{"id":1754,"date":"2015-02-24T08:59:07","date_gmt":"2015-02-24T06:59:07","guid":{"rendered":"https:\/\/dk.com.ua\/stowarzyszenie-katolikow-polskich-na-wegrzech-p-w-sw-wojciecha-z-nr-477\/"},"modified":"2024-12-10T12:25:03","modified_gmt":"2024-12-10T10:25:03","slug":"stowarzyszenie-katolikow-polskich-na-wegrzech-p-w-sw-wojciecha-z-nr-477","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dk.com.ua\/home\/stowarzyszenie-katolikow-polskich-na-wegrzech-p-w-sw-wojciecha-z-nr-477\/","title":{"rendered":"Stowarzyszenie Katolik\u00f3w Polskich na W\u0119grzech p.w. \u015bw. Wojciecha (z nr 477)"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>
Tablica pami\u0105tkowa na \u015bcianie Domu Polskiego<\/strong><\/p>\n

– Jak i kiedy znalaz\u0142a si\u0119 Pani na W\u0119grzech?<\/strong><\/p>\n

– Nale\u017c\u0119 do tego pokolenia, kt\u00f3re przyjecha\u0142o na W\u0119gry za g\u0142osem serca. B\u0119d\u0105c jeszcze w Polsce, z urodzenia i wychowania Poznaniank\u0105, podczas studi\u00f3w na Akademii Ekonomicznej uko\u0144czy\u0142am kurs dla pilot\u00f3w wycieczek zagranicznych w Juventurze. Nigdy te\u017c nie mia\u0142am \u017cadnego kontaktu z W\u0119grami. Chcia\u0142am natomiast, w roku 1974, pojecha\u0107 z kole\u017cank\u0105 turystycznie autostopem na W\u0119gry. I traf chcia\u0142, \u017ce w tym w\u0142a\u015bnie roku pozna\u0142am swojego przysz\u0142ego m\u0119\u017ca. To by\u0142a te\u017c pewnego rodzaju niespodzianka.<\/p>\n

Dosta\u0142am z Juventuru grup\u0119, kt\u00f3ra mia\u0142a przyjecha\u0107 z NRD do Szczecina. To mia\u0142y by\u0107 wczasy w Mi\u0119dzyzdrojach. Zajmowa\u0142am si\u0119 bowiem w\u00f3wczas grupami niemieckimi w Polsce, albo polskimi w Niemczech.<\/p>\n

I ku mojemu zdziwieniu zamiast Niemc\u00f3w przyjecha\u0142a grupa W\u0119gr\u00f3w, kt\u00f3rzy pracowali w NRD. Organizatorem wyjazdu tej w\u0119gierskiej grupy do Polski, jak si\u0119 okaza\u0142o p\u00f3\u017aniej, by\u0142 m\u00f3j przysz\u0142y m\u0105\u017c.<\/p>\n

P\u00f3\u017aniej spotykali\u015bmy si\u0119 przez okres 2 lat. I w roku 1976, ju\u017c po sko\u0144czeniu studi\u00f3w, wysz\u0142am za niego za m\u0105\u017c. Wtedy te\u017c przeprowadzi\u0142am si\u0119 na W\u0119gry. To by\u0142a mi\u0142o\u015b\u0107 od pierwszego wejrzenia.<\/p>\n

Potem chcieli\u015bmy z m\u0119\u017cem pojecha\u0107 na sta\u0142e do Polski. I ci\u0105gle \u017cy\u0142am t\u0105 nadziej\u0105. Tak jest do dzi\u015b. Ci\u0105gle zastanawiamy si\u0119, czy jeste\u015bmy ju\u017c gotowi do powrotu na sta\u0142e do kraju. Mo\u017ce uda si\u0119 nam zrealizowa\u0107 ten plan dopiero na emeryturze?<\/p>\n

– Co by\u0142o potem?<\/strong><\/p>\n

– Stan wojenny w Polsce, a p\u00f3\u017aniej trudno\u015bci ekonomiczne w naszej ojczy\u017anie, zatrzyma\u0142y nas na wiele lat na W\u0119grzech. Potem na \u015bwiat przysz\u0142y dzieci, kt\u00f3re trzeba by\u0142o wychowa\u0107.<\/p>\n

– A kiedy odkry\u0142a Pani, \u017ce w Budapeszcie mieszkaj\u0105 rodacy, \u017ce tam jest Polonia?<\/strong><\/p>\n

