{"id":1548,"date":"2024-07-17T22:53:59","date_gmt":"2024-07-17T19:53:59","guid":{"rendered":"https:\/\/dk.com.ua\/kijow-po-polsku-od-chrobrego-do-majdanu-8\/"},"modified":"2024-12-10T07:36:01","modified_gmt":"2024-12-10T05:36:01","slug":"kijow-po-polsku-od-chrobrego-do-majdanu-8","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dk.com.ua\/home\/kijow-po-polsku-od-chrobrego-do-majdanu-8\/","title":{"rendered":"\u201eKIJ\u00d3W PO POLSKU: OD CHROBREGO DO MAJDANU\u201d (8)"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>
Ko\u015bci\u00f3\u0142 konkatedralny pw<\/strong>. \u015bw. Aleksandra w Kijowie wzniesiony na S\u0142obodzie Lackiej (Woli Polskiej) – terenie dawnego kwarta\u0142u polskiej gminy kupieckiej\u00a0 <\/strong><\/p>\n

Po zwiedzeniu Akademii Kijowsko-Mohyla\u0144skiej id\u0105c w stron\u0119 Dniepru ulic\u0105 Ili\u0144sk\u0105, lub Skoworody, dojdziemy do dw\u00f3ch uroczych, niewielkich, s\u0105siaduj\u0105cych ze sob\u0105 cerkiewek na ulicy Poczajni\u0144skiej Cerkwi \u015awi\u0119tego Miko\u0142aj na Nabrze\u017cu i Cerkwi \u015awi\u0119tego Eliasza.<\/p>\n

Ta pierwsza wchodzi w sk\u0142ad niewielkiego kompleksu sk\u0142adaj\u0105cego si\u0119 z stoj\u0105cego na samym rogu, \u017c\u00f3\u0142tego budynku z dzwonnic\u0105, oraz bia\u0142ej barokowej cerkwi tu\u017c za nim. Drewniany pierwowz\u00f3r Cerkwi \u015aw. Miko\u0142aja na Nabrze\u017cu (w dos\u0142ownym t\u0142umaczeniu – Miko\u0142aja Nadbrze\u017cnego) powsta\u0142 w po\u0142owie XVI wieku w podzi\u0119ce za dziecko cudem wyratowane z nurt\u00f3w Dniepru. W wieku XVIII drewnian\u0105 cerkiew rozebrano i w jej miejsce wybudowano barokow\u0105 cerkiew murowan\u0105. Wewn\u0105trz zachowa\u0142 si\u0119 XVIII wieczny fresk \u201eS\u0105d Ostateczny\u201d. \u015awi\u0105tynia nale\u017cy do Ukrai\u0144skiej Autokefalicznej Cerkwi Prawos\u0142awnej.<\/p>\n

Nieco dalej na ulicy Poczajni\u0144skiej wida\u0107 Cerkiew \u015aw. Eliasza. Jest ona starsza od s\u0105siadki – pierwszy drew\u00adniany budynek cerkwi sta\u00adn\u0105\u0142 w tym miejscu w po\u0142o\u00adwie X wieku. To jedno z miejsc podawanych, jako miejsce chrztu Kijowa w 988 roku. Jest to wielce prawdopodobne, albowiem chrztu dokony\u00adwano nad Dnieprem w kilku miejscach. Od tego czasu murowana cerkiew zast\u0105pi\u0142a drewnian\u0105 i obros\u0142a dodat\u00adkowymi budynkami.<\/p>\n

Posta\u0107 proroka Eliasza po raz pierw\u00adszy pojawia si\u0119 w Starym Te\u00adstamencie. Jest czczony przez wiernych Ko\u015bcio\u0142a ka\u00adtolickiego, prawos\u0142awnego, ormia\u0144skiego, koptyjskiego i syryjskiego, ale co ciekawe, jego posta\u0107 wyst\u0119puje r\u00f3w\u00adnie\u017c w Koranie, gdy\u017c jest uznawany za proroka r\u00f3w\u00adnie\u017c przez muzu\u0142man\u00f3w. Cie\u00adkawostk\u0105 jest fakt, \u017ce pod ko\u00adniec XVIII wieku, odby\u0142o si\u0119 w tej cerkwi chyba pierwsze w dziejach ludzko\u015bci nabo\u017ce\u0144\u00adstwo ekumeniczne. A by\u0142o to tak.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Cerkiew Narodzenia Pa\u0144skiego. W 1861 r. odprawiono w niej ostatnie nabo\u017ce\u0144stwo \u017ca\u0142obne za wielkiego ukrai\u0144skiego wieszcza Tarasa Szewczenk\u0119, prochy kt\u00f3rego przetransportowano z Petersburga do Kaniowa. (W g\u0142\u0119bi, z lewej widoczne wej\u015bcie do funikulara)<\/strong><\/strong><\/p>\n

