{"id":1684,"date":"2010-02-20T10:59:52","date_gmt":"2010-02-20T08:59:52","guid":{"rendered":"https:\/\/dk.com.ua\/organizacja-pozarzadowa-jest-madra-madroscia-swoich-czlonkow\/"},"modified":"2024-12-12T18:46:53","modified_gmt":"2024-12-12T16:46:53","slug":"organizacja-pozarzadowa-jest-madra-madroscia-swoich-czlonkow","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dk.com.ua\/home\/organizacja-pozarzadowa-jest-madra-madroscia-swoich-czlonkow\/","title":{"rendered":"Organizacja pozarz\u0105dowa jest m\u0105dra m\u0105dro\u015bci\u0105 swoich cz\u0142onk\u00f3w"},"content":{"rendered":"

Rozmowa z kierownikiem Wydzia\u0142u Konsularnego Ambasady RP w Kijowie, I radc\u0105 Rafa\u0142em Wolskim<\/em><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

– Kiedy Pan, Panie Radco, us\u0142ysza\u0142 w swoim \u017cyciu pierwsze s\u0142owo po ukrai\u0144sku?<\/strong><\/p>\n

– Chyba w dzieci\u0144stwie i to my\u015bl\u0119, \u017ce przy okazji jakich\u015b bajek, opowiastek, powiedzonek us\u0142yszanych od mojej babci, ojca, albo jego rodze\u0144stwa. Mia\u0142em te\u017c niani\u0119 \u2013 Polk\u0119, kt\u00f3ra pochodzi\u0142a z \u0141ucka. A w Olsztynie naprzeciwko domu, gdzie si\u0119 wychowa\u0142em, mieszka\u0142a rodzina Balik\u00f3w, rodem z R\u00f3wnego, za\u015b do pa\u0144stwa Balik\u00f3w do\u015b\u0107 cz\u0119sto z (wtedy jeszcze sowieckiej) Ukrainy przyje\u017cd\u017cali krewni Polacy, cz\u0119sto zasymilowani, u\u017cywaj\u0105cy ukrai\u0144skiego. A zatem mo\u017cna powiedzie\u0107, i\u017c j\u0119zyk ukrai\u0144ski by\u0142 w moim \u017cyciu \u015bwiadomie lub nie\u015bwiadomie obecny od dzieci\u0144stwa, cho\u0107 rodzice w domu zawsze przestrzegali u\u017cycia poprawnej literackiej polszczyzny.<\/p>\n

Moi dziadkowie ze strony ojca pochodzili z pogranicza dawnych guberni wo\u0142y\u0144skiej i podolskiej, z okolic \u017bytomierza. W 1923 r. przez \u201ezielon\u0105 granic\u0119\u201d ko\u0142o Korca przedostali si\u0119 do Polski. Dziadka, kt\u00f3ry uczy\u0142 si\u0119 w Humaniu i Kijowie, ju\u017c nie pozna\u0142em; w latach II Rzeczypospolitej pracowa\u0142 w s\u0142u\u017cbie publicznej i do 1939 r. by\u0142 burmistrzem Wyszkowa nad Bugiem, zmar\u0142 w swoje 45 urodziny, 23 pa\u017adziernika 1945 r. jako pierwszy polski burmistrz Bartoszyc w \u00f3wczesnym Okr\u0119gu Mazurskim. Moja babcia r\u00f3wnie\u017c by\u0142a osob\u0105 wykszta\u0142con\u0105 i opr\u00f3cz ojczystego polskiego m\u00f3wi\u0142a doskonale po rosyjsku, i to j\u0119zykiem Lermontowa i Czechowa, jak r\u00f3wnie\u017c po ukrai\u0144sku.<\/p>\n

Od drugich moich dziadk\u00f3w s\u0142ysza\u0142em twardy pozna\u0144ski dialekt i niemieckie wtr\u0119ty j\u0119zykowe. U s\u0105siad\u00f3w z naprzeciwka rodem ze Lwowa codziennie s\u0142ysza\u0142em lwowski ba\u0142ak. Za drugim p\u0142otem pani Gibowska, wdowa po mistrzu szewskim z Wilna, raczy\u0142a mnie \u015bpiewn\u0105 gwar\u0105 wile\u0144sk\u0105, a za kolejnym pani Tunkielowa pochodz\u0105ca z Inflant Polskich (gdzie\u015b spod Dyneburga) pos\u0142ugiwa\u0142a si\u0119 j\u0119zykiem polskim z nalecia\u0142o\u015bciami z kres\u00f3w p\u00f3\u0142nocno-wschodnich. \u017beby by\u0142o ciekawiej, nieco dalej mieszka\u0142a Niemka, Frau Mateblowski, rodowita olsztynianka, kt\u00f3ra m\u00f3wi\u0142a wy\u0142\u0105cznie po niemiecku\u2026<\/p>\n

