{"id":10037,"date":"2026-01-22T14:45:02","date_gmt":"2026-01-22T12:45:02","guid":{"rendered":"https:\/\/dk.com.ua\/?p=10037"},"modified":"2026-01-31T17:42:40","modified_gmt":"2026-01-31T15:42:40","slug":"idea-polskiego-ksiecia-adama-jerzego-czartoryskiego-ozywa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dk.com.ua\/home\/idea-polskiego-ksiecia-adama-jerzego-czartoryskiego-ozywa\/","title":{"rendered":"Idea polskiego ksi\u0119cia Adama Jerzego Czartoryskiego o\u017cywa"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n

Ju\u017c na pocz\u0105tku XIX wieku polski ksi\u0105\u017c\u0119 i dzia\u0142acz polityczny Adam Jerzy Czartoryski sformu\u0142owa\u0142 ide\u0119 Mi\u0119dzymorza (\u0142ac.\u00a0Intermarium<\/em>) \u2013 sojuszu pa\u0144stw od Morza Ba\u0142tyckiego po Morze Czarne i Adriatyckie jako strategicznego \u015brodka zabezpieczenia Europy, a w szczeg\u00f3lno\u015bci Polski, przed rosyjsk\u0105 ekspansj\u0105. P\u00f3\u017aniej ide\u0119 t\u0119 poparli J\u00f3zef Pi\u0142sudski oraz minister spraw zagranicznych J\u00f3zef Beck. Obecnie ide\u0119 t\u0119 rozwija wsp\u00f3lnota \u201eKreatywny Sprzeciw KNUKiM\/KUK\u201d (Kijowski Narodowy Uniwersytet Kultury i Sztuki \/ Kijowski Uniwersytet Kultury). Wsp\u00f3lnota ta powsta\u0142a 3 marca 2022 roku. Pe\u0142noskalowa rosyjska inwazja sk\u0142oni\u0142a ukrai\u0144skich grafik\u00f3w i ilustrator\u00f3w do si\u0119gni\u0119cia po ide\u0119 ksi\u0119cia Czartoryskiego.<\/p>\n

W czasach radzieckich Ukraina musia\u0142a wyrzec si\u0119 swojej prawdziwej historii oraz bohater\u00f3w. Tak wi\u0119c momenty, kt\u00f3re \u0142\u0105czy\u0142y narody polski i ukrai\u0144ski, by\u0142y ukrywane, co \u015bwiadczy o tym, jak bardzo Moskwa ba\u0142a si\u0119 tej jedno\u015bci. Zwyci\u0119stwa nad wojskami moskiewskimi oraz nasze osi\u0105gni\u0119cia kulturowe by\u0142y celowo przemilczane.<\/p>\n

Dzi\u015b, w czasie bezprecedensowej fali solidarno\u015bci mi\u0119dzy naszymi dwoma narodami, odzyskujemy w\u0142asn\u0105 histori\u0119. Wyk\u0142adowcy i studenci, badaj\u0105c historyczn\u0105 ide\u0119 Mi\u0119dzymorza, stworzyli kolekcj\u0119 plakat\u00f3w ilustruj\u0105cych t\u0119 koncepcj\u0119. Do ka\u017cdego plakatu do\u0142\u0105czono adnotacj\u0119, kt\u00f3ra pe\u0142niej ujawnia jego sens. Wystawa tych plakat\u00f3w by\u0142a prezentowana w Polsce, Ukrainie i Rumunii. Podkre\u015bla ona wag\u0119 jednoczenia Ukrainy oraz kraj\u00f3w Europy \u015arodkowej i Wschodniej wok\u00f3\u0142 wsp\u00f3lnych warto\u015bci w celu skutecznego przeciwstawienia si\u0119 agresji. Dzia\u0142 wystawy \u201ePolska – Ukraina: to, co nas \u0142\u0105czy\u201d w ramach ekspozycji \u201ePlakaty Mi\u0119dzymorza\u201d ukazuje wybrane momenty naszej wsp\u00f3lnej historii: biografie postaci, kt\u00f3re wnios\u0142y wk\u0142ad we wsp\u00f3lne dziedzictwo, wsp\u00f3lne zwyci\u0119stwa militarne oraz osi\u0105gni\u0119cia kulturowe.<\/p>\n