W 1770 roku Kij\u00f3w zma\u00adga\u0142 si\u0119 z zaraz\u0105 d\u017cumy przy\u00adwleczon\u0105 do miasta praw\u00addopodobnie wraz z je\u0144cami tureckimi. D\u017cuma, rozno\u00adszona przez pch\u0142y, rozla\u0142a si\u0119 po Padole si\u0119gaj\u0105c g\u00f3rnego miasta. Gdy nie wystarcza\u0142o ju\u017c lekarstwa – nalewki ze sprowadzanej z Kaukazu ro\u00ad\u015bliny o nazwie driakiew, zwr\u00f3\u00adcono si\u0119 do je\u0144c\u00f3w turec\u00adkich z zapytaniem, jak walczy si\u0119 z t\u0105 chorob\u0105 w Imperium Osma\u0144skim. Odpowiedziano, \u017ce modlitw\u0105. W\u00f3wczas zde\u00adsperowani mnisi z cerkwi \u015bw. Eliasza odprawili nabo\u017ce\u0144\u00adstwo ku czci… Mahometa! Nie wiemy czy pomog\u0142o, ale na pewno nie zaszkodzi\u0142o, skoro mo\u017cemy do dzi\u015b cieszy\u0107 si\u0119 czarem tej niewielkiej cerkwi nale\u017c\u0105cej do Patriarchatu Moskiewskiego.<\/p>\n

I to ju\u017c prawie koniec na\u00adszego spaceru po Padole. Teraz, id\u0105c wzd\u0142u\u017c ruchli\u00adwej estakady w d\u00f3\u0142 Dniepru i mijaj\u0105c po drodze stoj\u0105c\u0105 na wodzie Cerkiew Miko\u0142aja Cudotw\u00f3rcy, mo\u017cemy doj\u015b\u0107 do Placu Pocztowego i p\u00f3j\u015b\u0107 na kaw\u0119 do pi\u0119knego nowego Ho\u00adtelu Fairmont. Naj\u0142adniejsza sala kawiarniana, znajduje si\u0119 na najwy\u017cszym pi\u0119trze. Ma szklany dach w secesyj\u00adnym stylu. W barze na I pi\u0119trze wolno pali\u0107, ale jest do\u015b\u0107 drogo. Centrum Placu Pocz\u00adtowego zdobi zgrabna, klasycystyczna, pomalowana na \u017c\u00f3\u0142to Cerkiew Narodzenia Pa\u0144skiego. To kolejna cerkiew, kt\u00f3ra wadzi\u0142a bolszewikom i zosta\u0142a przez nich wysadzona w powietrze w latach trzy\u00addziestych. Na szcz\u0119\u015bcie odbudowano j\u0105 ju\u017c w niepodleg\u0142ej Ukrainie. Cerkiew jest wa\u017cna dla Ukrai\u0144c\u00f3w gdy\u017c, to tutaj odprawiono ostatnie nabo\u017ce\u0144stwo \u017ca\u0142obne za wielkiego ukrai\u0144skiego wieszcza Tarasa Szewczenk\u0119 (1814-1861). Ceremonia ta by\u0142a wielk\u0105 manifestacj\u0105 patriotyczn\u0105, w kt\u00f3rej bra\u0142o udzia\u0142 kilkadziesi\u0105t tysi\u0119cy ludzi, pragn\u0105cych odda\u0107 ho\u0142d wieszczowi.<\/p>\n

W tym miejscu dochodzimy do dolnej stacji kolei linowo-terenowej, tzw. funikulara, po przeciwnej stronie ulicy. I tu mo\u017cemy wjecha\u0107 z powro\u00adtem na g\u00f3rn\u0105 stacj\u0119 kolejki, lub przej\u015b\u0107 pieszo pod g\u00f3r\u0119 wzd\u0142u\u017c szerokiej ulicy pokry\u00adtej zabytkowym brukiem o nazwie Wo\u0142odymyrskyj Uzwiz (Zjazd \u015bw. W\u0142odzimierza) do Placu Europejskiego, sk\u0105d ju\u017c wida\u0107 ko\u015bci\u00f3\u0142 p.w. \u015bw. Aleksandra.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Pi\u0119ciogwiazdkowy Fairmont Grand Hotel Kyiv \u2013 w historycznym centrum miasta (z wi\u0119kszo\u015bci pokoj\u00f3w otwiera si\u0119 zapieraj\u0105cy dech w piersiach widok na Dniepr)<\/strong><\/strong><\/p>\n