I tak to jest, kiedy si\u0119 mieszka w mie\u015bcie, kt\u00f3rego mieszka\u0144cy stanowi\u0105 tak\u0105 mozaik\u0119. Olsztyniacy to w du\u017cej cz\u0119\u015bci ludzie, przesiedleni ze Wschodu, czyli z Wo\u0142ynia, Galicji czy Wile\u0144szczyzny oraz ci, kt\u00f3rzy sami dotarli na Warmi\u0119 i Mazury z centralnej Polski. No i by\u0142o tam troch\u0119 miejscowych Polak\u00f3w i Niemc\u00f3w. Tak, \u017ce z jednej strony panowa\u0142a taka wszechobecna i oczywista polsko\u015b\u0107, a zarazem r\u00f3\u017cne jej regionalne odmiany i to jeszcze odmiany, zwi\u0105zane ze \u015bwiatami utraconymi – \u015bwiatem polskiego Wschodu, chocia\u017cby.<\/p>\n

Cz\u0119sto powtarzam, i\u017c jestem ilustracj\u0105 tezy J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego, \u017ce \u201ePolska jest jak obwarzanek \u2013 wszystko, co dobre, le\u017cy z brzegu\u201d, jako \u017ce jestem dzieckiem ojca urodzonego z rodzic\u00f3w kijowian, czy te\u017c \u017cytomierzan, za\u015b moja mama by\u0142a poznaniank\u0105: jej rodzice bowiem s\u0105 rodem z Wielkopolski, sama za\u015b mama przysz\u0142a na \u015bwiat i wychowa\u0142a na Pomorzu. Sam wi\u0119c \u017cyj\u0119 dzi\u0119ki po\u0142\u0105czeniu kres\u00f3w zachodnich ze wschodnimi. Jedni moi dziadkowie chodzili do szko\u0142y pod zaborem pruskim, drudzy pod rosyjskim.<\/p>\n

– Z j\u0119zyk\u00f3w obcych w szkole mia\u0142 Pan niemiecki?<\/strong><\/p>\n

– Tak, mia\u0142em niemiecki i rosyjski, do dzisiaj w\u0142a\u015bnie tymi dwoma j\u0119zykami pos\u0142uguj\u0119 si\u0119 najlepiej.<\/p>\n

\u00a0– Jakie\u015b sto lat temu, na kt\u00f3rym\u015b z kongres\u00f3w j\u0119zykoznawc\u00f3w ustalono, \u017ce j\u0119zyk ukrai\u0144ski, po w\u0142oskim zajmuje drugie miejsce w\u015br\u00f3d j\u0119zyk\u00f3w europejskich pod wzgl\u0119dem melodyjno\u015bci. Co pan na to powie?<\/strong><\/p>\n

– To bardzo mo\u017cliwe. Bardzo pokocha\u0142em j\u0119zyk ukrai\u0144ski, ucz\u0119 si\u0119 go w tej chwili wytrwale. Jest to rzeczywi\u015bcie niezwykle pi\u0119kny, melodyjny, przyjemny dla ucha j\u0119zyk, w kt\u00f3rym mo\u017cna wyrazi\u0107 bardzo du\u017co niuans\u00f3w, jak zreszt\u0105 w ka\u017cdym j\u0119zyku s\u0142owia\u0144skim. J\u0119zyk niezwykle emocjonalny. Na ile potrafi\u0119 to oceni\u0107 czytaj\u0105c literatur\u0119 ukrai\u0144sk\u0105, czy te\u017c przek\u0142ady literatury polskiej na ukrai\u0144ski, jest to j\u0119zyk, kt\u00f3ry potrafi wyrazi\u0107 wielkie subtelno\u015bci uczu\u0107. Przyznam, \u017ce jestem pod wielkim wra\u017ceniem chocia\u017cby ukrai\u0144skich t\u0142umacze\u0144 polskiej poezji znakomitego Dmytra Paw\u0142yczki, czy te\u017c kongenialnego przek\u0142adu mickiewiczowskiego \u201ePana Tadeusza\u201d Maksyma Rylskiego. Ukrai\u0144ski to j\u0119zyk, obcowanie z kt\u00f3rym sprawia mi wielk\u0105 przyjemno\u015b\u0107.<\/p>\n

– Pracowa\u0142 Pan przez d\u0142ugi okres na terenie Niemiec, w Monachium. Prosz\u0119 powiedzie\u0107, tak na pierwszy rzut oka, czym w zasadzie r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 Polacy mieszkaj\u0105cy na sta\u0142e w Niemczech od Polak\u00f3w zamieszka\u0142ych na Ukrainie?<\/strong><\/p>\n

– R\u00f3\u017cnica w zasadzie sprowadza si\u0119 do tego, \u017ce Polacy na Ukrainie s\u0105 mniejszo\u015bci\u0105 narodow\u0105, klasyczn\u0105 – spe\u0142niaj\u0105c\u0105 wszystkie wymogi Europejskiej Konwencji <\/em>Ramowej o Ochronie <\/em>Mniejszo\u015bci Narodowych:<\/em> mieszkaj\u0105 od wielu wiek\u00f3w na terytorium dzisiejszej Ukrainy, s\u0105 zintegrowani dziejowo z t\u0105 ziemi\u0105. Natomiast Polacy w Niemczech z niewielkimi wyj\u0105tkami nale\u017c\u0105 do wychod\u017astwa.<\/p>\n

Polacy mieszkaj\u0105cy dzi\u015b na po\u0142udniu Niemiec pojawili si\u0119 tam po drugiej wojnie \u015bwiatowej. Oczywi\u015bcie Monachium by\u0142o miejscem, kt\u00f3re Polak\u00f3w zawsze przyci\u0105ga\u0142o. Tam trafi\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 polskiej emigracji politycznej w XIX w., tam studiowali na Akademii Sztuk Pi\u0119knych bracia Maksymilian i Aleksander Gierymscy.<\/p>\n