Autorem koncepcji jest Andrij Budnyk, zas\u0142u\u017cony artysta Ukrainy, adiunkt Kijowskiego Narodowego Uniwersytetu Kultury i Sztuki, przewodnicz\u0105cy sekcji plakatu i grafiki projektowej Kijowskiej Organizacji Narodowego Zwi\u0105zku Artyst\u00f3w Ukrainy.<\/p>\n

Andrij Budnyk i Wo\u0142odymyr Rohozin w swojej pracy \u201eJedno\u015b\u0107 broni przez wieki\u201d odwo\u0142uj\u0105 si\u0119 do naszych wsp\u00f3lnych zwyci\u0119stw. W 1621 roku armia polsko-litewska oraz wojsko kozackie pokona\u0142y armi\u0119 Imperium Osma\u0144skiego pod Chocimiem. W 1683 roku, w bitwie pod Wiedniem, zjednoczona armia polsko-austriacko-niemiecko-ukrai\u0144ska pod dow\u00f3dztwem kr\u00f3la Rzeczypospolitej Jana III Sobieskiego zwyci\u0119\u017cy\u0142a armi\u0119 osma\u0144sk\u0105. Rok 1920 – \u201eCud nad Wis\u0142\u0105\u201d. Polska, przy wsparciu oddzia\u0142\u00f3w wojska ukrai\u0144skiego, rozgromi\u0142a Armi\u0119 Czerwon\u0105 i obroni\u0142a swoj\u0105 niepodleg\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n

Po zwyci\u0119skiej bitwie pod Chocimiem w 1673 roku Turcy nazwali Jana Sobieskiego \u201eLwem Lechistanu\u201d. Papie\u017c Innocenty XI og\u0142osi\u0142 go wybawc\u0105 zachodniego chrze\u015bcija\u0144stwa i nada\u0142 mu honorowy tytu\u0142 obro\u0144cy wiary.<\/p>\n

Witalij Jerozalimec przedstawi\u0142 polskiego kr\u00f3la w postaci lwa namalowanego barwami polskiej i ukrai\u0144skiej flagi pa\u0144stwowej.<\/p>\n

Wo\u0142odymyr Kubis na plakacie \u201eOni uratowali \u015bwiat\u201d ukaza\u0142 bohatera bitwy wiede\u0144skiej 1683 roku, szlachcica herbu Sas – Jerzego Kulczyckiego. Jerzy Kulczycki by\u0142 wyznania rzymskokatolickiego, uwa\u017ca\u0142 si\u0119 za Polaka, lecz mia\u0142 rusinskie (prawos\u0142awne) korzenie. Za\u0142o\u017cy\u0142 kawiarni\u0119 w Wiedniu i uznawany jest za autora receptury kawy wiede\u0144skiej.<\/p>\n

Do bitwy wiede\u0144skiej nawi\u0105zuje tak\u017ce plakat Oksany Budnyk \u201eAndrzej Potocki\u201d. Wojewoda kijowski, kasztelan krakowski, hetman polny koronny Andrzej Potocki, zak\u0142adaj\u0105c miasto Stanis\u0142aw\u00f3w, nazwa\u0142 je na cze\u015b\u0107 swojego najstarszego syna Stanis\u0142awa, starosty halickiego, kt\u00f3ry poleg\u0142, broni\u0105c chrze\u015bcija\u0144stwa, w bitwie pod Wiedniem 12 wrze\u015bnia 1683 roku.<\/p>\n

Nazar Dimon po\u015bwi\u0119ci\u0142 sw\u00f3j plakat Henrykowi J\u00f3zewskiemu – polskiemu politykowi, wywiadowcy, arty\u015bcie i rodowitemu kijowianinowi. J\u00f3zewski by\u0142 propagatorem idei wspierania niepodleg\u0142o\u015bci Ukrainy w celu os\u0142abienia Rosji\/ZSRR i zapewnienia bezpiecze\u0144stwa Polsce. Jego kluczowy zwi\u0105zek z Ukrain\u0105 polega\u0142 na tym, \u017ce w 1920 roku by\u0142 wiceministrem spraw wewn\u0119trznych w rz\u0105dzie Ukrai\u0144skiej Republiki Ludowej.<\/p>\n

