Dziś: poniedziałek,
27 lutego 2017 roku.
Przegląd do nr 537 luty 2017 r.
Historia
Ex libris


Okładka książki Serhija Segedy „Hetmańskie mogiły na Ukrainie” Uniwersytet Szczeciński, Wydawnictwo Naukowe Wydziału Humanistycznego „Minerwa”, ss.447

Ludzie zawsze szanowali mogiły (groby) swoich przodków, przywódców, kapłanów, bohaterów, mędrców, naukowców, artystów itd., budując w miejscach ich pochówków majestatyczne kompleksy memorialne...

Spotkania z Adamem


Defilada oddziałów Armii Czerwonej. Charków 1919

Dla zrozumienia i sprawiedliwej oceny polsko-ukraińskich relacji w czasie wybijania się na niepodległość po I wojnie światowej, konieczne jest ich postrzeganie w kontekście nie tylko skomplikowanych relacji między państwami Europy z ich sfrustrowanymi powojenną biedą obywatelami, ale także (a właściwie przede wszystkim) w odniesieniu do zagrożenia ze strony rosyjskiego bolszewizmu, a ściślej doktryny „rewolucji z zewnątrz”.

Jak wiemy, intencją polityczną...

Krótka historia zapomnianego króla


Król Aleksander Jagiellończyk w senacie

Za panowania Aleksandra Jagiellończyka została ustanowiona konstytucja Nihil novi, która zakładała, że król nie może nic postanowić bez zgody izby poselskiej i senatu. I to właściwie wszystko, co pamiętamy najbardziej z okresu jego panowania.

Aleksander Jagiellończyk był ostatnim wielkim księciem litewskim, który znał język litewski. Dbał o rozwój stołecznego Wilna oraz zapewnił Wielkiemu Księstwu Litewskiemu samodzielność w prowadzeniu polityki zagranicznej. Jego...

Spotkania z Adamem


Wielka Czwórka
Paryskiej Konferencji Pokojowej: David Lloyd George, Vittorio Emanuele Orlando, Georges Clemenceau i prezydent USA Woodrow Wilson

Pod rozkazami gen. Józefa Hallera zgrupowano znaczne siły. Ich trzon stanowiły: I korpus gen. Daniela Odry, 1 i 2 Dywizje Strzelców z Armii Polskiej we Francji, Grupa Operacyjna gen. Aleksandra Karnickiego, Lwowska Dywizja Piechoty oraz zgrupowanie gen. Wacława Iwaszkiewicza z podległą mu Grupą Operacyjną gen. Władysława Jędrzejewskiego i nowo sformowane 3 i...

Bohaterowie w mundurach


Dziękując Andrzejowi Amonsowi za wykład Generalny Konsul RP w Kijowie Tomasz Dederko zaznaczył, m.in.,że warto częściej organizować spotkania poruszające takiego rodzaju dotyczące kart historii tematy, które do lat dziewięćdziesiątych były metodycznie pomijane

Biblioteka im. A. Mickiewicza przy ul. I. Franki 16/2 w Kijowie od wielu...

Spotkania z Adamem


Misja aliancka we Lwowie, luty 1919. Od lewej: Stanisław Wańkowicz, Robert Lord, gen. Joseph Barthelemy, gen. Tadeusz Rozwadowski, płk Adrian Carton de Wiart, mjr Giuseppe Stabile

Zanim doszło do podpisania 21 kwietnia 1920 r. umowy warszawskiej, będącej polityczno-militarnym porozumieniem o fundamentalnym znaczeniu dla zaistnienia i trwania w niepodległości Polski i Ukrainy - krajów śmiertelnie zagrożonych czy to czerwoną czy białą...

Nasze drogi


Uczestnicy konferencji „Polacy na Ukrainie: drogi i losy”, Kijów 15.10.2016

Międzynarodowa Konferencja naukowo-praktyczna „Polacy na Ukrainie: drogi i losy” ku upamiętnieniu 80 rocznicy deportacji do Kazachstanu, odbyła się w przestrzennej (a mimo to przytulnej) auli Narodowego Uniwersytetu Zasobów Biologicznych i Racjonalnego Wykorzystania Natury Ukrainy (NUZBiRWNU).

Obywatele Ukrainy! Zróbmy wnioski z męczeństwa przodków i uczmy się! – to hasło było w podtekście prawie każdego wystąpienia, każdego...

Nieznana strona z historii polskiej wspólnoty Kijowa początku XX w.: działalność polskich organizacji studenckich w Kijowskim Instytucie Handlowym


Utajnione żądanie z
oddziału żandarmerii Kijowa do kierownictwa Kijowskiego Instytutu Handlowego dot. wyjaśnień faktycznej działalności KółkaMłodzieży Polskiej (styczeń 1913)

Podobnie jak w przypadku innych organizacji studenckich Kijowskiego Instytutu Handlowego członkami Kółka Polskiego mogli być jedynie studenci i studentki tej uczelni. Lecz nie zaznaczano się przy tym,...

