{"id":1653,"date":"2010-02-03T09:24:41","date_gmt":"2010-02-03T07:24:41","guid":{"rendered":"https:\/\/dk.com.ua\/ostatnia-zywa-karta-historii\/"},"modified":"2024-12-12T18:49:57","modified_gmt":"2024-12-12T16:49:57","slug":"ostatnia-zywa-karta-historii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dk.com.ua\/home\/ostatnia-zywa-karta-historii\/","title":{"rendered":"OSTATNIA \u017bYWA KARTA HISTORII"},"content":{"rendered":"

\"\"Franciszek Brzezicki (C) pod polsk\u0105 flag\u0105 na obchodach Dnia Zwyci\u0119stwa 9 maja 2010 r. w \u017bytomierzu<\/strong><\/p>\n

Je\u015bli rzeczywi\u015bcie oczy s\u0105 zwierciad\u0142em duszy, to jak\u017ce jasn\u0105 jest dusza Franciszka Kar\u0142owicza Brzezickiego. I\u00a0jak\u017ce zranion\u0105. A jego oczy? S\u0105 spokojne, czasami ciemne jak woda w le\u015bnej rzeczce p\u0142yn\u0105cej na jego rodzinnym Polesiu. Gdy opowiada o dziesi\u0119ciu kr\u0119gach piek\u0142a, to nagle milknie, jak gdyby jeszcze raz, od nowa, przegl\u0105da\u0142 film o\u00a0swoim \u017cyciu, lecz oczy pe\u0142ne s\u0105 wyrazu. Brzezicki jest ostatnim \u017cyj\u0105cym wi\u0119\u017aniem Majdanka na Ukrainie. W lutym 1943 roku by\u0142o ich 1240. I oto pozosta\u0142 tylko on z tego poci\u0105gu towarowego, wype\u0142nionego po brzegi wi\u0119\u017aniami politycznymi z\u00a0\u017bytomierza, Berdyczowa, Szepiet\u00f3wki (potem ju\u017c do samego Lublina poci\u0105g si\u0119 nie zatrzymywa\u0142). W\u00a0muzeum na Majdanku pana Franciszka nazywaj\u0105 ostatni\u0105 \u017cyw\u0105 kart\u0105 historii.<\/strong><\/p>\n

By\u0142 bojownikiem, ale brak jego nazwiska w oficjalnych wykazach. Bo jak\u017ce mo\u017cna by\u0142o tam zapisa\u0107 syna wi\u0119\u017ania politycznego, kontrrewolucjonisty? Zabawne, ale faktem jest, \u017ce zwyk\u0142ego robotnika z \u017cytomierskiej Malowanki oskar\u017cono o\u00a0udzia\u0142 w podziemnej polskiej organizacji wojskowej, wymy\u015blonej przez NKWD. Oskar\u017cono i rozstrzelano w 1938 roku. Aresztowano r\u00f3wnie\u017c matk\u0119, Franciszek z siostr\u0105 pozostali sami. Szesnastoletni\u0105 Bronis\u0142aw\u0119 nie ruszano, a czternastoletniego ch\u0142opca postanowiono odda\u0107 do domu dziecka, ale on uciek\u0142. Gdy o nim zapomniano, powr\u00f3ci\u0142 do domu i podj\u0105\u0142 prac\u0119 w piekarni.<\/p>\n

Mia\u0142 siedemna\u015bcie lat, gdy przyszli faszy\u015bci. Nie zgodzi\u0142 si\u0119 na wyjazd do Germanii, jako to dobrowolnie czynili jego znajomi komsomolcy, a za ucieczk\u0119 z pracy polegaj\u0105cej na za\u0142adowywaniu pocisk\u00f3w zosta\u0142 aresztowany i osadzony w\u00a0wi\u0119zieniu. Wyszed\u0142 na wolno\u015b\u0107 w 1942 roku, troch\u0119 doszed\u0142 do siebie, ale zosta\u0142 ponownie aresztowany. Oficer \u015bledczy SD krzycza\u0142 do niego, pobitego do krwi:<\/p>\n

