{"id":1535,"date":"2024-07-05T22:25:25","date_gmt":"2024-07-05T19:25:25","guid":{"rendered":"https:\/\/dk.com.ua\/kijow-po-polsku-od-chrobrego-do-majdanu-1\/"},"modified":"2024-12-10T07:36:46","modified_gmt":"2024-12-10T05:36:46","slug":"kijow-po-polsku-od-chrobrego-do-majdanu-1","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dk.com.ua\/home\/kijow-po-polsku-od-chrobrego-do-majdanu-1\/","title":{"rendered":"\u201eKIJ\u00d3W PO POLSKU: OD CHROBREGO DO MAJDANU\u201d (1)"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>
Z\u0142ota Brama w Kijowie <\/strong><\/p>\n

Kijowskie wydawnictwo \u201eDuch i Litera\u201d tradycyjnie przyk\u0142ada du\u017c\u0105 wag\u0119 do ksi\u0105\u017cek po\u015bwi\u0119conych historii i kulturze Polski, stosunkom polsko-ukrai\u0144skim oraz postaciom wybitnych Polak\u00f3w. <\/em><\/strong><\/p>\n

Jedn\u0105 z takich p ozycji jest ksi\u0105\u017cka Hanny Litwin<\/em><\/strong> <\/em><\/strong>pt.: \u201eKij\u00f3w po polsku: od Chrobrego do Majdanu\u201d. Z zezwolenia dyrektora wydawnictwa <\/em><\/strong>Leonida Finberga w<\/em><\/strong> kolejnych numerach naszego pisma publikowa\u0107 b\u0119dziemy fragmenty tego najnowszego przewodnika w j\u0119zyku polskim, prezentuj\u0105cego najciekawsze historyczne i kulturalne miejsca stolicy Ukrainy, a sporz\u0105dzonego przez \u017con\u0119 by\u0142ego (w latach 2011\u20132016) ambasadora RP na Ukrainie. <\/em><\/strong><\/p>\n

\u201eKij\u00f3w si\u0119 w szumie li\u015bci kocha<\/em>
– drzew wyhodowa\u0142 sobie krocie<\/em>
Na wiosn\u0119 ca\u0142y si\u0119 zieleni – jesieni\u0105 stoi ca\u0142y<\/em>
w z\u0142ocie\u201d<\/em>
Motto zaczerpni\u0119te z przedwojennego polskiego podr\u0119cznika podarowane z pami\u0119ci mojej babci.<\/em><\/p>\n

Rodow\u00f3d Polak\u00f3w mieszkaj\u0105cych w Kijowie ma sw\u00f3j pocz\u0105tek jeszcze w czasach przedrozbiorowej Rzeczypospolitej. W nast\u0119pstwie rozbior\u00f3w i wydarze\u0144 politycznych liczba ludno\u015bci polskiej ulega\u0142a zmia\u00adnom. Jednak szacuje si\u0119, \u017ce na pocz\u0105tku XX wieku mieszka\u0142o w Kijowie nawet do 100 tysi\u0119cy Polak\u00f3w! Obecnie w Kijowie mieszka ok. 8 tysi\u0119cy obywateli Ukrainy narodowo\u015bci polskiej. Jest to aktywne \u015brodowisko.<\/p>\n

Kijowscy Polacy s\u0105 zrzeszeni w kilku stowarzyszeniach, wydaj\u0105 polsk\u0105 pras\u0105, ucz\u0105 dzieci j\u0119zyka polskiego, dbaj\u0105 o polskie groby i miejsca pa\u00admi\u0119ci. Wzorem przodk\u00f3w staraj\u0105 si\u0119 zachowa\u0107 dziedzictwo narodowe i wyznanie przodk\u00f3w. \u017bycie duchowe \u015brodowisk polskich skupia si\u0119 w kilku istniej\u0105cych w Kijowie parafiach rzymskokatolickich – zw\u0142aszcza przy ko\u015bciele \u015bw. Aleksandra i ko\u015bciele \u015bw. Miko\u0142aja.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Pomnik Jaros\u0142awa M\u0105drego\u00a0 <\/strong><\/p>\n