W po\u0142udniowych Niemczech Polacy znale\u017ali si\u0119 z rozmaitych przyczyn \u2013 cz\u0119\u015b\u0107 z nich to ci, kt\u00f3rzy tam trafili wskutek II wojny \u015bwiatowej jako je\u0144cy wojenni, wi\u0119\u017aniowie oboz\u00f3w koncentracyjnych lub robotnicy przymusowi i nie chcieli do Polski z r\u00f3\u017cnych powod\u00f3w politycznych wraca\u0107. Druga grupa to emigracja polityczna z okresu PRL-u, czyli ci, kt\u00f3rzy uciekali do Niemiec od ko\u0144ca lat 40, zw\u0142aszcza w okresie \u201eSolidarno\u015bci\u201d. Istnieje te\u017c powa\u017cna grupa polskiej emigracji w Niemczech \u017cydowskiego pochodzenia, ludzi, kt\u00f3rzy zostali zmuszeni do wyemigrowania z Polski po 1968 roku przez \u00f3wczesn\u0105 w\u0142adz\u0119. Dzi\u015b jest tak\u017ce du\u017ca grupa emigracji zarobkowej, ci, kt\u00f3rzy wyjechali z Polski nawet po 1989 roku z przyczyn ekonomicznych, w tym i najnowsza fala emigracji po wej\u015bciu Polski do Unii Europejskiej. To najcz\u0119\u015bciej specjali\u015bci, m\u0142odzi ludzie, kt\u00f3rzy s\u0105 obywatelami \u015bwiata i kt\u00f3rzy dzisiaj s\u0105 w Monachium, jutro b\u0119d\u0105 w Amsterdamie, pojutrze w Londynie, a za trzy dni w Nowym Jorku.<\/p>\n

Sytuacja Polak\u00f3w na Ukrainie i w Niemczech jest niepor\u00f3wnywalna i z tego wzgl\u0119du, \u017ce bardzo wielu Polak\u00f3w mieszkaj\u0105cych w Monachium ma obywatelstwo polskie. Natomiast na Ukrainie wi\u0119kszo\u015b\u0107 Polak\u00f3w z racji ustawodawstwa ukrai\u0144skiego jest obywatelami Ukrainy, co nie pozwala im jednocze\u015bnie by\u0107 obywatelami Polski.<\/p>\n

– Czy \u015brodowiska polskie w Niemczech ci\u0105\u017c\u0105 ku zjednoczeniu?<\/strong><\/p>\n

– W Niemczech Polacy gromadz\u0105 si\u0119 w r\u00f3\u017cnych, licznych organizacjach. Prowadzone s\u0105 mniej czy bardziej udane pr\u00f3by zjednoczenia tego ruchu. Prowadzone s\u0105 rozmowy w kierunku stworzenia takiej organizacji dachowej, kt\u00f3ra by w sobie te wszystkie organizacje po\u0142\u0105czy\u0142a.<\/p>\n

I tu sytuacja rozwija si\u0119 w my\u015bl naszej zasady – \u201eMy Polacy wolni ptacy\u201d, czyli dalszy rozw\u00f3j ruchu w tym kierunku zale\u017cy od lider\u00f3w poszczeg\u00f3lnych \u015brodowisk polonijnych. Nasza s\u0142u\u017cba konsularna si\u0119 do tego dostosowuje. Staramy si\u0119 z nimi wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107.<\/p>\n

Wielk\u0105 rol\u0119 w integracji \u015brodowisk polskich odgrywaj\u0105 polskie misje katolickie. Struktura polskiego duszpasterstwa jest bardzo rozbudowana i sprawna. Ostatnio opr\u00f3cz Ko\u015bcio\u0142a Katolickiego prac\u0119 duszpastersk\u0105 w\u015br\u00f3d rodak\u00f3w mieszkaj\u0105cych w Niemczech wznowi\u0142 Ko\u015bci\u00f3\u0142 Ewangelicko-Augsburski, kt\u00f3rego wierni w Zag\u0142\u0119biu Ruhry zn\u00f3w maj\u0105 nabo\u017ce\u0144stwa w j\u0119zyku polskim.<\/p>\n

Praktykowanie religii na pewno jest jednym z czynnik\u00f3w spajaj\u0105cych spo\u0142eczno\u015b\u0107 polsk\u0105 za granic\u0105 i to niezale\u017cnie od wyznania. I bardzo dobrze si\u0119 dzieje, \u017ce Ko\u015bcio\u0142y dbaj\u0105 o to, aby t\u0119 wi\u0119\u017a piel\u0119gnowa\u0107.<\/p>\n

– Co Pan powie odno\u015bnie terminu \u201ePolonia ukrai\u0144ska\u201d? Czy i kiedy mo\u017cna ten termin stosowa\u0107?<\/strong><\/p>\n

– Przede wszystkim na Ukrainie nie ma Polonii, tu \u017cyje polska mniejszo\u015b\u0107 narodowa. Czym innym jest Polonia, czym innym polska grupa narodowo\u015bciowa czy polska mniejszo\u015b\u0107.<\/p>\n