– Komuni\u015bci zabili twojego ojca, uwi\u0119zili matk\u0119, a ty jeste\u015b po ich stronie?<\/p>\n

Nie, on nie by\u0142 po stronie komunist\u00f3w, a\u00a0by\u0142 po stronie swojego kraju, swojej ziemi, swojego miasta. Rozstrzela\u0107 takiego oznacza\u0142o roze\u017ali\u0107 innych. Jego nale\u017ca\u0142o z\u0142ama\u0107. W\u00a0takim w\u0142a\u015bnie celu stworzono Majdanek. To w\u0142a\u015bnie tutaj przywieziono ch\u0142opca, a z nim jeszcze 1239 takich samych jak on nie uleg\u0142ych.<\/p>\n

Majdanek to ob\u00f3z koncentracyjny na przedmie\u015bciu polskiego miasta Lublina. Zbudowali go jesieni\u0105 1941 roku radzieccy je\u0144cy wojenni, kt\u00f3rzy stali si\u0119 pierwszymi ofiarami. Dane encyklopedyczne \u015bwiadcz\u0105 o tym, \u017ce zamordowano tutaj oko\u0142o p\u00f3\u0142tora miliona ludzi nale\u017c\u0105cych do 54 narodowo\u015bci. Po\u0142ow\u0119 zabitych stanowili \u017bydzi, 30% – Polacy, 16 przedstawiciele narod\u00f3w ZSRR.<\/p>\n

Majdanek w oznacza placyk. Taki sobie placyk o powierzchni 30 hektar\u00f3w, zagrodzony drutem kolczastym, z karabinami maszynowymi na wie\u017cach, z krematorium. Wkr\u00f3tce teren powi\u0119kszono do 100 hektar\u00f3w. Planowano 500 ha, ale zacz\u0119\u0142y si\u0119 pora\u017cki na frontach i przestano my\u015ble\u0107 o budownictwie. Ob\u00f3z tworzono jako bezodpadowe przedsi\u0119biorstwo do zabijania ludzi. Popi\u00f3\u0142 u\u017cywano jako naw\u00f3z, odzie\u017c, obuwie, a nawet zabawki przetwarzano, z\u0142ote z\u0119by i warto\u015bciowe przedmioty odsy\u0142ano do banku. Wszystko skrupulatnie podliczano. W\u0142a\u015bnie dlatego wiadomo, ilu zabito, spalono. Jest nawet notatka o tym, \u017ce Majdanek dostarczy\u0142 przemys\u0142owi Germanii 730 kg w\u0142os\u00f3w. Opr\u00f3cz g\u0142\u00f3wnego, ob\u00f3z posiada\u0142 jeszcze kilka filii, w kt\u00f3rych panowa\u0142y te same porz\u0105dki i ten sam system niszczenia ludzi.<\/p>\n

… Nowych przybysz\u00f3w ustawiono w szyku na placu. Wyszed\u0142 do nich jaki\u015b wysoki oficer, kt\u00f3ry w doskona\u0142ym j\u0119zyku rosyjskim opowiedzia\u0142 im o ich przysz\u0142o\u015bci:<\/p>\n

– Zapomnijcie o bramie, przez kt\u00f3r\u0105 tutaj weszli\u015bcie. Porzu\u0107cie nadziej\u0119, \u017ce od razu zostaniecie rozstrzelani lub powieszeni. To by\u0142oby zbyt \u0142atwe i proste dla was. Mo\u017cna by\u0142o rozstrzela\u0107 was i\u00a0powiesi\u0107 na miejscu, nie przywo\u017c\u0105c tutaj. St\u0105d jest tylko jedna droga i wskaza\u0142 r\u0119k\u0105 wysokie, kwadratowe kominy, z kt\u00f3rych w szare, lutowe niebo wali\u0142 \u017c\u00f3\u0142ty dym pachn\u0105cy sma\u017conym ludzkim mi\u0119sem. To by\u0142a droga na tamten \u015bwiat.<\/p>\n