Andrij Budnyk przypomina, \u017ce w czasie powstania pod wodz\u0105 Bohdana Chmielnickiego zwolennikiem polsko-ukrai\u0144skiego porozumienia by\u0142 wojewoda brac\u0142awski i kijowski, jeden z czterech prawos\u0142awnych senator\u00f3w Rzeczypospolitej – Adam Kisiel. Tolerancyjna postawa Kisiela wywo\u0142ywa\u0142a bezpodstawne oskar\u017cenia wobec niego z obu stron. Natomiast filmowym plakatem do hipotetycznego historycznego blockbustera \u201eSanguszko\u201d, kt\u00f3ry mog\u0142yby wsp\u00f3lnie zrealizowa\u0107 Polska i Ukraina, Andrij Budnyk stwierdza, \u017ce wsp\u00f3lne polsko-ukrai\u0144skie dziedzictwo zawiera tak zawrotne fabu\u0142y, i\u017c trudno uwierzy\u0107, \u017ce do tej pory nie zosta\u0142y zekranizowane.<\/p>\n

Dmytro Petrow swoim plakatem \u201eAdam Czartoryski\u201d wizualizuje ide\u0119 Mi\u0119dzymorza.<\/p>\n

\u0141\u0105czy nas r\u00f3wnie\u017c kultura. Oksana Budnyk, Ewa Matwejczuk, O\u0142esandra Sitarska, Nazar Dimon i Artem Bu\u0142hak odwo\u0142uj\u0105 si\u0119 do postaci kultury, kt\u00f3rych dzia\u0142alno\u015b\u0107 by\u0142a zwi\u0105zana zar\u00f3wno z Polsk\u0105, jak i z Ukrain\u0105.<\/p>\n

Jeden z najwybitniejszych poet\u00f3w polskiego romantyzmu, my\u015bliciel i symbol duchowego odrodzenia Adam Mickiewicz wiele podr\u00f3\u017cowa\u0142, odwiedzaj\u0105c r\u00f3\u017cne kraje Europy, w tym ziemie ukrai\u0144skie, kt\u00f3re inspirowa\u0142y go swoj\u0105 przyrod\u0105 i kultur\u0105. Na plakacie Ewy Matwejczuk promienie wychodz\u0105ce od poety symbolizuj\u0105 si\u0142\u0119 jego my\u015bli – \u015bwiat\u0142o, kt\u00f3re nie zga\u015bnie przez wieki.<\/p>\n

J\u00f3zef Brandt – wybitny polski malarz realistyczny, jeden z najs\u0142ynniejszych europejskich mistrz\u00f3w XIX-wiecznego malarstwa batalistycznego. Sta\u0142 si\u0119 \u201epoet\u0105 ukrai\u0144skich step\u00f3w i kozaczyzny\u201d, po\u015bwi\u0119caj\u0105c znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 swoich najbardziej znanych dzie\u0142, takich jak \u201eBitwa z Tatarami\u201d czy \u201ePowitanie stepu\u201d, scenom wypraw kozackich i bitew XVII wieku, kt\u00f3re rozgrywa\u0142y si\u0119 na terenach Ukrainy.<\/p>\n

Iwan Trusz – wybitny ukrai\u0144ski malarz, mistrz pejza\u017cu i portretu oraz krytyk sztuki. Jego \u017cycie i dzia\u0142alno\u015b\u0107 by\u0142y \u015bci\u015ble zwi\u0105zane z Polsk\u0105, gdzie kszta\u0142ci\u0142 si\u0119 w Akademii Sztuk Pi\u0119knych i utrzymywa\u0142 przyjacielskie relacje z polskimi i ukrai\u0144skimi artystami. Przez ponad 40 lat stworzy\u0142 ponad sze\u015b\u0107 tysi\u0119cy obraz\u00f3w.<\/p>\n