– Dobrze, a jak wtedy nazywa\u0107 Polak\u00f3w zamieszkuj\u0105cych np. Krym, czy te\u017c inne tereny nienale\u017c\u0105ce w swoich dziejach do Polski?<\/strong><\/p>\n

– Oni mieszkaj\u0105 na Ukrainie, kt\u00f3ra w swoim czasie nada\u0142a im status mniejszo\u015bci narodowej i ten status szanuje. W zwi\u0105zku z tym wydaje mi si\u0119, \u017ce tutaj nie nale\u017cy rozdziela\u0107 w\u0142osa na czworo, gdy\u017c mamy tu do\u015b\u0107 precyzyjn\u0105 granic\u0119 \u2013 Polonia to jest emigracja polska w tych krajach, w kt\u00f3rych mniejszo\u015b\u0107 polska historycznie nie wyst\u0119powa\u0142a.<\/p>\n

– Do wielu funkcji Wydzia\u0142u Konsularnego Ambasady RP w Kijowie nale\u017cy podtrzymywanie wi\u0119zi z Polakami Ukrainy. Czy zajmuje si\u0119 tym jego odr\u0119bna kom\u00f3rka?<\/strong><\/p>\n

Od pocz\u0105tku istnienia polskiej s\u0142u\u017cby konsularnej na niepodleg\u0142ej Ukrainie w ka\u017cdym polskim urz\u0119dzie konsularnym, opr\u00f3cz jego kierownika, kt\u00f3ry odpowiada za wszystkie sprawy, jest zawsze pracownik lub pracownicy, kt\u00f3rych zadaniem jest opieka lub wsp\u00f3\u0142praca z Polskami mieszkaj\u0105cymi na Ukrainie.<\/p>\n

W strukturze naszego Wydzia\u0142u Konsularnego mamy Referat ds. Wsp\u00f3\u0142pracy z Polakami na Ukrainie, w kt\u00f3rym dzia\u0142a m. in. pani konsul Dorota Dmuchowska. Do jej obowi\u0105zk\u00f3w nale\u017c\u0105 przede wszystkim sprawy zwi\u0105zane z Kart\u0105 Polaka, ale i wszystkie inne z tej dziedziny, jak organizacja imprez dla Polak\u00f3w, opieka nad szkolnictwem polskim itp. Chc\u0119 tu zaznaczy\u0107, i\u017c mimo istnienia tych struktur w codziennej pracy tak ostrego podzia\u0142u nie stosujemy, gdy\u017c ka\u017cdy z nas, konsul\u00f3w, niezale\u017cnie od swego zakresu obowi\u0105zk\u00f3w przyjecha\u0142 tu w\u0142a\u015bnie do wsp\u00f3\u0142pracy z Polakami na Ukrainie.<\/p>\n

– Jakie p\u0142aszczyzny wsp\u00f3\u0142pracy, zdaniem Pana, nale\u017ca\u0142oby zintensyfikowa\u0107 po to, aby ta wsp\u00f3\u0142praca i kontakty by\u0142y bardziej obop\u00f3lnie korzystne?<\/strong><\/p>\n

– Zale\u017cy mi na tym, \u017ceby\u015bmy w naszej dzia\u0142alno\u015bci dla Polak\u00f3w ukrai\u0144skich intensywniej wsp\u00f3\u0142pracowali z innymi agendami ambasady i pozosta\u0142ymi polskimi przedstawicielstwami na Ukrainie, jak Instytut Polski, Polski O\u015brodek Informacji Turystycznej, Wydzia\u0142 Promocji Handlu i Inwestycji przy Ambasadzie. Nasz\u0105 rol\u0105 jest by\u0107 ogniwem \u0142\u0105cz\u0105cym te wszystkie polskie instytucje na Ukrainie z mniejszo\u015bci\u0105 polsk\u0105.<\/p>\n

Nie ukrywam, \u017ce cieszy nas fakt, i\u017c Polacy s\u0105 aktywni w wielu aspektach, i\u017c mamy aktywnie dzia\u0142aj\u0105ce \u015brodowiska polskiej inteligencji, polskich lekarzy, pracownik\u00f3w nauki, przedstawicieli wolnych zawod\u00f3w. Chcia\u0142bym, \u017ceby dalej intensyfikowa\u0142a si\u0119 dzia\u0142alno\u015b\u0107 polskich przedsi\u0119biorc\u00f3w, nie tylko tych, kt\u00f3rzy w interesach przenie\u015bli si\u0119 tu z Polski, ale te\u017c z grona przedstawicieli mniejszo\u015bci polskiej.<\/p>\n

– Jak Pan uwa\u017ca, czy istnieje potrzeba zjednoczenia polskiego ruchu na Ukrainie?<\/strong><\/p>\n

