{"id":10184,"date":"2026-03-13T21:24:22","date_gmt":"2026-03-13T19:24:22","guid":{"rendered":"https:\/\/dk.com.ua\/?p=10184"},"modified":"2026-03-13T21:24:22","modified_gmt":"2026-03-13T19:24:22","slug":"w-bykowni-pod-kijowem-oddano-hold-polskim-jencom-wojennym-w-86-rocznice-decyzji-wladz-zsrr-o-ich-rozstrzelaniu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dk.com.ua\/home\/w-bykowni-pod-kijowem-oddano-hold-polskim-jencom-wojennym-w-86-rocznice-decyzji-wladz-zsrr-o-ich-rozstrzelaniu\/","title":{"rendered":"W Bykowni pod Kijowem oddano ho\u0142d polskim je\u0144com wojennym w 86. rocznic\u0119 decyzji w\u0142adz ZSRR o ich rozstrzelaniu"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n

W rocznic\u0119 podj\u0119cia decyzji o zg\u0142adzeniu polskich je\u0144c\u00f3w wojennych z Kozielska, Starobielska i Ostaszkowa polska delegacja pod przewodnictwem Szefa Urz\u0119du do Spraw Kombatant\u00f3w i Os\u00f3b Represjonowanych, ministra Lecha Parella, uda\u0142a si\u0119 do Bykowni pod Kijowem. Tam, wraz z przedstawicielami strony ukrai\u0144skiej, na jedynej dost\u0119pnej nekropolii katy\u0144skiej oddano ho\u0142d ofiarom sowieckiej zbrodni sprzed 86 lat.<\/p>\n

Polska delegacja uczci\u0142a pami\u0119\u0107 ponad 22 tysi\u0119cy polskich je\u0144c\u00f3w wojennych zamordowanych przez NKWD, w tym oko\u0142o 3,5 tysi\u0105ca \u017co\u0142nierzy, policjant\u00f3w, urz\u0119dnik\u00f3w, prawnik\u00f3w i polityk\u00f3w spoczywaj\u0105cych na Polskim Cmentarzu Wojennym w Bykowni pod Kijowem.<\/p>\n

W uroczysto\u015bciach upami\u0119tniaj\u0105cych wzi\u0119li udzia\u0142: Ambasador Piotr \u0141ukasiewicz, charg\u00e9 d\u2019affaires ad interim Ambasady RP w Ukrainie, Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Kultury i Dziedzictwa Narodowego RP Marek Krawczyk, Konsul Ambasady RP w Kijowie Pawe\u0142 Owad, Zast\u0119pca Ministra Kultury Ukrainy Iwan Werbycki, przedstawiciele rodzin katy\u0144skich, reprezentanci instytucji pa\u0144stwowych Ukrainy oraz liczni go\u015bcie. W\u015br\u00f3d obecnych byli r\u00f3wnie\u017c przedstawiciele Zwi\u0105zku Polak\u00f3w Ukrainy i Federacji Organizacji Polskich na Ukrainie.<\/p>\n

Po odegraniu hymn\u00f3w Polski i Ukrainy g\u0142os zabra\u0142 minister Lech Parell, kt\u00f3ry w jednoznacznych s\u0142owach przypomnia\u0142 o ofiarach stalinowskiej zbrodni oraz o k\u0142amstwie katy\u0144skim, z kt\u00f3rym przez dziesi\u0119ciolecia musia\u0142y mierzy\u0107 si\u0119 rodziny ofiar, badacze i kolejne pokolenia Polak\u00f3w.<\/p>\n

Lech Parell: cmentarne uroczysko w Bykowni skrywa zbiorowe mogi\u0142y ponad stu tysi\u0119cy ludzi\u00a0<\/strong><\/p>\n

– Po raz kolejny stoimy na polskim cmentarzu wojennym w Bykowni \u2013 miejscu szczeg\u00f3lnym, naznaczonym b\u00f3lem, ale i pami\u0119ci\u0105. To tutaj, na tej wielkiej nekropolii, spoczywaj\u0105 ofiary zbrodni katy\u0144skiej w\u015br\u00f3d tysi\u0119cy innych ofiar terroru bolszewickiego. Cmentarne uroczysko w Bykowni skrywa zbiorowe mogi\u0142y ponad stu tysi\u0119cy ludzi \u2013 Polak\u00f3w i przedstawicieli innych narod\u00f3w \u2013 zamordowanych przez sowiecki aparat represji. To wstrz\u0105saj\u0105ce \u015bwiadectwo drogi, kt\u00f3r\u0105 kroczy\u0142 sowiecki komunizm i kt\u00f3r\u0105 pr\u00f3bowa\u0142 narzuci\u0107 ca\u0142ej naszej cz\u0119\u015bci Europy – powiedzia\u0142 podczas uroczysto\u015bci na Polskim Cmentarzu Wojennym w Bykowni Lech Parell.<\/p>\n

