{"id":10301,"date":"2026-04-20T17:42:42","date_gmt":"2026-04-20T14:42:42","guid":{"rendered":"https:\/\/dk.com.ua\/?p=10301"},"modified":"2026-04-20T17:42:42","modified_gmt":"2026-04-20T14:42:42","slug":"pamietamy-i-bedziemy-pamietac","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dk.com.ua\/home\/pamietamy-i-bedziemy-pamietac\/","title":{"rendered":"Pami\u0119tamy\u2026 i b\u0119dziemy pami\u0119ta\u0107\u2026"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n

Dzi\u015b mija druga rocznica \u015bmierci – redaktora naczelnego gazety \u201eDziennik Kijowski\u201d -Cz\u0142owieka znanego i powa\u017canego nie tylko w Ukrainie – wielkiego patrioty, or\u0119downika wolno\u015bci i pokoju, oddanego spo\u0142ecznika, stra\u017cnika polskiego s\u0142owa, kultury i to\u017csamo\u015bci. Cz\u0142owieka, kt\u00f3ry swoj\u0105 postaw\u0105, prac\u0105 i sercem pozostawi\u0142 trwa\u0142y \u015blad w \u017cyciu wielu ludzi. Jego s\u0142owa, czyny i warto\u015bci wci\u0105\u017c s\u0105 obecne – w naszych my\u015blach, decyzjach i codziennych dzia\u0142aniach. By\u0142 dla wielu z nas autorytetem, inspiracj\u0105 i przyk\u0142adem niez\u0142omno\u015bci, a pami\u0119\u0107 o Nim nie przemija. Niech to, co po sobie pozostawi\u0142, trwa i rozwija si\u0119 w kolejnych pokoleniach \u2013 jako \u015bwiadectwo wierno\u015bci idea\u0142om, mi\u0142o\u015bci do Ojczyzny i troski o drugiego cz\u0142owieka.<\/p>\n

Z okazji drugiej rocznicy \u015bmierci wieloletniego redaktora naczelnego \u201eDziennika Kijowskiego\u201d, Stanis\u0142awa Panteluka, powracamy pami\u0119ci\u0105 do jego dzia\u0142alno\u015bci i zaanga\u017cowania na rzecz \u015brodowiska polskiego w Ukrainie. W archiwach uda\u0142o nam si\u0119 odnale\u017a\u0107 wywiad przeprowadzony z nim w 2019 roku przez jednego z cz\u0142onk\u00f3w Polskiej Wsp\u00f3lnoty Kulturalno-O\u015bwiatowej \u201eKoralik\u201d. Rozmow\u0119 t\u0119 \u2013 jako wa\u017cne \u015bwiadectwo jego my\u015bli, do\u015bwiadcze\u0144 i spojrzenia \u2013 przedstawiamy poni\u017cej.<\/p>\n

\u2013 Powr\u00f3\u0107my do pocz\u0105tk\u00f3w pana drogi zawodowej. Urodzi\u0142 si\u0119 Pan w Semipa\u0142aty\u0144sku w Kazachstanie, dok\u0105d zostali wywiezieni pa\u0144scy rodzice. Wydaje si\u0119, \u017ce w tamtym czasie nie mia\u0142 Pan silnego zwi\u0105zku z polsko\u015bci\u0105. Co sprawi\u0142o, \u017ce zdecydowa\u0142 si\u0119 pan zwi\u0105za\u0107 swoje \u017cycie z j\u0119zykiem i kultur\u0105 polsk\u0105?<\/strong><\/p>\n

\u2013 Kazachstan by\u0142 miejscem przesiedle\u0144 Polak\u00f3w, wi\u0119c moi rodzice mieli tam kontakt z polskim \u015brodowiskiem, cho\u0107 ja sam sp\u0119dzi\u0142em tam tylko kilka miesi\u0119cy \u2013 wkr\u00f3tce wr\u00f3cili\u015bmy na zachodni\u0105 Ukrain\u0119. Zwi\u0105zek z Polsk\u0105 wynika\u0142 jednak od pocz\u0105tku z domu rodzinnego \u2013 po linii babci jestem z rodziny Soko\u0142owskich, a j\u0119zyk polski s\u0142ysza\u0142em od dzieci\u0144stwa. P\u00f3\u017aniej, ju\u017c jako obywatel Zwi\u0105zku Radzieckiego, nie mia\u0142em z nim bezpo\u015bredniego kontaktu, ale interesowa\u0142em si\u0119 kultur\u0105 i pras\u0105 polsk\u0105.<\/p>\n

