Dziś: sobota,
21 kwietnia 2018 roku.
Przegląd do nr 565 – kwiecień 2018 r.
Historia
Historia


Byli obrzydliwie bogaci. A mimo to ich zachłanność ciągle rosła. Tak bardzo, że w końcu zapragnęli nawet korony Rzeczpospolitej. Na ilustracji fragment obrazu Aleksandra Orłowskiego „Uczta u Radziwiłłów”

 Byli najpotężniejszym rodem w dziejach Rzeczypospolitej. Ich apetyt na władzę nie znał granic, a jednak nigdy nie zdobyli korony. Aby dodać sobie powagi, sfałszowali swój rodowód. Aby zarobić, nie wahali się zdradzić. Byli...

Pamiętnik redaktora


Redaktor „Dziennika Kijowskiego” Wacław Tadeusz Dobrzyński, syn Romualda i Marii urodz. w Kijowie 1896. Stopień naukowy, Uniwersytet Kijowski, 1907, Dyplom Kompozycji, Kijowska Szkoła Muzyczna

Kontynuujemy publikację fragmentów pamiętnika jednego z pierwszych redaktorów „Dziennika Kijowskiego” - gazety wydawanej w pierwszych latach ubiegłego stulecia – Wacława T. Dobrzyńskiego. Jego wnuk, mieszkający obecnie w Anglii, zawitał do naszej redakcji i udostępnił...

Pamiętnik redaktora

(Pisownia oryginału)

Stosunki pomiędzy tą bracią dziennikarską były niezmiernie skomplikowane. Szczytu zagmatwania osiągnęły one w tzw. sprawie pomiędzy dwoma korektorami - Wnorowskim i Kutyłowskim (z przezwiska - "Kutwa"),  nie mogąc dojść do ładu lityganci udali się o wyrok do czterech prawników redakcyjnych, a więc - Paszkows­kiego, Zielińskiego, Mosiewicza i mnie. Na próżno nałamaw­szy sobie głów nad "sprawą", złożyliśmy ją ad acta pod tytułem „Casus Wnorowii Kutvaeque", w nawiasie: „nie do rozwiązania”. Ostatecznie zatarg został załagodzony w wyniku perfidnie podsuniętej przez Radziejowskiego sugestji:

„A co chłopcy, może byśmy tak poszli napić się cokolwiek wódki?" - co zostało przyjęte przez aklamację.

A propos słowa "casus". - brać nocna puściła kiedyś do artykułu wstępnego zamiast "casus belli"(pretekst do...

Nasze dzieje


Portret Piotra Gamrata Sulimy w kościele oo. Franciszkanów w Krakowie

Jeszcze w latach 1427- 1430 radykalnie nastawione obozy – pierwsi ideolodzy Reformacji - dokonali szereg najazdów na niemieckie księstwa, a w roku 1433, na Wschodnią Słowację i Wybrzeże Bałtyckie.

Wyznawali oni ideę bezpośredniego obcowania duszy wierzącego z Bogiem. W tym celu, ich zdaniem, kościół jest niepotrzebny w charakterze pośredniego ogniwa pomiędzy Bogiem a człowiekiem. Za źródło swej doktryny zwolennicy Reformacji, uznawali jedynie Pismo Święte - Biblię i, w odróżnieniu od...

Pamiętnik redaktora

Kontynuujemy publikację fragmentów pamiętnika jednego z pierwszych redaktorów „Dziennika Kijowskiego” - gazety wydawanej w pierwszych latach ubiegłego stulecia – Wacława Tadeusza Dobrzyńskiego. Jego wnuk, Ian Cantwell,  mieszkający obecnie w Anglii, zawitał niedawno do naszej redakcji i udostępnił nam ten niezwykły opis ówczesnych wydarzeń i atmosfery, w której prosperowało wówczas to pismo.

