{"id":1043,"date":"2024-10-19T22:55:33","date_gmt":"2024-10-19T19:55:33","guid":{"rendered":"https:\/\/dk.com.ua\/osiagniecia-zrodzone-z-wytrwalosci\/"},"modified":"2024-12-27T19:36:59","modified_gmt":"2024-12-27T17:36:59","slug":"osiagniecia-zrodzone-z-wytrwalosci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dk.com.ua\/home\/osiagniecia-zrodzone-z-wytrwalosci\/","title":{"rendered":"Osi\u0105gni\u0119cia zrodzone z wytrwa\u0142o\u015bci"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>
Ojciec Zygmunt Kozar (wrzesie\u0144 1997 r.)<\/strong><\/p>\n

Ponad VI wiek\u00f3w polska spo\u0142eczno\u015b\u0107 dba o kronik\u0119 Fastowa.<\/strong><\/p>\n

Gdyby\u015bcie wiedzieli, z jakim entuzjazmem i inspiracj\u0105 pewnej niedawnej soboty, wraz z mi\u0142o\u015bnikami staro\u017cytno\u015bci z Bojarki, wskoczy\u0142am do porannego poci\u0105gu i pojecha\u0142am do Fastowa!<\/p>\n

Biografia tego 50-tysi\u0119cznego powiatowego miasta podlegaj\u0105cego w\u0142adzom obwodowym jest tak bogata w wydarzenia, znane jeszcze z czas\u00f3w \u015bredniowiecza, \u017ce i dzi\u015b, mimo okresowych zawirowa\u0144, przyci\u0105ga niczym magnes. Zainteresowanie polsk\u0105 histori\u0105, kultur\u0105 i j\u0119zykiem poczu\u0142am tutaj 15 lat temu, podczas wycieczki \u201eMoja Fastowszczyzna\u201d. Opowiada\u0142a ona o genealogii lokalnych Polak\u00f3w, parafian rzymskokatolickiego ko\u015bcio\u0142a. Od tego czasu, przy ka\u017cdej okazji, przyje\u017cd\u017cam do tego malowniczego miasta nad rzek\u0105 Unawa. Za ka\u017cdym razem odkrywam co\u015b nowego, poznaj\u0119 ciekawych ludzi. Czasem zazdro\u015bci si\u0119 ich wytrwa\u0142o\u015bci i osi\u0105gni\u0119\u0107. Szczeg\u00f3lnie odczuwalne jest to w ko\u015bciele Podwy\u017cszenia \u015awi\u0119tego Krzy\u017ca podczas mszy prowadzonej przez ojca Micha\u0142a Romaniwa.<\/p>\n

Ziemia i jej nazwa by\u0142y przedmiotem spor\u00f3w nawet w\u015br\u00f3d Scyt\u00f3w.<\/strong><\/p>\n

Silny gen godno\u015bci mieszka\u0144c\u00f3w dominowa\u0142 na tej ziemi ju\u017c w XIV wieku. Jednym z dowod\u00f3w jest dokument ksi\u0119cia litewskiego W\u0142odzimierza Olgierdowicza. W nim, w 1390 roku, potwierdzono zgod\u0119 na to, by przedstawiciele rodu ksi\u0105\u017c\u0105t Ro\u017canowskich mogli w\u0142ada\u0107 Foszczewem. Pod t\u0105 nazw\u0105, wspomnian\u0105 w lokalnym muzeum krajoznawczym, istnieje osada, przez kt\u00f3r\u0105 przechodzi\u0142y szlaki handlowe, a tak\u017ce odbywa\u0142y si\u0119 tam jarmarki.<\/p>\n

Najpopularniejsz\u0105 w\u015br\u00f3d mieszka\u0144c\u00f3w legend\u0105 jest opowie\u015b\u0107 o bitwie mi\u0119dzy wojskami ksi\u0105\u017c\u0105t kijowskich a koczownikami. Przodkowie \u201eruskiego miru\u201d pozostawili wiele swoistych wojennych znak\u00f3w \u2013 ogon\u00f3w. Dlatego nazwano to miejsce Chwostowo, a z czasem nazwa zmieni\u0142a si\u0119 na Fast\u00f3w.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Dow\u00f3dca Towarzystwa im. Christofora Kolumba Witas Fomenko i przedstawicielka radia Maria pani Nina<\/strong><\/strong><\/p>\n