Podczas s\u0142u\u017cby wojskowej w Moskwie czyta\u0142em polskie gazety, co sk\u0142oni\u0142o mnie do podj\u0119cia studi\u00f3w filologii s\u0142owia\u0144skiej w Wilnie. Ju\u017c na drugim roku zacz\u0105\u0142em pracowa\u0107 jako przewodnik, a nast\u0119pnie t\u0142umacz \u2013 najpierw w Wilnie, p\u00f3\u017aniej r\u00f3wnie\u017c w Moskwie. Z czasem turystyka ca\u0142kowicie mnie poch\u0142on\u0119\u0142a i zwi\u0105za\u0142em si\u0119 z firmami \u201eSputnik\u201d i \u201eInturist\u201d.<\/p>\n

Przez 15\u201320 lat podr\u00f3\u017cowa\u0142em po ca\u0142ym Zwi\u0105zku Radzieckim, maj\u0105c codzienny kontakt z j\u0119zykiem polskim dzi\u0119ki turystom z Polski. By\u0142y to bardzo r\u00f3\u017cnorodne grupy \u2013 od lekarzy po specjalist\u00f3w z r\u00f3\u017cnych dziedzin \u2013 a same wyjazdy sta\u0142y si\u0119 dla mnie swego rodzaju drugim uniwersytetem. Zim\u0105, gdy ruch turystyczny zamiera\u0142, pracowa\u0142em jako t\u0142umacz w instytucjach rz\u0105dowych, g\u0142\u00f3wnie w Kijowie, gdzie ostatecznie si\u0119 osiedli\u0142em.<\/p>\n

Je\u015bli chodzi o wa\u017cne spotkania, trudno wyr\u00f3\u017cni\u0107 jedn\u0105 osob\u0119 \u2013 mia\u0142em okazj\u0119 uczestniczy\u0107 w rozmowach z premierami i prezydentami, pocz\u0105wszy od Gierka. Z bardziej znacz\u0105cych moment\u00f3w zapad\u0142a mi w pami\u0119\u0107 wizyta Lecha Wa\u0142\u0119sy w Kijowie i Lwowie. Jedna z kobiet zapyta\u0142a go wtedy o mo\u017cliwo\u015b\u0107 swobodnego przyjazdu do Lwowa, na co odpowiedzia\u0142, \u017ce by\u0107 mo\u017ce za kilka lat nie b\u0119dzie ju\u017c granic mi\u0119dzy krajami. To tylko cz\u0119\u015b\u0107 wspomnie\u0144 \u2013 wiele z nich dotyczy os\u00f3b publicznych, dlatego wol\u0119 na razie ich nie ujawnia\u0107.<\/p>\n

\u2013 Jak Pan uwa\u017ca, co ta kariera w tym zawodzie da\u0142a opr\u00f3cz zarobku?<\/strong><\/p>\n

\u2013 Zarobek by\u0142 istotny przede wszystkim wtedy, gdy pracowa\u0142em w \u201eSputniku\u201d. Stypendium wynosi\u0142o oko\u0142o 30 rubli, a dodatkowo mo\u017cna by\u0142o dorobi\u0107 \u2013 praca by\u0142a op\u0142acana, zapewnione by\u0142o te\u017c bezp\u0142atne wy\u017cywienie, co dla studenta mia\u0142o du\u017ce znaczenie. P\u00f3\u017aniej pieni\u0105dze nie by\u0142y ju\u017c najwa\u017cniejsze. Wynagrodzenie w \u201eInturi\u015bcie\u201d by\u0142o raczej \u015brednie, ale byli\u015bmy na utrzymaniu firmy \u2013 mieli\u015bmy zapewnione wy\u017cywienie i zakwaterowanie. Dysponowali\u015bmy ksi\u0105\u017ck\u0105 czekow\u0105, obracali\u015bmy du\u017cymi kwotami, co wymaga\u0142o du\u017cej odpowiedzialno\u015bci.<\/p>\n

