{"id":1635,"date":"2010-01-22T08:05:00","date_gmt":"2010-01-22T06:05:00","guid":{"rendered":"https:\/\/dk.com.ua\/polacy-na-zaolziu\/"},"modified":"2024-12-12T18:52:00","modified_gmt":"2024-12-12T16:52:00","slug":"polacy-na-zaolziu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dk.com.ua\/home\/polacy-na-zaolziu\/","title":{"rendered":"Polacy na Zaolziu"},"content":{"rendered":"

Rozmowa z dr J\u00f3zefem Szymeczkiem, prezesem Kongresu Polak\u00f3w w Republice Czeskiej<\/strong><\/p>\n

<\/strong><\/p>\n

\"\"\u00a0
<\/strong><\/div>\n

\u2013 Jak Kongres Polak\u00f3w w Republice Czeskiej prze\u017cywa dzi\u015b \u015bwiatowy kryzys?<\/strong>\u00a0\u00a0<\/strong><\/p>\n

\u2013 Aktualny kryzys w Czechach czy Polsce jest do przezwyci\u0119\u017cenia. Mam te\u017c nadziej\u0119, \u017ce my \u2013 jako Kongres Polak\u00f3w w Republice Czeskiej nie odczujemy go zbytnio. Spodziewa\u0107 si\u0119 jedynie mo\u017cemy ewentualnych ci\u0119\u0107 bud\u017cetowych po obu stronach Olzy \u2013 w Polsce i w Czechach. Ci\u0119cia te mog\u0105 w jaki\u015b spos\u00f3b ograniczy\u0107 nasze inicjatywy.<\/p>\n

Dla nas najwa\u017cniejszym dzi\u015b przedsi\u0119wzi\u0119ciem, kt\u00f3rego nie chcieliby\u015bmy teraz straci\u0107 i dla kt\u00f3rego potrzebne s\u0105 pieni\u0105dze z Polski, to nasze zielone szko\u0142y. Rozumiemy przez to wyjazdy dzieci z zaolzia\u0144skich polskich szk\u00f3\u0142 nad polskie morze. Jest to nasz nowy eksperyment, kt\u00f3ry realizujemy do dw\u00f3ch lat.<\/p>\n

\u2013 Czy rozmawiaj\u0105c o Kongresie mo\u017cna m\u00f3wi\u0107 o jego dalszym dzi\u015b rozwoju?<\/strong><\/p>\n

\u2013 Kongres rozwija si\u0119 nadal. Stoimy ekonomicznie coraz lepiej. Nie mamy te\u017c wreszcie \u017cadnych d\u0142ug\u00f3w. Nabyli\u015bmy nawet pierwsze nieruchomo\u015bci.<\/p>\n

Rozwijamy si\u0119 tak\u017ce strukturalnie. Do\u0142\u0105czaj\u0105 do nas nowe organizacje polskie dzia\u0142aj\u0105ce w Czechach. Dzi\u015b nale\u017cy do nas \u0142\u0105cznie 28 r\u00f3\u017cnych organizacji i stowarzysze\u0144. Praktycznie ka\u017cdy polski ruch dzia\u0142aj\u0105cy na Zaolziu zg\u0142osi\u0142 sw\u00f3j akces do Kongresu. Takim sukcesem nie mo\u017ce si\u0119 pochwali\u0107 \u017cadna inna organizacja polonijna w \u015bwiecie.<\/p>\n

\u2013 Czy znaczy to, \u017ce nie ma na Zaolziu \u017cadnej organizacji, kt\u00f3ra do Was nie nale\u017cy?<\/strong>\u00a0\u00a0<\/strong><\/p>\n

\u2013 Wiem tylko o jednej polskiej organizacji spo\u0142ecznej, bo tylko takie mog\u0105 do nas nale\u017ce\u0107, kt\u00f3ra jeszcze nie przyst\u0105pi\u0142a do Kongresu. Jest to Zwi\u0105zek Elektrotechnik\u00f3w Polskich w Czeskim Cieszynie. Organizacja ta jest jednak na drodze wzajemnego poznawania si\u0119 i mo\u017ce niebawem do nas do\u0142\u0105czy.<\/p>\n

S\u0105 te\u017c i inne organizacje, kt\u00f3re do nas nie nale\u017c\u0105, bo nasz statut na to nie pozwala. Przypomn\u0119, my zrzeszamy tylko organizacje spo\u0142eczne. Dlatego te\u017c naszym cz\u0142onkiem nie mo\u017ce zosta\u0107 np. cieszy\u0144ska \u201eScena Polska\u201d. Ona najwy\u017cej mo\u017ce mie\u0107 u nas swego obserwatora. Z tym samych powod\u00f3w nie mo\u017cemy te\u017c przyj\u0105\u0107 do Kongresu polskich szk\u00f3\u0142.<\/p>\n

