{"id":10644,"date":"2026-07-19T16:23:07","date_gmt":"2026-07-19T13:23:07","guid":{"rendered":"https:\/\/dk.com.ua\/home\/?p=10644"},"modified":"2026-07-19T16:23:07","modified_gmt":"2026-07-19T13:23:07","slug":"ludwik-gorecki-polski-lekarz-ktory-zapoczatkowal-ukrainska-dermatologie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dk.com.ua\/home\/ludwik-gorecki-polski-lekarz-ktory-zapoczatkowal-ukrainska-dermatologie\/","title":{"rendered":"Ludwik G\u00f3recki: polski lekarz, kt\u00f3ry zapocz\u0105tkowa\u0142 ukrai\u0144sk\u0105 dermatologi\u0119"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>Portret Ludwika G\u00f3reckiego<\/strong><\/p>\n

Lekarz polskiego pochodzenia, dermatolog, terapeuta i naukowiec. Jeden z pierwszych, kt\u00f3ry postrzega\u0142 medycyn\u0119 nie tylko jako nauk\u0119, ale jako s\u0142u\u017cb\u0119 cz\u0142owiekowi. Za\u0142o\u017cyciel pierwszej specjalistycznej kliniki dermatologicznej w Ukrainie i szko\u0142y dermatolog\u00f3w, pionier systematycznego <\/em><\/strong>leczenia<\/em><\/strong> chor\u00f3b sk\u00f3ry. Jego dzia\u0142alno\u015b\u0107 po\u0142\u0105czy\u0142a europejski poziom wiedzy ze szczerym pragnieniem uczynienia pomocy medycznej bardziej dost\u0119pn\u0105 i skuteczn\u0105<\/em><\/strong>.<\/em><\/strong><\/p>\n

 <\/p>\n

Imi\u0119 Ludwika G\u00f3reckiego jest dzi\u015b rzadko wspominane, cho\u0107 w drugiej po\u0142owie XIX wieku by\u0142o dobrze znane w kr\u0119gach naukowych Kijowa. Polski szlachcic z Wo\u0142ynia, lekarz, badacz i wyk\u0142adowca, pozostawi\u0142 znacz\u0105cy \u015blad w rozwoju ukrai\u0144skiej medycyny, a zw\u0142aszcza dermatologii. Jego praca \u0142\u0105czy\u0142a naukow\u0105 precyzj\u0119 z humanitaryzmem, co by\u0142o wa\u017cn\u0105 cech\u0105 dla lekarza tamtych czas\u00f3w.<\/p>\n

Ludwik G\u00f3recki urodzi\u0142 si\u0119 3 (15) sierpnia 1825 roku w powiecie r\u00f3wie\u0144skim guberni wo\u0142y\u0144skiej, w rodzinie polskiego szlachcica Kazimierza G\u00f3reckiego. Wykszta\u0142cenie pocz\u0105tkowe zdoby\u0142 w gimnazjum w R\u00f3wnem, a wy\u017csze na Wydziale Medycznym Uniwersytetu \u015awi\u0119tego W\u0142odzimierza w Kijowie, kt\u00f3ry uko\u0144czy\u0142 z wyr\u00f3\u017cnieniem w 1848 roku. Jego zdolno\u015bci zosta\u0142y natychmiast dostrze\u017cone i m\u0142ody absolwent zosta\u0142 zatrudniony jako ordynator w uniwersyteckiej klinice terapeutycznej.<\/p>\n

W 1855 roku G\u00f3recki obroni\u0142 w j\u0119zyku \u0142aci\u0144skim prac\u0119 doktorsk\u0105 \u2013 \u00abDe sputis in pneumonia acuta primaria\u00bb (\u00abO plwocinie w pierwotnym ostrym zapaleniu p\u0142uc\u00bb). \u015awiadczy\u0142a ona nie tylko o jego gruntownej wiedzy, ale i o analitycznym podej\u015bciu do diagnostyki, co wyr\u00f3\u017cnia\u0142o go w\u015br\u00f3d wsp\u00f3\u0142czesnych.<\/p>\n

Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce do 1863 roku na Uniwersytecie Kijowskim pracowa\u0142a znacz\u0105ca grupa wyk\u0142adowc\u00f3w polskiego pochodzenia, a w\u015br\u00f3d student\u00f3w wydzia\u0142\u00f3w medycznego \u0456 fizyczno-matematycznego Polacy stanowili wi\u0119kszo\u015b\u0107. Jednak po st\u0142umieniu Powstania Styczniowego (1863\u20131864) w\u0142adze carskie rozpocz\u0119\u0142y \u00abostateczn\u0105\u00bb walk\u0119 z polskimi wp\u0142ywami: Uniwersytet Kijowski zosta\u0142 przekszta\u0142cony w uczelni\u0119 wy\u0142\u0105cznie rosyjsk\u0105, a liczba Polak\u00f3w w kadrze gwa\u0142townie zmala\u0142a. Ludwik G\u00f3recki, rodem z R\u00f3wnego, by\u0142 jednym z nielicznych polskich wyk\u0142adowc\u00f3w, kt\u00f3rych pozostawiono na stanowisku docenta, gdzie aktywnie pracowa\u0142 a\u017c do 1880 roku.<\/p>\n

G\u00f3recki \u0142\u0105czy\u0142 prac\u0119 akademick\u0105 z praktyk\u0105. Przez d\u0142ugi czas pracowa\u0142 nie tylko na uniwersytecie, ale i jako lekarz w szkole hrabiny E. Lewaszowej (1855-1875), gdzie dba\u0142 o zdrowie dzieci i personelu.<\/p>\n

D\u0105\u017c\u0105c do rozwoju, w latach 1861-1863 odbywa\u0142\u00a0 sta\u017c w Pary\u017cu i Wiedniu, gdzie studiowa\u0142 metody leczenia chor\u00f3b sk\u00f3ry i wenerycznych. To tam ukszta\u0142towa\u0142o si\u0119 jego przekonanie: dermatologia powinna sta\u0107 si\u0119 samodzieln\u0105 dyscyplin\u0105 kliniczn\u0105. Po powrocie do Kijowa zacz\u0105\u0142 wciela\u0107 te idee w \u017cycie.<\/p>\n

Od 1864 do 1880 roku Ludwik G\u00f3recki kierowa\u0142 klinik\u0105 dermatologiczn\u0105 Uniwersytetu \u015awi\u0119tego W\u0142odzimierza \u2013 pierwsz\u0105 tego typu plac\u00f3wk\u0105 w Ukrainie i jedn\u0105 z pierwszych w Imperium Rosyjskim. W 1864 roku rozpocz\u0105\u0142 wyk\u0142adanie kursu chor\u00f3b \u00absk\u00f3rnych\u00bb dla student\u00f3w\u00a0 wydzia\u0142u medycznego. Od 1873 roku powierzono mu wyk\u0142adanie nie tylko chor\u00f3b sk\u00f3ry, ale i syfilisu. Pod koniec lat 60. XIX wieku za\u0142o\u017cyciel rosyjskiej (Peterburskiej) szko\u0142y naukowej dermatologii, profesor O.G. Polotebnow, napisa\u0142, \u017ce spo\u015br\u00f3d wydzia\u0142\u00f3w medycznych uniwersytet\u00f3w w Rosji tylko na Uniwersytecie Kijowskim prowadzone jest systematyczne nauczanie chor\u00f3b sk\u00f3ry.<\/p>\n

Gorecki sta\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c autorem pierwszego raportu o pracy kliniki (1864\u20131865), w kt\u00f3rym usystematyzowa\u0142 obserwacje pacjent\u00f3w, opisa\u0142 przebieg chor\u00f3b, metody leczenia, a nawet statystyki zg\u0142osze\u0144. By\u0142 to dokument, kt\u00f3ry po\u0142o\u017cy\u0142 podwaliny pod sprawozdawczo\u015b\u0107 medyczn\u0105 w krajowej dermatologii, ustanawiaj\u0105c standardy dla kolejnych raport\u00f3w i dostarczaj\u0105c pierwszych danych statystycznych na temat rozpowszechnienia chor\u00f3b sk\u00f3ry i wenerycznych leczonych w Kijowie.<\/p>\n