Najwa\u017cniejsze by\u0142o jednak to, \u017ce mog\u0142em zobaczy\u0107 ogromn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 \u015bwiata \u2013 co\u015b, co jako turysta by\u0142oby praktycznie nieosi\u0105galne. Dzi\u0119ki pracy z r\u00f3\u017cnymi grupami turyst\u00f3w mia\u0142em mo\u017cliwo\u015b\u0107 poznawania nowych miejsc i ludzi. Oczywi\u015bcie zdarza\u0142y si\u0119 te\u017c trudniejsze momenty \u2013 d\u0142ugie wyjazdy, na przyk\u0142ad do Azji Centralnej czy na Syberi\u0119, cz\u0119sto w kr\u00f3tkich odst\u0119pach czasu. To bywa\u0142o m\u0119cz\u0105ce, cho\u0107 dla Europejczyka wci\u0105\u017c by\u0142o czym\u015b wyj\u0105tkowym. Z natury lubi\u0119 podr\u00f3\u017ce i zmiany, dlatego siedzenie zim\u0105 w biurze by\u0142o dla mnie trudne. Najwa\u017cniejsze by\u0142o dla mnie poznawanie \u015bwiata i kontakt z lud\u017ami. Jestem szcz\u0119\u015bliwy, \u017ce znalaz\u0142em prac\u0119, kt\u00f3r\u0105 lubi\u0119 \u2013 bo to kluczowe.<\/p>\n

\u2013 Z t\u0142umacza rz\u0105dowego do dziennikarstwa skierowanego przede wszystkim do ukrai\u0144skich Polak\u00f3w. Czym dla pana jest obecny zaw\u00f3d?<\/strong><\/p>\n

\u2013 Dziennikarstwo by\u0142o r\u00f3wnoleg\u0142e, poniewa\u017c ju\u017c w Wilnie publikowa\u0142em \u2013 wiersze, opowiadania, felietony. By\u0142em prezesem k\u00f3\u0142ka literackiego, tworzyli\u015bmy teksty, relacje, opowiadania. Te formy s\u0105 sobie bardzo bliskie. Kiedy osiad\u0142em w Kijowie, dowiedzia\u0142em si\u0119, \u017ce zaczyna si\u0119 odrodzenie polsko\u015bci. Uzna\u0142em, \u017ce warto si\u0119 w to zaanga\u017cowa\u0107, cho\u0107 czasu by\u0142o niewiele. Wyk\u0142ada\u0142em te\u017c na pierwszych miejskich kursach j\u0119zykowych w centrum Kijowa.<\/p>\n

Dowiedzia\u0142em si\u0119, \u017ce najbardziej kompetentn\u0105 osob\u0105 jest pan Stanis\u0142aw Sza\u0142acki. Uda\u0142o mi si\u0119 do niego dotrze\u0107 i ju\u017c podczas pierwszego spotkania zaproponowa\u0142 mi funkcj\u0119 redaktora oraz stworzenie gazety. To by\u0142a zupe\u0142nie niespodziewana sytuacja \u2013 i tak rzeczywi\u015bcie zosta\u0142em redaktorem. Pocz\u0105tkowo planowano, aby redakcja powsta\u0142a w \u017bytomierzu, jako najwi\u0119kszym o\u015brodku polskim, ale ostatecznie zdecydowano si\u0119 na Kij\u00f3w. Powsta\u0142o kilka gazet dla r\u00f3\u017cnych \u015brodowisk narodowych, kt\u00f3re funkcjonowa\u0142y jako dodatki do \u201eG\u0142osu Ukrainy\u201d. W ten spos\u00f3b wci\u0105gn\u0119\u0142o mnie dziennikarstwo.<\/p>\n

Wcze\u015bniej, w \u201eInturi\u015bcie\u201d, przechodzili\u015bmy bardzo intensywne szkolenia \u2013 zar\u00f3wno praktyczne, jak i teoretyczne, obejmuj\u0105ce m.in. socjologi\u0119 i elementy dziennikarstwa. P\u00f3\u017aniej du\u017ce znaczenie mia\u0142y kontakty mi\u0119dzynarodowe i wsp\u00f3\u0142praca z fundacjami wspieraj\u0105cymi media polonijne. Przez wiele lat uczestniczyli\u015bmy w wyjazdach do Polski razem z dziennikarzami z r\u00f3\u017cnych kraj\u00f3w \u2013 poznawali\u015bmy regiony, spotykali\u015bmy si\u0119 z przedstawicielami lokalnych \u015brodowisk i instytucji. To by\u0142a ogromna warto\u015b\u0107 praktyczna \u2013 co\u015b, czego nie daje sama edukacja. Cz\u0119sto powtarzam, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 dziennikarzy polonijnych nie ma wykszta\u0142cenia kierunkowego \u2013 to ludzie z r\u00f3\u017cnych \u015brodowisk, kt\u00f3rzy zdobywali do\u015bwiadczenie w praktyce.<\/p>\n

