{"id":1552,"date":"2024-07-31T23:04:41","date_gmt":"2024-07-31T20:04:41","guid":{"rendered":"https:\/\/dk.com.ua\/kijow-po-polsku-od-chrobrego-do-majdanu-10\/"},"modified":"2024-12-10T07:35:42","modified_gmt":"2024-12-10T05:35:42","slug":"kijow-po-polsku-od-chrobrego-do-majdanu-10","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dk.com.ua\/home\/kijow-po-polsku-od-chrobrego-do-majdanu-10\/","title":{"rendered":"\u201eKIJ\u00d3W PO POLSKU: OD CHROBREGO DO MAJDANU\u201d (10)"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>
Centralne schody wewn\u0105trz <\/strong>Domu pod Chimerami (zbudowanego niegdy\u015b na w\u0142a\u00adsne potrzeby przez polskiego architekta W\u0142adys\u0142awa Horodeckiego) to prawdziwe arcydzie\u0142o: balustrady osadzone na ptasich \u0142apach, lustrzane kinkiety o kszta\u0142cie splecionych ryb\u00a0 i niecodzienna akustyka<\/strong><\/p>\n

<\/em>Od poprzedniego obiektu naszej wycieczki – Rynku Besarabskiego – mo\u017cna wr\u00f3ci\u0107 drug\u0105 stron\u0105 Chreszczatyku na Plac Niepodleg\u0142o\u00ad\u015bci i wspi\u0105\u0107 si\u0119 na g\u00f3ruj\u0105ce nad nim wzg\u00f3rze zwane Lipki.<\/p>\n

Wzg\u00f3rze i dzielnica Lipki to ulubione miejsce dzienni\u00adkarzy. Prawie wszystkie sta\u00adcje telewizyjne ustawiaj\u0105 si\u0119 na tarasach hotelu Ukraina, lub w okolicy siedziby prezy\u00addenta, by za plecami m\u00f3wi\u0105\u00adcych rozci\u0105ga\u0142a si\u0119 pano\u00adrama Majdanu. Do dzielnicy tej z Placu Nie\u00adpodleg\u0142o\u015bci mo\u017cna doj\u015b\u0107 wspinaj\u0105c si\u0119 w g\u00f3r\u0119 ulic\u0105 Instytuck\u0105. Ulica ta wzi\u0119\u0142a sw\u0105 nazw\u0119 od Insty\u00adtutu Panien Szlachetnie Urodzonych. Je\u015bli za\u015b idziemy od strony Besarabki, to nale\u017cy skr\u0119ci\u0107 w ulic\u0119 Krutyj Uzwiz, by doj\u015b\u0107 do ulicy Lutera\u0144skiej.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Skromny<\/strong> <\/strong>pomnik W\u0142adys\u0142awa Horodeckiego (siedz\u0105cego przy kawiarnianym stoliku) w pasa\u017cu nieopodal ulicy nazwanej jego imieniem <\/strong><\/p>\n

Obie te ulice – Instytuck\u0105 i Lutera\u0144sk\u0105 na szczycie wzg\u00f3rza \u0142\u0105czy ulica Bankowa. Jest to ma\u0142a, zamkni\u0119ta dla ruchu ko\u0142owego uliczka, wa\u017cna ze wzgl\u0119du na dwa obiekty – monumentaln\u0105 siedzib\u0119 Prezy\u00addenta Ukrainy (ul. Bankowa 11) oraz przeciw\u00adleg\u0142y tzw. Dom pod Chimerami (ul. Bankowa 10), zbudowany niegdy\u015b na w\u0142a\u00adsne potrzeby przez polskiego architekta W\u0142adys\u0142awa Horodeckiego (1863-1930). Artysta oczywi\u015bcie sam za\u00adprojektowa\u0142 ten dom i ozdobi\u0142 go ca\u0142kowicie wariack\u0105 plejad\u0105 rze\u017ab zwierz\u0105t zwisa\u00adj\u0105cych ze wszystkich gzyms\u00f3w. Ta ekscentryczna budowla (po\u00adwsta\u0142a w 1903 roku) przez lata by\u0142a tema\u00adtem kijowskich kawiarnianych plotek i domys\u0142\u00f3w. Zwierz\u0119ta morskie b\u0105d\u017a zwi\u0105zane z wod\u0105 mia\u0142y nawi\u0105zywa\u0107 do tragicznej \u015bmierci c\u00f3rki arty\u00adsty, kt\u00f3ra rzekomo uton\u0119\u0142a w Dnieprze (cho\u0107 w rzeczywi\u00adsto\u015bci dobrze si\u0119 mia\u0142a), za\u015b afryka\u0144skie zwierz\u0119ta nawi\u0105\u00adzywa\u0142y w plotkach do my\u015bliw\u00adskiego hobby artysty, kt\u00f3ry faktycznie polowa\u0142 w Afryce.<\/p>\n