Niniejsza publikacja ma za zadanie zaprezentowanie historii Kijowa na osi czasu i wydarze\u0144 politycznych, bo wszystkie splecenia kulturowego warko\u00adcza przeplataj\u0105cego si\u0119 przez dzieje Polski i Ukrainy, odcisn\u0119\u0142y swoje pi\u0119tno w tym mie\u015bcie, czasem je rujnuj\u0105c, a cza\u00adsem wzbogacaj\u0105c.<\/p>\n

Architektur\u0119 Kijowa \u201eczyta si\u0119\u201d lekko, jak otwart\u0105 historyczn\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 z obrazkami. I s\u0105 to pi\u0119kne i liczne ilustracje. Dlatego nie spo\u00ads\u00f3b w jednym ma\u0142ym przewodniku zmie\u015bci\u0107 ca\u0142ej historii tego miasta, a jedynie najwa\u017cniejsze obiekty, ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem tych, kt\u00f3re wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 ze wsp\u00f3ln\u0105 polsko-ukrai\u0144sk\u0105 histori\u0105, tradycj\u0105 i kultur\u0105. A poniewa\u017c na ulicach znajdziemy obok siebie zabytki z r\u00f3\u017cnych ca\u0142ko\u00adwicie epok historycznych, pomoc\u0105 b\u0119dzie kalendarium dziej\u00f3w miasta, zamieszczone na ko\u0144cu przewodnika.<\/p>\n

Tury\u015bci przyje\u017cd\u017caj\u0105cy do Kijowa wpadaj\u0105 zazwyczaj na kilka dni i zwiedzaj\u0105c, chc\u0105 mie\u0107 poczucie, \u017ce nie pomin\u0119li niczego wa\u017cnego. Dla\u00adtego poni\u017csze opracowanie jest propozycj\u0105 kilku, po\u0142\u0105czonych ze sob\u0105, niespiesznych spacer\u00f3w po tym pi\u0119knym mie\u015bcie. Ma by\u0107 ciekawie, \u0142a\u00adtwo i przyjemnie.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Daw\u00adna karaimska kenesa \u2013 dzi\u015b Dom Aktora<\/strong> <\/strong><\/p>\n

SPACER PIERWSZY<\/strong><\/p>\n

Zaczniemy go od stacji Kijowskiego metra pod nazw\u0105 \u201eZ\u0142ota Brama\u201d<\/p>\n

Wejd\u017amy do najstar\u00adszego Kijowa przez \u015bre\u00addniowieczn\u0105 Z\u0142ot\u0105 Bram\u0119 – na niewielkim skwerze przy rogu ulic Wo\u0142odymyrskiej i Jaros\u0142awiw Wa\u0142 stoi przedziwna konstruk\u00adcja – niewielka murowana cerkiew osadzona na bra\u00admie wiod\u0105cej do miasta. Cer\u00adkwie \u201enadbramne” to rzad\u00adko\u015b\u0107. W Kijowie oryginalna cerkiew nadbramna zacho\u00adwa\u0142a si\u0119 jedynie w \u0141awrze Peczerskiej. Ta, na kt\u00f3r\u0105 pa\u00adtrzymy jest rekonstrukcj\u0105. To cerkiew Zwiastowania, a pod ni\u0105 Z\u0142ota Brama, wiod\u0105ca na zach\u00f3d przez mury obronne \u015bredniowiecznego Kijowa. Ta zwr\u00f3cona ku Polsce brama ma swoje miejsce w polskiej tradycji i historii. Ot\u00f3\u017c wed\u0142ug Galla Anonima to w jej w\u0142a\u00ad\u015bnie wrota uderza\u0142 mieczem Boles\u0142aw Chrobry podczas swej wyprawy na Kij\u00f3w w 1018 roku. Musia\u0142 zaiste nie\u017ale wal\u00adn\u0105\u0107, skoro w mieczu powsta\u0142o wyszczerbienie i od tej pory zwano go Szczerbcem. Przez nast\u0119pne wieki by\u0142 to korona\u00adcyjny miecz kr\u00f3l\u00f3w polskich – dzi\u015b znajduje si\u0119 na Wawelu. Jednak to tylko legenda, al\u00adbowiem Z\u0142ote Wrota powsta\u0142y<\/p>\n