„Dziennik Kijowski” był dziełem „endecji”, a założycie­lem jego był znowuż jeden z „obszarników”, Włodzimierz hr. Grocholski.

Jako...

Polskie wsparcie, bolszewicka okupacja i zemsta Moskwy


1. Dywizja Ukraińska sformowana wiosną 1918 r.

Gdy w listopadzie 1918 roku I wojna światowa dobiegała końca, państwo ukraińskie dysponowało armią liczącą 300 tys. żołnierzy, miało też jeden rząd. Sytuacja Polski była wówczas bez porównania gorsza: Wojsko Polskie utworzone pod auspicjami Niemców nie miało nawet 10 tys. ludzi, a polska Rada Regencyjna kontrolowała jedynie niektóre ziemie zamieszkałe przez Polaków. Ukraińcy otrzymali wsparcie od Polski. Armie polska i ukraińska wspólnie zdobyły Kijów....


BYKOWNIA. Odkopane szczątki polskiego oficera.  Zdjęcie roku konkursu Grand Press Photo Fot. Maksymilian Rigamonti. 2011.

Вторгнення Червоної  армії 17 вересня 1939 року на територію Польської держави, не тільки відкрило шлях  II-й Світовій війни, але й зробило СРСР, упродовж двох наступних років союзником найкривавішого в історії людства   гітлерівського режиму. Внаслідок...

Spotkania z Adamem


Okładka aktu nadawczego z maja 1922 roku.

Najwięcej osadników, bo ponad 41% znajdowało się na Wołyniu, 21 % w woj. nowogródzkim, 13 % w woj. wileńskim, 12% w woj. poleskim i 11% w woj. białostockim. Ludność osadnicza w tych pięciu województwach w 1931 roku szacowana była na 34 tysiące osób, reprezentowała na tym terenie zaledwie 0,5% ogółu ludności, w tym 1,3 % ludności polskiej

Niejednorodność etniczna państwa polskiego stwarzała szereg problemów jego kolejnym rządom. W okresie funkcjonowania...

Znasz-li ten kraj


Wiadukty kolejowe nad Prutem

W okresie międzywojennym Huculszczyzna, po Zakopanem i Tatrach, była w Polsce drugim najważniejszym ośrodkiem turystycznym w ogóle, jak i turystyki górskiej i sportów zimowych. Jaremcze, Worochta i Żabie uzyskały status uzdrowisk. Powstało tu wówczas wiele nowych stylowych pensjonatów, domów letniskowych, sanatoria, schroniska, lokale rozrywkowe, restauracje, kawiarnie i kina.

Na stacje kolejowe w Jaremczu i w Worochcie przyjeżdżały bezpośrednie pociągi ze Lwowa i Warszawy; tysiące warszawiaków spędzało tu wakacje. Ta popularność...

Spotkania z Adamem

Traktat ryski oddalił na nieokreśloną przyszłość szansę wybicia się Ukrainy na niepodległość; szansę stworzoną rezultatami I wojny światowej. Mało tego, cofał proces integracji i pogłębiania tożsamości narodowej Ukraińców. Przymusowa polonizacja rdzennej ludności Kresów Wschodnich II RP generowała wrogość do nowej władzy i w konsekwencji utrwalała skrajny nacjonalizm z silnym akcentem antypolskim. W obrębie USRR, natomiast, bezwzględne wdrażanie doktryny komunistycznej (z ludobójstwem przez głód jako karą za niepokorność!), wręcz zagrażało...

Na parę lat przed wojną przybył do Kijowa z wizytą car Mikołaj. Z natury rzeczy wizytę tę ignorowaliśmy na łamach „Dziennika Kijowskiego” jak tylko było można.  Między innymi uroczystościami miało się odbyć w słynnej operze kijowskiej gala przedstawienie.

Zaproszenie do loży dziennikarskiej otrzymał również „Dziennik”.

„Wiesz co - rzekł do mnie red. Zieliński - wybierz się jednak na tą galówkę A nuż coś się stanie”.