Jednak niekt\u00f3rzy naukowcy s\u0105 przekonani, \u017ce prawdziw\u0105 nazw\u0119 odkryto w 1846 roku. Mi\u0119dzy wsiami Fastowiec (powiat fastowski) i Marian\u00f3wka (powiat wasilkowski) odkryto kurhan Perepiat, gdzie pochowano scytyjskiego kr\u00f3la. Badacze s\u0105 zdania, \u017ce s\u0142owa \u201esmutek, \u017cal\u201d w j\u0119zyku scytyjskim brzmi\u0105 \u201efae-fast\u201d.<\/p>\n

Zachowane materia\u0142y archiwalne \u015bwiadcz\u0105, \u017ce najbardziej wyraziste karty w historii nie tylko Fastowa, ale i Europy, zapisali Polacy.<\/p>\n

\u201eVotum\u201d zaufania<\/strong><\/p>\n

W dokumentach po raz pierwszy wspomniany jest wykszta\u0142cony i niez\u0142omny budowniczy-biskup J\u00f3zef Wereszczy\u0144ski. Dzi\u0119ki niemu wzniesiono i w 1593 roku po\u015bwi\u0119cono now\u0105 budowl\u0119 \u2013 ko\u015bci\u00f3\u0142. W\u00f3wczas Fast\u00f3w nazywano Nowym Wereszczynem.<\/p>\n

Cztery lata p\u00f3\u017aniej biskup Wereszczy\u0144ski zaj\u0105\u0142 si\u0119 drukarstwem. Zrobi\u0142 wszystko, aby jego rodacy mogli zdobywa\u0107 wiedz\u0119 i czyta\u0107 \u2013 za\u0142o\u017cy\u0142 drukarni\u0119. W 1597 roku ukaza\u0142a si\u0119 pierwsza solidna ksi\u0105\u017cka \u201eVotum\u201d, co oznacza \u201emy\u015bl poparta g\u0142osowaniem\u201d. Wkr\u00f3tce zakorzeni\u0142a si\u0119 tu samorz\u0105dno\u015b\u0107. Mieszka\u0144cy nie wyobra\u017cali sobie \u017cycia bez prawa magdeburskiego. Zdobyli je w 1601 roku. Co prawda, ich bliscy s\u0105siedzi otrzymali europejskie przywileje nieco wcze\u015bniej. Wasilk\u00f3w w 1586 r., Bia\u0142a Cerkiew w 1589 r. Mo\u017ce i my nied\u0142ugo wejdziemy do Unii Europejskiej?<\/p>\n

Stabilno\u015b\u0107 i dobre perspektywy pozwoli\u0142y w 1620 roku biskupowi Bogus\u0142awowi Radoszewskiemu zaprosi\u0107 jezuit\u00f3w. Wyobra\u017acie sobie, \u017ce przybyli do Fastowa nie z pustymi r\u0119kami. Przywie\u017ali z Rzymu cudown\u0105 ikon\u0119 \u2013 wizerunek Pana Jezusa Ukrzy\u017cowanego, kt\u00f3ry sta\u0142 si\u0119 ozdob\u0105 o\u0142tarza. Jednak w latach trzydziestych XX wieku obraz ten znikn\u0105\u0142. Archiwi\u015bci do dzi\u015b nie mog\u0105 odnale\u017a\u0107 materia\u0142\u00f3w dotycz\u0105cych tego wydarzenia.<\/p>\n

Kiedy udaje si\u0119 trafi\u0107 na historyczne informacje, zwraca si\u0119 uwag\u0119 na do\u015b\u0107 cz\u0119ste konflikty zbrojne. Po ich zako\u0144czeniu oczywi\u015bcie zostawa\u0142y ruiny i straty. O kilku dramatycznych wydarzeniach dowiedzia\u0142am si\u0119 od skrupulatnego dominika\u0144skiego mnicha, kt\u00f3ry jako wolontariusz przyje\u017cd\u017ca z Polski na Ukrain\u0119.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Droga Krzy\u017cowa podczas uroczysto\u015bci<\/strong><\/p>\n