\u2013 Kto Wam dzi\u015b pomaga finansowo? Na czyj\u0105 pomoc mo\u017cecie liczy\u0107?<\/strong>\u00a0\u00a0<\/strong><\/p>\n

\u2013 Kongres korzysta z pomocy finansowej zar\u00f3wno Czech jak i Polski. Do\u0142\u0105czamy si\u0119 te\u017c cz\u0119sto do akcji grantowych, w kt\u00f3rych mog\u0105 uczestniczy\u0107 praktycznie wszyscy. Pieni\u0119dzy nie daj\u0105 nam automatycznie, lecz musimy sami si\u0119 o nie stara\u0107. Taka procedura funkcjonuje dzi\u015b w obu naszych pa\u0144stwach. Dodam jeszcze, \u017ce na dzi\u015b dajemy sobie z tym nie\u017ale rad\u0119.<\/p>\n

\u2013 A na co wydajecie swoje zarobione pieni\u0105dze?<\/strong>\u00a0\u00a0<\/strong><\/p>\n

\u2013 Najwi\u0119cej kosztuje nas wydawanie gazety \u201eG\u0142os Ludu\u201d, kt\u00f3ra jest wspierana w cz\u0119\u015bci przez pa\u0144stwo czeskie. Dotacja pa\u0144stwowa nie si\u0119ga jednak nawet 50% koszt\u00f3w jej edycji. Aby regularnie wydawa\u0107 gazet\u0119, musimy zdoby\u0107 pozosta\u0142\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 pieni\u0119dzy, dba\u0107 o jej poziom i sprzeda\u0107 ca\u0142y jej nak\u0142ad.<\/p>\n

W dalszej kolejno\u015bci nasze pieni\u0105dze id\u0105 na Kongresowy O\u015brodek Dokumentacyjny, kt\u00f3ry powsta\u0142 po rewolucji aksamitnej na spotkaniach Komitetu Obywatelskiego, p\u00f3\u017aniejszej Polskiej Sekcji Forum Obywatelskiego. Idea powo\u0142ania O\u015brodka znalaz\u0142a si\u0119 w uchwale III Kongresu Polak\u00f3w, kt\u00f3ry odby\u0142 si\u0119 w Czeskim Cieszynie 4\u00a0kwietnia 1992 roku. Kongres Polak\u00f3w zobowi\u0105za\u0142 sw\u00f3j nowo wybrany organ wykonawczy \u2013 Rad\u0119 Polak\u00f3w do utworzenia o\u015brodka dokumentacyjnego w celu: gromadzenia zbior\u00f3w historycznych i folklorystycznych, opracowania i popularyzacji tych zbior\u00f3w oraz docelowo \u2013 wybudowania izby regionalnej lub muzeum.<\/p>\n

\"Dwuj\u0119zyczno\u015b\u0107<\/div>\n
Dwuj\u0119zyczno\u015b\u0107 na ulicach Czeskiego Cieszyna i innych miejscowo\u015bci Zaolzia<\/strong><\/div>\n

Finansujemy te\u017c r\u00f3\u017cne projekty \u2013 m.in. \u201eTacy jeste\u015bmy\u201d. Projekt ten jest przegl\u0105dem najciekawszych inicjatyw, kt\u00f3re odby\u0142y si\u0119 na Zaolziu w mijaj\u0105cym roku.<\/p>\n

Pieni\u0105dze id\u0105 te\u017c na kancelari\u0119 Kongresu: na telefon, energi\u0119 elektryczn\u0105 oraz pracownik\u00f3w. Mamy ich tylko trzech: szefa O\u015brodka Dokumentacyjnego, szefa kancelarii Kongresu oraz sekretark\u0119. Wszyscy inni, \u0142\u0105cznie z prezesem, pracuj\u0105 spo\u0142ecznie.<\/p>\n

Do dzi\u015b nie mamy w\u0142asnego lokalu. Nasze biura kongresowe s\u0105 wynajmowane od urz\u0119du wojew\u00f3dzkiego za symboliczn\u0105 1 koron\u0119 rocznie. P\u0142acimy natomiast normalnie za wszystkie media.<\/p>\n

\u2013 Czym jeszcze zajmuje si\u0119 Kongres?<\/strong>\u00a0\u00a0<\/strong><\/p>\n

\u2013 Zajmujemy si\u0119 jeszcze wieloma innymi sprawami. Wydajemy ksi\u0105\u017cki i prowadzimy ksi\u0119garni\u0119 polsk\u0105.<\/p>\n