– To jest pytanie, na kt\u00f3re powinien odpowiedzie\u0107 sam polski ruch, gdy\u017c pr\u00f3by narzucania mu czegokolwiek przez jak\u0105\u015b struktur\u0119, kt\u00f3ra do tego ruchu nale\u017ce\u0107 nie mo\u017ce, s\u0105 z g\u00f3ry skazane na pora\u017ck\u0119. Organizacje spo\u0142eczne – pozarz\u0105dowe, jak sama nazwa wskazuje, to takie, za kt\u00f3rymi musz\u0105 \u0142aw\u0105 sta\u0107 wolontariusze, ludzie, kt\u00f3rzy w tych organizacji dzia\u0142aj\u0105 dla w\u0142asnej satysfakcji, z potrzeby serca i przekonania, \u017ce ich praca spo\u0142eczna jest potrzebna. I narzucanie czegokolwiek ze strony polskiej czy ukrai\u0144skiej zewn\u0119trznej si\u0142y nie ma, moim zdaniem, \u017cadnego sensu. Trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce ca\u0142a praca spo\u0142eczna oparta jest, przede wszystkim na dobrej woli i zaanga\u017cowaniu obywateli, kt\u00f3rzy w ten spos\u00f3b realizuj\u0105 sw\u00f3j wk\u0142ad w powstawanie spo\u0142ecze\u0144stwa obywatelskiego.<\/p>\n

Naszym zadaniem jest wspiera\u0107 istniej\u0105ce struktury, rozmawia\u0107 z nimi, wys\u0142uchiwa\u0107 artyku\u0142owanych przez nie potrzeb i pomaga\u0107 te oczekiwania realizowa\u0107. Nie wolno nam wymusza\u0107 na tych strukturach jakichkolwiek decyzji, kt\u00f3re naruszaj\u0105 ich suwerenno\u015b\u0107.<\/p>\n

Oczywi\u015bcie zawsze jest lepiej, je\u017celi mamy do czynienia ze \u015brodowiskiem zintegrowanym i dobrze zorganizowanym, ale nigdzie nie jest powiedziane, \u017ce jedna organizacja rozwi\u0105\u017ce wszystkie problemy. Du\u017co wa\u017cniejsze jest to, \u017ceby organizacje istniej\u0105ce ze sob\u0105 rozmawia\u0142y, \u017ceby odnajdywa\u0142y wsp\u00f3lny zakres dzia\u0142ania i co wi\u0119cej, \u017ceby w efekcie potrafi\u0142y wsp\u00f3lnie artyku\u0142owa\u0107 swoje stanowisko zar\u00f3wno wobec nas jako polskiej s\u0142u\u017cby zagranicznej, jak i wobec innych instytucji, ale przede wszystkim wobec w\u0142adz miejscowych. Zupe\u0142nie inaczej b\u0119dzie si\u0119 zachowywa\u0142 gubernator obwodu, mer miasta czy minister, je\u017celi b\u0119dzie rozmawia\u0142 z siln\u0105 organizacj\u0105 i b\u0119dzie wiedzia\u0142, \u017ce naprzeciw niego stoi rzecznik takiej czy innej organizacji, dzi\u0119ki kt\u00f3remu jego s\u0142owa dotr\u0105 do ca\u0142ego polskiego \u015brodowiska. To jest o wiele wa\u017cniejsze ni\u017c to, czy to \u015brodowisko b\u0119dzie zorganizowane w jednej, czy te\u017c kilku organizacjach. Tu trzeba zapewni\u0107 pluralizm.<\/p>\n

– Wr\u00f3\u0107my do \u201eDziennika Kijowskiego\u201d, kt\u00f3rego protoplast\u0119 by\u0107 mo\u017ce czytywa\u0142 Pa\u0144ski dziadek Stanis\u0142aw, b\u0119d\u0105c studentem Politechniki Kijowskiej. Jak\u0105 sta\u0142\u0105 rubryk\u0119 poradzi\u0142 by Pan nam wprowadzi\u0107?<\/strong><\/p>\n

– Jako historyk z wykszta\u0142cenia uwa\u017cam, \u017ce nigdy dosy\u0107 edukacji historycznej. S\u0105dz\u0119, \u017ce na \u0142amy \u201eDziennika Kijowskiego\u201d warto wprowadzi\u0107 rubryk\u0119 historyczn\u0105, zw\u0142aszcza, \u017ce jest z czego czerpa\u0107, bo istnieje wspania\u0142a tradycja historyczna nie tylko na Ukrainie, ale i tutaj na Kijowszczy\u017anie; marz\u0105 mi si\u0119 numery \u201eDziennika\u201d z jakimi\u015b pogadankami, odnosz\u0105cymi si\u0119 do przesz\u0142o\u015bci, informacjami historycznymi podanymi w ciekawej formie. Materia\u0142y z tej rubryki wykorzystywaliby w swej pracy polscy nauczyciele. Trzeba upami\u0119tnia\u0107 \u201epolskie \u015blady\u201d, miejsca pami\u0119ci narodowej, budynki, cmentarze wa\u017cne dla polskiego dziedzictwa.<\/p>\n

Nie wiem, czy nie by\u0142oby te\u017c rozs\u0105dnie wr\u00f3ci\u0107 do XIX-wiecznej tradycji publikowania literatury w odcinkach. Mo\u017ce warto o tym porozmawia\u0107 z polskimi pisarzami, kt\u00f3rych interesuje ten w\u0105tek pogranicza?<\/p>\n

S\u0105dz\u0119, \u017ce zawarto\u015b\u0107 gazety nale\u017cy dopasowa\u0107 do oczekiwa\u0144 czytelnika. Czytelnikiem \u201eDK\u201d jest Polak mieszkaj\u0105cy na Ukrainie i to jest zar\u00f3wno przedstawiciel polskiej mniejszo\u015bci, dla kt\u00f3rego jest bardzo wa\u017cny kontakt z \u017cywym s\u0142owem polskim i z j\u0119zykiem, za\u015b z drugiej strony \u201eDK\u201d czytaj\u0105 Polacy, oddelegowani tu przez swoje instytucje z Kraju albo prowadz\u0105cy interesy na Ukrainie.<\/p>\n