\u2013 Opr\u00f3cz na\u015bwietlania \u017cycia polskiego w Ukrainie prowadzi Pan tak\u017ce aktywn\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 spo\u0142eczn\u0105, m.in. jako cz\u0142onek Zarz\u0105du G\u0142\u00f3wnego Zwi\u0105zku Polak\u00f3w Ukrainy. Jak ocenia pan fundamenty dobrych stosunk\u00f3w polsko-ukrai\u0144skich?<\/strong><\/p>\n

\u2013 To mo\u017ce brzmi troch\u0119 patetycznie, ale dobre stosunki s\u0105 oczywi\u015bcie bardzo wa\u017cne. Moim credo jest, aby Polacy mieszkaj\u0105cy w Ukrainie nie tracili kontaktu ze swoj\u0105 praojczyzn\u0105, a jednocze\u015bnie byli przyk\u0142adem dla otoczenia \u2013 w zachowaniu i podej\u015bciu do trudnych spraw. Chodzi o to, aby z umiarem i dystansem podchodzi\u0107 do temat\u00f3w pojawiaj\u0105cych si\u0119 mi\u0119dzy narodami \u2013 nie tylko polsko-ukrai\u0144skimi \u2013 oraz zachowa\u0107 tolerancj\u0119 i spojrzenie z szerszej perspektywy, bez fanatyzmu i narzucania jednej racji.<\/p>\n

\u2013 W nawi\u0105zaniu do tej odpowiedzi prosz\u0119 opowiedzie\u0107 o powstaniu i podpisaniu wsp\u00f3lnego apelu \u201eNie dajmy si\u0119 sk\u0142\u00f3ci\u0107\u201d.<\/strong><\/p>\n

\u2013 By\u0142a to inicjatywa m.in. \u201eDziennika Kijowskiego\u201d i \u201eKuriera Galicyjskiego\u201d, zwi\u0105zana z niepokoj\u0105cymi wydarzeniami na cmentarzach \u2013 dewastacj\u0105 grob\u00f3w upami\u0119tniaj\u0105cych rze\u017a wo\u0142y\u0144sk\u0105. Moim zdaniem \u2013 i do dzi\u015b jestem o tym przekonany \u2013 by\u0142a to pr\u00f3ba sk\u0142\u00f3cenia Polak\u00f3w i Ukrai\u0144c\u00f3w oraz wywo\u0142ania wzajemnej niech\u0119ci. Jako dziennikarze polonijni opublikowali\u015bmy apel, kt\u00f3ry spotka\u0142 si\u0119 z pozytywnym odbiorem \u2013 zar\u00f3wno w mediach, jak i w Internecie. Rzeczywi\u015bcie, nie mo\u017cemy si\u0119 k\u0142\u00f3ci\u0107, zw\u0142aszcza \u017ce zawsze znajd\u0105 si\u0119 tacy, kt\u00f3rzy tylko na to czekaj\u0105. Jak m\u00f3wi przys\u0142owie: gdzie dw\u00f3ch si\u0119 bije, tam trzeci korzysta.<\/p>\n

\u2013 Co dzieje si\u0119 obecnie w\u015br\u00f3d polskich organizacji w Ukrainie?<\/strong><\/p>\n

\u2013 Istniej\u0105 dwie najwa\u017cniejsze organizacje: Zwi\u0105zek Polak\u00f3w Ukrainy i Federacja Organizacji Polskich na Ukrainie. Od wielu lat podejmowane s\u0105 pr\u00f3by zjednoczenia ruchu polskiego. Maj\u0105 one zar\u00f3wno zwolennik\u00f3w, jak i przeciwnik\u00f3w. Jedni obawiaj\u0105 si\u0119 nadmiernej centralizacji, inni widz\u0105 w tym szans\u0119 na lepsz\u0105 koordynacj\u0119 dzia\u0142a\u0144 i silniejsz\u0105 reprezentacj\u0119. Jednolity g\u0142os \u2013 zar\u00f3wno na forum ukrai\u0144skim, jak i polskim \u2013 jest odbierany powa\u017cniej.<\/p>\n

