Dziś: wtorek,
26 września 2017 roku.
Przegląd do nr 552 wrzesień 2017 r.
Przeczytaj
Wisła
Rok królowej polskich rzek

„Warszawski widok, czyste powietrze
I Wisła zewsząd wypływa
Nie ma na świecie piękniejszej rzeki
Dla warszawskiego rodaka”

 – śpiewała kiedyś osławiona folklorem miejskim, Kapela Czerniakowska, a stołeczny lud się uśmiechał i bawił. Bo Wisła dla mieszkańca Warszawy, Mazowsza, ale także Krakowa, Torunia, Pilicy, Gdańska, Skoczowa, Skawiny, Połańca, Wyszogrodu i dziesiątków innych większych i mniejszych miast polskich, jest tym, co żywi, łagodzi klimat, a latem jeszcze pozwala popływać żaglówką, kajakiem, wykąpać się.

Lecz Wisła, to nie tylko walory turystyczne, ale i gospodarcze. To jest rzeka, którą należy użytkować, wziąć w swoje ręce opiekę nad nią i ją zagospodarować. Stąd obecny rząd już zadeklarował 30 miliardów złotych na użeglownienie tej rzeki. Żegluga śródlądowa jest bowiem opłacalna, ekologiczna i ekonomiczna. Rzekę należy spiętrzyć, przytrzymać wodę, zabezpieczyć ludność, która wzdłuż niej mieszka przed powodzią i rolnikom zapewnić taki poziom wód gruntowych, który będzie chronił przed suszą. Wiedzieć też należy, że transport drogą wodną należy do najbardziej czystych metod przewożenia towarów. Wymaga co prawda inwestycji w infrastrukturę, konserwację dróg wodnych, stałe ich pogłębianie lub likwidowanie mielizn, ale jest też wysoce opłacalny.

  Wisła jest najdłuższą polską rzeką, liczy 1047 km długości, bierze swój początek w  miejscowości Wisła i przez Zatokę Gdańską, wpada do Morza Bałtyckiego. Snując się przez Polskę, tworzy trzy największe zbiorniki: Jezioro Czerniańskie, Jezioro Goczałkowickie i Jezioro Włocławskie. Ma też swoje – a jakże – powstałe jeszcze w roku 1984, Muzeum Wisły w Tczewie.

Ta królowa polskich rzek jest symbolem polskości, częścią kultury i dziedzictwa naszego narodu i trwale wpisana jest w serca i tożsamość Polaków. Sejm RP, doceniając jej rolę i znaczenie, 22 czerwca 2016 roku, podjął uchwałę w sprawie ustanowienia roku 2017, Rokiem Rzeki Wisły.

Wśród pomysłodawców inicjatywy, był Społeczny Komitet Obchodów Roku Wisły, który zapowiedział, że za rozmaite imprezy z tym związane odpowiadać będą lokalne społeczności, ludzie mieszkający wzdłuż Wisły. Dążą oni do tego, aby część tych wydarzeń przerodziła się w cykliczne doroczne imprezy, czy długofalowe. Jednym z takich programów jest Szlak Muzeów Nadwiślańskich. Oprócz jednostek muzealnych położonych wzdłuż rzeki Wisły, do programu tego przyłączyło się też Narodowe Muzeum Morskie, z podległymi sobie instytucjami. Ludzie związani z turystyką zamierzają realizować mniejsze i większe projekty.

Z warszawskich propozycji wymienić należy: wiślany Dzień Dziecka, rejsy wiślane, spływ kajakowy i spacer brzegiem Wisły, warsztaty artystyczne, warsztaty z przewodnikiem na wodzie i in. W ofercie innych miast znajdują się wydarzenia kulturalne i panele naukowe poświęcone tej rzece i historii wolnej żeglugi. Do najpopularniejszych należą też spływy kajakowe, studenckie plenery, wycieczki namiotowe, imprezy o charakterze muzyczno-rozrywkowym i sportowym – biegi, siatkówka na plaży, pikniki integracyjne, nauki wiosłowania, itd.-itp. Najwięcej tych imprez oczywiście, z uwagi na warunki klimatyczne, odbędzie się latem br.

Aktywiści skupieni wokół Roberta Jankowskiego, głównego inicjatora całego przedsięwzięcia, powołali też do życia nową Fundację Rok Wisły i stworzyli specjalną stronę internetową, na której znaleźć można wszystkie informacje związane z ideą i wydarzeniami Roku Rzeki Wisły 2017, www.rokwisly.pl

Red. Józef Włodzimierz PIELKA
INFORMATOR WARSZAWSKI

***

= Skąd pomysł na Rok Wisły? Dlaczego w 2017? =

 550 rocznica pierwszego wolnego flisu na Wiśle

19. października1466  po trzynastoletniej wojnie z Krzyżakami został w Toruniu zawarty pokój, na mocy którego miasta pruskie nad Wisłą aż do jej ujścia w Gdańsku, weszły w skład Rzeczypospolitej jako nowa prowincja, nazwana „Prusami Królewskimi”, a później znana jako „Prusy Polskie”. Pierwszy raz w historii cały żeglowny bieg Wisły  trafił pod polskie panowanie. I choć dopiero w roku 1496 król Jan Olbracht, w przywilejach piotrkowskich oświadczył, że: „Postanowiliśmy, aby żegluga na rzekach Królestwa naszego w górę i w dół z wszelkiego rodzaju towarami była wolna dla wszystkich ludzi jakiegokolwiek stanu, zakazując wszelkie przeszkody i cła….”, to powszechnie przyjmuje się, ze właśnie rok 1467 był pierwszym rokiem wolnej żeglugi na Wiśle.

Rozpoczął się wtedy ponad 300 letni „Złoty Okres” żeglugi wiślanej. Wolny handel w całym jej dorzeczu był jedną z podstawowych przyczyn powstania ekonomicznej, kulturalnej i militarnej potęgi świata w okresie „Polski zygmuntowskiej”. Sam eksport zboża Wisłą w ciągu około 70 lat po roku 1490 wzrósł więcej niż dziesięciokrotnie – od  około 5,5 tys łasztów (prawie 20 tys metrów sześciennych) rocznie do  około 66 tys łasztów (ponad 200 tys. metrów sześciennych).

Patrząc okiem dzisiejszego ekonomisty:   PKB Polski było wyższe, niż obecnie w Chinach … A Wisła była najważniejszą rzeką świata. Nie Ren, nie Dunaj albo Orinoko lub Nil… Wyobraźcie sobie…

Wisła płynie przez wszystkie polskie serca, jest symbolem polskości i tożsamości. Jej los dotyczy nas wszystkich.  Rok Rzeki Wisły chcemy traktować jako ogólnonarodowe święto, którego podstawowym celem ma być konsensus wokół rozmowy o zrównoważonym rozwoju  rzeki.

Pragniemy, aby było to święto wszystkich, którym sprawy wiślane są bliskie – zarówno wiślanych wodniaków, którzy starają się z pietyzmem odtwarzać tradycyjne łodzie i flis rzeczny, miłośników przyrody wiślanej, którzy dbają o zachowanie w możliwie naturalnym stanie siedlisk roślin i zwierząt,  a także żeglugowców, którzy chcieliby choćby częściowego przywrócenia roli Wisły jako ekonomicznego i ekologicznego szlaku transportowego, szlaku turystycznego.

www.rokwisly.pl

Dziennik Kijowski