Wi\u0119kszo\u015bci narodom, w tej czy innej formie swoisty jest kult przodk\u00f3w \u2013 jako podstawa pami\u0119ci narodu i gwarancja historycznego utrzymania etnosu. Kult pami\u0119ci zmar\u0142ych i kultura s\u0105 niepodzielne. Je\u017celi chcesz pozna\u0107 poziom duchowo\u015bci narodu, zajrzyj na jego cmentarze. Dobrze zadbane groby, nawet bez wymy\u015blnych kaplic, \u015bwiadcz\u0105 o moralno\u015bci i kulturze narodu.<\/p>\n
O polskich poch\u00f3wkach na cmentarzu Bajkowa w Kijowie w \u201eDK\u201d pisano niejednokrotnie. Pozwol\u0119 sobie raz jeszcze przypomnie\u0107 w paru s\u0142owach histori\u0119 samego cmentarza Bajkowa znajduj\u0105cego si\u0119 w malowniczej okolicy Ho\u0142osiejewskiej dzielnicy stolicy.<\/p>\n
Pierwszy miejski cmentarz w Kijowie powsta\u0142 na Padole (w okolicy wzg\u00f3rz Szczekowica i Kisiel\u00f3wka). Kiedy przesta\u0142 ju\u017c spe\u0142nia\u0107 swe funkcje, wytyczono teren pod budow\u0119 nowej, bardziej obszernej nekropolii.<\/p>\n
W 1832 z rozporz\u0105dzenia \u00f3wczesnego gubernatora generalnego Kijowa Wasilia Wasiljewicza Lewaszowa (1783-1848) przeprowadzono \u201epenetracj\u0119\u201d ciekawie ukszta\u0142towanego geograficznie terenu w uroczyszczu rzeczki \u0141ybid\u2019 (\u0141ab\u0119d\u017a), nieopodal chutoru genera\u0142a Bajkowa. Gubernator generalny rozporz\u0105dzi\u0142 si\u0119 wydzieli\u0107: \u201edostateczny terytorialnie obszar ziemi pod cmentarz, otoczy\u0107 go g\u0142\u0119bokim rowem i wysadzi\u0107 wzd\u0142u\u017c niego szeregi drzew, za\u015b przy wej\u015bciu postawi\u0107 izb\u0119 dla str\u00f3\u017c\u00f3w\u201d.<\/p>\n
Dla zagospodarowania cmentarza niezb\u0119dne by\u0142y \u015brodki finansowe, kt\u00f3rych w kiesie miasta nie by\u0142o, dlatego te\u017c Liwaszow poleci\u0142 zebra\u0107 pieni\u0105dze ze sk\u0142adek parafian peczerskich cerkwi. Duchowni cierpliwie chodzili po domach swoich parafian i … \u00a0nie nadaremnie. Zebrali 286 rubli 76 kop. asygnacjami oraz 170 rub 60 kop. \u2013 srebrem!<\/p>\n
\u00a014 grudnia tego\u017c roku z decyzji Lewaszowa gubernialny mierniczy Piotr Zalew z kommissarzem, r\u00f3wno w po\u0142udnie odmierzyli parcele pod cmentarz. Obok parceli dla prawos\u0142awnych z czasem wyznaczono cmentarne parcele dla katolik\u00f3w i luteran\u00f3w. Z czasem ka\u017cda z nich posiad\u0142a swoj\u0105 kaplic\u0119. Te trzy cz\u0119\u015bci panteonu zwano w owe czasy Bajkowa, \u0141ybiedzka i Dmitrijewska. Pierwsza nazwa, kt\u00f3ra p\u00f3\u017aniej przesz\u0142a na ca\u0142y cmentarz pochodzi od nazwiska w\u0142a\u015bciciela tych grunt\u00f3w, uczestnika wojny 1812 roku, a tak\u017ce wojny rosyjsko-tureckiej – genera\u0142a majora Siergieja Wasiljewicza Bajkowa. Za bohaterstwo i smyka\u0142k\u0119 przejawione w bitwach by\u0142 on osobi\u015bcie nagrodzony przez cara Aleksandra I Orderem \u015bw. Gieorgija IV stopnia, Orderem \u015bw. Anny z Diamentem, Orderem \u015bw. W\u0142odzimierza III st.<\/p>\n
Po wojnie Bajkow osiad\u0142 w Kijowie i zakupi\u0142 ziemie na \u00f3wczesnych obrze\u017cach miasta, kt\u00f3re zacz\u0119to nazywa\u0107 \u201eChutorem Bajkowa\u201d.<\/p>\n
Po jego \u015bmierci, kt\u00f3ra dopad\u0142a go w Sankt Petersburgu (gdzie te\u017c zosta\u0142 pochowany), chutor razem z terenami przyleg\u0142ymi na rozkaz Imperatora Miko\u0142aja I zosta\u0142 przekazany Kijowskiemu Resortowi Wojsk In\u017cynieryjnych.<\/p>\n