– Jeszcze w roku 1976, zaraz po mojej przeprowadzce do Budapesztu, odszuka\u0142am z m\u0119\u017cem Polskie Stowarzyszenie Kulturalne im. J. Bema. Nie potrafi\u0142am \u017cy\u0107 w nowym kraju bez codziennego kontaktu z Polsk\u0105. Wtedy to zacz\u0119\u0142a si\u0119 moja przygoda z Poloni\u0105 w\u0119giersk\u0105, ale jako obserwatora z boku.<\/p>\n

P\u00f3\u017aniej pracowa\u0142am w delegaturach polskiego handlu zagranicznego i uczestniczy\u0142am cz\u0119sto w zebraniach polonijnych. Dopiero jednak, kiedy w roku 1993 powsta\u0142o Stowarzyszenie Katolik\u00f3w Polskich na W\u0119grzech p.w.. \u015bw. Wojciecha, w\u0142\u0105czy\u0142am si\u0119 aktywnie w \u017cycie polonijne. Mia\u0142am wi\u0119cej wolnego czasu, gdy\u017c prowadzi\u0142am w\u0142asn\u0105 firm\u0119 i nie by\u0142am przywi\u0105zana do miejsca pracy.<\/p>\n

W roku 2000, kiedy kole\u017canka Monika Moln\u00e1rn\u00e9-Sagun, kt\u00f3ra za\u0142o\u017cy\u0142a to Stowarzyszenie, posz\u0142a na urlop macierzy\u0144ski, to wtedy poproszono mnie, abym zosta\u0142a nowym jego prezesem. Zgodzi\u0142am si\u0119. I ju\u017c trzeci\u0105 kadencj\u0119 prezesuj\u0119 Stowarzyszeniu Katolik\u00f3w Polskich na W\u0119grzech p.w. \u015bw. Wojciecha.<\/p>\n

\"\"<\/a>
El\u017cbieta Moln\u00e1rn\u00e9-Cie\u015blewicz<\/strong> <\/em><\/strong>\u2013 prezes Stowarzyszenia Katolik\u00f3w Polskich na W\u0119grzech p.w. \u015bw. Wojciecha i dyrektor Domu Polskiego<\/strong><\/p>\n

Jednocze\u015bnie od ko\u0144ca roku 2003 jestem dyrektorem Domu Polskiego w Budapeszcie. \u0141\u0105cz\u0119 razem te dwie funkcje, kt\u00f3rych rozdzieli\u0107 si\u0119 nie da, bo nasze Stowarzyszenie \u015bw. Wojciecha jest w\u0142a\u015bcicielem tego domu.<\/p>\n

– Jakie s\u0105 cele i za\u0142o\u017cenia statutowe Waszego Stowarzyszenia? Co Was, jako Stowarzyszenie katolickie, wyr\u00f3\u017cnia od innych organizacji polonijnych na W\u0119grzech?<\/strong><\/p>\n

– Aby zosta\u0107 cz\u0142onkiem naszego Stowarzyszenia trzeba by\u0107 praktykuj\u0105cym chrze\u015bcijaninem. Nasze Stowarzyszenie jest organizacj\u0105 kulturalno-charytatywno-duszpastersk\u0105. Trzeba te\u017c uczestniczy\u0107 na co dzie\u0144 w \u017cyciu polskiej parafii w Budapeszcie i promowa\u0107 kultur\u0119 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105, kt\u00f3rej s\u0142u\u017c\u0105 Dni Kultury Chrze\u015bcija\u0144skiej. W tym roku to b\u0119d\u0105 ju\u017c XVII z kolei dni. Staramy si\u0119 te\u017c organizowa\u0107 r\u00f3\u017cne imprezy kulturalne, takie jak: wystawy, propaguj\u0105ce kultur\u0119 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 szeroko rozumian\u0105; spotkania z ciekawymi lud\u017ami; sympozja naukowe czy wy\u015bwietlanie film\u00f3w.<\/p>\n

Obchodzimy ponadto wszystkie rocznice i \u015bwi\u0119ta polsko-w\u0119gierskie, a wi\u0119c i \u015bwi\u0119ta narodowe. Stowarzyszenie nasze jest cz\u0142onkiem Rady Duszpasterskiej Europy Zachodniej, Rady Polonii \u015awiata i uczestniczy w EUWP jako obserwator.<\/p>\n

– Wiem, \u017ce jednym z cel\u00f3w statutowych Waszego Stowarzyszenia jest praca charytatywna\u2026<\/strong><\/p>\n