Nawiasem m\u00f3wi\u0105c, na tamten \u015bwiat mo\u017cna by\u0142o si\u0119 dosta\u0107 w ka\u017cdej chwili. Brzezicki m\u00f3g\u0142 tam trafi\u0107 ju\u017c w pierwszych dniach pobytu w obozie. Oczywi\u015bcie, nie mia\u0142 on ju\u017c ani imienia, ani nazwiska. By\u0142 numerem 10741. To nie oznacza\u0142o, \u017ce przez nim jest jeszcze 10740 wi\u0119\u017ani\u00f3w. Po prostu nowicjuszom dawno numer tego, kt\u00f3rego rozstrzelano, otruto gazem lub spalano.<\/p>\n

Numer 10741 trafi\u0142 do brygady dr J\u00f3zefa Singera, \u017byda z Warszawy. On swobodnie m\u00f3wi\u0142 po niemiecku i dlatego zosta\u0142 mianowany starszym robotnikiem. I mimo tego, \u017ce J\u00f3zef by\u0142 dobrym cz\u0142owiekiem, ma\u0142o kto chcia\u0142 by\u0107 w tej brygadzie. Bowiem wi\u0119\u017ani\u00f3w nadzorowa\u0142 esesman, kt\u00f3ry codziennie kogo\u015b zabija\u0142. Tak po prostu, bez przyczyny. Wybiera\u0142 sobie ofiar\u0119, potem podchodzi\u0142, powala\u0142 na ziemi\u0119 i bi\u0142 do tej pory, a\u017c krew zaczyna\u0142a wyp\u0142ywa\u0107 z gard\u0142a. Esesman stawa\u0142 na gard\u0142o i\u00a0cz\u0142owiek umiera\u0142, zach\u0142ysn\u0105wszy si\u0119 krwi\u0105. Dostarcza\u0142o to temu zwierz\u0119ciu prawdziwej rozkoszy. Wi\u0119zie\u0144 numer 10741 potkn\u0105\u0142 si\u0119. Tego wystarczy\u0142o, by zosta\u0142 wybrany kolejn\u0105 ofiar\u0105. Lecz wzrok esesmana przechwyci\u0142 Singer. Pobieg\u0142 on do Franciszka, zacz\u0105\u0142 na niego krzycze\u0107 i bi\u0107 pejczem. Brzezicki zrozumia\u0142, \u017ce wrzeszcz\u0105 na niego i bij\u0105 niezbyt bole\u015bnie, aby go uratowa\u0107. Wieczorem J\u00f3zef podszed\u0142 do niego i\u00a0zapyta\u0142:<\/p>\n

– Ile masz lat, ch\u0142opcze?<\/p>\n

– Osiemna\u015bcie.<\/p>\n

– Wybacz, \u017ce ci\u0119 bi\u0142em, ale w inny spos\u00f3b nie mog\u0142em ci\u0119 uratowa\u0107.<\/p>\n

Franciszek chcia\u0142 zap\u0142aka\u0107 z wdzi\u0119czno\u015bci, ale ju\u017c od dawna nie umia\u0142 p\u0142aka\u0107. Od tego czasu zacz\u0119li si\u0119 przyja\u017ani\u0107 – Polak z\u00a0\u017bytomierza i \u017byd z Warszawy, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142 by\u0107 jego ojcem. Wkr\u00f3tce J\u00f3zef zosta\u0142 spalony wraz z tysi\u0105cami innych.<\/p>\n

Mog\u0142oby si\u0119 wydawa\u0107, \u017ce Franciszek Kar\u0142owicz opowiada o tym wszystkim bez emocji. I jego oczy s\u0105 takie zwyczajne. Ale gdy m\u00f3wi o 3 listopada 1943 roku (w tym dniu zamordowano prawie 18,5 tysi\u0105ca \u017byd\u00f3w), to te same oczy wype\u0142nia b\u00f3l. Ludzi prowadzono na \u015bmier\u0107 przy d\u017awi\u0119kach muzyki Straussa, kt\u00f3r\u0105 od czasu do czasu przerywa\u0142y odg\u0142osy karabin\u00f3w maszynowych.<\/p>\n