z polecenia Jaros\u0142awa M\u0105\u00addrego w 1037 roku, a Szczer\u00adbiec wykuto w wieku XIII. Dzi\u00adsiejsza budowla bramna jest, jak wspomniano, rekonstruk\u00adcj\u0105, ale autentyczne ruiny przetrwa\u0142y a\u017c do pocz\u0105tk\u00f3w XX wieku. Nazwa wzi\u0119\u0142a sw\u00f3j pocz\u0105tek od drzwi pokrytych poz\u0142acan\u0105 miedzi\u0105. Dzisiej\u00adsza brama prowadzi doni\u00adk\u0105d, gdy\u017c nie ma ju\u017c mur\u00f3w obronnych, zamykaj\u0105cych miasto. Z czasem zmieni\u0142y si\u0119 w ulic\u0119 Podwaln\u0105, kt\u00f3\u00adrej nazw\u0119 zmieniono p\u00f3\u017aniej na Jaros\u0142aw\u00f3w Wa\u0142, st\u0105d te\u017c wzi\u0119\u0142o si\u0119 jej wypi\u0119trze\u00adnie w stosunku do ulic poni\u00ad\u017cej. Po bokach bramy zrekon\u00adstruowano jedynie fragmenty drewnianego cz\u0119stoko\u0142u, aby ukaza\u0107 ogrom \u00f3wczesnej konstrukcji obronnej. Mury obronne miasta, wysokie na 16 metr\u00f3w mia\u0142y w\u00f3wczas trzy i p\u00f3\u0142 kilometra d\u0142ugo\u015bci! Opasywa\u0142y miasto, do kt\u00f3\u00adrego wej\u015b\u0107 mo\u017cna by\u0142o tylko przez trzy bramy – Lack\u0105,<\/p>\n

Lwowsk\u0105 i t\u0119 najbardziej re\u00adprezentacyjn\u0105, Z\u0142ot\u0105. Obok Z\u0142otej Bramy wzniesiono dzi\u015b pomnik Jaros\u0142awa M\u0105drego trzymaj\u0105cego w r\u0119kach ma\u00adkiet\u0119 Soboru M\u0105dro\u015bci Bo\u017cej – Sofii Kijowskiej.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Ambasada Rzeczpospolitej Polskiej w Kijowie <\/strong><\/p>\n

W odleg\u0142o\u015bci kilkunastu me\u00adtr\u00f3w od bramy, na rogu skweru stoi niewielka rze\u017aba kota Pantiuszy, biedaka, kt\u00f3rego nie uda\u0142o si\u0119 uratowa\u0107 z po\u017caru naro\u017cnej kamienicy. Pantiusza by\u0142 ulubie\u0144cem skweru – opie\u00adkowali si\u0119 nim kelnerzy i perso\u00adnel okolicznych restauracji i to oni ufundowali rze\u017ab\u0119. Pantiu\u00adsza b\u0142yszczy w s\u0142o\u0144cu – tak jest wyg\u0142askiwany \u201ena szcz\u0119\u015bcie” przez przechodni\u00f3w.<\/p>\n

Warto zag\u0142\u0119bi\u0107 si\u0119 na chwil\u0119 w ulic\u0119 Jaros\u0142aw\u00f3w Wa\u0142. Ju\u017c ze skweru mo\u017cna dostrzec po lewej stronie neogotycki, ba\u015bniowy, czer\u00adwony budynek ozdobiony chimerami, tzw. \u201eDom Ryce\u00adrza” (Jaros\u0142aw\u00f3w Wa\u0142 1) wy\u00adbudowany pod koniec XIX wieku na polecenie jego przy\u00adsz\u0142ego w\u0142a\u015bciciela, kt\u00f3rym by\u0142 Polak, hr. Micha\u0142 Podg\u00f3r\u00adski, w\u0142a\u015bciciel d\u00f3br ziemskich na Kijowszczy\u017anie i Wo\u0142yniu. Kolejnym gospodarzem bu\u00addynku by\u0142 r\u00f3wnie\u017c Polak – Ka\u00adrol Jaroszy\u0144ski. Dzi\u015b budynek ten pe\u0142ni funkcje wystawowe oraz jest t\u0142em dla przer\u00f3\u017c\u00adnych produkcji filmowych.<\/p>\n