Jeszcze jedno. W\u0142a\u015bnie czytelnik\u00f3w skierowanych z Polski do pracy nad Dniepr z pewno\u015bci\u0105 zainteresuje podana w strawnej formie tematyka ekonomiczna, nowo\u015bci o polskim biznesie na Ukrainie albo o wsp\u00f3\u0142pracy gospodarczej mi\u0119dzy naszymi krajami.<\/p>\n

– Przepraszam, my\u015bmy w swoim czasie mieli rubryk\u0119 pt. \u201eNie zwlekaj – interes czeka!\u201d, kt\u00f3r\u0105 przez kilka lat prowadzi\u0142 Wojciech Cackowski, dzisiaj pa\u0142eczk\u0119 w tej niszy przej\u0105\u0142 Miko\u0142aj Oniszczuk. Ale zamierzamy rozszerzy\u0107 ten temat – by\u0107 mo\u017ce przy wsparciu Wydzia\u0142u Promocji Handlu i Inwestycji dzia\u0142aj\u0105cego przy ambasadzie oraz Polsko-Ukrai\u0144skiej Izby Handlowej.<\/strong><\/p>\n

– Warto te\u017c pomy\u015ble\u0107, \u017ceby \u201eDK\u201d rozpowszechni\u0107 w Polsce, dociera\u0107 z nim do struktur w poszczeg\u00f3lnych regionach. Mo\u017ce przygotowywa\u0107 specjalne numery monograficzne wspierane przez jakich\u015b dobrodziei, mo\u017ce odda\u0107 rubryk\u0119 dla redagowania m\u0142odzie\u017cy?<\/p>\n

– Pr\u00f3bowali\u015bmy swoim czasie. Ukaza\u0142o si\u0119 kilka numer\u00f3w m\u0142odzie\u017cowego suplementu \u201eOgniwo\u201d, sprawa niestety ucich\u0142a, c\u00f3\u017c, \u201es\u0142omiany ogie\u0144\u201d\u2026 Nie tracimy jednak nadziei. Dobrym zwiastunem jest obecna wsp\u00f3\u0142praca ze Stowarzyszeniem M\u0142odzie\u017cy Polskiej w \u017bytomierzu.<\/strong><\/p>\n

Ale wracaj\u0105c do temat\u00f3w wiecznych – \u017cyciorys kt\u00f3rego z tw\u00f3rc\u00f3w literatury zna Pan najlepiej?<\/strong><\/p>\n

– Czy ja wiem, mnie od lat licealnych zawsze towarzyszy\u0142 Melchior Wa\u0144kowicz – cz\u0142owiek kresowy, legenda, zreszt\u0105 przez samego siebie wykreowana. Z ukrai\u0144skich Polak\u00f3w-pisarzy zawsze mnie fascynowa\u0142 Sadyk Pasza, czyli Micha\u0142 Czajkowski, akcja powie\u015bci kt\u00f3rego toczy si\u0119 na Ukrainie.<\/p>\n

Z przeciwleg\u0142ego kra\u0144ca i j\u0119zykowego, i literackich zainteresowa\u0144 (urodzi\u0142em si\u0119 w Wielkopolsce, ale wychowa\u0142em na Warmii i Mazurach) wielk\u0105 estym\u0105 darz\u0119 niemieckiego pisarza urodzonego na Mazurach w\u0142a\u015bnie, Ernsta Wiecherta (1887-1950). By\u0142 to syn le\u015bniczego spod Mr\u0105gowa na Mazurach, prze\u017cy\u0142 piek\u0142o okop\u00f3w na wielkiej wojnie, za swoj\u0105 obron\u0119 humanistycznych i chrze\u015bcija\u0144skich warto\u015bci w III Rzeszy trafi\u0142 do Buchenwaldu. W swoich ksi\u0105\u017ckach bardzo pi\u0119knie opisuje przyrod\u0119, ludzi. Cz\u0119sto krytycznie przeciwstawia XX-wiecznej miejskiej cywilizacji – co mi kiedy\u015b szalenie imponowa\u0142o \u2013 \u201eproste \u017cycie\u201d bliskie natury, rodziny, tradycji.<\/p>\n

Jest te\u017c taki zupe\u0142nie rewelacyjny pisarz, Julian Wo\u0142oszynowski (1898-1977). Jego \u201eOpowiadania podolskie\u201d, usytuowane na prze\u0142omie wiek\u00f3w w Mohylowie, Czerniowcach, Odessie, Krasnem i na Pobere\u017cu, moim zdaniem nadaj\u0105 si\u0119 do przedruku w \u201eDK\u201d. W\u015br\u00f3d autor\u00f3w, kt\u00f3rzy mnie w jakim\u015b stopniu ukszta\u0142towali, jest warszawski dziennikarz i pisarz, bibliofil i erudyta W\u0142adys\u0142aw Zambrzycki, z jego pe\u0142n\u0105 uroku \u201eKwater\u0105 bo\u017cych pomyle\u0144c\u00f3w\u201d.<\/p>\n