Po drodze miniemy XIX \u2013 wieczny budynek Filharmonii, a wcze\u015bniej na tle parku zobaczymy ogromn\u0105 metalow\u0105 t\u0119cz\u0119 \u2013 to pomnik zjednoczenia Ukrainy i Rosji postawiony w 1954 roku dla uczczenia rocznicy Ugody Perejes\u0142awskiej (1654), kt\u00f3ra na ponad trzy wieki podda\u0142a Ukrain\u0119 naddnieprza\u0144sk\u0105 rosyjskiej dominacji. Podobno pomnik ten jest wykonany z jakiego\u015b bardzo rzadkiego stopu metali (jakoby z tyta\u00adnem) i dlatego nie \u015bniedzieje. A\u017c dziw bierze, \u017ce jeszcze go nie obalono niczym mo\u00adnumentu Lenina.<\/p>\n

Je\u015bli zej\u00addziemy w d\u00f3\u0142 nad rzek\u0119, to wzd\u0142u\u017c ulicy szybkiego ru\u00adchu mo\u017cemy doj\u015b\u0107 do Ko\u00adlumny Prawa Magdeburskiego, by przypomnie\u0107 sobie, \u017ce prawa miejskie nada\u0142 mia\u00adstu wielki ksi\u0105\u017c\u0119 litewski i p\u00f3\u017a\u00adniejszy kr\u00f3l polski Aleksander Jagiello\u0144czyk pod koniec XV wieku, a nie car Aleksander I w wieku XIX, jak g\u0142osi napis umieszczony przez wazeliniarskich mieszczan. Oto na\u00aduka, jak serwilizm prowadzi do \u015bmieszno\u015bci.<\/p>\n

Na Placu Europejskim zwraca uwag\u0119 bia\u0142y okr\u0105g\u0142y budynek na wzg\u00f3rzu z ogromnymi schodami wej\u00ad\u015bciowymi, centrum wystawien\u00adnicze tzw. „Dom Ukrai\u0144ski”. Plac Europejski to komunika\u00adcyjne serce Kijowa. \u0141\u0105czy ze sob\u0105 cztery ulice – Chreszczatyk, Triochswiatytelsk\u0105, Wo\u0142odymyrskyj Uzwiz i Hruszewskiego.<\/p>\n

Teraz, od widocznego w g\u00f3rze ko\u00ad\u015bcio\u0142a \u015bw. Aleksandra mo\u017cemy rozpocz\u0105\u0107 kolejny odcinek spaceru po Kijowie.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Na stokach Dniepru stoi jeden z najstarszych pomnik\u00f3w miasta Kolumna Prawa Magdeburskiego. Nada\u0142 je Kijowowi w 1494 r. kr\u00f3l polski Aleksander Jagiello\u0144czyk<\/strong><\/p>\n

Ko\u015bci\u00f3\u0142 p. w. \u015bw. Alek\u00adsandra w Kijowie przypomina nieco ko\u015bci\u00f3\u0142 pod tym sa\u00admym wezwaniem w Warsza\u00adwie na Placu Trzech Krzy\u017cy. Podobna klasycystyczna architektura i podobna przy\u00adczyna powstania \u015bwi\u0105tyni – wizyta cara Aleksandra I w Kijowie w 1817 roku, rok p\u00f3\u017a\u00adniej w Warszawie.<\/p>\n

Dla Po\u00adlak\u00f3w mieszkaj\u0105cych w\u00f3w\u00adczas w Kijowie by\u0142 to troch\u0119 pretekst, s\u0142u\u017c\u0105cy uzyskaniu zgody dla wybudowania no\u00adwego ko\u015bcio\u0142a rzymskokato\u00adlickiego. Budowla jest bardzo du\u017ca, a wra\u017cenie to pot\u0119guje jeszcze jej po\u0142o\u017cenie na wy\u00adsokiej g\u00f3rze. Miejsce nie jest przypadkowe – ten fragment miasta nale\u017ca\u0142 do polskiej gminy kupieckiej i wcze\u015bniej zwano go S\u0142obod\u0105 Lack\u0105.<\/p>\n