Spotkania z Adamem


Mapa Galicji Wschodniej z propozycjami podziału styczeń-luty 1919. Zaznaczona Linia Barthelemy

Nowopowstałe w wyniku przewrotu bolszewickiego państwo rosyjskie - Rosyjska Federacyjna Socjalistyczna Republika Radziecka* - nie miała zamiaru respektować postanowień traktatu brzeskiego i rezygnować z terytoriów dawnego Imperium Rosyjskiego, w tym oczywiście z Ukrainy, którą Rosja od niemal początków zaistnienia uważała za swą integralną część. Realizując ową imperialną doktrynę, bolszewicy utworzyli w listopadzie...

Nieznana strona z historii polskiej wspólnoty Kijowa początku XX w.: działalność polskich organizacji studenckich w Kijowskim Instytucie Handlowym

Wracając natomiast do istnienia polskich organizacji w murach Kijowskiego Instytutu Handlowego, trzeba pamiętać, że już sam fakt, zgromadzenia znacznej liczby Polaków w zbiorowości studentów tej uczelni całkiem naturalnie nakłaniał ich do samoorganizacji w imię zachowanie języka ojczystego, kultury i pomocy wzajemnej w sferze społecznej. Tendencja ta uwarunkowana była się z jednej strony - dawnymi tradycyjnymi w studenckim środowisku polskim (i globalnie europejskim) skłonnościami do samoorganizacji, zaś z drugiej strony - wsparciem tej tendencji, okazywanym przez kierownictwo Kijowskiego Instytutu Handlowego. Ostatni czynnik pozwalał studentom...

Nieznana strona z historii polskiej wspólnoty Kijowa początku XX w.: działalność polskich organizacji studenckich w Kijowskim Instytucie Handlowym


Budynek Kijowskiego Instytutu Handlowego (wówczas przy Bulwarze Bibikowskim 24), w którym działało Polskie Kółko Studenckie (obecnie Uniwersytet Pedagogiczny im. Dragomanowa - Bulwar Tarasa Szewczenki 14)

Od momentu swojego zaistnienia miasta były zawsze płaszczyzną, na której stykali się przedstawiciele różnych grup etnicznych, religii, cywilizacji i było to zjawisko właściwe zwłaszcza dla miast...

Pamięć – jak prochy w grobowcu:
wydaje się, że to coś stałego,
ale jak dotkniesz – rozsypuje  się…

Nieprawdą jest raczej, że „Dziennik Kijowski” powstał w marcu 1992 roku - przynajmniej nieprawdą w moim osobistym odczuciu. Dla mnie „niepokalane poczęcie” DK nastąpiło jeszcze gdzieś w roku 1946, kiedy to po raz pierwszy, jako 4-letni chłopaczek, zacząłem nie tylko słyszeć, lecz i rozumieć polskie słowa.

Było to na zachodzie Polski, na lotniczej bazie wojskowej Armii Radzieckiej, gdzie ojciec, po odniesieniu ran na wojnie jako lotnik-myśliwiec, odbywał służbę jako oficer sztabu pułku lotniczego do roku 1950, przed tym, jak dyslokowano jego pułk z Polski na Daleki Wschód; jak okazało się z powodu wojny w Korei. Wtedy, jeszcze w...

Historia Legionów

Wybuch Wielkiej Wojny wielu Polaków przywitało z wiarą, że konflikt otworzy ich ojczyźnie drogę do niepodległości. Nadzieje te pobudził przede wszystkim fakt, że zaborcy znajdowali się we wrogich sobie obozach wojskowo-politycznych. Ścisła współpraca Rosji, Niemiec i Austro-Węgier w kwestii polskiej została przerwana…

Gdy latem 1914 r. w Europie narastał kryzys polityczny wywołany zabójstwem arcyksięcia Ferdynanda w Sarajewie, Józef Piłsudski rozpoczynał realizację od dawna  przygotowywanych planów wojennych. Wykorzystując autonomię Galicji i rozwijający się na jej terenie ruch paramilitarny, starał się tworzyć kadry przyszłego wojska polskiego. Według ustalonej koncepcji, w pierwszej fazie konfliktu zamierzał na jego czele walczyć u boku Austro-Węgier przeciwko...

Spotkania z Adamem


Budynek obrad (w 1911 r.) Ukraińskiej Centralnej Rady. (Dziś Kijowski Dom Nauczyciela)

I wojna światowa diametralnie zmieniła polityczną konfigurację Europy. Państwa, które sto kilkadziesiąt lat wcześniej zgodnie dzieliły się ziemiami Rzeczypospolitej, weszły w wyniszczający konflikt i w efekcie straciły mocarstwowy charakter.