\u2013 Czy Kongres Polak\u00f3w pami\u0119ta r\u00f3wnie\u017c o m\u0142odzie\u017cy?<\/strong>\u00a0\u00a0<\/strong><\/p>\n

\u2013 M\u0142odzie\u017c najch\u0119tniej garnie si\u0119 do stypendi\u00f3w. Najlepszym obrazem m\u0142odzie\u017cy na Zaolziu s\u0105 bale akademickie. Na szcz\u0119\u015bcie dzia\u0142a te\u017c ona w strukturach Kongresu. Mamy te\u017c trzech przedstawicieli m\u0142odego pokolenia, w wieku 20-25 lat, w Radzie Kongresu. Bior\u0105 oni udzia\u0142 w obradach na prawach obserwator\u00f3w, stanowi\u0105c niejako przysz\u0142\u0105 kadrow\u0105 rezerw\u0119. Nasza m\u0142odzie\u017c uczestniczy wreszcie w \u017cyciu kulturalnym Zaolzia, \u015bpiewaj\u0105c w ch\u00f3rach i wyst\u0119puj\u0105c w zespo\u0142ach folklorystycznych.<\/p>\n

\u2013 Jakie wa\u017cne problemy do rozwi\u0105zania stoj\u0105 dzi\u015b przed Kongresem?<\/strong>\u00a0\u00a0<\/strong><\/p>\n

\u2013 Republika Czeska, jako pa\u0144stwo Unii Europejskiej, zobowi\u0105za\u0142a si\u0119 do przestrzegania Karty o ochronie j\u0119zyk\u00f3w regionalnych i mniejszo\u015bciowych, podobnie zreszt\u0105 jak Polska. Wprowadzane s\u0105 wi\u0119c teraz na Zaolziu napisy dwuj\u0119zyczne: czeskie i polskie. Ta ca\u0142kowita dwuj\u0119zyczno\u015b\u0107 i podw\u00f3jne nazewnictwo powinno obowi\u0105zywa\u0107 w 31. gminach, w kt\u00f3rych Polacy stanowi\u0105 ponad 10% ich mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\n

Decyzja ta wprowadzi\u0142a jednak pewne napi\u0119cie w spo\u0142ecze\u0144stwie czeskim, kt\u00f3re widzi, \u017ce j\u0119zyk polski ponownie wychodzi na ulice miast i osiedli Zaolzia, w miejsca, gdzie go ju\u017c dawno nie by\u0142o.<\/p>\n

\u2013 Nie odwr\u00f3ci to jednak procesu asymilacyjnego\u2026<\/strong>\u00a0\u00a0<\/strong><\/p>\n

\u2013 Asymilacja jest procesem nieodwracalnym. Warto jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce na naszym pograniczu ci\u0105gle wyst\u0119powa\u0142 i nadal wyst\u0119puje j\u0119zyk polski i \u017ce jest on dla wielu Czech\u00f3w nadal j\u0119zykiem atrakcyjnym.\u00a0\u00a0\u00a0<\/strong><\/p>\n

\u2013 Odnosz\u0119 cz\u0119sto wra\u017cenie, szczeg\u00f3lnie w czasie pobytu w Waszej Republice, \u017ce Czesi nadal nie kochaj\u0105 Polak\u00f3w. Czy mam racj\u0119?<\/strong>\u00a0\u00a0<\/strong><\/p>\n

\u2013 Rzeczywi\u015bcie, nie jeste\u015bmy przez Czech\u00f3w zbyt kochani. Jest to w du\u017cym stopniu uwarunkowane stereotypami, kt\u00f3re by\u0142y rozwijane przez wieki, a tak\u017ce w ostatnich dziesi\u0119cioleciach przez komun\u0119. Nale\u017cy jednak uwa\u017ca\u0107, aby\u015bmy nie tworzyli kolejnych stereotyp\u00f3w. Nie mo\u017cna bowiem wszystkiego uog\u00f3lnia\u0107. Znam wielu Czech\u00f3w zakochanym w Polsce i odwrotnie. Na takich ludziach warto budowa\u0107. Ostatnio w Pradze otwarto ulic\u0119 imienia Ryszarda Siwca, Polaka kt\u00f3ry nie ma ulicy w swojej Ojczy\u017anie. To te\u017c o czym\u015b \u015bwiadczy.<\/p>\n

\u2013 Jak wygl\u0105daj\u0105 Wasze kontakty z Macierz\u0105?<\/strong>\u00a0\u00a0<\/strong><\/p>\n