Bardzo ciekawie opowiada\u0142 o tym, co musieli znie\u015b\u0107 mieszka\u0144cy dzisiejszego obwodu kijowskiego od lat trzydziestych XVII wieku. W\u00f3wczas, cho\u0107 na zaproszenie biskupa Aleksandra Soko\u0142owskiego, do Fastowa przybyli bernardyni, nie uda\u0142o si\u0119 uratowa\u0107 przed zniszczeniem, grabie\u017c\u0105 budynk\u00f3w ani wn\u0119trz katolickich \u015bwi\u0105ty\u0144.<\/p>\n

Odbudowa miasta i budowa drewnianego ko\u015bcio\u0142a Podwy\u017cszenia \u015awi\u0119tego Krzy\u017ca przypad\u0142a biskupowi Kazimierzowi Cieciszowskiemu w 1797 roku. Budowla i jej otoczenie zainspirowa\u0142y francuskiego podr\u00f3\u017cnika Napoleona Ord\u0119 do namalowania pejza\u017cu \u201eChwast\u00f3w\u201d. Dzi\u0119ki tej kompozycji mo\u017cna zobaczy\u0107, gdzie w\u00f3wczas modli\u0142o si\u0119 ponad p\u00f3\u0142tora tysi\u0105ca parafian. Z reprodukcj\u0105 i jej histori\u0105 mo\u017cna zapozna\u0107 si\u0119 dzisiaj w eleganckim, moim ulubionym ko\u015bciele Podwy\u017cszenia \u015awi\u0119tego Krzy\u017ca \u2013 europejskim architektonicznym rarytasie.<\/p>\n

Zbuduj \u015bwi\u0105tyni\u0119, a ludzie do niej przyjd\u0105<\/strong><\/p>\n

W\u015br\u00f3d wci\u0105\u017c dominuj\u0105cej radzieckiej zabudowy i licznych punkt\u00f3w handlowych istnieje szansa na kontakt z wysok\u0105 kultur\u0105 i talentami przodk\u00f3w. Niekt\u00f3re z ich imion s\u0105 uwiecznione, a ocala\u0142e budynki wpisane na listy dziedzictwa historycznego. Jednym z takich obiekt\u00f3w jest ko\u015bci\u00f3\u0142 Podwy\u017cszenia \u015awi\u0119tego Krzy\u017ca, zabytkowy budynek o numerze ochronnym 915.<\/p>\n

Budowli o roma\u0144sko-gotyckich formach nie omijaj\u0105 ani mali, ani starzy mieszka\u0144cy. Jej historia jest wci\u0105\u017c badana przez student\u00f3w architektury z Odessy, Kijowa, Lwowa i Polski.<\/p>\n

M\u00f3wi si\u0119, \u017ce dla ojca Stanis\u0142awa Szeptyckiego, proboszcza parafii, stworzenie mocnego, rozleg\u0142ego ko\u015bcio\u0142a by\u0142o jednym z \u017cyciowych marze\u0144. Dzi\u0119ki niemu, wiosn\u0105 1903 roku rozpocz\u0119to prace. W\u015br\u00f3d projektant\u00f3w wybrano znanego odesskiego architekta W\u0142adys\u0142awa D\u0105browskiego, do kt\u00f3rego p\u00f3\u017aniej do\u0142\u0105czy\u0142 inny specjalista \u2013 Fedor Tupjarski.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Wn\u0119trze ko\u015bcio\u0142a Podwy\u017cszenia \u015awi\u0119tego Krzy\u017ca w Fastowie<\/strong><\/p>\n

Ich dzie\u0142o, tr\u00f3jnawowa ceglana bazylika, zainspirowa\u0142o tak\u017ce s\u0142ynnego W\u0142ocha Eliasa Sala. Jego trzy p\u0142askorze\u017aby z betonu na g\u0142\u00f3wnej fasadzie i transepcie to nie tylko ozdoba, ale symbol wysokiej sztuki.<\/p>\n

