{"id":1731,"date":"2012-12-18T16:51:21","date_gmt":"2012-12-18T14:51:21","guid":{"rendered":"https:\/\/dk.com.ua\/polska-macierz-szkolna-na-bialorusi\/"},"modified":"2012-05-05T17:36:28","modified_gmt":"2012-05-05T14:36:28","slug":"polska-macierz-szkolna-na-bialorusi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dk.com.ua\/home\/polska-macierz-szkolna-na-bialorusi\/","title":{"rendered":"Polska Macierz Szkolna na Bia\u0142orusi"},"content":{"rendered":"

Rozmowa z prezesem PMS –\u00a0 doc. dr Stanis\u0142awem Sienkiewiczem z Grodna<\/em><\/strong><\/p>\n

\"\"<\/p>\n

– Polska Macierz Szkolna na Bia\u0142orusi buduje swoj\u0105 now\u0105 siedzib\u0119\u2026<\/strong><\/p>\n

<\/strong>– Jeste\u015bmy w fazie wyka\u0144czania naszego nowego lokalu. Budujemy go w Grodnie, na zapleczu katedry, ze swoich \u015brodk\u00f3w finansowych z pomoc\u0105 Fundacji Zygmunta Zaleskiego w Amsterdamie. Nowy lokal ma \u0142\u0105cznie 800 m kw. Aktualnie k\u0142adziemy dach i zaczynamy wyposa\u017ca\u0107 wn\u0119trza. B\u0119dziemy szuka\u0107 dalszych sponsor\u00f3w, bo Senat RP nam funduszy nie daje. T\u0142umaczy si\u0119 tym, \u017ce niby na Bia\u0142orusi zabrano wszystkie domy polskie.<\/p>\n

Tak naprawd\u0119 to jednak trudno powiedzie\u0107 czy je zabrano. Osobi\u015bcie mam na ten temat troch\u0119 inne zdanie. Polska Macierz Szkolna nigdy z tych dom\u00f3w polskich nie korzysta\u0142a, tak\u017ce wcze\u015bniej w okresie przedroz\u0142amowym nie mieli\u015bmy wi\u0119kszego dost\u0119pu do nich. Teraz te\u017c nie mamy. One by\u0142y w\u0142asno\u015bci\u0105 Zwi\u0105zku Polak\u00f3w na Bia\u0142orusi i nie by\u0142y nigdy prawdziwymi \u201edomami polskimi\u201d \u2013 to znaczy w\u0142asno\u015bci\u0105 wszystkich Polak\u00f3w mieszkaj\u0105cych na Bia\u0142orusi. Dla nas wi\u0119c – jako dla Polskiej Macierzy Szkolnej – to \u017cadna strata.<\/p>\n

– Wasza obecna siedziba okaza\u0142a si\u0119 niewystarczaj\u0105ca\u2026<\/strong><\/p>\n

– <\/strong>Nowych rozwi\u0105za\u0144 lokalowych poszukiwali\u015bmy od dawna. To co obecnie wynajmujemy, w budynku na ty\u0142ach konsulatu RP, bardzo ogranicza nasze mo\u017cliwo\u015bci skutecznego dzia\u0142ania i kosztuje nas zbyt wiele pieni\u0119dzy.<\/p>\n

W ubieg\u0142ym roku mieli\u015bmy ponad 800 uczni\u00f3w i 2 sale lekcyjne. Na szcz\u0119\u015bcie, w realizacji programu liceum spo\u0142ecznego – uda\u0142o si\u0119 nam korzysta\u0107 w ubieg\u0142ym roku szkolnym z wolnych pomieszcze\u0144 konsulatu RP.<\/p>\n

W ubieg\u0142ym roku mia\u0142a miejsce na Bia\u0142orusi reforma o\u015bwiaty \u2013 przej\u015bcie z 12 letniego nauczania na system 11 letni. W tym stanie mieli\u015bmy automatycznie przez ca\u0142y rok podw\u00f3jn\u0105 liczb\u0119 klas maturalnych. Mamy nadziej\u0119, \u017ce obecny ca\u0142y rok b\u0119dzie bardziej spokojny. W tym roku szkolnym mamy prawie 700 uczni\u00f3w. To, jak na nasze warunki lokalowe, ci\u0105gle bardzo du\u017co.<\/p>\n