A zatem za dat\u0119 za\u0142o\u017cenia starego cmentarza Bajkowa nale\u017cy uzna\u0107 dzie\u0144 14 grudnia 1833 roku. Mija\u0142y lata. W\u0105ska \u015bcie\u017cka prowadz\u0105ca pod g\u00f3r\u0119, z czasem przekszta\u0142ci\u0142a si\u0119 w szerok\u0105 centraln\u0105 drog\u0119 (dzi\u015b ul. Bajkowa), kt\u00f3ra oddzieli\u0142a stary cmentarz (z lewej) od nowego (z prawej strony) W roku 1876 ob\u0142o\u017cono j\u0105 kamiennym murem i wzniesiono trzy bramy wej\u015bciowe, stylizowane pod cerkiew, ko\u015bci\u00f3\u0142 i kirch\u0119.<\/p>\n
Polski (katolicki) cmentarz znajduje si\u0119 z lewej strony drogi i nazywany jest powszechnie \u201estarym\u201d. Na jego terenie znajdowa\u0142a si\u0119 niewielka drewniana kapliczka.<\/p>\n
Ciekawe, \u017ce kijowscy katolicy jeszcze na pocz\u0105tku XIX w. dysponowali efektownym nieprze\u015bcigniony w skali miasta katafalkiem ze wszystkimi atrybutami ceremonii pogrzebowych. Za op\u0142at\u0119 od 20 do 80 rub. mogli go wypo\u017cycza\u0107 wszyscy ch\u0119tni, co sprzyja\u0142o zape\u0142nieniu cmentarnego bud\u017cetu.<\/p>\n
Na terytorium Cmentarza Bajkowa w swoim czasie wzniesiono ponad 50 krypt i kaplic o wielce oryginalnej architekturze. Kt\u00f3\u017c budowa\u0142 kapliczki i grobowce na cmentarzu Bajkowa w kt\u00f3rych chowano Polak\u00f3w?<\/p>\n
Przede wszystkim nale\u017cy wspomnie\u0107 o kijowskim architekcie, Polaku W\u0142adys\u0142awie Horodeckim (1863-1930) \u2013 autorze projekt\u00f3w blisko 10 kapliczek i wielu znakomitych budowli w Kijowie.<\/p>\n
W 1911 r. na lutera\u0144skiej parceli starego cmentarza na najwy\u017cszym wzniesieniu, dominuj\u0105cym nad dolin\u0105 rzeczki \u0141ybid\u2019 zbudowa\u0142 on \u201eMauzoleum rodziny hrabiego Witte\u201d. Jest to wysoki grobowiec uwie\u0144czony iglic\u0105 utrzymany w stylu gotyckim, dobrze dostrzegalny z ulicy Wielkiej Wasilkowskiej, na kt\u00f3rej to wzbi\u0142y si\u0119 w niebo dwie ostre wie\u017ce rzymskokatolickiego ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Miko\u0142aja. Te dwa obiekty jakoby patrz\u0105 na siebie poprzez przestrze\u0144 uroczyska nad rzeczk\u0105 \u0141ybid\u2019 demonstruj\u0105c formy stylizowanego gotyku, identyczne iglice, betonowe konstrukcje i elewacje. Niestety dzi\u015b mauzoleum jest prawie ca\u0142kowicie zniszczone.<\/p>\n
Kijowianie nie zapomnieli swego znakomitego architekta. Latem 2004 w sto\u0142ecznym pasa\u017cu zbudowali mu pomnik, nieopodal ulicy, kt\u00f3ra nosi dzi\u015b jego imi\u0119.<\/p>\n
A wracaj\u0105c do cmentarza to niestety \u2013 wi\u0119kszo\u015b\u0107 z poch\u00f3wk\u00f3w XIX w. utracone s\u0105 ju\u017c na zawsze. Przykro, ale ich miejsce, to tu, to tam zaj\u0119\u0142y wsp\u00f3\u0142czesne nagrobki.<\/p>\n
Olga KARACZAROWA<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Wi\u0119kszo\u015bci narodom, w tej czy innej formie swoisty jest kult przodk\u00f3w \u2013 jako podstawa pami\u0119ci narodu i gwarancja historycznego utrzymania etnosu. Kult pami\u0119ci zmar\u0142ych i…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-1626","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-archiwum-2010"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t