W\u0142adys\u0142aw Horodecki – polski architekt. W Kijowie stworzy\u0142 Dom z Chimerami (obecnie jedn\u0105 z rezydencji Prezydenta Ukrainy) oraz ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Miko\u0142aja. Nazywano go \u201epolskim i kijowskim Gaud\u00edm\u201d.<\/p>\n

Ukrainka So\u0142omija Kruszelnycka za \u017cycia zosta\u0142a uznana za najwybitniejsz\u0105 \u015bpiewaczk\u0119 \u015bwiata. Odnios\u0142a wielki sukces zawodowy w Polsce, zw\u0142aszcza w Warszawie, gdzie w latach 1898\u20131902 by\u0142a primadonn\u0105 Teatru Wielkiego.<\/p>\n

Anastazja Antonenko zatytu\u0142owa\u0142a sw\u00f3j plakat \u201eS\u0105siedzi\u201d. Polska i Rosja s\u0105 dwoma z siedmiu pa\u0144stw granicz\u0105cych z Ukrain\u0105. S\u0105 naszymi s\u0105siadami. Ostatnie wydarzenia pokaza\u0142y, \u017ce s\u0105siedzi bywaj\u0105 bardzo r\u00f3\u017cni. Gdy Rosja \u201ew\u0142\u0105czy\u0142a m\u0142ot pneumatyczny o pi\u0105tej rano\u201d i rozpocz\u0119\u0142a wojn\u0119 przeciwko Ukrainie, Polska \u201eserdecznie zaprosi\u0142a nas do siebie\u201d i z ch\u0119ci\u0105 niesienia pomocy oraz wsparcia zacz\u0119\u0142a robi\u0107 wszystko, co mo\u017cliwe, aby ratowa\u0107 \u017cycie Ukrai\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rzy stali si\u0119 ofiarami rosyjskiej agresji. Zobaczyli\u015bmy, kim s\u0105 nasi s\u0105siedzi – wojna wyra\u017anie pokaza\u0142a, kto jest kim.<\/p>\n

Anna Nowicka stwierdza: \u201eRazem jeste\u015bmy silni\u201d. Tylko razem Polska i Ukraina mog\u0105 przeciwstawi\u0107 si\u0119 barbarzy\u0144stwu i agresji ze strony Federacji Rosyjskiej, kt\u00f3re rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 pe\u0142noskalow\u0105 inwazj\u0105 wojskow\u0105 na Ukrain\u0119 24 lutego 2022 roku i trwaj\u0105 nadal poprzez wtargni\u0119cia rosyjskich bezza\u0142ogowych statk\u00f3w powietrznych w przestrze\u0144 powietrzn\u0105 pa\u0144stw Unii Europejskiej, w tym Polski.<\/p>\n

Oleksandr Hrona za\u015bwiadcza, \u017ce po stronie Si\u0142 Zbrojnych Ukrainy walcz\u0105 ochotnicy z r\u00f3\u017cnych kraj\u00f3w europejskich. W\u015br\u00f3d nich jest wielu Polak\u00f3w.<\/p>\n

Anastazja Antonenko w kolejnym swoim plakacie \u201eDzi\u0119kujemy, Polsko!\u201d wyra\u017ca nastr\u00f3j narodu ukrai\u0144skiego. Polska, w przeciwie\u0144stwie do Rosji, pokaza\u0142a si\u0119 jako prawdziwie bratni nar\u00f3d, udzielaj\u0105c po rozpocz\u0119ciu pe\u0142noskalowej inwazji schronienia ukrai\u0144skim uchod\u017acom oraz dostarczaj\u0105c bro\u0144 Si\u0142om Zbrojnym Ukrainy.<\/p>\n

Anatol Zborowski<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ju\u017c na pocz\u0105tku XIX wieku polski ksi\u0105\u017c\u0119 i dzia\u0142acz polityczny Adam Jerzy Czartoryski sformu\u0142owa\u0142 ide\u0119 Mi\u0119dzymorza (\u0142ac.\u00a0Intermarium) \u2013 sojuszu pa\u0144stw od Morza Ba\u0142tyckiego po Morze…<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":10038,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[19],"tags":[],"class_list":["post-10037","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kultura"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t