{"id":1089,"date":"2024-08-03T16:29:32","date_gmt":"2024-08-03T13:29:32","guid":{"rendered":"https:\/\/dk.com.ua\/antoni-znany-i-nieznany\/"},"modified":"2025-05-01T12:19:36","modified_gmt":"2025-05-01T09:19:36","slug":"antoni-znany-i-nieznany","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dk.com.ua\/home\/antoni-znany-i-nieznany\/","title":{"rendered":"Antoni znany i nieznany"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>
Skromno\u015b\u0107 zdobi cz\u0142owieka. To prawda. Prawda, jaka znajduje uzasadnienie w osobie wieloletniego Prezesa Zwi\u0105zku Polak\u00f3w Ukrainy, a obecnie Honorowego Cz\u0142onka Zarz\u0105du G\u0142\u00f3wnego ZPU, Szanownego Seniora Antoniego Stefanowicza.<\/strong><\/p>\n

Jego niepodwa\u017calny autorytet, spokojna postawa w s\u0142owie i czynie oraz niespieszna roztropno\u015b\u0107 w podejmowaniu decyzji od dawna s\u0105 znane w Ukrainie i w polonijnej przestrzeni \u015bwiata.<\/p>\n

Nie lubi opowiada\u0107 o sobie, ale uczyni\u0142 wyj\u0105tek i zgodzi\u0142 si\u0119 odpowiedzie\u0107 na kilka pyta\u0144 Redakcji naszej gazety.<\/p>\n

Ot\u00f3\u017c siedzimy z moim wsp\u00f3\u0142rozm\u00f3wc\u0105 w jego przytulnym mieszkaniu, kt\u00f3re schludno\u015bci\u0105 i wyposa\u017ceniem technicznym bardziej przypomina biuro. St\u0105d moje pierwsze pytanie:<\/p>\n

\u2013 Panie Antoni, po wieloletnich trudach na odpowiedzialnym stanowisku jest Pan na zas\u0142u\u017conym odpoczynku, ale ta ca\u0142a technika biurowa wskazuje na to, \u017ce Pan prowadzi informacyjne centrum\u2026<\/em><\/strong><\/p>\n

\u2013 Ca\u0142kiem s\u0142usznie Pan zauwa\u017cy\u0142. Mimo odej\u015bcia ze stanowiska Prezesa ZPU obiektywnie zostaj\u0119 w centrum wydarze\u0144, poniewa\u017c nadal ludzie zwracaj\u0105 si\u0119 do mnie z rozmaitymi, czasem trudnymi, pytaniami.<\/p>\n

\u2013 Na przyk\u0142ad?<\/em><\/strong><\/p>\n

\u2013 Trwaj\u0105ca wojna rosyjsko-ukrai\u0144ska wiele spraw przewr\u00f3ci\u0142a do g\u00f3ry nogami, a s\u0105 to sprawy g\u0142\u00f3wnie dotycz\u0105ce\u00a0 Polak\u00f3w Ukrainy. Dla wielu z nich ju\u017c nie turyzm, a uchod\u017astwo do Macierzy sta\u0142o si\u0119 konieczno\u015bci\u0105. A to wymaga\u00a0 uzasadnienia wielu fakt\u00f3w (w formie dokumentu), zaanga\u017cowania zar\u00f3wno po stronie\u00a0 polskiej, jak i\u00a0 ukrai\u0144skiej.<\/p>\n

W tych okoliczno\u015bciach ZPU znalaz\u0142 si\u0119 w centrum wydarze\u0144, a wi\u0119c\u00a0 nie mog\u0119\u00a0 unikn\u0105\u0107 udzia\u0142u w udzieleniu ludziom mo\u017cliwej pomocy.<\/p>\n

\u2013 Czytelnik\u00f3w naszej gazety bardzo interesuje Pana osoba. To mo\u017ce zaczniemy od pocz\u0105tku, to znaczy \u2013 od taty i mamy\u2026<\/em><\/strong><\/p>\n

\u2013 Przyszed\u0142em na \u015bwiat w ma\u0142ej kolonii na Nowogr\u00f3dczy\u017anie. Tata Wac\u0142aw prowadzi\u0142 gospodarstwo rolne na pi\u0119ciu hektarach oraz by\u0142 starost\u0105 parafii ko\u015bcio\u0142a farnego zwanego te\u017c far\u0105\u00a0 Witoldow\u0105 (w Nowogr\u00f3dku). Ko\u015bci\u00f3\u0142\u00a0 do dzi\u015b jest czynny.<\/p>\n

