{"id":10166,"date":"2026-02-27T18:09:57","date_gmt":"2026-02-27T16:09:57","guid":{"rendered":"https:\/\/dk.com.ua\/?p=10166"},"modified":"2026-03-17T09:01:11","modified_gmt":"2026-03-17T07:01:11","slug":"by-pomoc-niewidomym-czuc-sie-pelnowartosciowymi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dk.com.ua\/home\/by-pomoc-niewidomym-czuc-sie-pelnowartosciowymi\/","title":{"rendered":"By pom\u00f3c niewidomym czu\u0107 si\u0119 pe\u0142nowarto\u015bciowymi"},"content":{"rendered":"
\"Matka<\/a>
Matka El\u017cbieta R\u00f3\u017ca Czacka, polska b\u0142ogos\u0142awiona, nigdy si\u0119 nie poddawa\u0142a pr\u00f3bom losu<\/figcaption><\/figure>\n

Urodzi\u0142a si\u0119 22 pa\u017adziernika 1876 r. w Bia\u0142ej Cerkwi na Ukrainie. Ze \u015brodowiska rodzinnego wynios\u0142a gruntowne i wszechstronne wykszta\u0142cenie, idea\u0142y patriotyczne i spo\u0142eczne, a tak\u017ce \u017cyw\u0105 i pog\u0142\u0119bion\u0105 wiar\u0119. Gra\u0142a na fortepianie i kocha\u0142a muzyk\u0119. Zna\u0142a biegle angielski, niemiecki, francuski, orientowa\u0142a si\u0119 w \u0142acinie ko\u015bcielnej i \u015bredniowiecznej.<\/p>\n

Od dzieci\u0144stwa grozi\u0142a jej \u015blepota. Po wielu nieudanych pr\u00f3bach ratowania resztek wzroku utraci\u0142a go ostatecznie w wieku 22 lat. Od polskiego okulisty us\u0142ysza\u0142a nie tylko prawd\u0119 o nieuchronnej \u015blepocie, ale te\u017c wezwanie, by zaj\u0105\u0107 si\u0119 spraw\u0105 niewidomych, o kt\u00f3rych w Polsce nikt si\u0119 nie troszczy\u0142.<\/p>\n

Postanowi\u0142a wspiera\u0107 tych, kt\u00f3rzy znale\u017ali si\u0119 w podobnej do niej sytuacji, ale nie mieli zaplecza materialnego. Chcia\u0142a, \u017ceby niewidomi byli pe\u0142noprawnymi cz\u0142onkami spo\u0142ecze\u0144stwa, by zdobywaj\u0105c wykszta\u0142cenie i umiej\u0119tno\u015bci, mogli na r\u00f3wni z innymi osobami funkcjonowa\u0107, rozwija\u0107 swoje\u00a0 talenty.<\/p>\n

Jak powiedzia\u0142a s. Gabriela z za\u0142o\u017conego przez Czack\u0105 zgromadzenia:\u201ePrzyjmuj\u0105c swoj\u0105 sytuacj\u0119 utraty wzroku jako powo\u0142anie do s\u0142u\u017cby, postanowi\u0142a pom\u00f3c tym, kt\u00f3rzy prze\u017cywaj\u0105 podobne do\u015bwiadczenie\u201d.<\/p>\n

O tej pracy Matki Czackiej na rzecz os\u00f3b niewidomych s. Gabriela opowiada:<\/p>\n

\u201eKorzystaj\u0105c z mi\u0119dzynarodowego dorobku tyflologii, w szczeg\u00f3lno\u015bci francuskiej, gdzie zosta\u0142o opracowane pismo brajlowskie i liczne pomoce dydaktyczne,\u00a0 R\u00f3\u017ca Czacka w 1908 r. podj\u0119\u0142a pierwsze pr\u00f3by praktycznej realizacji w\u0142asnej koncepcji pracy na rzecz os\u00f3b niewidomych na ziemiach polskich\u201d.<\/p>\n

W 1910 r s. Czacka utworzy\u0142a Towarzystwo Opieki nad Ociemnia\u0142ymi,a na jego dzia\u0142alno\u015b\u0107 przeznaczy\u0142a w\u0142asne fundusze odziedziczone po rodzicach. Nast\u0119pnie organizowa\u0142a kwesty publiczne, zwracaj\u0105c si\u0119 o ofiary do os\u00f3b prywatnych i o dotacje pa\u0144stwowe.<\/p>\n