Co wi\u0119cej, to on w Kijowie, pod patronatem architekta W\u0142adys\u0142awa Horodeckiego, stworzy\u0142 rze\u017aby lw\u00f3w, kt\u00f3re witaj\u0105 odwiedzaj\u0105cych przed wej\u015bciem do Narodowego Muzeum Sztuki Ukrainy. Ozdobi\u0142 tak\u017ce tzw. chimery budynku przy ulicy Bankowej, gdzie dzi\u015b znajduje si\u0119 rezydencja prezydenta Ukrainy. Okazuje si\u0119, \u017ce budowa kijowskiej i fastowskiej \u015bwi\u0105tyni odbywa\u0142a si\u0119 prawie jednocze\u015bnie, cho\u0107 z r\u00f3\u017cnych materia\u0142\u00f3w.<\/p>\n

Cok\u00f3\u0142 ko\u015bcio\u0142a Podwy\u017cszenia \u015awi\u0119tego Krzy\u017ca pochodzi z granitu z maj\u0105tku hrabiego J\u00f3zefa Potockiego w Szepet\u00f3wce. \u015aciany wykonano z bia\u0142ej kijowskiej ceg\u0142y. Drewno na dach sprowadzono z las\u00f3w s\u0142awuckich, nale\u017c\u0105cych do ksi\u0119cia Sanguszki. Zielon\u0105, glazurowan\u0105 dach\u00f3wk\u0119 przywieziono na pro\u015bb\u0119 Stanis\u0142awa Szeptyckiego z W\u0142oc\u0142awka. Niezawodna dobrodziejka z Bia\u0142ej Cerkwi, hrabina Branicka, zadba\u0142a o organy. Po zako\u0144czeniu wszystkich prac ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 po\u015bwi\u0119cony 14 wrze\u015bnia 1911 roku. Od tego dnia jest to \u015bwi\u0119to.<\/p>\n

By\u0142o pi\u0119knie i spokojnie, a\u017c do czasu, gdy do w\u0142adzy doszli wandale \u2013 bolszewicy. Wsz\u0119dzie, gdzie tylko mogli, kradli i niszczyli. Fast\u00f3w nie by\u0142 wyj\u0105tkiem. O tym, co zrobili partyjni i komsomolscy aktywi\u015bci z poch\u00f3wkiem \u015awiatos\u0142awa Szeptyckiego, dowiedzia\u0142am si\u0119 14 wrze\u015bnia tego roku, po uroczysto\u015bciach odpustowych Podwy\u017cszenia \u015awi\u0119tego Krzy\u017ca.<\/p>\n

Wyobra\u017acie sobie, \u017ce przed ostatecznym zamkni\u0119ciem ko\u015bcio\u0142a (4 maja 1936 r.) boj\u00f3wkarze wyrzucili z krypty jego szcz\u0105tki \u2013 osoby, kt\u00f3ra po\u015bwi\u0119ci\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 swojego \u017cycia ludziom i miastu \u2013 ojca Szeptyckiego. Odwa\u017cna i oddana parafianka Karolina Kowalska, kt\u00f3ra zorganizowa\u0142a ponowne pochowanie na lokalnym cmentarzu katolickim, zosta\u0142a stracona. To nie jedyny zbrodniczy czyn przeciwko ludzko\u015bci…<\/p>\n

Na placu Zygmunta Kozara osiedli\u0142y si\u0119 emocje i wra\u017cenia<\/strong><\/p>\n

Po tzw. \u201epieriestrojce\u201d my\u015blano, \u017ce koszmary czas\u00f3w radzieckich ju\u017c min\u0119\u0142y. Odbudowywano, restaurowano zabytki, przywracano do \u017cycia \u015bwi\u0105tynie. 26 sierpnia 1989 r. w\u0142adze Fastowa odda\u0142y wiernym ko\u015bci\u00f3\u0142 \u2013 per\u0142\u0119 architektury.<\/p>\n