Ale oto oczy o\u017cywiaj\u0105 si\u0119: zaczyna si\u0119 opowie\u015b\u0107 o\u00a0ucieczkach. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich si\u0119 udawa\u0142a. Tym, kt\u00f3rzy zdecydowali si\u0119 na ucieczk\u0119, pomaga\u0142o bardzo wielu. Zbierano jedzenie, znajdowano obuwie. Franciszek r\u00f3wnie\u017c odda\u0142 swoje sk\u00f3rzane buty, kt\u00f3re mu podarowa\u0142 J\u00f3zef Singer. Uciekano noc\u0105 i w \u015brodku bia\u0142ego dnia. Uciekano przez rury kanalizacyjne, zabijaj\u0105c stra\u017cnik\u00f3w, w czasie wykonywania prac poza obr\u0119bem obozu. Po ucieczce karano tych, w czyich barakach mieszkali zbiedzy. Lub, je\u015bli obok ciebie pracowa\u0142, lub, je\u015bli byli\u015bcie tej samej narodowo\u015bci. Ucieczka to dow\u00f3d braku pokory, si\u0142y ducha, tzn. tego wszystkiego, co faszy\u015bci starali si\u0119 z\u0142ama\u0107.<\/p>\n

Pewnego razu zobaczy\u0142em w oczach Franciszka Kar\u0142owicza … nie, nie \u0142zy. Jego oczy sta\u0142y si\u0119 po prostu wilgotne.<\/p>\n

Po zwolnieniu z obozu i przej\u015bciu tzw. filtracji Brzezicki trafi\u0142 do pu\u0142ku rezerwy. Komu i po co to by\u0142o potrzebne jest rzecz\u0105 niezrozumia\u0142\u0105, tym bardziej, \u017ce sko\u0144czy\u0142a si\u0119 wojna i\u00a0by\u0142o by rzecz\u0105 bardziej m\u0105dr\u0105 i humanitarn\u0105 pozwoli\u0107 by\u0142emu wi\u0119\u017aniowi wr\u00f3ci\u0107 do domu. No c\u00f3\u017c, wzi\u0119to go do wojska. A mo\u017ce i dobrze si\u0119 sta\u0142o. Znaczy\u0142o to bowiem, \u017ce jest ca\u0142kowicie czysty. Pu\u0142k stacjonarny w okolicach Drezna. Obiad jadano pod go\u0142ym niebem, przy d\u0142ugim stole. Karmili zupe\u0142nie mo\u017cliwie. Szczeg\u00f3lnie dostatnio by\u0142o chleba. Franciszek doszed\u0142 do siebie. Za sto\u0142em i \u0142awkami r\u00f3s\u0142 rz\u0105d dobrze podci\u0119tych krzak\u00f3w. Za nim cz\u0119sto pojawia\u0142y si\u0119 dzieci\u0119ce g\u0142\u00f3wki. Brzezicki zauwa\u017cy\u0142 dzieci i po niemiecku przywo\u0142a\u0142 je. To by\u0142y dzieci wczorajszego wroga. Ale przecie\u017c by\u0142y to tylko dzieci! I one by\u0142y g\u0142odne. Nie m\u00f3g\u0142 wytrzyma\u0107 spojrze\u0144 ich rozszerzonych z g\u0142odu oczu i odda\u0142 im sw\u00f3j przydzia\u0142 jedzenia i chleb, kt\u00f3ry pozosta\u0142 na stole.<\/p>\n

Po kilku dniach nagle rozkazano pu\u0142kowi, by ustawi\u0142 si\u0119 w szyku bojowym. Pojawi\u0142 si\u0119 dow\u00f3dca pu\u0142ku i \u201ezampolit\u201d obaj podpu\u0142kownicy. Obok nich sta\u0142 dow\u00f3dca kontrwywiadu. Po rozkazie baczno\u015b\u0107 i przed siebie patrz do oddzia\u0142u zwyk\u0142ym g\u0142osem zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 \u201ezampolit\u201d:<\/p>\n

– Wyst\u0105pi\u0107 z szeregu tym, kt\u00f3rzy karmili niemieckie dzieci!<\/p>\n