Polska wsp\u00f3lnota kupiecka i ziemia\u0144ska by\u0142a inicjatorem budowy ko\u015bcio\u0142a, przeprowa\u00addzi\u0142a zbi\u00f3rk\u0119 pieni\u0119dzy w\u015br\u00f3d spo\u0142eczno\u015bci rzymsko katolic\u00adkiej na ten cel, oraz te\u017c zam\u00f3wi\u0142a projekt u architekta Vincenza Berettiego. Do tej \u015bwi\u0105tyni trzeba si\u0119 wspina\u0107 albo ulic\u0105 Ko\u015bcieln\u0105, albo Triochswiatytelsk\u0105, a je\u015bli nawet przyj\u00addzie si\u0119 do ko\u015bcio\u0142a od g\u00f3ry z Placu Michaj\u0142owskiego, to i tak trzeba b\u0119dzie poko\u00adna\u0107 wysokie strome schody, by dosta\u0107 si\u0119 do \u015brodka.<\/p>\n

We wn\u0119trzu dominuje ogromna kopu\u0142a, na skrzy\u017cowaniu naw. Skromne wyposa\u017cenie jest ca\u0142kowicie wsp\u00f3\u0142czesne, gdy\u017c nic si\u0119 nie zachowa\u0142o – pod\u00adczas masowych stalinowskich represji wymordowano wi\u0119k\u00adszo\u015b\u0107 parafian – Polak\u00f3w, b\u0105d\u017a ludzi polskiego pochodzenia, za\u015b ko\u015bci\u00f3\u0142 zamkni\u0119to. Rozgrabiony, jak wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u015bwi\u0105ty\u0144 w tamtym okresie, niszcza\u0142 przez lata, a kolejni \u201elokatorzy” przyczyniali si\u0119 do kolejnych dewastacji.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Kij\u00f3w. Ulica Ko\u015bcielna (XIX w.). Dzi\u015b prowadzi ona od Placu Niezale\u017cno\u015bci do ko\u015bcio\u0142a pw. \u015bw. Aleksandra<\/strong><\/p>\n

Ciekawostk\u0105 jest fakt, \u017ce z racji ogromnej ko\u00adpu\u0142y, w czasach sowieckich urz\u0105dzono tu m.in. planeta\u00adrium. W 1990 roku ko\u015bci\u00f3\u0142 zo\u00adsta\u0142 odzyskany przez wier\u00adnych i rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 mozolna praca, by przywr\u00f3ci\u0107 go do dawnej \u015bwietno\u015bci. Przyczy\u00adnili si\u0119 do niej przede wszyst\u00adkim kijowscy Polacy. Po od\u00adbudowie zyska\u0142 na znaczeniu – obecnie jest ko\u015bcio\u0142em konkatedralnym.<\/p>\n

Wcze\u015bniej, gdy powstawa\u0142 za caratu, w Kijo\u00adwie nie by\u0142o siedziby biskup\u00adstwa. Z powod\u00f3w politycz\u00adnych nie zezwalano biskupom katolickim na zamieszkiwanie w du\u017cych o\u015brodkach miej\u00adskich. Biskup w\u0142a\u015bciwy dla Kijowa mia\u0142 sw\u0105 siedzib\u0119 w \u017bytomierzu, za\u015b diecezja na\u00adzywa\u0142a si\u0119 \u017cytomierska. Do\u00adpiero w 1991 roku Jan Pawe\u0142 II powo\u0142a\u0142 do \u017cycia diecezj\u0119 kijowsko-\u017cytomiersk\u0105 i w ten spos\u00f3b ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Aleksan\u00addra sta\u0142 si\u0119 ko\u015bcio\u0142em konkatedralnym.<\/p>\n

Ulica Ko\u015bcielna zapro\u00adwadzi nas stromo w d\u00f3\u0142 na Plac Niepodleg\u0142o\u015bci, wprost pod tzw. Bram\u0119 Lack\u0105 zwie\u0144czon\u0105 figur\u0105 Micha\u0142a Archanio\u0142a – budowla ma przypomina\u0107, \u017ce w tym miej\u00adscu znajdowa\u0142a si\u0119 jedna z trzech bram prowadz\u0105\u00adcych do Grodu Jaros\u0142awa M\u0105drego i jednocze\u015bnie do wspomnianej S\u0142obody Lac\u00adkiej.<\/p>\n

Anna LITWIN<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Ko\u015bci\u00f3\u0142 konkatedralny pw. \u015bw. Aleksandra w Kijowie wzniesiony na S\u0142obodzie Lackiej (Woli Polskiej) – terenie dawnego kwarta\u0142u polskiej gminy kupieckiej\u00a0 Po zwiedzeniu Akademii Kijowsko-Mohyla\u0144skiej id\u0105c…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1549,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[26],"tags":[],"class_list":["post-1548","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-przeczytaj"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t