W skomplikowanych okoliczno\u015bciach I Wojny \u015bwiatowej R\u00f3\u017ca Czacka postanawia powo\u0142a\u0107 do \u017cycia nowe zgromadzenie zakonne, kt\u00f3rego zadaniem ma by\u0107\u00a0 troska o niewidomych na ka\u017cdym etapie ich \u017cycia. Przyj\u0119\u0142a imi\u0119 s. El\u017cbiety, ubra\u0142a si\u0119 w habit III Zakonu \u015bw. Franciszka i 15 sierpnia 1917 r. z\u0142o\u017cy\u0142a \u015bluby wieczyste, a w listopadzie 1918 r przyj\u0119\u0142a pierwsze kandydatki do nowego zgromadzenia \u2013 Si\u00f3str Franciszkanek S\u0142u\u017cebnic Krzy\u017ca.<\/p>\n

Staraniem matki Czackiej by\u0142o powstanie Zak\u0142adu dla Niewidomych w Laskach, na terenie dawnego folwarku podarowanego przez rodzin\u0119 Daszewskich , gdzie osoby niewidome mog\u0105 si\u0119 kszta\u0142ci\u0107, uczy\u0107 prostych czynno\u015bci. Na miejscu w Laskach powsta\u0142a biblioteka brajlowska.<\/p>\n

Niepodwa\u017calny autorytet i przyk\u0142ad osobisty matki Czackiej by\u0142 wielkim filarem dla wzmocnienia jej dzie\u0142a i pomocy ze strony wielu os\u00f3b, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych jej \u201epraw\u0105 r\u0119k\u0105\u201d w sprawach organizacyjnych by\u0142 Antoni Marylski, w sprawach religijnych \u2013 ks. Korni\u0142owicz, w sprawach merytorycznych i zasadniczych \u2013 osobi\u015bcie prymas kardyna\u0142 Wyszy\u0144ski, kt\u00f3ry trzyma\u0142\u00a0 na swoim biurku zdj\u0119cie\u00a0 s. El\u017cbiety\u00a0 Czackiej z s. Stanis\u0142aw\u0105 Niemczyk.<\/p>\n

Ks. prymas nazywa\u0142 J\u0105 \u201eMatusie\u0144k\u0105\u201d i \u201ekocha\u0142 J\u0105 za dobre serce, kt\u00f3re mu okaza\u0142a podczas wojny\u201d.<\/p>\n

B\u0119d\u0105c niewidom\u0105 i cierpi\u0105c\u0105 na r\u00f3\u017cne choroby, matka El\u017cbieta Czacka kierowa\u0142a ca\u0142o\u015bci\u0105 dzie\u0142a, kt\u00f3re by\u0142o przestrzeni\u0105 rozwoju duchowego, dialogu ekumenicznego i \u015bwiatopogl\u0105dowego. Laski, kierowane przez Czack\u0105, sta\u0142y si\u0119 nowoczesn\u0105 plac\u00f3wk\u0105 przygotowuj\u0105c\u0105 niewidomych do samodzielnego \u017cycia w poczuciu w\u0142asnej warto\u015bci i przywracaj\u0105c\u0105 im godno\u015b\u0107.<\/p>\n

Prowadzi\u0142a badania, pisa\u0142a i publikowa\u0142a prace z dziedziny tyflologii. Opracowa\u0142a polsk\u0105 wersj\u0119 alfabetu Braille\u2019a i systemy skr\u00f3t\u00f3w ortograficznych. Wyg\u0142asza\u0142a konferencje dla si\u00f3str i przyjmowa\u0142a wszystkich, kt\u00f3rzy szukali u niej rady i wewn\u0119trznej si\u0142y, kt\u00f3r\u0105 sama czerpa\u0142a z g\u0142\u0119bokiego \u017cycia duchowego, modlitwy i kontemplacji.<\/p>\n

\"R\u00f3\u017ca<\/a>
R\u00f3\u017ca Czacka, 1886 r.<\/figcaption><\/figure>\n

W zwi\u0105zku z rokiem b\u0142. Matki El\u017cbiety R\u00f3\u017cy Czackiej, Towarzystwo Opieki nad Ociemnia\u0142ymi publikuje Jej zapiski, kt\u00f3re zawieraj\u0105 refleksje oraz praktyczne wskaz\u00f3wki dotycz\u0105ce nauczania os\u00f3b niewidomych (fragmenty):<\/p>\n

\u201cWychowawcy powinni korzysta\u0107 z ka\u017cdej sposobno\u015bci by dzieciom niewidomym opisywa\u0107 wszystko, co je otacza, pami\u0119taj\u0105c o tym, \u017ce dziecko widz\u0105ce poznaje oczami. Za\u015b niewidomemu dziecku, najzwyklejsze przedmioty i zwierz\u0119ta potrzeba przedstawi\u0107 s\u0142ownie i pokaza\u0107.<\/p>\n