– Od pewnego czasu zauwa\u017ca si\u0119 wielk\u0105 pauperyzacj\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwa w\u0119gierskiego. Bardzo niskie s\u0105 u nas emerytury. Wielu ludzi \u017cyje tu na kraw\u0119dzi ub\u00f3stwa. Staramy si\u0119 wi\u0119c pomaga\u0107 w miar\u0119 naszych skromnych mo\u017cliwo\u015bci. Szczeg\u00f3lnie ludziom starszym.<\/p>\n

W bie\u017c\u0105cym roku dostali\u015bmy z Fundacji \u201ePomoc Polakom na Wschodzie\u201d niewielkie fundusze na pomoc socjaln\u0105 dla najbiedniejszych. Organizujemy te\u017c, wsp\u00f3lnie z Siostrami Misjonarkami, co dwa tygodnie, spotkanie dla senior\u00f3w. Raz do roku, 11 lutego, obchodzimy te\u017c \u015awiatowy Dzie\u0144 Chorego. Przygotowujemy w\u00f3wczas dla zaproszonych go\u015bci obiad. W tym roku na tym obiedzie mieli\u015bmy ok. 60 os\u00f3b. Pomoc finansow\u0105 na to spotkanie otrzymali\u015bmy te\u017c z polskiego konsulatu.<\/p>\n

W Domu Polskim mie\u015bci si\u0119 te\u017c przedszkole, kt\u00f3re prowadz\u0105 Siostry Misjonarki i otwarte jest ono w ka\u017cd\u0105 sobot\u0119. W Domu Polskim mie\u015bci si\u0119 te\u017c redakcja kwartalnika Quo Vadis \u2013 kwartalnika Stowarzyszenia \u015bw. Wojciecha i Polskiej Parafii Personalnej p.w. Matki Bo\u017cej Wspomo\u017cycielki Wiernych w Budapeszcie, wydawanego dzi\u0119ki pomocy Fundacji \u201ePomoc Polakom na Wschodzie\u201d. Od 6 lat dzia\u0142a przy Stowarzyszeniu ch\u00f3r polonijny pod wezwaniem \u015bw. Kingi. Byli\u015bmy ju\u017c kilka razy w Polsce, koncertowali\u015bmy te\u017c zagranic\u0105 dla Polonii i na W\u0119grzech.<\/p>\n

– Co jeszcze mo\u017ce Pani Prezes powiedzie\u0107 o osi\u0105gni\u0119ciach Stowarzyszenia im. \u015bw. Wojciecha?<\/strong><\/p>\n

Nasze Stowarzyszenie powsta\u0142o dla rodak\u00f3w jako alternatywa w stosunku do innych \u015bwieckich stowarzysze\u0144 polonijnych. Dla ludzi chc\u0105cych mie\u0107 na co dzie\u0144 kontakt z kultur\u0105 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105. Powstali\u015bmy r\u00f3wnie\u017c po to, aby odzyska\u0107 Dom Polski, zbudowany jeszcze przed wojn\u0105 przez ks. Wincentego Danka w 1932 roku i zarz\u0105dzanym przez Siostry El\u017cbietanki z Poznania. Dzia\u0142a\u0142o te\u017c przy Domu Polskim harcerstwo i organizacja \u201eJutrzenka\u201d.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Dom Polski w Budapeszcie<\/strong><\/p>\n

Okaza\u0142o si\u0119 po latach, \u017ce do oddania Domu Polskiego w r\u0119ce komunist\u00f3w w\u0119gierskich przyczyni\u0142a si\u0119, w roku 1952, ambasada PRL. W\u0142adze polskie obawia\u0142y si\u0119 ewentualnych spotka\u0144 opozycji uwa\u017canej przez ni\u0105 za czarn\u0105 reakcj\u0119.<\/p>\n

Dom Polski uda\u0142o si\u0119 nam odzyska\u0107, dzi\u0119ki pomocy ludzi dobrej woli i naszym dzia\u0142aczom, w roku 1998. Jeszcze przed generalnym remontem odby\u0142y si\u0119 tu pierwsze dni polskiej kultury chrze\u015bcija\u0144skiej. Zabiegali\u015bmy potem przez lata w Senacie RP i Stowarzyszeniu \u201eWsp\u00f3lnota Polska\u201d o dotacj\u0119 na remont i rozbudow\u0119. \u015arodki przyznano nam w roku 2001, decyzj\u0105 Senatu RP, a Stowarzyszenie \u201eWsp\u00f3lnota Polska\u201d odbudowa\u0142a nam Dom Polski.<\/p>\n