R\u00f3wnolegle pracowa\u0142 jako m\u0142odszy ordynator w Kijowskim Szpitalu Wojskowym, a od 1866 roku \u2013 jako etatowy docent Katedry Patologii Specjalnej i Terapii. Cho\u0107 G\u00f3recki najcz\u0119\u015bciej wspominany jest jako dermatolog, pozostawa\u0142 wykwalifikowanym terapeut\u0105, potrafi\u0105cym widzie\u0107 pacjenta nie tylko przez pryzmat jednej specjalno\u015bci.<\/p>\n

Od 1868 roku skupi\u0142 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie na wyk\u0142adaniu kursu chor\u00f3b sk\u00f3ry i syfilisu, kt\u00f3re w\u00f3wczas by\u0142y szeroko rozpowszechnione. A od 1877 roku przez kilka lat prowadzi\u0142 jeszcze specjalny kurs \u00abChoroby zaka\u017ane przy du\u017cym skupieniu wojsk\u00bb. W kontek\u015bcie epoki imperialnej, kiedy wojny i mobilizacje cz\u0119sto powodowa\u0142y epidemie, mia\u0142o to kluczowe znaczenie. Warto zauwa\u017cy\u0107, \u017ce \u00abzaka\u017aa\u00bb w \u00f3wczesnym j\u0119zyku oznacza\u0142a epidemi\u0119 lub masowe rozprzestrzenianie si\u0119 chor\u00f3b zaka\u017anych (takich jak cholera, tyfus czy czerwonka).<\/p>\n

Wyk\u0142ady Goreckiego wyr\u00f3\u017cnia\u0142y si\u0119 nie tylko dok\u0142adno\u015bci\u0105, ale tak\u017ce przyjaznym tonem. Potrafi\u0142 wyja\u015bnia\u0107 skomplikowane rzeczy w prosty spos\u00f3b, bez zb\u0119dnej naukowej arogancji. Koledzy wspominali: \u00abU G\u00f3reckiego ka\u017cdy student czu\u0142 si\u0119 uczniem, a nie s\u0142uchaczem\u00bb. To w\u0142a\u015bnie on wychowa\u0142 plejad\u0119 m\u0142odych lekarzy, kt\u00f3rzy p\u00f3\u017aniej stali si\u0119 znanymi dermatologami i terapeutami, kontynuuj\u0105c jego dzie\u0142o w Kijowie, Odessie, Charkowie.<\/p>\n

Znacz\u0105cy by\u0142 r\u00f3wnie\u017c jego wk\u0142ad w profilaktyk\u0119 \u2013 przeprowadzenie pierwszej w Kijowie akcji szczepie\u0144 przeciwko ospie w 1871 roku. To w\u0142a\u015bnie on zorganizowa\u0142 pierwsze szczepienia, faktycznie rozpoczynaj\u0105c histori\u0119 medycyny prewencyjnej w mie\u015bcie.<\/p>\n

Poza uniwersytetem aktywnie anga\u017cowa\u0142 si\u0119 w dzia\u0142alno\u015b\u0107 spo\u0142eczn\u0105 \u2013 by\u0142 cz\u0142onkiem i wiceprzewodnicz\u0105cym Kijowskiego Towarzystwa Lekarzy, cz\u0142onkiem Kijowskiego Towarzystwa Przyrodnik\u00f3w, a tak\u017ce jednym z za\u0142o\u017cycieli Kijowskiego Towarzystwa Badaczy Przyrody. Jego autorytet w \u015brodowisku medycznym by\u0142 niekwestionowany.<\/p>\n

Ludwik G\u00f3recki mieszka\u0142 we w\u0142asnym domu przy Bulwarze Bibikowskim, 4 (obecnie Bulwar Tarasa Szewczenki). \u017bycie rodzinne z \u017con\u0105 Amali\u0105 Ignac\u00f3wn\u0105 Berezowsk\u0105 i tr\u00f3jk\u0105 dzieci \u2013 Zofi\u0105, Ludwikiem i Aleksandrem by\u0142o spokojne i harmonijne.<\/p>\n

