Червоної  армії 17 вересня 1939 року на територію Польської держави, не тільки відкрило шлях  II-й Світовій війни, але й зробило СРСР, упродовж двох наступних років союзником найкривавішого в історії людства   гітлерівського режиму. Внаслідок...

 

Na parę lat przed wojną przybył do Kijowa z wizytą car Mikołaj. Z natury rzeczy wizytę tę ignorowaliśmy na łamach „Dziennika Kijowskiego” jak tylko było można.  Między innymi uroczystościami miało się odbyć w słynnej operze kijowskiej gala przedstawienie.

Zaproszenie do loży dziennikarskiej otrzymał również „Dziennik”.

„Wiesz co - rzekł do mnie red. Zieliński - wybierz się jednak na tą galówkę A nuż coś się stanie”.

No, i stało się. Loża dziennikarska znajdowała się na pierw­szym piętrze...

 
Передплатити „Dziennik Kijowski” можна протягом року в усіх відділеннях зв’язку України