– A gdyby tak wieczorem w Pana sypialni pojawi\u0142 si\u0119 nagle kosmita i poprosi\u0142 co\u015b do poczytania? Co by Pan tej istocie, kt\u00f3ra nie zna naszej cywilizacji, ale czyta we wszystkich j\u0119zykach, zaproponowa\u0142 z biblioteki naszego \u015bwiata?<\/strong><\/p>\n

– Odpowiem tak. Kiedy\u015b si\u0119 mnie pytano, jak\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 zabra\u0142by\u015b na wysp\u0119 bezludn\u0105? Ja wzi\u0105\u0142bym tam albo atlas \u015bwiata, jako \u017ce lektura atlasu nigdy si\u0119 nie znudzi\u2026<\/p>\n

– Podobno kolekcjonuje Pan mapy. Najstarsz\u0105 czy najcenniejsz\u0105 jest\u2026?<\/strong><\/p>\n

– Mam map\u0119 Ukrainy Mateusza Seuttera z pocz\u0105tk\u00f3w XVIII wieku, kiedy\u015b kupi\u0142em j\u0105 w Niemczech za jakie\u015b \u015bmieszne grosze.<\/p>\n

– Przepraszam, \u017ce przerwa\u0142em\u2026 a co by jeszcze Pan na t\u0119 wysp\u0119 wzi\u0105\u0142?<\/strong><\/p>\n

Encyklopedi\u0119. Natomiast, co bym m\u00f3g\u0142 poleci\u0107 kosmicie, kt\u00f3ry nie zna ziemskiej cywilizacji\u2026? Na pewno nie poleci\u0142bym mu Biblii ani mit\u00f3w greckich, bo jest tam zbyt wiele okrucie\u0144stwa. Chocia\u017c\u2026 ca\u0142ej Biblii na pewno mu bym nie poleci\u0142, ale Nowy Testament tak, lub te\u017c Psalmy, mo\u017ce nawet bardziej Psalmy ni\u017c Nowy Testament.<\/p>\n

Lubi Pan Szopena?<\/strong><\/p>\n

Tak, ale nie mam jakiego\u015b szczeg\u00f3lnie emocjonalnego stosunku do jego tw\u00f3rczo\u015bci, chocia\u017c przyznaj\u0119, \u017ce je\u017celi jaki\u015b utw\u00f3r muzyczny wyciska mi z oczu \u0142zy, to jest nim na pewno Polonez A-dur. Je\u017celi chodzi o polskich kompozytor\u00f3w, to chyba jednak jest mi najbli\u017cszy Karol Szymanowski, zreszt\u0105 nasz ziomek z Ukrainy. Ze wsp\u00f3\u0142czesnych kompozytor\u00f3w ogromnie ceni\u0119 Wojciecha Kilara.<\/p>\n

A Szopen\u2026? C\u00f3\u017c, o Szopenie si\u0119 nie dyskutuje. Szopen to jak w literaturze Mickiewicz i w sztuce Matejko. Bez Fryderyka Szopena nie byliby\u015bmy takimi Polakami, jakimi jeste\u015bmy.<\/p>\n

– Zbli\u017ca si\u0119 kolejny zjazd Zwi\u0105zku Polak\u00f3w na Ukrainie. Z jakimi \u017cyczeniami, czy radami zwr\u00f3ci\u0142by si\u0119 Pan do delegat\u00f3w tego Zjazdu?<\/strong><\/p>\n

– Bardzo ci\u0119\u017cko jest urz\u0119dnikowi doradza\u0107 co\u015b organizacji spo\u0142ecznej. Organizacja pozarz\u0105dowa jest m\u0105dra m\u0105dro\u015bci\u0105 swoich cz\u0142onk\u00f3w i silna si\u0142\u0105 skupionych w sobie organizacji terenowych.<\/p>\n

Je\u017celi o co\u015b m\u00f3g\u0142bym prosi\u0107 delegat\u00f3w na zjazd takiej organizacji, to o to, by trwali przy sobie nawzajem, dzielili si\u0119 swoj\u0105 m\u0105dro\u015bci\u0105, \u017ceby byli dla siebie nawzajem zrozumiali i \u017ceby byli zrozumiali dla wszystkich tych, z kt\u00f3rymi wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105: dla innych organizacji, dla urz\u0119dnik\u00f3w polskich i ukrai\u0144skich; aby ich praca spo\u0142eczna zawsze by\u0142a dla nich \u017ar\u00f3d\u0142em rado\u015bci i satysfakcji i aby pami\u0119tali, \u017ce pracuj\u0105 nie dla siebie, tylko pracuj\u0105 dla Polski. Pracuj\u0105 dla cieni\u00f3w swoich przodk\u00f3w, kt\u00f3rzy kiedy\u015b znale\u017ali si\u0119 tu na Ukrainie, i pracuj\u0105 dla swoich dzieci, wnuk\u00f3w i prawnuk\u00f3w, kt\u00f3re tu na Ukrainie b\u0119d\u0105 \u017cy\u0107. Niech pami\u0119taj\u0105, \u017ce s\u0105 depozytariuszami czego\u015b wielkiego.<\/p>\n