– Wasze liceum spo\u0142eczne w Grodnie jest najwi\u0119ksze w ca\u0142ej Bia\u0142orusi\u2026<\/strong><\/p>\n

<\/strong>– Nasza szko\u0142a uzupe\u0142niaj\u0105ca w Grodnie jest bezsprzecznie najwi\u0119ksz\u0105 w ca\u0142ej republice \u2013 wi\u0119ksz\u0105 ni\u017c ta w Brze\u015bciu czy Baranowiczach. Mamy te\u017c swoje szko\u0142y spo\u0142eczne w S\u0142onimiu, Pi\u0144sku i Wo\u0142o\u017cynie. Dawniej by\u0142a te\u017c szko\u0142a w Mi\u0144sku i pobliskim Skidlu.<\/p>\n

Prowadzimy w nich zaj\u0119cia w cyklu przedmiot\u00f3w ojczystych: j\u0119zyk polski, literatura, historia, geografia oraz fizyka, matematyka, chemia i biologia. Je\u017celi zbierze si\u0119 grupa m\u0142odzie\u017cy zainteresowana konkretnym przedmiotem, wym\u00f3g minimum 10 os\u00f3b, w klasach maturalnych to powo\u0142uje si\u0119 tak\u0105 grup\u0119. Zaj\u0119cia w niej prowadzone s\u0105 ju\u017c po rosyjsku. S\u0105 to tzw. zaj\u0119cia fakultatywne.<\/p>\n

Poza naszymi szko\u0142ami spo\u0142ecznymi dzia\u0142aj\u0105 na terenie Bia\u0142orusi spo\u0142eczne szko\u0142y zwi\u0105zkowe (ZPnB) \u2013 jest ich dzi\u015b \u0142\u0105cznie oko\u0142o 250. Istniej\u0105 przy bia\u0142oruskich szko\u0142ach pa\u0144stwowych, w kt\u00f3rych j\u0119zyk polski nauczany jest w r\u00f3\u017cnych formach. Siedemdziesi\u0105t procent z nich to k\u00f3\u0142ka i zaj\u0119cia fakultatywne, kt\u00f3re prowadzone s\u0105 wy\u0142\u0105cznie dla ch\u0119tnych.<\/p>\n

Na Bia\u0142orusi przygotowywana jest obecnie kolejna reforma szkolnictwa. My\u015blimy, \u017ce w nowych warunkach powstawa\u0107 b\u0119d\u0105 dalsze polskie szko\u0142y spo\u0142eczne, bo ilo\u015b\u0107 godzin przewidzianych na zaj\u0119cia fakultatywne b\u0119dzie si\u0119 systematycznie zmniejsza\u0107. Automatycznie wi\u0119c j\u0119zyk polski, jako przedmiot nieobowi\u0105zkowy, b\u0119dzie z programu rugowany. B\u0119d\u0105 wi\u0119c musia\u0142y powsta\u0107 nowe szko\u0142y spo\u0142eczne \u2013 np. przy parafiach, domach polskich oraz przy oddzia\u0142ach Zwi\u0105zku Polak\u00f3w na Bia\u0142orusi czy Polskiej Macierzy Szkolnej. Pami\u0119ta\u0107 przy tym warto, \u017ce je\u017celi jaka\u015b szko\u0142a padnie to uzyskanie zgody na jej ponowne otwarcie jest bardzo trudne. Lepiej wi\u0119c utrzymywa\u0107 nauczanie j\u0119zyka polskiego wszelkimi dost\u0119pnymi formami nauczania.<\/p>\n