Trwająca w okresie 28 VII 1914 – 11 XI 1918 r. wojna postawiła dwóch zaborców (Austro-Węgry i Niemcy) przeciwko trzeciemu (Rosji), wchodzącemu w...

Co czwarty powstaniec miał broń

1 sierpnia 1944 roku na rozkaz Komendanta Głównego Armii Krajowej, gen. Tadeusza Komorowskiego, „Bora”, w Warszawie wybuchło Powstanie. Przez 63 dni powstańcy prowadzili z wojskami niemieckimi heroiczną i osamotnioną walkę, której celem była niepodległa Polska, wolna od niemieckiej okupacji i sowieckiej dominacji.

Powstanie to, było największą akcją zbrojną podziemia w okupowanej przez Niemców, Europie. Planowane na kilka dni, trwało ponad dwa miesiące. Jego nadrzędnym celem, było wyzwolenie stolicy spod niezwykle brutalnej niemieckiej okupacji, pod którą znajdowała się od września 1939 roku.

Do walki w...

Spotkania z Adamem


Lwowski Teatr Skarbkowski, sala redutowa którego w latach 1861-1880 służyła także jako miejsce obrad Galicyjskiego Sejmu Krajowego

Wydarzenia 1846 r. w Rzeczpospolitej Krakowskiej i Galicji zachodniej dały Wiedniowi asumpt do zmodyfikowania relacji między centralną władzą Imperium a podległą jej polską prowincją - unieważniono postanowienie kongresu wiedeńskiego z 1815 r. o niezależności Rzeczpospolitej Krakowskiej i powołano Wielkie...


Stanowisko przy pochówku
numer 1, w którym stwierdzono największą liczbę rzeczy osobistych i różnych przedmiotów należących do poległych w bojach żołnierzy i oficerów armii rosyjskiej i...

Losy i drogi


Wita nas miasto, gdzie niegdyś spędzaliśmy wakacje
u babci

Od dłuższego czasu myślałem o podróży do rodzinnego miasta Ryzińskich Sądowej Wiszni, miasta moich lat dziecięcych. Jednak na wyjazd nie mogłem się zdecydować, chyba brakło mi odwagi, by zmierzyć się z przeszłością. Do podjęcia męskiej decyzji zmobilizował mój syn Bolesław zamieszkały na stałe w Nowym Jorku.

Sądowa Wisznia kojarzy mi się miejscem, gdzie od lat spędzaliśmy wakacje u babci Emilii Ryzińskiej...

Spotkania z Adamem

Śmierć Edwarda Dembowskiego była tyleż chwalebna co bezsensowna – nie rozumiał ten dzielny patriota, że sprzeczne interesy szlachty i chłopstwa były wystarczającą przeszkodą w integrowaniu owych warstw społecznych przeciwko zaborcy jako wspólnemu rzekomo wrogowi - dla pańszczyźnianego chłopa gradacja wrogów zaczynała się zawsze od tego, kto najbardziej go wyzyskiwał.

Choć na podstawie przekazów naszych przodków twierdzi się, że Polakom w zaborze austriackim żyło się lżej niż w Kongresówce czy pod Prusakami, to przeczy temu wiele faktów, a szczególnie...

Może zmarnowana szansa w historii

Niedawne zebranie Kijowskiego Polskiego Zgromadzenia Szlacheckiego „Zgoda” im. Marjana Malowskiego pozostanie się w pamięci jego uczestników gdyż zebranie odwiedziły go nieprzeciętne osobistości - małżeństwo Heleny i Tymura Litowczenków - wybitnych pisarzy ukraińskich, autorów całego zestawu powieści historycznych, jakie zaciekawiły wszystkich zainteresowanych stosunkami polsko-ukraińskimi w ciągu wieków.

Na naszym zebraniu, które odbyło się w Centrum ds. Rodziny i Kobiet Szewczenkowskiej Dzielnicy m. Kijowa. małżeństwo prezentowało swoją nową powieść, wydaną przez charkowskie wydawnictwo „Folio” pt. „Fatalny błąd”. Utwór poświęcony jest praktycznie całkiem nieznanej postaci historii polsko-ukraińskiej - pułkownikowi Jerzemu...

Spotkania z Adamem


Szarża krakusów na Rosjan w Proszowicach 1846 (akwarela Juliusza Kossaka)

    Chociaż powstaniu listopadowemu nie sprzyjały żadne europejskie dwory (łącznie z papieskim - Grzegorz XVI potępił powstanie jako „bunt przeciwko legalnej władzy cara”, a ów car, wówczas Mikołaj I Romanow, obwieścił światu swą zgoła niechrześcijańską nienawiść do dzielnego narodu: „ Nie wiem, czy będzie jeszcze kiedy jaka Polska, ale tego jestem pewien,...

Dziennik Kijowski