Sam Horodecki by\u0142 r\u00f3w\u00adnie ekscentryczny, co wznie\u00adsiona przez niego budowla. Spacerowa\u0142 po Kijowie z \u017cyw\u0105 ma\u0142pk\u0105 na ramie\u00adniu, p\u0142ywa\u0142 po Dnieprze \u201eda\u00adcz\u0105” z werandami i tarasami. By\u0142 r\u00f3wnie\u017c cenionym kyno\u00adlogiem specjalizuj\u0105cym si\u0119 w psach my\u015bliwskich. Jed\u00adnak najwa\u017cniejsze by\u0142o to, \u017ce wszystkie projektowane przez niego budynki zyskiwa\u0142y uni\u00adkalny artystyczny charak\u00adter, niezale\u017cnie od tego czy by\u0142 to ko\u015bci\u00f3\u0142, kenesa, nagro\u00adbek, pa\u0142ac, fabryka czy staj\u00adnia. By\u0142 najbardziej wszechstronnym architektem swego czasu. Artysta rozpowszechni\u0142 stosowanie cementu i betonu w budownictwie i zdobnic\u00adtwie, co zapewni\u0142o trwa\u0142o\u015b\u0107 obiektom przez niego pro\u00adjektowanym. Prace Horodeckiego znajduj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c poza Kijowem – na Krymie w Eupatorii, w Czerkasach, czy w miejscowo\u015bci Peczara, gdzie mie\u015bci si\u0119 mauzoleum Potockich. Jedyny drew\u00adniany obiekt zaprojekto\u00adwany przez Horodeckiego, kt\u00f3ry przetrwa\u0142 do dzi\u015b, pa\u00adwilon my\u015bliwski w miejscowo\u00ad\u015bci Moszny ko\u0142o Czerkas znaj\u00adduje si\u0119 w stanie op\u0142akanym. W\u0142adys\u0142aw Horodecki herbu Kornic urodzi\u0142 si\u0119 w okolicach Niemirowa na Podolu, kszta\u0142\u00adci\u0142 si\u0119 w Odessie w gimna\u00adzjum realnym im. \u015aw. Paw\u0142a, a nast\u0119pnie w petersburskiej Akademii Sztuk Pi\u0119knych. A\u017c do 1920 r. mieszka\u0142 w Kijowie, projektuj\u0105c wiele niezwyk\u0142ych budynk\u00f3w, co przyczyni\u0142o si\u0119 znacznie do wzbogacenia architektury Kijowa – \u00f3wcze\u00adsnego i dzisiejszego wygl\u0105du miasta.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Siedziba prezydenta Ukrainy<\/strong><\/p>\n