– Kto naucza w Waszych szko\u0142ach spo\u0142ecznych?<\/strong><\/p>\n

<\/strong>– Brakuje nam odpowiednio dobrze przygotowanych nauczycieli. W terenie padaj\u0105 szko\u0142y wiejskie. Bia\u0142oruskie wsie si\u0119 wyludniaj\u0105. Starsi nauczyciele przechodz\u0105 na emerytur\u0119. M\u0142odsze pokolenie woli pracowa\u0107 w mie\u015bcie. Szko\u0142y si\u0119 \u0142\u0105cz\u0105 albo padaj\u0105. Czasem nowe szko\u0142y przejmuj\u0105 dzieci i nie prowadz\u0105 ju\u017c zaj\u0119\u0107 z j\u0119zyka polskiego. Troch\u0119 lepiej jest w du\u017cych miastach.<\/p>\n

Problem kolejny to niech\u0119\u0107 w\u0142adz bia\u0142oruskich do zatrudniania nauczycieli wykszta\u0142conych w Polsce. Wol\u0105 zatrudni\u0107 miejscowych absolwent\u00f3w filologii polskiej uniwersytet\u00f3w w Grodnie, Brze\u015bciu czy Mi\u0144sku.<\/p>\n

Absolwent filologii polskiej, kt\u00f3r\u0105 uko\u0144czy\u0142 na Bia\u0142orusi jest zdecydowanie gorzej przygotowany do pracy od absolwenta po uczelni polskiej oraz jest cz\u0119sto narodowo\u015bci bia\u0142oruskiej czy rosyjskiej. Oni nauczaj\u0105c j\u0119zyka polskiego nie czuj\u0105 potrzeby serca nauczania j\u0119zyka ojczystego. U nich j\u0119zyk polski nauczany jest jako j\u0119zyk obcy. Absolwenci wykszta\u0142ceni w Polsce brani s\u0105 pod uwag\u0119 przy zatrudnianiu w drugiej kolejno\u015bci. Nie ma tu wi\u0119c zasady, \u017ce j\u0119zyka ojczystego naucza native speaker \u2013 czyli, \u017ce polskiego naucza nauczyciel Polak albo cho\u0107 absolwent uczelni polskiej. Tak to przynajmniej funkcjonuje w wielu krajach Europy. Dla nas j\u0119zyk polski jest ci\u0105gle j\u0119zykiem ojczystym i chcieliby\u015bmy mie\u0107 nauczyciela Polaka lub Polk\u0119, kt\u00f3ry ten j\u0119zyk czuje i dodatkowo zna tradycj\u0119 narodow\u0105.<\/p>\n

– Polska Macierz Szkolna – to polscy nauczyciele i ich nieustanne dokszta\u0142canie\u2026<\/strong><\/p>\n

<\/strong>– Przez ostatnie lata wiele si\u0119 u nas zmieni\u0142o. To co si\u0119 wydarzy\u0142o po roz\u0142amie Zwi\u0105zku Polak\u00f3w poci\u0105gn\u0119\u0142o za sob\u0105 wiele zmian. Pocz\u0105tkowo, mimo roz\u0142amu, pracowali\u015bmy jako PMS pr\u0119\u017cnie i owocnie. W\u0142adze nam w naszej pracy nie przeszkadza\u0142y. Ostatnie dwa lata nie mo\u017cemy ju\u017c tak dzia\u0142a\u0107. Czujemy si\u0119 w naszej dzia\u0142alno\u015bci ograniczani, praktycznie we wszystkim.<\/p>\n

Jest presja na naszych polskich nauczycieli, aby nie wyje\u017cd\u017cali do Polski na kursy specjalistyczne. Nie bardzo mo\u017cemy te\u017c sami odwiedza\u0107 ich w szko\u0142ach, w kt\u00f3rych pracuj\u0105 \u2013 bez odpowiedniej zgody w\u0142adz o\u015bwiatowych czy politycznych. Nie dysponujemy tu te\u017c w Grodnie wi\u0119kszym lokalem, aby urz\u0105dza\u0107 takie szkolenia na miejscu w obecnej siedzibie PMS.<\/p>\n