W tym ko\u015bciele w 1422 roku kr\u00f3l W\u0142adys\u0142aw Jagie\u0142\u0142o bra\u0142 \u015blub z ksi\u0119\u017cniczk\u0105 Zofi\u0105 Holsza\u0144sk\u0105, tu\u00a0 12 lutego 1779 roku zosta\u0142 ochrzczony Adam Mickiewicz; no i ja zosta\u0142em ochrzczony nied\u0142ugo po narodzinach w lipcu 1940 roku.<\/p>\n

Mama Anna z domu Urbanowicz dwoi\u0142a si\u0119 i troi\u0142a w pracy gospodyni domowej, maj\u0105c o\u015bmioro dzieci: pi\u0119ciu syn\u00f3w i trzy c\u00f3rki.<\/p>\n

\u2013 Jakie wydarzenia Pan zapami\u0119ta\u0142 z dzieci\u0144stwa?<\/em><\/strong><\/p>\n

\u2013 Pami\u0119tam, jak chowali\u015bmy si\u0119 w lochu, kiedy by\u0142 b\u00f3j czerwonoarmist\u00f3w z w\u0142asowcami, pami\u0119tam,\u00a0 jak w 1948-tym rado\u015bnie poszed\u0142em do szko\u0142y, a w 1950-tym sowieci zrobili ko\u0142choz, zabrali nam wszystko, tak\u017ce ziemi\u0119, zostawili tylko 60 ar\u00f3w przy domu. Wpadli\u015bmy w bied\u0119, a ja zacz\u0105\u0142em szuka\u0107 rozwi\u0105zania dla siebie.<\/p>\n

Znalaz\u0142em technikum papiernicze w Kr\u00f3lewcu i tam zacz\u0105\u0142em si\u0119 uczy\u0107 w 1958 roku.\u00a0 Nauk\u0119 uko\u0144czy\u0142em w 1961 roku i z czerwonym dyplomem zosta\u0142em skierowany do fabryki papieru bli\u017cej Kijowa, do Ma\u0142yna.<\/p>\n

\u2013 Do\u015b\u0107 szybko Pan usamodzielni\u0142 si\u0119, Panie Antoni\u2026<\/em><\/strong><\/p>\n

\u2013 Sta\u0142o si\u0119 to nieco p\u00f3\u017aniej, kiedy po dw\u00f3ch latach pracy w Ma\u0142ynie dosta\u0142em si\u0119 na s\u0142ynn\u0105\u00a0 Politechnik\u0119 Lwowsk\u0105, kt\u00f3r\u0105 uko\u0144czy\u0142em w 1967 roku, w mi\u0119dzyczasie o\u017ceni\u0142em si\u0119 z Wand\u0105 z domu Trojnick\u0105 i z czerwonym dyplomem zosta\u0142em skierowany do pracy w Kijowie.<\/p>\n

\u2013 Zrobi\u0142 Pan b\u0142yskotliw\u0105 karier\u0119…<\/em><\/strong><\/p>\n

\u2013 Nie mieli\u015bmy ani znajomych, ani nie wygrali\u015bmy niczego w toto lotka. Wszystko wypracowali\u015bmy sami. W ka\u017cdym miejscu pracy zatrudniano nas jako fachowc\u00f3w, sprawdzano w wykonywaniu skomplikowanych zada\u0144 i\u00a0 rozwi\u0105zywaniu wa\u017cnych problem\u00f3w, np. w zjednoczeniu meblowym oraz\u00a0 firmie projektowania i budowania samolot\u00f3w im. Antonowa.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u2013 W przypadku ka\u017cdego cz\u0142owieka, wcze\u015bniej czy p\u00f3\u017aniej pojawia si\u0119 zainteresowanie kwesti\u0105 narodowo\u015bci oraz stawiane s\u0105 pytania z tym zwi\u0105zane.<\/em><\/strong><\/p>\n

