Dziś: wtorek,
26 września 2017 roku.
Przegląd do nr 552 wrzesień 2017 r.
Aktualności
225-lecie bitwy pod Zieleńcami
CHWALEBNY ROZDZIAŁ HISTORII


Uczestnicy spotkania po otwarciu wystawy „Virtuti Militari – historia i tradycja (1792-2017)”

29 czerwca 2017 Obwodowe Literacko-Pamiątkowe Muzeum Ostrowskiego w Szepetówce, wspólnie z Państwowym Kompleksem Historyczno-Kulturalnym „Międzybóż” oraz Konsulatem Generalnym RP w Winnicy, zorganizowały Spotkanie Okrągłego Stołu nt. „Bitwa pod Zieleńcami – od kwestii lokalizacji miejsca do jej znaczenia we współczesnych stosunkach polsko-ukraińskich” poświęcone 225-zwycięskiej bitwy polskich oddziałów nad armią rosyjską, stoczonej w 1792 roku.

Przypomnijmy chronologię tych wydarzeń sprzed 225 lat.

Rok po uchwaleniu Konstytucji 3 maja, w maju 1792 r. armia rosyjska gen. Michała Kachowskiego przekroczyła polską granicę na Ukrainie (na terenie dzisiejszego obwodu chmielnickiego w okolicach wsi Zieleńce).

Naprzeciw niej stanął z polskim korpusem książę Józef Poniatowski. Rankiem 18 czerwca pod Zieleńcami rozpoczęła się bitwa z 11 tys. żołnierzy pod wodzą gen. Herkulesa Morkowa. Siły polskie, pod dowództwem gen. Józefa Zajączka i gen. Ludwika Trokina, liczyły 15,5 tys. żołnierzy. Wobec przewagi sił polskich po południu Rosjanie wycofali się. Zginęło w niej 2 tys. Rosjan i tysiąc Polaków. Była to pierwsza wygrana przez wojska polskie bitwa od 94 lat, od bitwy z Tatarami w 1698 r. pod Podhajcami za panowania Augusta II.

– Bitwa ta, która rozegrała się nieopodal Szepetówki, miała ogromne znaczenie dla Polski, która próbowała zrzucić jarzmo politycznego uzależnienia od Imperium Rosyjskiego – zaznaczył dyrektor Kompleksu w Międzybożu Oleh Pohorilec.

Podczas obrad naukowcy i krajoznawcy omówili najnowsze wyniki badań miejsca bitwy – m.in. liczne znaleziska archeologiczne w postaci kul i szrapneli, wystrzelonych z polskiej i rosyjskiej broni, guziki z numerami tych pułków, które starły się w walce pod Zieleńcami i Horodenką. Uczestnicy obrad wysunęli i omówili inicjatywę postawienia w miejscu walki pamiętnego znaku, który mógłby stać się stałym miejscem odwiedzin przez turystów z Ukrainy i zagranicy.

W ramach przedsięwzięcia Konsul Generalny RP w Winnicy Tomasz Olejniczak otworzył wystawę „Virtuti Militari – historia i tradycja (1792-2017)”, poświęconą  historii najwyższego polskiego odznaczenia wojskowego.

Order Virtuti Militari (tj. z łac. Męstwu wojskowemu, cnocie dzielności żołnierskiej został ustanowiony przez króla Stanisława Augusta po Bitwie pod Zieleńcami i jego pierwszymi kawalerami zostało 44 żołnierzy wsławionych w bitwie pod Zieleńcami. Wśród udekorowanych byli m.in. ks. Józef Poniatowski, gen. Tadeusz Kościuszko, gen. Józef Zajączek, którzy dowodzili polskimi oddziałami w walce z rosyjskim zaborcą.

Finałowym punktem programu Okrągłego Stołu był wyjazd na miejsce pamiętnej bitwy.

Franciszek  MICIŃSKI

Dziennik Kijowski