Dziś: poniedziałek,
25 września 2017 roku.
Przegląd do nr 551 wrzesień 2017 r.
Edukacja
Poradnik językowy
Na co dzień ?

Zgodnie z tym, co podają współczesne słowniki, muszą to być trzy wyrazy i na nic zda się w tym wypadku odwoływanie do wyrazu codziennie. Otóż, przez długi czas (jeszcze blisko pół wieku temu) obowiązywała pisownia... na codzień (codzień łącznie), bo tak postanowił Komitet Ortograficzny Polskiej Akademii Umiejętności w 1936 r. Dopiero na początku lat 60. ub. wieku, na polecenie ówczesnego Ministerstwa Oświaty, językoznawcy zmienili ortografię wielu wyrazów i połączeń wyrazowych, w tym na codzień.

W roku dwa tysiące piętnastym!

Częstym błędem jest mówienie o „roku dwutysięczny pierwszym” „dwutysięcznym trzynastym”, itp. Nie, rok dwutysięczny mieliśmy tylko jeden. Kolejne lata to rok „dwa tysiące pierwszy”, „dwa tysiące drugi”, „dwa tysiące trzeci” itp. Nie mówimy przecież, że coś wydarzyło się w roku „tysięcznym czternastym”, ale w roku „tysiąc czternastym”.

Jak rozpocząć oficjalny e-mail?

W korespondencji tradycyjnej najbardziej rozpowszechnione były zwroty Szanowna Pani, Szanowny Panie i Szanowni Państwo. Młodzi Polacy niechętnie się nimi posługują, gdyż zwroty te wydają im się zbyt sztywne i oficjalne, silnie dystansujące nadawcę i odbiorcę, a nawet archaiczne.

Swoje maile kierowane do osób starszych lub nieznanych rozpoczynają od Witam lub Dzień dobry bądź Dobry wieczór. Problem polega na tym, że takie rozpoczęcie listu wielu odbiorców ocenia jako niestosowne. Popularne Witam zakłada bowiem nadrzędność nadawcy wobec odbiorcy. Student piszący do wykładowcy Witam, Witam serdecznie czy Witam Pana Profesora odwraca relacje zachodzące między nimi: siebie stawia w pozycji nadrzędnej wobec wykładowcy. Zwroty Dzień dobry czy Dobry wieczór są nieco lepsze, ale wywodzą się z języka mówionego, dlatego nie wszyscy korespondenci są dla tych form wyrozumiali.

Jeśli więc nie chciałoby się zrazić do siebie odbiorcy, najlepiej oficjalny list rozpocząć od standardowego Szanowna Pani, Szanowny Panie. Ponadto możemy wykorzystać tytuły naukowe i nazwy pełnionych funkcji, np. Szanowny Panie Profesorze, Szanowny Panie Dyrektorze, a także - zmniejszając dystans do rozmówcy - Panie Kierowniku, Pani Redaktor, Panie Doktorze. Gdy korespondencji nie kierujemy do konkretnej osoby, np. w listach do urzędu czy redakcji, przydatna będzie z kolei forma Szanowni Państwo.

Pamiętajmy, że do osób mających wyższy status pragmatyczny nie wolno zwracać się, używając form pan, pani wraz z imieniem. Pani Aniu, Panie Rafale - tak może napisać do doktoranta promotor pracy, przełożony do podwładnego, osoba wyraźnie starsza do znanej sobie osoby młodszej. Zachowanie odwrotne jest niegrzeczne.

W zwrocie do adresata nie umieszczamy także nazwiska. Nie należy więc pisać Pani Joanno Kowalska lub Panie Doktorze Nowak.

Na koniec słów kilka o zapisie. Jeżeli zwrot do adresata kończy wykrzyknik, pierwszy wyraz nowego akapitu zaczyna wielka litera.

Zamiast wykrzyknika po zwrocie do adresata możemy postawić przecinek. Wtedy jednak nowy akapit zaczyna mała litera.

Na pocieszenie osób, które nie mogą się przekonać do używania zwrotów Szanowna Pani, Szanowny Panie, dodam, że zasady grzeczności językowej podlegają zmianom.

Prawdopodobnie przyjdzie czas, że formę Witam na początku oficjalnego e-maila uznamy za stosowną. Nim to nastąpi, lepiej jej unikać.

M.G.W.

Dziennik Kijowski