\u2013 Rozumiem, a je\u015bli\u00a0 uwzgl\u0119dnimy\u00a0 okoliczno\u015bci \u017cycia w szowinistycznie zrusyfikowanym Zwi\u0105zku Radzieckim, to mo\u017cemy powiedzie\u0107, \u017ce\u00a0 by\u0107 Polakiem czasami oznacza\u0142o nara\u017ca\u0107 si\u0119. Ale ja od samego dzieci\u0144stwa \u0107wiczy\u0142em m\u00f3j moralno-etyczny system odporno\u015bciowy, zawsze czu\u0142em si\u0119 Polakiem i nigdy nie wchodzi\u0142em w dyskusje.<\/p>\n

O tym, \u017ce jestem Polakiem, w dzieci\u0144stwie nie dawa\u0142 zapomnie\u0107 j\u0119zyk polski w naszym domu. O tym r\u00f3wnie\u017c nie dawali zapomnie\u0107 s\u0105siedzi Bia\u0142orusini, czasami \u017cartuj\u0105c w niewybredny spos\u00f3b. O tym przypominali kierownicy kadr w czasach radzieckich, zadaj\u0105c odpowiednie pytania, kiedy w punkcie pi\u0105tym mojej ankiety czytali: Polak<\/em>.<\/p>\n

\u2013 Kiedy i dlaczego wszed\u0142 Pan w nurt ruchu polonijnego oraz jaka w\u00f3wczas by\u0142a w nim sytuacja ?<\/em><\/strong><\/p>\n

\u2013 W 1958 roku m\u00f3j brat Kazimierz wyjecha\u0142 na sta\u0142e do Polski, wi\u0119c ja co dwa lata je\u017adzi\u0142em do niego. Jako\u015b w 1989 roku, czytaj\u0105c tam pras\u0119 polsk\u0105, dowiedzia\u0142em si\u0119 o za\u0142o\u017ceniu na Ukrainie Polskiej Sekcji przy Stowarzyszeniu \u201cPrzyja\u017a\u0144-\u0414\u0440\u0443\u0436\u0431\u0430\u201d, kt\u00f3re p\u00f3\u017aniej zosta\u0142o przekszta\u0142cone w Polskie Stowarzyszenie Kulturalno-O\u015bwiatowe (PSKO). Nawet podano adres kijowski.<\/p>\n

Ucieszy\u0142em\u00a0 si\u0119 i poszed\u0142em tam. Wtedy pozna\u0142em pana Stanis\u0142awa Sza\u0142ackiego, kombatanta, kt\u00f3ry zainicjowa\u0142 powstanie tej organizacji, napisa\u0142 i zarejestrowa\u0142 jej Statut w 1989 roku.<\/p>\n

Ruch polski stopniowo nabiera\u0142 si\u0142. Na II Kongresie w pa\u017adzierniku 1991 roku postanowiono zmieni\u0107 nazw\u0119 z PSKO na ZPU \u2013 Zwi\u0105zek Polak\u00f3w Ukrainy, a na stanowisko Prezesa wybrano Stanis\u0142awa Sza\u0142ackiego.<\/p>\n

Polskich organizacji powstawa\u0142o coraz wi\u0119cej. W samym Kijowie\u00a0 by\u0142o ich pi\u0119\u0107. Zjawi\u0142a si\u0119 \u201cZgoda\u201d, stowarzyszenie im. Mickiewicza i inne. Z inicjatywy Polak\u00f3w Lwowa powsta\u0142a FOPnU \u2013 Federacja Organizacji Polskich na Ukrainie.<\/p>\n

W\u00f3wczas St. Sza\u0142acki zaproponowa\u0142 utworzenie kijowskiej organizacji ZPU. Opracowali\u015bmy razem Statut Zwi\u0105zku Polak\u00f3w Kijowa, kt\u00f3ry zarejestrowa\u0142em w styczniu 1992 roku i zosta\u0142em wybrany Prezesem ZPK. Pocz\u0105tkowo mieli\u015bmy na li\u015bcie 32 osoby, ale szybko ich\u00a0\u00a0 liczba ros\u0142a.<\/p>\n