No, i stało się. Loża dziennikarska znajdowała się na pierw­szym piętrze...

15 października 1817 roku, zmarł Tadeusz Kościuszko (białorus. Тадэвуш Касьцюшка, lit. Tadas Kosciuška, ang. Thaddee Kosciusko), wielki bohater czterech narodów: polskiego, białoruskiego, litewskiego i amerykańskiego, człowiek renesansu.

Amerykanie uważają go za bohatera narodowego, jako że uczestniczył w wojnie o niepodległość Stanów Zjednoczonych, toczącej się w latach 1775-1783. Dziewięć lat później brał udział w wojnie polsko-rosyjskiej, zaś w 1794 r. był najwyższym Naczelnikiem Sił Zbrojnych w powstaniu, które od jego nazwiska nazywane jest powstaniem kościuszkowskim....

Znasz-li ten kraj


„Nowożeńcy” Fryderyk Pautsch (rodem z huculskiego Delatyna), 1910. Olej na płótnie.

Historię peregrynacji polskich pisarzy na Huculszczyznę rozpoczął i autorem pierwszego literackiego przekazu o Huculszczyźnie był w 1829 roku Władysław Wójcicki (1807-1879), folklorysta, historyk, edytor. W latach 1827-30 odbywał podróże po kraju w poszukiwaniu materiałów, związanych z obyczajami i obrzędami ludu. To zaprowadziło go również na Huculszczyznę, którą...

Spotkania z Adamem


„Rosja obiecuje, gdy jest do tego zmuszona, i nie dotrzymuje swych obietnic z chwilą, gdy ma po temu siłę” – Józef Piłsudski

Kształtowanie się granic i ustroju II RP było procesem długotrwałym, skomplikowanym i dla wielu Polaków dramatycznym. Szanse na niepodległość Polski stworzyła I wojna światowa, a następnie przewrót bolszewicki 1917 w Rosji oraz Rewolucja listopadowa* w Niemczech. Powodzenie rokowały dwie koncepcje,...

Spotkania z Adamem


Mapa Europy Środkowo-Wschodniej po traktacie pokojowym w Rydze

Polsko-sowieckie rokowania rozjemcze rozpoczęły się jeszcze w sierpniu 1920 roku w Mińsku, gdy niepodległość Polski była mocno zagrożona. Po klęsce bolszewików i tym samym uzyskaniu przez RP przewagi negocjacyjnej, rokowania przeniesiono na neutralny grunt - do Rygi (21 IX 1920). Polskę reprezentowali tak zwolennicy (Leon Wasilewski, Henryk Strasburger), jak i przeciwnicy realizacji idei Józefa Piłsudskiego, aby stworzyć antyrosyjską federację niepodległych państw,...

Znasz-li ten kraj


Obserwatorium na Popie Iwanie

Kosów, Kuty i Pistyń (obok Kołomyi) były w XIX w. ośrodkami powstawania, a następnie produkcji słynnej ceramiki pokuckiej. Za twórcę pokuckiego stylu w ceramice polskiej uważany jest Aleksander Bachmiński, działający w połowie XIX w., a także Tomasz i Petronela Nappowie z Kut i rodzina Sowickich z Kołomyi. Na przełomie XIX/XX w. głównym centrum garncarstwa artystycznego był Pistyń.

Na Huculszczyźnie urodziło się szereg znanych i zasłużonych Polaków, m.in.: Stanisław Jan Jabłonowski...

Znasz-li ten kraj

Na Huculszczyźnie Polacy mieszkali głównie na podgórzu czarnohorskim (miasteczka Kosów Huculski, Kuty, Jabłonów i Pistyń) i Gorganów (miasteczka Delatyn i Sołotwina).