Pomy\u015bla\u0142: Zd\u0105\u017cyli donie\u015b\u0107, znowu wezw\u0105 do SMERSZ (Smert\u2019 Szpionam ), i tam ju\u017c wyja\u015bni\u0105, dlaczego\u017c to jeszcze \u017cyj\u0119. Jednak spokojnie wyszed\u0142 z szeregu i wyra\u017anie odraportowa\u0142:<\/p>\n

– Szeregowy Franc Brzezicki!<\/p>\n

– Jeste\u015b Niemcem?<\/p>\n

– Nie, towarzyszu pu\u0142kowniku. Jestem Polakiem. Z Ukrainy jestem.<\/p>\n

– Dlaczego da\u0142e\u015b chleb Niemcom?<\/p>\n

– To przecie\u017c tylko dzieci, towarzyszu pu\u0142kowniku, i one s\u0105 g\u0142odne…<\/p>\n

\u201eZampolit\u201d jeszcze raz ogarn\u0105\u0142 wzrokiem oddzia\u0142 i\u00a0powt\u00f3rzy\u0142 komend\u0119, ale nikt wi\u0119cej z szeregu nie wyst\u0105pi\u0142. Franciszek przygotowa\u0142 si\u0119 na najgorsze, ale \u201ezampolit\u201d nieoczekiwanie powiedzia\u0142:<\/p>\n

– Zuch, \u017co\u0142nierz! Wracaj do szeregu. Min\u0105 lata, wyrosn\u0105 te niemieckie dzieci i opowiedz\u0105 swoim dzieciom, jak to radziecki \u017co\u0142nierz karmi\u0142 je chlebem.<\/p>\n

Wtedy jednak Franciszek Kar\u0142owicz nie powr\u00f3ci\u0142 jeszcze do domu. Kiedy uj\u0105\u0142 si\u0119 za swoim wsp\u00f3\u0142wi\u0119\u017aniem, w\u00a0SMERSZ-u obwiniono go w kontrrewolucji, przypomnieli sobie o ojcu, o obozie i o tamtym chlebie, kt\u00f3ry da\u0142 niemieckim dzieciom. Dowiedzia\u0142 si\u0119, \u017ce jest polskim szpiegiem, kt\u00f3ry pracuje na Londyn. Zaprzeczanie nie mia\u0142o sensu. Osadzono go w kowelskim wi\u0119zieniu, sk\u0105d zbieg\u0142, uczciwie uprzedziwszy o tym swoich \u015bledczych. Ci ostatni tylko u\u015bmiechali si\u0119 z jego o\u015bwiadczenia.<\/p>\n

Uciek\u0142 i dotar\u0142 do \u017bytomierza. \u017by\u0142, pracowa\u0142, jednak w\u00a01950 roku zosta\u0142 aresztowany. Na ironi\u0119 losu znalaz\u0142 si\u0119 w\u00a0tej samej celi, co i w 1942 roku, kiedy to aresztowali go Niemcy. S\u0105du nie by\u0142o. Tr\u00f3jka zdecydowa\u0142a, \u017ce kontrrewolucjonista w nowym pokoleniu Brzezicki ca\u0142kowicie zas\u0142uguje na dziesi\u0119\u0107 lat \u0142agru. Czy my\u015bla\u0142, b\u0119d\u0105c w Majdanku, \u017ce przyjdzie mu posiedzie\u0107 w radzieckim \u0142agrze? W zwi\u0105zku ze zdemaskowaniem kultu Stalina odsiedzia\u0142 5 lat 2 miesi\u0105ce i\u00a07\u00a0dni, by\u0142 ca\u0142kowicie zrehabilitowany, otrzyma\u0142 paszport i pozwolenie na wyjazd do rodzinnego \u017bytomierza.<\/p>\n

Na temat oboz\u00f3w Franciszek Kar\u0142owicz czasem \u017cartuje:<\/p>\n

– Posiadam dwa wy\u017csze wykszta\u0142cenia uko\u0144czy\u0142em dwie akademie. W jednej rektorem by\u0142 zwariowany <\/strong>f\u00fchrer<\/em>, a<\/strong>\u00a0w\u00a0drugiej ojciec wszystkich narod\u00f3w. Przyjecha\u0142em do \u017bytomierza, poszed\u0142em do komitetu miejskiego partii.<\/p>\n