Tak\u017ce polityka w\u0142adz RP jest ci\u0105gle ma\u0142o zdecydowana. Zmniejsza si\u0119 nieustannie liczba metodyk\u00f3w kierowanych tu do nas na Bia\u0142oru\u015b na konferencje metodyczne. Podobnie udzia\u0142 naszych nauczycieli na kursach specjalistycznych w Polsce jest trudny. Nasi nauczyciele nie otrzymuj\u0105 automatycznie zgody na uczestnictwo w nich. Nauczyciel pracuj\u0105cy w bia\u0142oruskiej szkole pa\u0144stwowej musi na taki wyjazd otrzyma\u0107 zgod\u0119 swego dyrektora oraz w\u0142adz o\u015bwiatowych.<\/p>\n

– Obok szk\u00f3\u0142 spo\u0142ecznych dzia\u0142aj\u0105 na Bia\u0142orusi dwie szko\u0142y polskie wybudowane tam za polskie pieni\u0105dze\u2026<\/strong><\/p>\n

<\/strong>– Dwie szko\u0142y w Grodnie i Wo\u0142kowysku s\u0105 od czasu roz\u0142amu zwi\u0105zku jakby porzucone. Nikt ze strony polskiej si\u0119 nimi nie interesuje i nikt do nich ze strony polskiej nie przyje\u017cd\u017ca.<\/p>\n

Szko\u0142y te by\u0142y od samego pocz\u0105tku utrzymywane przez w\u0142adze bia\u0142oruskie. Strona polska tylko je wybudowa\u0142a i wyposa\u017cy\u0142a, ale za reszt\u0119 p\u0142aci\u0142a zawsze strona bia\u0142oruska. W pewnym momencie dyrekcje tych szk\u00f3\u0142 popar\u0142y Zwi\u0105zek Polak\u00f3w kierowany w\u00f3wczas przez \u0141ucznika, a nie And\u017celik\u0119 Borys, co zaskutkowa\u0142o represjami dla ca\u0142ej szko\u0142y. A co temu winni s\u0105 nauczyciele czy dzieci oraz ich rodzice i dziadkowie? Je\u015bli od 5 lat nie przyje\u017cd\u017ca tam polski konsul na rozpocz\u0119cie czy zako\u0144czenie roku szkolnego to widocznie takie otrzyma\u0142 wytyczne z Warszawy.<\/p>\n

Rodzice to widz\u0105 i komentuj\u0105. Je\u015bli do szko\u0142y, do kt\u00f3rej chodz\u0105 ich dzieci nie ma nikogo z Polski, to jest to dla nich bardzo smutne. Dzi\u015b wygl\u0105da na to, \u017ce polityka sankcji w stosunku do w\u0142adz bia\u0142oruskich \u0142agodnieje. My Polacy nie odczuwamy jednak jeszcze \u017cadnej odwil\u017cy. Nadal martwi nas fakt, \u017ce politycy nie zwracaj\u0105 uwagi na opinie normalnych ludzi, kt\u00f3rzy chc\u0105 normalnego \u017cycia, bez ci\u0105g\u0142ych napi\u0119\u0107 i zadra\u017cnie\u0144.<\/p>\n

– Czym jeszcze zajmuje si\u0119 dzi\u015b Polska Macierz Szkolna na Bia\u0142orusi?<\/strong><\/p>\n

<\/strong>– Prac\u0105 ze \u015brodowiskiem polskim na rzecz zak\u0142adania ogniw nauczania j\u0119zyka polskiego poprzez r\u00f3\u017cne formy wsp\u00f3\u0142pracy z m\u0142odzie\u017c\u0105. S\u0105 to m.in. konkursy \u2013 jakie\u015b 30 w skali roku. Na drugim miejscu idzie praca z nauczycielami polegaj\u0105ca na ich ci\u0105g\u0142ym dokszta\u0142caniu, ale o tym ju\u017c rozmawiali\u015bmy. Potem idzie praca na rzecz promocji kultury polskiej poprzez organizowanie konkurs\u00f3w np. chopinowskiego czy moniuszkowskiego, w kt\u00f3rych bior\u0105 udzia\u0142, poza wykonawcami Polakami, tak\u017ce i Bia\u0142orusini. Wchodzimy w ten spos\u00f3b w miejscowe \u015brodowisko i popularyzujemy muzyk\u0119 polsk\u0105.<\/p>\n