Dla polskiej spo\u00ad\u0142eczno\u015bci Kijowa zaprojekto\u00adwa\u0142 ko\u015bci\u00f3\u0142 pw. \u015bw. Miko\u0142aja w stylu neogotyckim. Po rewolu\u00adcji bolszewickiej wyjecha\u0142 do Polski i obj\u0105\u0142 stanowisko ar\u00adchitekta w Ministerstwie Ro\u00adb\u00f3t Publicznych. Zaprojekto\u00adwa\u0142 mi\u0119dzy innymi s\u0142ynne kasyno w Otwocku, kt\u00f3rego schody wej\u015bciowe z figurami amork\u00f3w znamy z przedwojennych polskich film\u00f3w (dzi\u015b mie\u015bci si\u0119 tam liceum im K. I. Ga\u0142czy\u0144\u00adskiego).<\/p>\n

Poza otwockim kasy\u00adnem w Polsce pozostawi\u0142 po sobie jedynie dwa obiekty – wie\u017c\u0119 ci\u015bnie\u0144 w Piotrkowie Trybunalskim i \u0142a\u017ani\u0119 miejsk\u0105 w Zgierzu. W 1928 roku W\u0142a\u00addys\u0142aw Horodecki wyjecha\u0142 na kontrakt do Iranu, gdzie obj\u0105\u0142 stanowisko g\u0142\u00f3wnego architekta Syndykatu Ko\u00adlei Perskich. Zaprojektowa\u0142 i zbudowa\u0142 w Teheranie mo\u00adnumentalny dworzec, teatr, hotel, a nast\u0119pnie na zam\u00f3\u00adwienie szacha Rezy Pahlawiego nowy pa\u0142ac szacha w stylu arabskim. Zmar\u0142 na za\u00adwa\u0142 serca w Teheranie i tam jest pochowany na cmenta\u00adrzu katolickim. Kijowianie od\u00addali mu ho\u0142d nazywaj\u0105c jego imieniem ulic\u0119 przy Chreszczatyku, oraz stawiaj\u0105c w pasa\u017cu tej ulicy skromny pomnik artysty siedz\u0105cego przy kawiarnianym stoliku. Dom pod Chimerami jest najbardziej rozpoznawalnym dzie\u0142em Horodeckiego i sta\u00adnowi \u201epunkt obowi\u0105zkowy” kijowskich peregrynacji os\u00f3b zainteresowanych niezwyk\u0142\u0105 architektur\u0105.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Klasycystyczny gmach b. Instytutu Szlachetnych Panien, dzi\u015b Mi\u0119dzynarodowe Centrum Kultury i Sztuki \u2013 dzie\u0142o architekt\u00f3w ojca i syna Beretti <\/strong><\/p>\n

Obecnie bu\u00addynek jest wykorzystywany przez Administracj\u0119 Prezy\u00addenta Ukrainy w celach reprezentacyjnych. \u0141adnie, wygodnie i nie\u00addaleko, bo siedziba Prezy\u00addenta Ukrainy (ul. Bankowa 11) znajduje si\u0119 po prze\u00adciwnej stronie ulicy. I cho\u0107 du\u017cy socrealistyczny budy\u00adnek z sze\u015bcioma pilastrami na \u0105uasi-portyku i granitowymi kulami przed wej\u00ad\u015bciem, nieco przyt\u0142acza ci\u0119\u017cko\u015bci\u0105, to w\u0142a\u015bnie tu\u00adtaj tury\u015bci najcz\u0119\u015bciej ro\u00adbi\u0105 sobie zdj\u0119cia.<\/p>\n

W czasach Zwi\u0105zku Radziec\u00adkiego mie\u015bci\u0142y si\u0119 w tym bu\u00addynku najpierw dow\u00f3dztwo wojskowe, a potem Komitet Centralny Komunistycznej Partii Ukrainy.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Centralne schody wewn\u0105trz Domu pod Chimerami (zbudowanego niegdy\u015b na w\u0142a\u00adsne potrzeby przez polskiego architekta W\u0142adys\u0142awa Horodeckiego) to prawdziwe arcydzie\u0142o: balustrady osadzone na ptasich \u0142apach, lustrzane…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1553,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[26],"tags":[],"class_list":["post-1552","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-przeczytaj"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t