\u2013 Historie tworz\u0105 ludzie \u2013 porozmawiajmy wi\u0119c o nich. Kto m\u00f3g\u0142by wnie\u015b\u0107 najwi\u0119kszy wk\u0142ad w konsolidacj\u0119 ruchu polskiego?<\/strong><\/p>\n

\u2013 Nazwisk nie podam, bo to zawsze budzi kontrowersje. Potrzebni s\u0105 jednak ludzie wywa\u017ceni i umiarkowani. Nie jedna osoba, lecz grupa \u2013 pewne centrum koordynacyjne. St\u0105d pomys\u0142 powo\u0142ania rady senior\u00f3w. By\u0142aby to wa\u017cna inicjatywa, skupiaj\u0105ca osoby do\u015bwiadczone, kt\u00f3re prze\u017cy\u0142y wiele sytuacji \u2013 zar\u00f3wno pozytywnych, jak i negatywnych. Ich punkt widzenia by\u0142by bardzo cenny.<\/p>\n

\u2013 Kto m\u00f3g\u0142by zosta\u0107 cz\u0142onkiem takiej rady?<\/strong><\/p>\n

\u2013 Ju\u017c pani cz\u0119\u015bciowo odpowiedzia\u0142a na to pytanie. Prezesi raczej nie, bo s\u0105 zaj\u0119ci bie\u017c\u0105c\u0105 prac\u0105. Potrzebne jest spojrzenie z g\u00f3ry. Mog\u0105 to by\u0107 ludzie kultury, dyplomaci, osoby niezwi\u0105zane bezpo\u015brednio z organizacjami. Szczeg\u00f3ln\u0105 rol\u0119 mog\u0105 tu odgrywa\u0107 dyplomaci, jako naturalni \u0142\u0105cznicy w budowaniu i utrzymywaniu relacji mi\u0119dzy \u015brodowiskami.<\/p>\n

\u2013 Czy m\u0142odzie\u017c to zaakceptuje?<\/strong><\/p>\n

\u2013 To zale\u017cy \u2013 m\u0142odzie\u017c mo\u017ce uzna\u0107, \u017ce starsi pr\u00f3buj\u0105 narzuca\u0107 swoje zdanie. Je\u015bli jednak decyzje b\u0119d\u0105 sensowne i \u201ejadalne\u201d dla m\u0142odych, zostan\u0105 zaakceptowane; je\u015bli b\u0119d\u0105 oderwane od rzeczywisto\u015bci \u2013 nie. Je\u015bli chodzi o rozw\u00f3j, potrzebne jest centrum biznesowo-kulturalne, cho\u0107 jego stworzenie wi\u0105\u017ce si\u0119 z du\u017cymi kosztami i najpewniej wymaga\u0142oby wsparcia finansowego ze strony polskiej.<\/p>\n

\u2013 I ostatnie pytanie \u2013 w czym widzi Pan przysz\u0142o\u015b\u0107 ruchu polskiego w Ukrainie?<\/strong><\/p>\n

\u2013 Przysz\u0142o\u015b\u0107 to trudne pytanie. Zmienia si\u0119 struktura uczestnik\u00f3w ruchu polskiego oraz poziom wiedzy spo\u0142ecze\u0144stwa ukrai\u0144skiego o Polsce. Coraz wi\u0119cej os\u00f3b wi\u0105\u017ce si\u0119 z Polsk\u0105 nie poprzez pochodzenie, lecz przez sympati\u0119, prac\u0119 czy studia. To zupe\u0142nie nowy przekr\u00f3j uczestnik\u00f3w relacji polsko-ukrai\u0144skich. Ruch polski zmienia sw\u00f3j charakter \u2013 odm\u0142adza si\u0119, odchodzi od schemat\u00f3w i rozwija nowe formy dzia\u0142ania. My\u015bl\u0119, \u017ce w najbli\u017cszych latach znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 jego uczestnik\u00f3w b\u0119d\u0105 stanowi\u0107 osoby bez polskich korzeni, ale aktywnie zaanga\u017cowane. To b\u0119dzie bardzo istotne zjawisko.<\/p>\n

Kij\u00f3w, 2019 rok.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dzi\u015b mija druga rocznica \u015bmierci – redaktora naczelnego gazety \u201eDziennik Kijowski\u201d -Cz\u0142owieka znanego i powa\u017canego nie tylko w Ukrainie – wielkiego patrioty, or\u0119downika wolno\u015bci i…<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":10302,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[16],"tags":[],"class_list":["post-10301","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t