Poznaj\u0105c jaki\u015b przedmiot nale\u017cy go najpierw opisa\u0107, a potem da\u0107 dziecku, aby bez pomocy obejrza\u0142o go r\u0119kami, obejmuj\u0105c najpierw jego og\u00f3ln\u0105 form\u0119, kszta\u0142t, a nast\u0119pnie wchodz\u0105c w szczeg\u00f3\u0142y. Dlatego w szkole powinny si\u0119 znajdowa\u0107 kolekcje najrozmaitszych okaz\u00f3w, daj\u0105ce dzieciom poj\u0119cie o wszystkim, co je otacza\u201d.<\/p>\n

Zwracaj\u0105c si\u0119 do uczni\u00f3w, Matka El\u017cbieta wyja\u015bnia\u0142a:<\/p>\n

\u201eNie jest oboj\u0119tn\u0105 rzecz\u0105, jakimi wy jeste\u015bcie. Musicie by\u0107 wzorem poprzez wasze zachowanie si\u0119, wasz\u0105 kultur\u0119, wasz charakter. To, jakimi wy b\u0119dziecie, mo\u017ce zawa\u017cy\u0107 na ca\u0142ej sprawie niewidomych w Polsce. Poczuwajcie si\u0119 do tej odpowiedzialno\u015bci.<\/p>\n

Wobec og\u00f3lnego braku kultury uczu\u0107 i zewn\u0119trznych form bycia, u nas punkt ci\u0119\u017cko\u015bci musi spocz\u0105\u0107 na wychowaniu charakteru\u201d.<\/p>\n

Jej najwi\u0119kszym pragnieniem by\u0142o, by niewidomi, przyjmuj\u0105c swoj\u0105 niepe\u0142nosprawno\u015b\u0107, stali si\u0119 aposto\u0142ami w\u015br\u00f3d widz\u0105cych, zw\u0142aszcza \u201eniewidomych na duszy\u201d, czyli ludzi oddalonych od Boga wskutek s\u0142abej wiary lub grzechu, kt\u00f3rych oczy s\u0105 zamkni\u0119te na \u015bwiat duchowych warto\u015bci.<\/p>\n

W czasie bombardowania Warszawy we wrze\u015bniu 1939 r. zosta\u0142a ci\u0119\u017cko ranna w g\u0142ow\u0119. Straci\u0142a oko, kt\u00f3re trzeba by\u0142o usun\u0105\u0107, a konieczn\u0105 operacj\u0119 przeprowadzono bez znieczulenia. Po miesi\u0105cu wr\u00f3ci\u0142a do Lasek, aby kierowa\u0107 odbudow\u0105 zniszczonego dzia\u0142aniami wojennymi zak\u0142adu.<\/p>\n

Matka El\u017cbieta R\u00f3\u017ca Czacka zmar\u0142a w opinii \u015bwi\u0119to\u015bci 15 maja 1961 r. Pochowano j\u0105 na cmentarzu\u00a0 w Laskach.<\/p>\n

Za zgod\u0105 papie\u017ca Franciszka, 9 pa\u017adziernika 2017 r. promulgowano dekret o heroiczno\u015bci jej \u017cycia i cn\u00f3t. 27 pa\u017adziernika 2020 r. papie\u017c uzna\u0142 cud za jej wstawiennictwem, jakim by\u0142o uzdrowienie 13 wrze\u015bnia 2010 r. siedmioletniej dziewczynki Karoliny Gawrych, kt\u00f3ra dozna\u0142a ci\u0119\u017ckiego urazu g\u0142owy, gdy przygniot\u0142a j\u0105 konstrukcja hu\u015btawki.<\/p>\n

Beatyfikacja odby\u0142a si\u0119 12 wrze\u015bnia 2021 r. w \u015awi\u0105tyni Opatrzno\u015bci Bo\u017cej w Warszawie. Zgodnie z decyzj\u0105 papie\u017ca jej wspomnienie obchodzone jest w Ko\u015bciele katolickim w Polsce 19 maja.<\/p>\n

Eugeniusz GO\u0141YBARD<\/em><\/strong><\/p>\n

Na podstawie:
\n<\/em>Ewa K. Czaczkowska. Kardyna\u0142 Wyszy\u0144ski.
\n<\/em>Biografia. Znak. Krak\u00f3w, 2013.
\n<\/em>Magdalena Gronek. Kim by\u0142a El\u017cbieta R\u00f3\u017ca
\n<\/em>Czacka. Wszystko co Najwa\u017cniejsze, 12.09.2023. <\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Urodzi\u0142a si\u0119 22 pa\u017adziernika 1876 r. w Bia\u0142ej Cerkwi na Ukrainie. Ze \u015brodowiska rodzinnego wynios\u0142a gruntowne i wszechstronne wykszta\u0142cenie, idea\u0142y patriotyczne i spo\u0142eczne, a tak\u017ce…<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":10167,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[21],"tags":[],"class_list":["post-10166","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kosciol"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t