\u00a0W czerwcu nast\u0119pnego roku \u015bwi\u0105tynia zosta\u0142a po\u015bwi\u0119cona, a 8 wrze\u015bnia do Fastowa przyjecha\u0142 z Polski oddany wierze dominikanin \u2013 ojciec Zygmunt Kozar. Rozumia\u0142, \u017ce sytuacja jest bardzo trudna, ale jako proboszcz ko\u015bcio\u0142a podj\u0105\u0142 si\u0119 d\u0142ugotrwa\u0142ej i ci\u0119\u017ckiej pracy \u2013 generalnego remontu. Budynek, cho\u0107 uznany za zabytek architektury pod ochron\u0105 pa\u0144stwa, by\u0142 w op\u0142akanym stanie.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Prezes Helena Sedyk wraz z licealistami pod pomnikiem \u015aw. <\/strong>Micha\u0142a Archanio\u0142a w Fastowie<\/strong><\/p>\n

Ponad dziesi\u0119\u0107 lat ojciec Zygmunt wraz ze szczerymi i pracowitymi parafianami faktycznie odradza\u0142 ko\u015bci\u00f3\u0142. Bardzo bolesne, \u017ce dzi\u015b proboszcz nie jest ju\u017c z nami. Zniszczy\u0142a go choroba nowotworowa. Latem 2003 roku ci\u0119\u017cko chory pojecha\u0142 do Katowic, gdzie 2 pa\u017adziernika odszed\u0142 do innego \u015bwiata. Jednak przed \u015bmierci\u0105 za\u017cyczy\u0142 sobie, by pochowa\u0107 go w Fastowie (!).<\/p>\n

Z problemami, trudno\u015bciami, trumn\u0119 z cia\u0142em prawdziwego m\u0119czennika, ojca Zygmunta Kozara, przewieziono do ko\u015bcio\u0142a w Fastowie. Tam 11 pa\u017adziernika wielka procesja wiernych z\u0142o\u017cy\u0142a go na miejscowym cmentarzu, gdzie spocz\u0105\u0142 w\u015br\u00f3d dawnych parafian.<\/p>\n

W\u0142adze Fastowa doceni\u0142y dorobek proboszcza ko\u015bcio\u0142a. Od 28 pa\u017adziernika 2003 roku jest uznany (po\u015bmiertnie) za Honorowego Obywatela miasta. Warto wspomnie\u0107, \u017ce plac, na kt\u00f3rym stoi odrestaurowany ko\u015bci\u00f3\u0142 Podwy\u017cszenia Krzy\u017ca \u015awi\u0119tego, nie nosi ju\u017c nazwy czerwonoarmijskiej, lecz imienia ojca Zygmunta Kozara.<\/p>\n

Jest tam zawsze przyjemnie. Zadbane, urokliwe, malownicze miejsce cieszy dusz\u0119. Co wi\u0119cej, od 2014 roku ka\u017cdego przywita tam elegancka kolumna, kt\u00f3rej kompozycj\u0119 wie\u0144czy niezwykle dynamiczna figura Archanio\u0142a Micha\u0142a. Czu\u0107, \u017ce Andrzej Mikulski \u2013 architekt z Krakowa, tworzy\u0142 j\u0105 z wielkim natchnieniem i odpowiedzialno\u015bci\u0105, poniewa\u017c ten pomnik jest \u015bwiadectwem niez\u0142omno\u015bci wiary w zwyci\u0119stwo i si\u0142\u0119 ducha. Pan Jezus Chrystus Zbawiciel nasz w tym dopomo\u017ce.<\/p>\n

Helena Sedyk,
prezes Stowarzyszenia Polak\u00f3w \u201eBez granic\u201d,
zdj\u0119cia: Mychaj\u0142o Capro i autorka<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ojciec Zygmunt Kozar (wrzesie\u0144 1997 r.) Ponad VI wiek\u00f3w polska spo\u0142eczno\u015b\u0107 dba o kronik\u0119 Fastowa. Gdyby\u015bcie wiedzieli, z jakim entuzjazmem i inspiracj\u0105 pewnej niedawnej soboty,…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":942,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[16],"tags":[],"class_list":["post-1043","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t