{"id":1677,"date":"2010-02-16T10:38:50","date_gmt":"2010-02-16T08:38:50","guid":{"rendered":"https:\/\/dk.com.ua\/polski-gawrosz\/"},"modified":"2024-12-12T18:47:28","modified_gmt":"2024-12-12T16:47:28","slug":"polski-gawrosz","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dk.com.ua\/home\/polski-gawrosz\/","title":{"rendered":"Polski \u201eGawrosz\u201d"},"content":{"rendered":"

Z okazji 80. lecia urodzin Mosiewicza Edwarda<\/em><\/strong><\/p>\n

\u201e Zrobi\u0142em, co mog\u0142em<\/em><\/em>, kto<\/em> potrafi, niech zrobi lepiej<\/em>\u201d
(sentencja starogrecka)<\/em><\/p>\n

\"\" Rodzina Mojsiewicz\u00f3w \u2013 Edward z \u017con\u0105 Halin\u0105 i synem Konstantynem (przysz\u0142ym znakomitym alpinist\u0105)<\/strong><\/p>\n

Tytu\u0142 mojego szkicu nie jest przypadkowy, bowiem jego bohater przypomina legendarn\u0105 posta\u0107 wykreowan\u0105 przez genialnego francuskiego pisarza Wiktora Hugo \u2013 Gawrosza, \u015bmia\u0142ka, kt\u00f3ry poleg\u0142 na barykadach rewolucyjnego Pary\u017ca, podnosz\u0105c powsta\u0144com amunicj\u0119. Czyn Gawrosza znaj\u0105 miliony, czyn Mosiewicza jednostki.<\/p>\n

Nasz bohater powt\u00f3rzy\u0142 uczynek Gawrosza w maju 1945 roku na barykadach powsta\u0144czej Pragi, podnosz\u0105c \u00a0\u017cywno\u015b\u0107, lekarstwa i amunicj\u0119 powsta\u0144com walcz\u0105cym z hitlerowcami, aczkolwiek pozosta\u0142 przy \u017cyciu. By\u0142a to jedna z ostatnich bitw z faszyzmem w tej przeokropnej wojnie.<\/p>\n

Powsta\u0144cza Praga rado\u015bnie wita\u0142a czo\u0142gi wyzwolicieli. W kwietniu 1968 roku wszystko by\u0142o na odwr\u00f3t, ale o tym potem.<\/p>\n

Edward Mosiewicz urodzi\u0142 si\u0119 27 wrze\u015bnia 1930 roku w Kijowie w wielodzietnej rodzinie polskiej. Ojciec W\u0142adys\u0142aw Mosiewicz z zawodu elektryk, w 1937 zosta\u0142 represjonowany tylko za przynale\u017cno\u015b\u0107 do narodu polskiego. Trzeba przypomnie\u0107, \u017ce po \u015bmierci g\u0142\u00f3wnych czekist\u00f3w Rosji Dzier\u017cy\u0144skiego i Mien\u017cy\u0144skiego <\/strong>(Polak\u00f3w)sowieckie organy represyjne, podobnie jak w czasach carskich z ca\u0142\u0105 bezwzgl\u0119dno\u015bci\u0105 zwali\u0142y si\u0119 na Polak\u00f3w. Pojawia si\u0119 odpowiednie rozporz\u0105dzenie pod nr 00485, podpisane przez M. Je\u017cowa o \u201epocz\u0105tku szeroko zakrojonej operacji skierowanej na ca\u0142kowit\u0105 likwidacj\u0119 \u201ePOW\u201d (Polskiej Organizacji Wojskowej \u2013 kt\u00f3ra faktycznie w tym czasie zaprzesta\u0142a swej dzia\u0142alno\u015bci<\/em> – od aut.<\/em>), przede wszystkim jej dywersyjno-szpiegowskich i powsta\u0144czych si\u0142 dzia\u0142aj\u0105cych w transporcie, w sowchozach i ko\u0142chozach\u201d. Ca\u0142a ta operacja powinna by\u0107 przeprowadzona w terminie 3 miesi\u0119cy. To ludo\u017cercze rozporz\u0105dzenie przynios\u0142o \u015bmier\u0107 tysi\u0105com Polak\u00f3w.<\/p>\n