Podkre\u015bli\u0142 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce uroczysto\u015b\u0107 odbywa si\u0119 nieprzypadkowo w dniu 5 marca. – To w\u0142a\u015bnie tego dnia, 86 lat temu, Biuro Polityczne sowieckiej partii komunistycznej podj\u0119\u0142o decyzj\u0119 o wymordowaniu polskich je\u0144c\u00f3w wojennych \u2013 oficer\u00f3w Wojska Polskiego, policjant\u00f3w, urz\u0119dnik\u00f3w, profesor\u00f3w, lekarzy, nauczycieli, artyst\u00f3w \u2013 elity naszego narodu. Ludzi, kt\u00f3rzy po 17 wrze\u015bnia 1939 roku trafili do sowieckiej niewoli \u2013 powiedzia\u0142.<\/p>\n

Przypomnia\u0142, \u017ce wiosn\u0105 1940 r. blisko 22 tysi\u0105ce z nich zosta\u0142o zamordowanych strza\u0142em w ty\u0142 g\u0142owy w Katyniu, Charkowie, Kalininie, Kijowie, Smole\u0144sku i w innych miejscach na terytorium Zwi\u0105zku Radzieckiego. – Cz\u0119\u015b\u0107 ofiar spocz\u0119\u0142a tutaj, w Bykowni \u2013 w miejscu, gdzie wcze\u015bniej grzebano tak\u017ce Polak\u00f3w zamordowanych w ramach tzw. Operacji Polskiej NKWD z lat 1937\u20131938 \u2013 podkre\u015bli\u0142. Jak zaznaczy\u0142, zbrodnia katy\u0144ska nie by\u0142a aktem odosobnionym. – By\u0142a elementem szerszego planu zniszczenia polskiego pa\u0144stwa i wyniszczenia jego elit.<\/p>\n

Zwr\u00f3ci\u0142 tak\u017ce uwag\u0119, \u017ce ze zbrodni\u0105 katy\u0144sk\u0105 wi\u0105\u017ce si\u0119 jeszcze jedna – nie mniej bolesna \u2013 pr\u00f3ba zabicia prawdy. – Przez dziesi\u0119ciolecia czyniono wszystko, aby zak\u0142ama\u0107 los zamordowanych. Trzeba tu jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce prawda by\u0142a niewygodna nie tylko dla Sowiet\u00f3w. Tak\u017ce wielu \u015bwiatowych przyw\u00f3dc\u00f3w wola\u0142o milcze\u0107 \u2013 aby nie dra\u017cni\u0107 wielkiego partnera. Dla Polak\u00f3w by\u0142a to lekcja realizmu politycznego i do\u015bwiadczenie osamotnienia – powiedzia\u0142.<\/p>\n

Prawda – jak przypomnia\u0142 – jednak przetrwa\u0142a w rodzinnych wspomnieniach, w przekazach z ust do ust, w dzia\u0142alno\u015bci polskiej emigracji i w drugim obiegu wydawniczym. – Cho\u0107 na pocz\u0105tku lat dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych podj\u0119to pr\u00f3b\u0119 ujawnienia cz\u0119\u015bci dokument\u00f3w i wyja\u015bnienia okoliczno\u015bci zbrodni, proces ten nie zosta\u0142 w pe\u0142ni doprowadzony do ko\u0144ca. Tym bardziej naszym obowi\u0105zkiem jest strzec pami\u0119ci i domaga\u0107 si\u0119 pe\u0142nej prawdy – zaznaczy\u0142.<\/p>\n

\"\"<\/a> \"\"<\/a> \"\"<\/a> \"\"<\/a> \"\"<\/a><\/p>\n

Podkre\u015bli\u0142, \u017ce \u201estoj\u0105c na tej ziemi, oddajemy cze\u015b\u0107 nie tylko polskim oficerom i przedstawicielom naszej elity, ale wszystkim ofiarom sowieckiego barbarzy\u0144stwa pochowanym w Bykowni\u201d. – Pami\u0119\u0107 o nich jest dla nas zobowi\u0105zaniem. Jest przestrog\u0105 przed totalitaryzmem i pogard\u0105 dla ludzkiego \u017cycia. Ale jest tak\u017ce \u017ar\u00f3d\u0142em si\u0142y i nadziei \u2013 bo pokazuje, \u017ce nawet najstaranniej ukrywana prawda w ko\u0144cu zwyci\u0119\u017ca – powiedzia\u0142.<\/p>\n

– Wierzymy, \u017ce tak jak my zdo\u0142ali\u015bmy upomnie\u0107 si\u0119 o prawd\u0119 i wolno\u015b\u0107, tak i inne narody do\u015bwiadczaj\u0105ce dzi\u015b agresji i przemocy b\u0119d\u0105 mog\u0142y cieszy\u0107 si\u0119 zwyci\u0119stwem nad imperium z\u0142a – podsumowa\u0142 Lech Parell.<\/p>\n