Po utworzeniu Rady Koordynacyjnej organizacji polonijnych Kijowa ruch nabra\u0142 nowego impulsu. Wsp\u00f3lnie celebrowali\u015bmy i uroczy\u015bcie obchodzili\u015bmy wydarzenia zwi\u0105zane z polskimi tradycjami narodowymi, coraz wi\u0119cej s\u0142uchaczy podejmowa\u0142o nauk\u0119\u00a0 j\u0119zyka polskiego,\u00a0 mistrzostwo artystyczne doskonali\u0142y \u201cJask\u00f3\u0142ki\u201d pod kierownictwem Wiktorii Radik, Czes\u0142awa Raubiszko pog\u0142\u0119bia\u0142a swoje badania naukowe i opiek\u0119 nad grobami s\u0142ynnych Polak\u00f3w.<\/p>\n

Ze wsparciem Ambasady RP w Ukrainie przygotowywano kandydat\u00f3w na studia w Polsce. Szybko tworzono organizacje regionalne ZPU w obwodach: chmielnickim, \u0142uga\u0144skim, donieckim, na \u017bytomierszczy\u017anie, w Zaporo\u017cu i Odessie, zrzeszaj\u0105ce kilkana\u015bcie tysi\u0119cy os\u00f3b.\u00a0<\/p>\n

\u2013 A jak Pan osobi\u015bcie bra\u0142 udzia\u0142 w tamtym rozwoju polskiego ruchu na Ukrainie?<\/em><\/strong><\/p>\n

\u2013 Bardzo konkretnie, poniewa\u017c od 1996\u00a0 do ko\u0144ca 2011 roku by\u0142em Pierwszym Wice-prezesem ZPU. Ca\u0142a robota organizacyjna przechodzi\u0142a przez moje r\u0119ce. I potem, kiedy Prezes ZPU Stanis\u0142aw Kostecki poda\u0142 si\u0119 do dymisji z zamiarem stworzenia PPU \u2013 Partii Polak\u00f3w Ukrainy, od stycznia 2012 wykonywa\u0142em obowi\u0105zki Prezesa, a\u017c do wybrania mnie kierownikiem ZPU na VII Kongresie ZPU w listopadzie 2012 roku.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Ko\u015bci\u00f3\u0142 Przemienienia Pa\u0144skiego w Nowogr\u00f3dku<\/strong><\/p>\n

Pracowa\u0142em na stanowisku Prezesa ZPU od stycznia 2013 do 30 czerwca 2024 roku. 12 lat takiej pracy to powa\u017cny, skomplikowany kawa\u0142ek roboty. Cz\u0119sto mia\u0142em pow\u00f3d, aby wspomina\u0107 ulubione zdanie naszego weso\u0142ego kolegi, \u015bp. doktora Boles\u0142awa Michelsona: \u201cTrzeba mie\u0107 g\u0142ow\u0119 na karku!\u201d <\/em>Naprawd\u0119, trzeba mie\u0107.<\/p>\n

\u2013 Co Pan uwa\u017ca za najwa\u017cniejsze w swojej pracy na stanowisku Prezesa ZPU? Wyniki jakich dzia\u0142a\u0144 szczeg\u00f3lnie Pana satysfakcjonuj\u0105?<\/em><\/strong><\/p>\n

\u2013 Wyszli\u015bmy na poziom mi\u0119dzynarodowy, odnowili\u015bmy nasze cz\u0142onkostwo w RP\u015a \u2013 Radzie Polonii \u015awiata oraz w EUWP \u2013 Europejskiej Unii Wsp\u00f3lnot Polonijnych.<\/p>\n

Jeszcze na pocz\u0105tku mojej pierwszej kadencji stworzy\u0142em normalne biuro ZPU przy ulicy I. Franka. Stopniowo organizowa\u0142em jego codzienn\u0105 robot\u0119, z sekretariatem, porz\u0105dkiem dziennym i odpowiednim wyposa\u017ceniem.<\/p>\n

To od razu zwi\u0119kszy\u0142o aktywno\u015b\u0107, operatywno\u015b\u0107 i skuteczno\u015b\u0107 dzia\u0142alno\u015bci ZPU, do kt\u00f3rego teraz wchodzi ponad 140 organizacji regionalnych. Podwoi\u0142a si\u0119 ilo\u015b\u0107\u00a0 cz\u0142onk\u00f3w, wi\u0119cej uczni\u00f3w ucz\u0119szcza\u0142o do sobotnio-niedzielnych szk\u00f3\u0142 polskich w Ukrainie, wyra\u017anie wzros\u0142o zainteresowanie\u00a0 histori\u0105 Polski i organizacjami wsp\u00f3\u0142czesnego \u017cycia w Polsce.<\/p>\n