Po uroczysto\u015bciach zawi\u0105zanych z po\u015bwi\u0119ceniem i otwarciem Domu Polskiego wzi\u0119li\u015bmy si\u0119 za jego wyposa\u017canie. Du\u017cej pomocy udzieli\u0142y nam: Fundacja dla Polak\u00f3w, Og\u00f3lnokrajowy Samorz\u0105d Mniejszo\u015bci Polskiej na W\u0119grzech i Fundacja \u201ePomoc Polakom na Wschodzie\u201d. Przy ich pomocy zakupili\u015bmy nowe meble oraz potrzebny do codziennej pracy sprz\u0119t komputerowy i elektroniczny oraz inne pomoce. Wsparli nas r\u00f3wnie\u017c autorzy wystaw tu organizowanych. W 2004 roku uda\u0142o si\u0119 nam zdoby\u0107 fundusze na adaptacj\u0119 poddasza, gdzie urz\u0105dzili\u015bmy pokoje go\u015bcinne. Fundusze na adaptacje strychu otrzymali\u015bmy od Stowarzyszenia \u201eWsp\u00f3lnota Polska\u201d.<\/p>\n

– Jak wygl\u0105da finansowanie Domu Polskiego? Sk\u0105d bierzecie na to pieni\u0105dze?<\/strong><\/p>\n

– Sami nie jeste\u015bmy w stanie utrzyma\u0107 naszego obiektu. Pomagamy wynajmuj\u0105c go\u015bciom pokoje na poddaszu. W sprawie funduszy na utrzymanie Domu Polskiego zwr\u00f3cili\u015bmy si\u0119 do Urz\u0119du do Spraw Mniejszo\u015bci Narodowych i Etnicznych na W\u0119grzech z pro\u015bb\u0105 o finansowe wsparcie naszego Domu.<\/p>\n

Wsp\u00f3lnymi si\u0142ami uda\u0142o si\u0119 znale\u017a\u0107 spos\u00f3b na jego finansowanie. Dom Polski sta\u0142 si\u0119 jakby instytucj\u0105 Samorz\u0105du Mniejszo\u015bci Polskiej, gdy\u017c W\u0119grzy nie mogli wspiera\u0107 organizacji cywilnej, jak\u0105 jest Stowarzyszenie \u015bw. Wojciecha.<\/p>\n

Taki status Domu Polskiego funkcjonowa\u0142 do roku 2008. W\u00f3wczas, raz jeszcze, zmieni\u0142y si\u0119 warunki i Dom Polski sta\u0142 si\u0119 odr\u0119bn\u0105, samodzieln\u0105 plac\u00f3wk\u0105, podporz\u0105dkowan\u0105 jeszcze bardziej Og\u00f3lnokrajowemu Samorz\u0105dowi Mniejszo\u015bci Polskiej na W\u0119grzech.<\/p>\n

Dzi\u015b Dom Polski jest nadal w ca\u0142o\u015bci w\u0142asno\u015bci\u0105 naszego Stowarzyszenia \u015aw. Wojciecha. Je\u015bli za\u015b chodzi o jego finansowanie to jest podporz\u0105dkowany Samorz\u0105dowi Mniejszo\u015bci Polskiej, kt\u00f3ry ma coraz wi\u0119kszy apetyt na jego zarz\u0105dzanie i administrowanie. Chc\u0105, aby Dom Polski sta\u0142 si\u0119 ich fili\u0105. Decyzj\u0105 radnych polskiej mniejszo\u015bci narodowej powo\u0142ano do \u017cycia Centrum Kultury Polskiej.<\/p>\n

Samorz\u0105d Mniejszo\u015bci Polskiej na W\u0119grzech pr\u00f3buje wymaza\u0107 nazw\u0119 Dom Polski z pami\u0119ci ludzi. Mam nadziej\u0119, \u017ce to im si\u0119 nie uda. W tym celu zebrali\u015bmy ok. 200 podpis\u00f3w, aby zaprotestowa\u0107.<\/p>\n

– Czyj to jest pomys\u0142 z tym Centrum Kultury Polskiej?<\/strong><\/p>\n

\u00a0– To jest pomys\u0142 obecnej przewodnicz\u0105cej Og\u00f3lnokrajowego Samorz\u0105du Mniejszo\u015bci Polskiej oraz wi\u0119kszej cz\u0119\u015bci polskich radnych samorz\u0105dowych. Nasze stosunki z OSMPnW s\u0105 do\u015b\u0107 napi\u0119te. Samorz\u0105d sam nie mo\u017ce nas do niczego zmusi\u0107. W ten Dom olbrzymie pieni\u0105dze w\u0142o\u017cy\u0142a Polska: Senat RP, Stowarzyszenie \u201eWsp\u00f3lnota Polska\u201d czy Fundacja \u201ePomoc Polakom na Wschodzie\u201d.<\/p>\n