Pierwszy polski kościół rzymskokatolicki został zbudowany na Huculszczyźnie w Kutach w XVI w., a parafie katolickie powstały tu, a właściwie tylko na jej północnych obrzeżach, poza jednym wyjątkiem, dopiero w XVIII w. lub później: w Sołotwinie przed 1666 rokiem, Kutach w 1727 roku, Kosowie Huculskim w 1740 roku, Jabłonowie w 1760 roku i Pistyniu w 1776 roku; dopiero w 1867 roku powstała parafia w Delatynie, a w XX w. zbudowano kościoły w...

Spotkania z Adamem

W bitwie warszawskiej straciło życie 4,5 tys. polskich żołnierzy, a 22 tys. zostało rannych; 10 tys. zaginęło bez wieści. Po stronie rosyjskiej dokładna liczba zabitych nie jest znana, przyjmuje się ok. 25 tys. poległych i ciężko rannych; do niewoli polskiej trafiło 60 tys., natomiast Niemcy internowali 45 tys. bolszewików.

Za klęskę wojsk rosyjskich w bitwie warszawskiej Tuchaczewski obciążał Józefa Stalina. Twierdził on słusznie, że dyrektywa Kamieniewa, dotycząca przekazania z Frontu Południowo-Zachodniego 1 Armii Konnej i 12 Armii pod jego rozkazy, została zablokowana właśnie przez Stalina. Inni,...

Odtwarzanie historii

15 lipca 2017 roku na Polach Grunwaldzkich - tak jak 607 lat temu - połączone siły polsko-litewskie z oddziałami ruskimi i czeskimi pokonały armię Zakonu Krzyżackiego. W inscenizacji bitwy wzięło udział ponad tysiąc rekonstruktorów z całej Europy, a ich zmagania obejrzało 75 tys. widzów.

W uroczystym apelu na Wzgórzu Pomnikowym, oprócz wojska, wzięło udział blisko 1,3 tys. harcerzy - uczestników Zlotu Grunwaldzkiego, który jest największą doroczną letnią imprezą harcerską. Zlot Wspólnoty Drużyn Grunwaldzkich odbywał się pod hasłem "Będąc harcerzem jesteś rycerzem", a jego...

Znasz-li ten kraj

Jeszcze w momencie wybuchu I wojny światowej Huculi nie byli grupą etniczną o wyraźnie określonej świadomości narodowej. Pamiętać jednak należy, iż zarówno język (dialekt ukraiński) oraz przynależność do Kościoła grekokatolickiego (unickiego) w naturalny sposób łączyły ich z resztą Ukraińców, zamieszkujących Galicję Wschodnią.

Pomimo to w okresie galicyjskim, czyli panowania austriackiego w latach 1772-1914/1918, Huculi nie brali praktycznie żadnego udziału w rozwijającym się wówczas narodowym ruchu ukraińskim, który pierwotnie dążył jedynie do...

Spotkania z Adamem


Towarzysząca bolszewickiej agresji prymitywna propaganda, mająca wsączyć w tych „których dręczy głód” nienawiść do „panów”, nie odniosła zamierzonego skutku. Reprodukcja bolszewickiego plakatu propagandowego,...

Znasz-li ten kraj

„Już od IX wieku pasterze z Wołoszczyzny (także mołdawscy i węgierscy z Karpat południowych) wraz z rodzinami i stadami owiec i kóz posuwali się górami i wzdłuż nich w poszukiwaniu pastwisk, dochodząc niemal do Tatr. Prawosławna wspólnota religijna obu grup doprowadziła do zlania się ich i wytworzenia jednego narzecza opartego na języku ruskim z domieszką wołoską i polską. Ślady pochodzenia wołoskiego znaleźć można w nazwach miejscowości i gór, nazwach pospolitych, architekturze, strojach ludowych. W XII w. monumentalny łańcuch Czarnohory i jej podnóży należał do Rusi...

Передплатити „Dziennik Kijowski” можна протягом року в усіх відділеннях зв’язку України