– ???<\/p>\n

– Prosz\u0119 si\u0119 nie dziwi\u0107. Ju\u017c m\u00f3wi\u0142em, \u017ce \u015bwiat dziel\u0119 na dwie po\u0142owy: dobro i z\u0142o. I w Majdanku byli stra\u017cnicy, kt\u00f3rzy nam wsp\u00f3\u0142czuli, u\u0142atwili pobyt, chocia\u017c nosili mundury esesman\u00f3w. By\u0142 tam tak\u017ce kapo niemiecki komunista z numerem 3. On broni\u0142 wi\u0119\u017ani\u00f3w i esesmani bali si\u0119 go rusza\u0107. Nawiasem m\u00f3wi\u0105c, aby si\u0119 im nie k\u0142ania\u0107, on w og\u00f3le nie nosi\u0142 czapki.<\/p>\n

Sekretarz miejskiego komitetu partii Udawickij przywita\u0142 mnie \u017cyczliwie, wys\u0142ucha\u0142, pom\u00f3g\u0142 znale\u017a\u0107 prac\u0119 w\u00a0przedsi\u0119biorstwie budowlanym. Kierownik P.A. Gruzskij tak\u017ce okaza\u0142 si\u0119 bardzo przyzwoitym cz\u0142owiekiem. Prowadzi\u0142em serdeczne rozmowy z by\u0142ym dow\u00f3dc\u0105 partyzanckiego oddzia\u0142u, przewodnicz\u0105cym obwodowego komitetu wykonawczego W.A. Kriemienickim, zachowa\u0142em przyjazne stosunki z szefem z ostatniego miejsca pracy w \u017bYTOMIRTURIST\u2013cie W.M. Mazurem.<\/p>\n

Franciszek Kar\u0142owicz m\u00f3g\u0142by sta\u0107 si\u0119 zawzi\u0119tym cz\u0142owiekiem (dodatek w wysoko\u015bci po dziewi\u0119\u0107 hrywie\u0144 za pobyt w ka\u017cdym obozie to bez w\u0105tpliwo\u015bci nie kompensacja), przebaczy\u0142 przyjacio\u0142om, kt\u00f3rzy na niego donosili. Zachowa\u0142 w sobie Cz\u0142owiecze\u0144stwo. Praktycznie ka\u017cdego roku udawa\u0142o si\u0119 mu si\u0119 (dzi\u0119ki pomocy obwodowej administracji) je\u017adzi\u0107 do Majdanka, gdzie byli wi\u0119\u017aniowie bracia po nieszcz\u0119\u015bciu przeprowadzali swoje zjazdy. Ka\u017cdego roku te zjazdy s\u0105 mniej liczne. Ka\u017cdy by\u0142y wi\u0119zie\u0144 z\u0142o\u017cy\u0142 przysi\u0119g\u0119 obok mauzoleum zbudowanego w miejscu masowych egzekucji, \u017ce zrobi co tylko w jego mocy, aby nigdy wi\u0119cej nie powt\u00f3rzy\u0142 Majdanek, aby nie powr\u00f3ci\u0142a brutalna d\u017cuma. W mauzoleum spoczywaj\u0105 prochy zamordowanych. W ka\u017cdej gar\u015bci popio\u0142u mie\u015bci si\u0119 czyje\u015b \u017cycie.<\/p>\n

Do Majdanka przyje\u017cd\u017caj\u0105 dziesi\u0105tki tysi\u0119cy ludzi. Schyli\u0107 g\u0142owy, pomodli\u0107 si\u0119, z\u0142o\u017cy\u0107 przysi\u0119g\u0119, \u017ce b\u0119d\u0105 walczy\u0107 o\u00a0pok\u00f3j. I kiedy tam bywa Franciszek Brzezicki, to zawsze znajduje si\u0119 w centrum uwagi. Filmuj\u0105 go, rejestruj\u0105 na ta\u015bmie jego g\u0142os. Jego opowie\u015b\u0107 o \u017bydach Majdanka by\u0142a transmitowana na najpi\u0119kniejszym placu Jerozolimy, wype\u0142nionym t\u0142umem. Ludzie s\u0142uchali i p\u0142akali.<\/p>\n