Znika w \u0142agrach ca\u0142a m\u0119ska cz\u0119\u015b\u0107 rodziny Mosiewicz\u00f3w. W jaki\u015b cudowny spos\u00f3b uda\u0142o si\u0119 tylko uratowa\u0107 matce Edwarda – Halinie Jackiewicz \u2013 wyk\u0142adowczyni j\u0119zyka polskiego i literatury.<\/p>\n

Na zdj\u0119ciu poni\u017cej widzimy absolwent\u00f3w Kijowskiego Technikum Polskiego z 1925 roku. Od lewej moja ciotka Zofia Kondracka. Jej los przypomina \u017cyciorys jej przyjaci\u00f3\u0142ki Haliny. Otrzyma\u0142a ona skierowanie na prac\u0119 do Berdyczowa, gdzie m.in. by\u0142a nauczycielk\u0105\u00a0 Stanis\u0142awa Sza\u0142ackiego (p\u00f3\u017aniejszego pierwszego prezesa ZPU).<\/p>\n

Krwawy stalinowski top\u00f3r wykosi\u0142 polsk\u0105 ludno\u015b\u0107 Ukrainy. Szczeg\u00f3lnie przejrzy\u015bcie mo\u017cemy to ujrzec na przyk\u0142adzie rodziny Mosiewicz\u00f3w. Uciekaj\u0105c od wszechwidz\u0105cego oka NKWD matka i syn przekradaj\u0105 si\u0119 do Kijowa. Ale tu spotyka ich kolejne nieszcz\u0119\u015bcie \u2013 okupacja hitlerowska. Pozbawieni \u015brodk\u00f3w do \u017cycia \u017cyj\u0105 sprzedaj\u0105c swoje ostatnie rzeczy. Na domiar z\u0142ego – matka z synem trafiaj\u0105 pod ob\u0142aw\u0119.<\/p>\n

\"\"Absolwenci Kijowskiego Polskiego Technikum Pedagogicznego (1925 r.) Halina Mosiewicz (C), z Zofi\u0105 Kondrack\u0105 (L) ciotk\u0105 autora artyku\u0142u i przyjaci\u00f3\u0142k\u0105<\/strong><\/p>\n

Niejednokrotnie w drodze do szko\u0142y mia\u0142em okazj\u0119 na w\u0142asne oczy widzie\u0107 jak przeprowadzano podobne ob\u0142awy w Kijowie na Rynku Siennym (w okolicy Placu Lwowskiego). Ot\u00f3\u017c niespodziewanie rynek ze wszystkich stron otaczali policaje, w\u0142asowcy i strzelaj\u0105c w powietrze zgarniali znajduj\u0105cych si\u0119 tam ludzi w zamykaj\u0105cy si\u0119 pier\u015bcie\u0144. Wybucha\u0142a panika. Ludzie porzucali swe rzeczy, towary i rozbiegali si\u0119 we wszystkie strony. Prze\u015bladowcy przechwytywali jednak wszystkich i na si\u0142\u0119 wpychali do przygotowanych ci\u0119\u017car\u00f3wek.<\/p>\n

Moja babka Julia Wojciechowska pewnego razu te\u017c znalaz\u0142a si\u0119 w takiej sytuacji, jednak\u017ce odwa\u017cnie, razem z kilkoma urwisami, wyskoczy\u0142a z ci\u0119\u017car\u00f3wki (ju\u017c podczas jazdy), czym uratowa\u0142a si\u0119 od zes\u0142ania na prace przymusowe do Niemiec. Halina i ma\u0142y Edek nie byli jednak takimi urwisami, st\u0105d te\u017c trafili do Polski, a z czasem do Czech, gdzie czeka\u0142a ich mozolna niewolnicza praca.<\/p>\n