\u2013 Nasze kontakty z Macierz\u0105 s\u0105 dzi\u015b bezproblemowe. Nikt nie chce dzi\u015b pami\u0119ta\u0107 o sztucznych problemach, jakie w\u0142adze tworzy\u0142y na naszej granicy na Olzie. Znikn\u0105\u0142 stary uk\u0142ad polegaj\u0105cy na wzajemnie udawanej mi\u0142o\u015bci i strachu przed wizyt\u0105 u rodziny po drugiej stronie granicznej rzeki. Min\u0119\u0142y te\u017c czasy, kiedy przychodzi\u0142y do nas celowo op\u00f3\u017anione telegramy donosz\u0105ce o \u015bmierci bliskich, godzin\u0119 po ich pogrzebie.<\/p>\n

Okaza\u0142o si\u0119 po latach, \u017ce mi\u0119dzy s\u0105siadami mo\u017ce by\u0107 normalnie i \u017ce nikomu to nie przeszkadza.<\/p>\n

\u2013 Polacy na Zaolziu zwi\u0105zani byli zawsze mocno ze swoj\u0105 parafi\u0105. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich nale\u017ca\u0142a do Ko\u015bcio\u0142a katolickiego, cze\u015b\u0107 do Ko\u015bcio\u0142a lutera\u0144skiego\u2026<\/strong>\u00a0\u00a0<\/strong><\/p>\n

\u2013 Statystyka z roku 2001 podaje, \u017ce 70% Polak\u00f3w na Zaolziu to katolicy, a 30% luteranie. Statystyka ta obala kolejny mit, \u017ce Polacy na Zaolziu to wy\u0142\u0105cznie luteranie. Prawd\u0105 jest natomiast fakt, \u017ce Polacy \u017cyli na Zaolziu w zgodzie i \u017ce religia ich nie dzieli\u0142a, cho\u0107 zdarza\u0142y si\u0119 czasem drobne nieporozumienia. Tak dzia\u0142o si\u0119 np. w okresie mi\u0119dzywojennym. U nas w biurze Kongresu pracuj\u0105 i katolicy i luteranie.<\/p>\n

\u2013 Jest Pan autorem ciekawej ksi\u0105\u017cki o Augsburskim Ko\u015bciele ewangelickim w czechos\u0142owackiej cz\u0119\u015bci \u015al\u0105ska Cieszy\u0144skiego\u2026<\/strong>\u00a0\u00a0<\/strong><\/p>\n

\u2013<\/strong> Ko\u015bci\u00f3\u0142 ewangelicki w kraju nadolzia\u0144skim w swej niemal\u017ce pi\u0119\u0107setletniej historii trwale wpisa\u0142 si\u0119 w dzieje \u015al\u0105ska Cieszy\u0144skiego. Po roku 1989 luteranizm dozna\u0142 na Zaolziu wielkiego kryzysu. Dosz\u0142o do tego, \u017ce ambicje pewnych ludzi, kt\u00f3rzy nie byli akceptowani przez wi\u0119kszo\u015b\u0107, oderwa\u0142y w roku 1995 kilkutysi\u0119czn\u0105 grup\u0119 wiernych , kt\u00f3rzy za\u0142o\u017cyli Lutera\u0144ski Ko\u015bci\u00f3\u0142 ewangelicki. Skutki tego roz\u0142amu trwaj\u0105 do dzi\u015b i mamy tu teraz dwa Ko\u015bcio\u0142y lutera\u0144skie: \u015al\u0105ski Ko\u015bci\u00f3\u0142 Ewangelicki Augsburskiego Wyznania i wspomniany wcze\u015bniej Lutera\u0144ski Ko\u015bci\u00f3\u0142 Ewangelicki, do kt\u00f3rego nale\u017cy zdecydowanie mniej wiernych.<\/p>\n

\u2013 Obok pracy w Kongresie zajmuje si\u0119 Pan r\u00f3wnie\u017c nauk\u0105\u2026<\/strong>\u00a0\u00a0<\/strong><\/p>\n

\u2013 Pracuj\u0119 na Uniwersytecie Ostrawskim, na wydziale pedagogicznym, gdzie na Katedrze Nauk Spo\u0142ecznych kieruj\u0119 dzia\u0142em Wychowania Chrze\u015bcija\u0144skiego i Obywatelskiego. Specjalizuj\u0119 si\u0119 w systemach totalitarnych oraz dziejach luteranizmu na \u015al\u0105sku.\u00a0\u00a0<\/strong><\/p>\n

Rozmawia\u0142 Leszek W\u0105tr\u00f3bski<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Rozmowa z dr J\u00f3zefem Szymeczkiem, prezesem Kongresu Polak\u00f3w w Republice Czeskiej \u00a0 \u2013 Jak Kongres Polak\u00f3w w Republice Czeskiej prze\u017cywa dzi\u015b \u015bwiatowy kryzys?\u00a0\u00a0 \u2013 Aktualny…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1636,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-1635","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-archiwum-2010"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t