Przyje\u017cd\u017caj\u0105 tak\u017ce oficjalne delegacje z tych miast, w\u00a0kt\u00f3rych urodzili si\u0119 lub \u017cyli byli wi\u0119\u017aniowie Majdanka. Przyje\u017cd\u017caj\u0105, aby wzi\u0105\u0107 popi\u00f3\u0142, gar\u015b\u0107 ziemi. Potem tak\u0105 urn\u0119 umieszczaj\u0105 obok najbardziej \u015bwi\u0119tego miejsca Wiecznego Ognia. Tego \u015bwi\u0119tego obrz\u0105dku dokonali ju\u017c wszyscy. Opr\u00f3cz nas. F.K. Brzezicki wyja\u015bnia pracownikom muzeum w Majdanku Edwardowi Balawajderowi (dyrektor), Marii Wisnech, Zofii Gry\u0144-Murawskiej, Annie Wi\u015bniewskiej, Janinie Klebo\u0144 i\u00a0innym, kt\u00f3rym jest bezmiernie wdzi\u0119czny, i kt\u00f3rzy niepomiernie trudz\u0105 si\u0119, aby prochy stale puka\u0142y do naszych serc, \u00a0\u017ce prze\u017cywamy trudno\u015bci ekonomiczne, dlatego kierownictwo naszego kraju nie przyje\u017cd\u017ca, ale na pewno przyjedzie. Bowiem opr\u00f3cz filozofii kie\u0142basy, opr\u00f3cz powo\u0142ywania si\u0119 na brak \u015brodk\u00f3w, s\u0105 r\u00f3wnie\u017c warto\u015bci humanistyczne. A najwa\u017cniejsza z nich to pami\u0119\u0107. Je\u017celi my dzisiaj zapomnimy o\u00a0swoich ojcach, jutro wnuki zapomn\u0105 o nas.<\/p>\n

W\u0142a\u015bnie dlatego w Majdanku wierz\u0105 i czekaj\u0105 na przyjazd delegacji z \u017bytomierza, z Ukrainy. Wierz\u0105, \u017ce urna z\u00a0prochami b\u0119dzie pochowana w \u017bytomierzu, w Berdyczowie.<\/p>\n

Nie jestem pierwszym, kt\u00f3ry pisze o Brzezickim. On sam r\u00f3wnie\u017c wyst\u0119powa\u0142 na \u0142amach prasy. Lecz wszystko idzie w\u00a0niepami\u0119\u0107. Niestety. I dop\u00f3ki jeszcze \u017cyje ostatni wi\u0119zie\u0144 Majdanka (niech B\u00f3g da panu, panie Franciszku Kar\u0142owiczu, d\u0142ugie lata \u017cycia), nale\u017cy stworzy\u0107 warunki, by wykona\u0142 on to, co przysi\u0105g\u0142.<\/p>\n

To nie zachcianka. To obowi\u0105zek wobec rodak\u00f3w spalonych w krematorium Majdanka. By\u0107 mo\u017ce byli oni r\u00f3wnie\u017c w\u015br\u00f3d je\u0144c\u00f3w wojennych, kt\u00f3rzy stali si\u0119 pierwszymi ofiarami obozu \u015bmierci. Og\u00f3lna liczba ofiar p\u00f3\u0142tora miliona (ludno\u015b\u0107 naszego obwodu). Ich prochy bij\u0105 w jego sercu. Ich prochy bij\u0105 w moim sercu. A czy ich prochy bij\u0105 w Waszych sercach?<\/p>\n

Wo\u0142odymyr KIRYCZANSKYJ<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Franciszek Brzezicki (C) pod polsk\u0105 flag\u0105 na obchodach Dnia Zwyci\u0119stwa 9 maja 2010 r. w \u017bytomierzu Je\u015bli rzeczywi\u015bcie oczy s\u0105 zwierciad\u0142em duszy, to jak\u017ce jasn\u0105…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1654,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-1653","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-archiwum-2010"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t