Niechaj te\u017c wiedz\u0105, \u017ce my – polskie w\u0142adze, instytucje, organizacje jeste\u015bmy po to, \u017ceby ich prac\u0119 wspiera\u0107. W pracy ich oczywi\u015bcie nie wyr\u0119czymy, ale mog\u0105 i powinni oczekiwa\u0107 od nas wsparcia.<\/p>\n

– Na jakie pytanie – kt\u00f3re nie pad\u0142o – chcia\u0142by Pan jeszcze odpowiedzie\u0107?<\/strong><\/p>\n

– Na pewno nie chcia\u0142bym by\u0107 zapytany o to, co mi si\u0119 na Ukrainie nie podoba, wol\u0119 pytanie o to, co mi si\u0119 tu podoba. I to jest pytanie, na kt\u00f3re odpowiedzi udziel\u0119 w oparciu o moj\u0105 31-letni\u0105 znajomo\u015b\u0107 z Ukrain\u0105, gdy\u017c pierwszy raz na Ukrainie, wtedy jeszcze sowieckiej, znalaz\u0142em si\u0119 jako 11-letni ch\u0142opak w 1979 roku.<\/p>\n

Ot\u00f3\u017c podoba mi si\u0119 krajobraz, szeroka panorama i to wspania\u0142e niebo, oboj\u0119tnie czy stoj\u0119 nad podolskim jarem, czy na podkijowskiej r\u00f3wninie – niebo, kt\u00f3re jest samo w sobie jak obraz. To pi\u0119kne, \u017ce ukrai\u0144skie niebo jest na ukrai\u0144skiej fladze, b\u0119d\u0105c symbolem pa\u0144stwa. Na Ukrainie podobaj\u0105 mi si\u0119 ludzie, kt\u00f3rzy s\u0105 serdeczni, pracowici, kt\u00f3rzy dbaj\u0105 o przysz\u0142o\u015b\u0107 swoich dzieci, s\u0105 niebywale \u017cyczliwi i go\u015bcinni\u2026<\/p>\n

To cecha nie tylko Ukrai\u0144c\u00f3w, ale wszystkich narodowo\u015bci zamieszkuj\u0105cych Ukrain\u0119. Ukraina ma w sobie co\u015b takiego, \u017ce sob\u0105 zara\u017ca, czyli je\u017celi kto\u015b z Ukrain\u0105 si\u0119 blisko zetkn\u0105\u0142, to ju\u017c ta \u201eszeroko\u015b\u0107 duszy\u201d w nim pozostaje. Kiedy patrz\u0119 na moich koleg\u00f3w, dyplomat\u00f3w z innych kraj\u00f3w przebywaj\u0105cych d\u0142u\u017cej na Ukrainie, widz\u0119, jak s\u0105 otwarci na t\u0119 ziemi\u0119. Jest kilka kraj\u00f3w, w kt\u00f3rych Polak mo\u017ce czu\u0107 si\u0119 jak u siebie, mimo \u017ce jest poza ojczyzn\u0105. Ukraina do nich nale\u017cy. Pracuj\u0105c w Monachium czu\u0142em zawsze, \u017ce jestem za granic\u0105, a tu na Ukrainie nie mam tego wra\u017cenia. Podobnie czuj\u0119 si\u0119 np. na W\u0119grzech i na Litwie. Ludzie, krajobraz, zwyczaje, kuchnia \u2013 wszystko to powoduje, \u017ce nam, Polakom, jest tu jak u siebie.<\/p>\n

Jad\u0105c w podr\u00f3\u017c lubi\u0119 si\u0119 czasem gdzie\u015b zatrzyma\u0107, zej\u015b\u0107 z drogi w las albo \u0142an zbo\u017ca, tak sobie popatrze\u0107 i pos\u0142ucha\u0107 szumu wiatru. Jest to niebywale pi\u0119kny kraj po\u0142o\u017cony we wspania\u0142ej cz\u0119\u015bci Europy: jestem dumny, \u017ce od lat \u0142\u0105czy go z Polsk\u0105 strategiczna wsp\u00f3\u0142praca. Kraj posiadaj\u0105cy ogromny potencja\u0142 drzemi\u0105cy w ukrai\u0144skiej ziemi, w sercach mieszkaj\u0105cych tu ludzi, przed kt\u00f3rym stoi wielka przysz\u0142o\u015b\u0107. Tylko, \u017ce jest ona w r\u0119kach samych mieszka\u0144c\u00f3w Ukrainy, kt\u00f3rzy powinni pomy\u015ble\u0107, jak ten potencja\u0142 rozbudzi\u0107. Taka my\u015bl si\u0119 musi urodzi\u0107 w Kijowie, w Doniecku, we Lwowie. Nigdzie indziej.<\/p>\n

– W imieniu Redakcji i Czytelnik\u00f3w serdecznie dzi\u0119kuj\u0119 za niezwykle mi\u0142\u0105 rozmow\u0119. Pomy\u015blno\u015bci!<\/strong><\/p>\n

Pytania zadawa\u0142 Stanis\u0142aw PANTELUK<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Rozmowa z kierownikiem Wydzia\u0142u Konsularnego Ambasady RP w Kijowie, I radc\u0105 Rafa\u0142em Wolskim – Kiedy Pan, Panie Radco, us\u0142ysza\u0142 w swoim \u017cyciu pierwsze s\u0142owo po…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1685,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[31],"tags":[],"class_list":["post-1684","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-archiwum-2010"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t