Wiceminister kultury Marek Krawczyk oceni\u0142, \u017ce \u201ew obliczu trwaj\u0105cej ju\u017c ponad 4 lata agresji rosyjskiej na Ukrain\u0119, Polski Cmentarz Wojenny w Bykowni jest szczeg\u00f3lnym miejscem\u201d.<\/p>\n

– Obecnie to jedyny cmentarz, na kt\u00f3rym mo\u017cemy odda\u0107 ho\u0142d ofiarom zbrodni katy\u0144skiej \u2013 jednej z najstraszniejszych zbrodni pope\u0142nionych na narodzie polskim. Spoczywaj\u0105 tu ludzie r\u00f3\u017cnych wyzna\u0144 i zawod\u00f3w: wojskowi i cywile, genera\u0142owie i szeregowcy, policjanci i funkcjonariusze S\u0142u\u017cby Wi\u0119ziennej, prawnicy i urz\u0119dnicy, pos\u0142owie i senatorowie, handlowcy, robotnicy i rolnicy \u2013 katolicy, prawos\u0142awni, wyznawcy judaizmu i islamu. Obok Polak\u00f3w spoczywaj\u0105 tu r\u00f3wnie\u017c zamordowani Ukrai\u0144cy, \u017bydzi, Tatarzy, Bia\u0142orusini \u2013 reprezentanci mozaiki narodowo\u015bciowej II Rzeczypospolitej \u2013 podkre\u015bli\u0142.<\/p>\n

Jak m\u00f3wi\u0142, \u201ewszystkie cmentarze wojenne s\u0105 nieustaj\u0105cym wo\u0142aniem o pok\u00f3j\u201d. – Naocznie u\u015bwiadamiaj\u0105 nam, jak straszliwa jest wojna i ile ludzkich istnie\u0144 poch\u0142ania. Dlatego nie ma zgody na wymazywanie pami\u0119ci o bestialstwie sprawc\u00f3w z NKWD. Nasz\u0105 powinno\u015bci\u0105 jest u\u015bwiadamia\u0107 ca\u0142emu \u015bwiatu o konsekwencjach rosyjskiego imperializmu \u2013 zaapelowa\u0142 Krawczyk.<\/p>\n

Cmentarz w Bykowni jest jednym z dw\u00f3ch – obok charkowskich Piatichatek – cmentarzy katy\u0144skich na Ukrainie. W Bykowni w zbiorowych mogi\u0142ach pogrzebano oko\u0142o 150 tys. ofiar komunizmu r\u00f3\u017cnych narodowo\u015bci, w tym ok. 3,5 tys. Polak\u00f3w z listy katy\u0144skiej, zabitych przez Sowiet\u00f3w w 1940 r.<\/p>\n

Do zbrodni katy\u0144skiej dosz\u0142o po sowieckiej agresji na Polsk\u0119, 17 wrze\u015bnia 1939 r., kiedy do niewoli w ZSRR dosta\u0142o si\u0119 ok. 15 tys. oficer\u00f3w. Decyzja o ich wymordowaniu \u2013 jako wrog\u00f3w komunizmu i Zwi\u0105zku Radzieckiego \u2013 zapad\u0142a na najwy\u017cszym szczeblu. Zgodnie z dekretem w\u0142adz ZSRR, podpisanym przez J\u00f3zefa Stalina 5 marca 1940 r., NKWD zamordowa\u0142o ok. 22 tys. obywateli polskich, w tym oficer\u00f3w Wojska Polskiego, policjant\u00f3w, funkcjonariuszy stra\u017cy granicznej i s\u0142u\u017cby wi\u0119ziennej oraz osoby cywilne nale\u017c\u0105ce do elit II Rzeczypospolitej Polskiej.<\/p>\n

Zbrodnia wysz\u0142a na jaw 13 kwietnia 1943 r. Przez wiele lat w\u0142adze sowieckiej Rosji wypiera\u0142y si\u0119 odpowiedzialno\u015bci za to ludob\u00f3jstwo, przerzucaj\u0105c win\u0119 na III Rzesz\u0119 Niemieck\u0105. Na oficjalne przyznanie si\u0119 Moskwy do odpowiedzialno\u015bci za zbrodni\u0119 katy\u0144sk\u0105 trzeba by\u0142o czeka\u0107 prawie do ko\u0144ca istnienia Zwi\u0105zku Radzieckiego. 13 kwietnia 1990 r. w\u0142adze ZSRR przyzna\u0142y si\u0119 do zbrodni katy\u0144skiej, okre\u015blaj\u0105c j\u0105 jako \u201ejedn\u0105 z ci\u0119\u017cszych zbrodni stalinizmu\u201d.<\/p>\n

(PAP)<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W rocznic\u0119 podj\u0119cia decyzji o zg\u0142adzeniu polskich je\u0144c\u00f3w wojennych z Kozielska, Starobielska i Ostaszkowa polska delegacja pod przewodnictwem Szefa Urz\u0119du do Spraw Kombatant\u00f3w i Os\u00f3b…<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":10185,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[84],"tags":[],"class_list":["post-10184","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-witryna"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t