– Ilu cz\u0142onk\u00f3w liczy wasze Stowarzyszenie?<\/strong><\/p>\n

<\/strong>– Jest nas oko\u0142o 500. Posiadamy 2 oddzia\u0142y na wschodzie W\u0119gier w okolicach Miszkolca w L\u00e1dbeseny\u0151-Andr\u00e1stanya i Em\u0151d.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Kwatera polska na cmentarzu miejskim w Budapeszcie<\/strong><\/p>\n

Wie\u015b \u00a0Derenk zosta\u0142a zasiedlona Polakami jeszcze w XIX wieku, a p\u00f3\u017aniej zlikwidowana przez jej admira\u0142a Hortyego, kt\u00f3ry chcia\u0142 w ten spos\u00f3b powi\u0119kszy\u0107 swoje obszary \u0142owieckie. Tak dosz\u0142o do powstania 2 nowych polskich osiedli w L\u00e1dbeseny\u0151-Andr\u00e1stanya i Em\u0151d. Tam mieszkaj\u0105 dzi\u015b potomkowie Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy po polsku ju\u017c nie rozmawiaj\u0105. Zosta\u0142 natomiast sentyment do ich starej Ojczyzny.<\/p>\n

– Czy Stowarzyszenie Wasze wsp\u00f3\u0142pracuje z innymi organizacjami polonijnymi na W\u0119grzech?<\/strong><\/p>\n

– Mamy bardzo dobre kontakty ze wszystkimi Stowarzyszeniami i Samorz\u0105dami Mniejszo\u015bci Polskiej. Brali\u015bmy udzia\u0142 w sympozjum zorganizowanym przez Stowarzyszenie \u201ePolonia Nowa\u201d kierowane przez pani\u0105 Mari\u0119 Felfoldi. \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/p>\n

– Ilu Polak\u00f3w mieszka dzi\u015b w Budapeszcie, jakie Polonica tu si\u0119 znajduj\u0105?<\/strong><\/p>\n

– W Budapeszcie jest bardzo du\u017co polskich pami\u0105tek. Jest tu m.in. pomnik gen. J\u00f3zefa Bema i tablica jego pami\u0119ci na budynku Sto\u0142ecznego Samorz\u0105du Mniejszo\u015bci Polskiej na W\u0119grzech.<\/p>\n

Jest te\u017c tablica pami\u0105tkowa marsza\u0142ka J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego. Jest wreszcie parcela polska na cmentarzu miejskim i wiele ulic upami\u0119tniaj\u0105cych bohater\u00f3w polskich i w\u0119giersko-polskich, takich jak np.: Sobieskiego, Ko\u015bciuszki, Batorego i wielu, wielu innych. W parku ko\u0142o nas jest te\u017c popiersie F. Chopina, a w Parku Ludowym Legionisty Polskiego i wreszcie w Budzie pomnik Przemy\u015bla.<\/p>\n

Przyjmuje si\u0119, wed\u0142ug dawnych spis\u00f3w, \u017ce na ca\u0142ych W\u0119grzech mieszka oko\u0142o 12 tysi\u0119cy Polak\u00f3w, a w samym Budapeszcie jakie\u015b 4 tysi\u0105ce. S\u0105 jednak zwolennicy zdecydowanie ni\u017cszych szacunk\u00f3w. Kto z nich ma racj\u0119 wyja\u015bni tegoroczny powszechny spis ludno\u015bci. Nie wszyscy si\u0119 jednak dzi\u015b przyznaj\u0105, \u017ce s\u0105 Polakami.<\/p>\n

Wielu z nas nie posiada nadal w\u0119gierskiego obywatelstwa, cho\u0107 mieszkamy tu od wielu ju\u017c lat. Ja tak\u017ce nie posiadam obywatelstwa w\u0119gierskiego. Zdoby\u0107 je nie jest wcale tak \u0142atwo.<\/p>\n

Rozmawia\u0142 Leszek W\u0104TR\u00d3BSKI<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Tablica pami\u0105tkowa na \u015bcianie Domu Polskiego – Jak i kiedy znalaz\u0142a si\u0119 Pani na W\u0119grzech? – Nale\u017c\u0119 do tego pokolenia, kt\u00f3re przyjecha\u0142o na W\u0119gry za…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1755,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[36],"tags":[],"class_list":["post-1754","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-archiwum-2015"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t