Dochodz\u0105 do tego liczne spotkania \u015brodowiskowe i praca z m\u0142odzie\u017c\u0105. Mamy teraz dwie nowe organizacje m\u0142odzie\u017cowe w strukturach PMS: Wsp\u00f3lnota M\u0142odej Polonii \u2013 dla m\u0142odzie\u017cy pracuj\u0105cej i Klub Student\u00f3w Polskich \u2013 dla m\u0142odzie\u017cy akademickiej.<\/p>\n

– Jakie problemy organizacyjne stoj\u0105 przed Wami do rozwi\u0105zania?<\/strong><\/p>\n

<\/strong>– Pr\u00f3bujemy ci\u0105gle rozszerza\u0107 nasz\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 organizacyjn\u0105, ale od paru \u0142adnych lat liczba naszych sympatyk\u00f3w systematycznie si\u0119 kurczy. Jednocze\u015bnie w\u0142adze szukaj\u0105 pretekst\u00f3w, aby zamyka\u0107 nasze oddzia\u0142y terenowe i nie rejestrowa\u0107 nowych.<\/p>\n

Do rejestracji nowego oddzia\u0142u terenowego konieczny jest lokal z adresem. Nie ma takiego lokalu, nie ma mo\u017cliwo\u015bci rejestracji. Nie bardzo jest te\u017c kogo prosi\u0107 o pomoc w takich sprawach. Ani na w\u0142adze bia\u0142oruskie, ani polskie, ani nawet na ko\u015bcielne, kt\u00f3re obecnie sprzyjaj\u0105 bia\u0142orutynizacji i wprowadzaniu j\u0119zyka bia\u0142oruskiego do ca\u0142ej liturgii \u2013 co rzutuje na decyzj\u0119 m\u0142odych odno\u015bnie nauki j\u0119zyka ojczystego.<\/p>\n

– Kto jest wi\u0119c Waszym sojusznikiem?<\/strong><\/p>\n

<\/strong>– W\u0142a\u015bciwie mo\u017cemy dzi\u015b liczy\u0107 praktycznie wy\u0142\u0105cznie sami na siebie. Nie mo\u017cemy te\u017c za bardzo liczy\u0107 na Zwi\u0105zek Polak\u00f3w na Bia\u0142orusi. Moim zdaniem zwi\u0105zek Borys bardzo si\u0119 izoluje jako grupa, kt\u00f3ra podobnie jak zwi\u0105zek Siemaszki nie chce wchodzi\u0107 w \u017cadne kontakty. Oni nie maj\u0105 dzi\u015b praktycznie \u017cadnej mo\u017cliwo\u015bci dzia\u0142ania.<\/p>\n

Kiedy wcze\u015bniej pr\u00f3bowa\u0142em robi\u0107 z nimi wsp\u00f3lne imprezy, to si\u0119 to nam odbija\u0142o czkawk\u0105. Nie otrzymywali\u015bmy bowiem na te akcje pomieszcze\u0144. Tak by\u0142o np. z polskim dyktandem, kt\u00f3re musieli\u015bmy w ko\u0144cu zorganizowa\u0107 na korytarzu, a dzieci pisa\u0142y je siedz\u0105c na pod\u0142odze. Nie tylko, \u017ce nie pozwolono nam wynaj\u0105\u0107 odpowiedniej sali, ale jeszcze w pi\u0105tek wieczorem mieli\u015bmy telefony, \u017ce lokali odm\u00f3wiono nam r\u00f3wnie\u017c w Mi\u0144sku i Brze\u015bciu. Odwo\u0142ali nam tak\u017ce rezerwacj\u0119 lokali gastronomicznych, w kt\u00f3rych chcieli\u015bmy nakarmi\u0107 uczestnik\u00f3w polskiego dyktanda, t\u0142umacz\u0105c si\u0119, \u017ce wysiad\u0142 im pr\u0105d lub, \u017ce sko\u0144czy\u0142y si\u0119 licencje.<\/p>\n