W przedostatni dzie\u0144 wojny, tzn. 8 maja 1945 r. w Pradze wybuch\u0142o antyhitlerowskie powstanie na barykadach kt\u00f3rego, jak wspomina\u0142em, walczy\u0142 m\u0142ody Edek. Z entuzjazmem spotka\u0142 te\u017c radzieckie czo\u0142gi. \u00a0Ale za wyzwolicielami sz\u0142y \u201es\u0142u\u017cby specjalne\u201d, zajmuj\u0105ce si\u0119 \u201efiltrowaniem\u201d obywateli ZSRR, kt\u00f3rzy znale\u017ali si\u0119 na okupowanym terytorium. Tym razem matka i syn mieli szcz\u0119\u015bcie \u2013 nie trafili do Kazachstanu czy Syberii. A w te czasy wszyscy repatrianci wracaj\u0105cy do ZSRR (wi\u0119\u017aniowie oboz\u00f3w i ostarbeiterzy) podlegali zakazowi pracy w wielu zawodach, mieli zamkni\u0119ty wst\u0119p na szereg wy\u017cszych uczelni, zabraniano im wyjazdu za granic\u0119. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich \u201ewychowywano na nowo\u201d w obozach i specjalnych osiedlach.<\/p>\n

I chocia\u017c Edek nosi\u0142 pi\u0119tno syna \u201ewroga narodu\u201d, ostarbeitera i Polaka udaje mu si\u0119 jednak wst\u0105pi\u0107 do jednej z wile\u0144skich szk\u00f3\u0142 zawodowych (gdzie zapewniano wikt i dach nad g\u0142ow\u0105). Na egzaminach ko\u0144cowych przyznano mu najwy\u017csz\u0105 7 kategori\u0119 tokarza. Z czasem podnosi swe kwalifikacje w Leningradzie, a studia ko\u0144czy ostatecznie w rodzimym Kijowie uzyskuj\u0105c \u201eczerwony\u201d(dyplom z wyr\u00f3\u017cnieniem)Kijowskiej Politechniki.<\/p>\n

W roku 1956 rehabilituj\u0105 jego ojca (po\u015bmiertnie). Przed utalentowanym in\u017cynier\u00f3w otwiera si\u0119 mo\u017cliwo\u015b\u0107 pracy na przedsi\u0119biorstwach przemys\u0142u zbrojeniowego miasta, takich jak zak\u0142ady \u201eBolszewik\u201d, \u201eZak\u0142ady im. Pietrowskiego\u201d, \u201eArsena\u0142\u201d, Instytut Naukowo-Do\u015bwiadczalny \u201eKWANT\u201d oraz \u201eKometa\u201d. Dowierzaj\u0105 mu odpowiedzialne misje na eksperymentalne poligony Dalekiego Wschodu, P\u00f3\u0142nocy, Morza Czarnego, jezior Issyk-Kul, \u0141adogi.<\/p>\n

W jego tw\u00f3rczym dorobku znajduj\u0105 si\u0119 dziesi\u0105tki opatentowanych wynalazk\u00f3w naukowych z dziedziny techniki rakietowej i torpedowej, jakie do dzi\u015b nie utraci\u0142y swej wagi.<\/p>\n

\u00a0Pi\u0119\u0107dziesi\u0105t lat nienagannej pracy tw\u00f3rczej nie przynios\u0142y mu jednak ze strony pa\u0144stwa nale\u017cytego wynagrodzenia. Przyczyn\u0105 by\u0142y \u201ewady biograficzne\u201d, brak \u201eczerwonej\u201d legitymacji w kieszeni. W po\u0142owie lat 90. pan Edward przechodzi na emerytur\u0119.<\/p>\n

Zawsze powa\u017cny i zr\u00f3wnowa\u017cony Edward Mosiewicz \u2013 to cz\u0142owiek o szczodrej duszy i wspania\u0142ym humorze. Dzi\u015b w ciep\u0142ym rodzinnym kole \u2013 \u017cony, syna i c\u00f3rki nadal pracuje, co prawda – na dzia\u0142ce przyzagrodowej. No c\u00f3\u017c – niech dalej sprzyja mu szcz\u0119\u015bcie.<\/p>\n

Adolf \u00a0KONDRACKI<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Z okazji 80. lecia urodzin Mosiewicza Edwarda \u201e Zrobi\u0142em, co mog\u0142em, kto potrafi, niech zrobi lepiej\u201d(sentencja starogrecka) Rodzina Mojsiewicz\u00f3w \u2013 Edward z \u017con\u0105 Halin\u0105 i…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1678,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-1677","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-archiwum-2010"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t