Po trzydziestu latach pracy przeszed\u0142 na emerytur\u0119 w randze rzeczywistego radcy stanu z pensj\u0105 600 rubli rocznie.<\/p>\n

Portret Ludwiga Goreckiego, wykonany na zam\u00f3wienie jego nast\u0119pcy \u2013 profesora-syfilidologa Michai\u0142a Stukowenki, przez d\u0142ugi czas zdobi\u0142 gabinet kliniki dermatologicznej. Jako pami\u0105tka po cz\u0142owieku, kt\u00f3ry przekszta\u0142ci\u0142 medycyn\u0119 z rzemios\u0142a w zaw\u00f3d, a praktyk\u0119 \u2013 w powo\u0142anie.<\/p>\n

Zmar\u0142 23 kwietnia (5 maja) 1885 roku z powodu parali\u017cu, pochowany na rzymskokatolickiej cz\u0119\u015bci Cmentarza Bajkowa. W nast\u0119pnym roku wdowa wznios\u0142a nad jego grobem rodzinne mauzoleum wed\u0142ug projektu architekta Romualda Tustanowskiego.<\/p>\n

Ludwik Kazimierz G\u00f3recki \u2013 lekarz polskiego pochodzenia, kt\u00f3ry pozostawi\u0142 sw\u00f3j \u015blad w Kijowie, w nauce i w sercach uczni\u00f3w. Jego \u017cycie to historia o intelekcie, kt\u00f3ry nie utraci\u0142 cz\u0142owiecze\u0144stwa, i o lekarzu, kt\u00f3ry\u00a0 zbli\u017cy\u0142 medycyn\u0119 do cz\u0142owieka.<\/p>\n

 <\/p>\n

A\u0142\u0142a JELSKA<\/em><\/strong><\/p>\n

\u00a0<\/em>Materia\u0142 powsta\u0142 przy wsparciu Polpharma w ramach projektu \u00abPami\u0119\u0107, kt\u00f3ra \u0142\u0105czy: lekarze polskiego pochodzenia w historii Kijowa\u00bb, kt\u00f3ry odkrywa imiona i ma\u0142o znane strony wsp\u00f3lnego dziedzictwa medycznego Ukrainy i Polski.<\/em><\/p>\n

Polpharma \u2013 najwi\u0119kszy producent lek\u00f3w w Polsce z ponad 90-letni\u0105 histori\u0105. Firma dzia\u0142a w Ukrainie od ponad 20 lat, posiadaj\u0105c portfolio ponad 600 lek\u00f3w na recept\u0119 i bez recepty \u2013 w tym do leczenia chor\u00f3b kardiologicznych, neurologicznych i okulistycznych.<\/em><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Budynek tw\u00f3rcy Kijowskiej Kliniki Dermatologicznej, lekarza Ludwika G\u00f3reckiego, bulwar T. Szewczenki 4b, 1874 r. Architekt O. Schiele<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a>\u201eG\u00f3rka G\u00f3reckiego\u201d (do odbudowy) na Cmentarzu Bajkowa w Kijowie to potoczne okre\u015blenie kwatery na zabytkowej, rzymskokatolickiej cz\u0119\u015bci nekropolii, gdzie znajduje si\u0119 gr\u00f3b i ruiny kaplicy wybitnego polskiego lekarza, prof. Ludwika G\u00f3reckiego (1825\u20131885)<\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Portret Ludwika G\u00f3reckiego Lekarz polskiego pochodzenia, dermatolog, terapeuta i naukowiec. Jeden z pierwszych, kt\u00f3ry postrzega\u0142 medycyn\u0119 nie tylko jako nauk\u0119, ale jako s\u0142u\u017cb\u0119 cz\u0142owiekowi. Za\u0142o\u017cyciel…<\/p>\n","protected":false},"author":4,"featured_media":10645,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[],"class_list":["post-10644","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historia"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t