– Istnienie dw\u00f3ch Zwi\u0105zk\u00f3w Polak\u00f3w na Bia\u0142orusi sprawia naszym rodakom wiele codziennych k\u0142opot\u00f3w. Czy Pana zdaniem dojdzie do ponownego zjednoczenia obu zwi\u0105zk\u00f3w?<\/strong><\/p>\n

<\/strong>– Sprawa nie jest taka prosta i nie chodzi tu tylko o stanowisko strony bia\u0142oruskiej. Gdyby bowiem po stronie polskiej by\u0142o jednoznaczne stanowisko, to do rozbicia zwi\u0105zku by nie dosz\u0142o. Polacy swym roz\u0142amem niepotrzebnie szkodz\u0105 sami sobie. Mo\u017ce tu chodzi te\u017c o ura\u017cone ambicje?<\/p>\n

Nie bardzo zgadzam si\u0119 te\u017c z opini\u0105, \u017ce za roz\u0142am odpowiadaj\u0105 wy\u0142\u0105cznie w\u0142adze polskie. Moim zdaniem za roz\u0142am najbardziej odpowiadaj\u0105 sami Polacy, kt\u00f3rzy nie potrafi\u0105 sami ze sob\u0105 si\u0119 dogada\u0107, ani si\u0119 wsp\u00f3lnie dogada\u0107.<\/p>\n

W\u0142adze bia\u0142oruskie zaproponowa\u0142y polskiemu MSZ rozmowy pomi\u0119dzy obu zwi\u0105zkami. W\u0142adze bia\u0142oruskie nie mog\u0105 i nie chc\u0105 uzna\u0107 zwi\u0105zku And\u017celiki Borys, bo nie jest on tu zarejestrowany, a wi\u0119c dzia\u0142a tu nielegalnie.<\/p>\n

Je\u017celi taka sytuacja potrwa nadal, to nikt z nas nie wie, do czego to mo\u017ce doprowadzi\u0107. Na pewno do niczego dobrego.<\/p>\n

Jeste\u015bmy nadal organizacj\u0105 og\u00f3lnokrajow\u0105 uznawan\u0105 przez obie strony: polsk\u0105 i bia\u0142orusk\u0105. Pr\u00f3bujemy nadal dzia\u0142a\u0107 i zachowa\u0107 twarz na rzecz rozwoju o\u015bwiaty polskiej. Kiedy Polska Macierz Szkolna wychodzi\u0142a ze zwi\u0105zku, wiele lat temu, to jako\u015b si\u0119 zorganizowali\u015bmy. Nie zabrali\u015bmy te\u017c ze zwi\u0105zku nic \u2013 \u017cadnych mebli, sprz\u0119tu czy pieni\u0119dzy.<\/p>\n

– Czym zajmuje si\u0119 Pan w wolnych od pracy chwilach?<\/strong><\/p>\n

<\/strong>– Jestem z wykszta\u0142cenia biochemikiem. Czasem \u017ca\u0142uj\u0119, \u017ce nie mam czasu na dalsz\u0105 prac\u0119 naukow\u0105.<\/p>\n

Rozmawia\u0142 Leszek W\u0104TR\u00d3BSKI<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Rozmowa z prezesem PMS –\u00a0 doc. dr Stanis\u0142awem Sienkiewiczem z Grodna – Polska Macierz Szkolna na Bia\u0142orusi buduje swoj\u0105 now\u0105 siedzib\u0119\u2026 – Jeste\u015bmy w fazie…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1732,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[33],"tags":[],"class_list":["post-1731","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-archiwum-2012"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t