Wzmocnili\u015bmy repertuar i wzbogacili\u015bmy tre\u015bci znanych imprez (np. festiwal \u201cT\u0119cza Polesia\u201d, zesp\u00f3\u0142 \u201cPierwiosnek\u201d) i zapocz\u0105tkowali\u015bmy kilka nowych wydarze\u0144 kulturalnych, w tym festiwal polskiej piosenki wsp\u00f3\u0142czesnej dla doros\u0142ych, potem dla dzieci. Prawie we wszystkich obwodach przeprowadzili\u015bmy festiwale kultury polskiej. Laureaci konkurs\u00f3w zostali skierowani na nauczanie w Polsce.<\/p>\n

\u2013 Panie Antoni, jak Pan widzi perspektyw\u0119 ruchu polonijnego?<\/em><\/strong><\/p>\n

\u2013 Musimy przyzna\u0107, \u017ce dzisiejsza bandycka wojna rosji w Ukrainie odczuwalnie przyczyni\u0142a si\u0119 do deformacji dzia\u0142alno\u015bci polonijnej. Niemniej jednak uchod\u017astwo niekoniecznie jest faktem negatywnym dla kultury i o\u015bwiaty, chocia\u017cby dla dzieci i ich rodzic\u00f3w przebywaj\u0105cych teraz w Polsce.<\/p>\n

Przygotowanie do IX Kongresu ZPU pokaza\u0142o, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 organizacji i ich cz\u0142onk\u00f3w w dalszym ci\u0105gu chce prowadzi\u0107 i prowadzi statutow\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 w nowych warunkach.<\/p>\n

Tak, pewna cz\u0119\u015b\u0107 Polak\u00f3w z Ukrainy na razie pozostanie za granic\u0105. I trzeba to uwzgl\u0119dnia\u0107 w dalszej dzia\u0142alno\u015bci ruchu, pr\u0119\u017cnie reaguj\u0105c na rozw\u00f3j wydarze\u0144. Ale ten wielki system zdolno\u015bci ludzi, ich umiej\u0119tno\u015bci, kontakt\u00f3w i zapotrzebowa\u0144 na\u00a0 udzia\u0142 w dalszym krzewieniu polskiej kultury i o\u015bwiaty w Ukrainie b\u0119dzie si\u0119 rozwija\u0142.<\/p>\n

To zapotrzebowanie\u00a0 ju\u017c si\u0119 rozwija w \u015bwiadomo\u015bci setek tysi\u0119cy ukrai\u0144skich dzieciak\u00f3w, nastolatk\u00f3w i m\u0142odzie\u017cy, ucz\u0119szczaj\u0105cych do przedszkoli, szk\u00f3\u0142 i uczelni w Polsce.<\/p>\n

Wychowanie nowego pokolenia w duchu polsko-ukrai\u0144skiego patriotyzmu, zbli\u017cenia i pojednania obu narod\u00f3w i pa\u0144stw tworzy wielkie perspektywy dla dzia\u0142alno\u015bci ZPU.<\/p>\n

\u017bycz\u0119 wszystkim nam powodzenia i sukces\u00f3w na tej drodze!<\/p>\n

\u2013 Panie Antoni, dzi\u0119kuj\u0119 Panu serdecznie za ciekaw\u0105 rozmow\u0119.<\/em><\/strong><\/p>\n

Pytania zadawa\u0142<\/strong><\/p>\n

Eugeniusz GO\u0141YBARD<\/strong><\/strong>
Zdj\u0119cie: <\/strong>Irena GO\u0141YBARD<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Skromno\u015b\u0107 zdobi cz\u0142owieka. To prawda. Prawda, jaka znajduje uzasadnienie w osobie wieloletniego Prezesa Zwi\u0105zku Polak\u00f3w Ukrainy, a obecnie Honorowego Cz\u0142onka Zarz\u0105du G\u0142\u00f3wnego ZPU, Szanownego Seniora…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1090,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[45],"tags":[],"class_list":["post-1089","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-archiwum-2024"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t