Dalej po tej samej stronie pod numerem 7, ciemny, tro\u00adch\u0119 ponury budynek daw\u00adnej kenesy, czyli \u015bwi\u0105tyni wyznawc\u00f3w religii karaimskiej. Zaprojektowany przez Polaka W\u0142adys\u0142awa Horodeckiego (z kt\u00f3rym przyjdzie nam si\u0119 jeszcze spotyka\u0107, wzbogacony jest liternictwem i ornamen\u00adtami w stylu maureta\u0144skim. Jest to historyczne nawi\u0105za\u00adnie do zdobnictwa spotyka\u00adnego na Krymie, gdzie naro\u00addzi\u0142a si\u0119 karaimska wsp\u00f3lnota.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Rze\u017aba legendarnego perskiego kota \u201ePantelejmona\u201d <\/strong><\/p>\n

Poniewa\u017c religia karaim\u00adska wy\u0142oni\u0142a si\u0119 z juda\u00adizmu (w VIl\/VIII wieku), nawi\u0105zanie to zazna\u00adcza\u0142o odr\u0119bno\u015b\u0107 wy\u00adznaniow\u0105 i odr\u00f3\u017cnia\u0142o budynek od tradycyj\u00adnych synagog. Bu\u00addowla powsta\u0142a w 1902 roku. W tym czasie w Ki\u00adjowie \u017cy\u0142o ok.100 zamo\u017cnych, karaimskich rodzin, zajmuj\u0105cych si\u0119 prze\u00adwa\u017cnie przemys\u0142em tytonio\u00adwym. Ciekawostk\u0105 jest fakt, \u017ce dzisiejsza kijowska fabryka tytoniowa mie\u015bci si\u0119 nadal w dawnej, nale\u017c\u0105cej do Kara\u00adim\u00f3w, manufakturze tytonio\u00adwej przy ul. Szewczenki. Aktual\u00adnie w dawnej kenesie ma sw\u0105 siedzib\u0119 Dom Aktora, kt\u00f3ry s\u0142u\u017cy te\u017c jako okazjonalne centrum wystawiennicze.<\/p>\n

Pomi\u0119dzy tymi budyn\u00adkami po przeciwnej stronie ulicy mie\u015bci si\u0119 Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej na Ukrainie (Jaros\u0142aw\u00f3w Wa\u0142 12). – Budynek wzniesiono jeszcze za czas\u00f3w sowieckich na potrzeby konsulatu ge\u00adneralnego PRL. Stosunki dyplomatyczne Polska i Ukraina nawi\u0105za\u0142y w 1991 roku, zaraz po og\u0142oszeniu przez Ukrain\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci. Warto wspomnie\u0107, \u017ce Pol\u00adska by\u0142a pierwszym krajem, kt\u00f3ry uzna\u0142 niepodleg\u0142o\u015b\u0107 i suwerenno\u015b\u0107 Ukrainy. Od tego czasu polska polityka nastawiona jest na wspie\u00adranie niezale\u017cno\u015bci Ukrainy i pomoc w jej d\u0105\u017ceniu do Unii Europejskiej, co Ukra\u00adi\u0144cy bardzo doceniaj\u0105.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Z\u0142ota Brama w Kijowie Kijowskie wydawnictwo \u201eDuch i Litera\u201d tradycyjnie przyk\u0142ada du\u017c\u0105 wag\u0119 do ksi\u0105\u017cek po\u015bwi\u0119conych historii i kulturze Polski, stosunkom polsko-ukrai\u0144skim oraz postaciom wybitnych…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1536,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[26],"tags":[],"class_list":["post-1535","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-przeczytaj"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t