![\"\"](\"https:\/\/www.dk.com.ua\/..\/gfx\/foto\/onis_sruba-463.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Od sze\u015bciu ju\u017c lat \u2013 europejskie realia nie napawaj\u0105 optymizmem. Ci\u0105gle borykamy si\u0119 z kryzysem finansowo \u2013 gospodarczym, a zw\u0142aszcza z jego negatywnymi skutkami. I konia z rz\u0119dem temu, kto potrafi\u0142by wiarygodnie stwierdzi\u0107, ile ten stan jeszcze potrwa. Niekt\u00f3rzy prognozuj\u0105 wprawdzie, \u017ce Polsk\u0119 czeka powolna poprawa sytuacji gospodarczej, aczkolwiek PKB podnie\u015b\u0107 si\u0119 mo\u017ce w 2014 r. zaledwie o ok. 2 punkty procentowe. Wszelkie dotychczasowe poczynania zapobiegawczo \u2013 naprawcze nie przynosz\u0105 oczekiwanych rezultat\u00f3w, a to musi niepokoi\u0107. Trwa codzienna szarpanina na r\u00f3\u017cnych szczeblach, a efekt\u00f3w, jak nie by\u0142o, tak nie ma. A czas ucieka\u2026<\/p>\n
A dlaczego tak si\u0119 dzieje? \u017beby na to pytanie odpowiedzie\u0107, trzeba dokona\u0107 realnej oceny przyczyn, a potem \u2013 spr\u00f3bowa\u0107 okre\u015bli\u0107 terapi\u0119 i dalsze dzia\u0142ania. A w tej, krytycznej wersji felietonowej, wygl\u0105da to mniej wi\u0119cej tak\u2026<\/p>\n
MAKROPRZYCZYNY<\/strong><\/p>\n Jest ich kilka i to o charakterze systemowym. Uog\u00f3lniaj\u0105c i m\u00f3wi\u0105c bez ogr\u00f3dek \u2013 kapitalizm w obecnej wersji staje si\u0119 stopniowo \u2013 prze\u017cytkiem. Takie opinie coraz cz\u0119\u015bciej padaj\u0105 z ust ekonomist\u00f3w, analityk\u00f3w i cz\u0119\u015bci polityk\u00f3w \u2013 tak krajowych, jak i zagranicznych. Wszystkie podstawowe s\u0142abo\u015bci systemu wolnorynkowej gospodarki rynkowej obna\u017cy\u0142 obecny kryzys europejski i \u015bwiatowy. I to w spos\u00f3b dotkliwy spo\u0142ecznie, czego objawem s\u0105 protesty i demonstracje, tak w krajach biednych, jak i bogatych.<\/p>\n Za podstawow\u0105 s\u0142abo\u015b\u0107 uznaje si\u0119 fakt oczywisty, \u017ce cele i dobro spo\u0142eczne s\u0105 podporz\u0105dkowane pogoni za zyskiem, i to za wszelk\u0105 cen\u0119, w kt\u00f3rej og\u00f3lnospo\u0142eczne cele s\u0105 niedoceniane lub traktowane drugorz\u0119dnie, wr\u0119cz marginalnie. Zyski osi\u0105ga grupka najbogatszych, a biedni i ubodzy nie maj\u0105 za co \u201ewi\u0105za\u0107 ko\u0144ca z ko\u0144cem\u201d. Ro\u015bnie i rozwarstwienie, i nier\u00f3wno\u015bci spo\u0142eczne. Wysokie i rosn\u0105ce bezrobocie, to nic innego, jak dehumanizacja stosunk\u00f3w spo\u0142ecznych.<\/p>\n Praca przestaje by\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142em bogactwa, tak og\u00f3lnego, jak i indywidualnego, bo ograniczone s\u0105 mo\u017cliwo\u015bci jej podj\u0119cia. Tworzy si\u0119 paradoksalny \u201erynek pracy \u2013 bez pracy\u201d. W tym wszystkim \u2013 gin\u0105 dotychczasowe zalety systemu, do kt\u00f3rych zaliczano, pr\u00f3cz demokracji i wolno\u015bci s\u0142owa, tworzenie warunk\u00f3w dla wolnej przedsi\u0119biorczo\u015bci, wyr\u00f3wnywanie szans rozwojowych, nie m\u00f3wi\u0105c o poprawie statusu materialnego ca\u0142ego spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p>\n Ju\u017c nawet konkurencyjno\u015b\u0107, podstawowy instrument w gospodarce rynkowej, staje si\u0119 instrumentem zab\u00f3jczym dla cz\u0119\u015bci ma\u0142ych i \u015brednich przedsi\u0119biorstw, kt\u00f3re padaj\u0105 w \u201ekonkurencji\u201d z wielkimi i transnarodowymi korporacjami czy ugrupowaniami oligarchicznymi.<\/p>\n I wreszcie, to co mia\u0142oby by\u0107 dobrem powszechnie dost\u0119pnym i odczuwalnym \u2013 to pieni\u0105dz. Ten tej dobroczynnej roli nie spe\u0142nia, bo jest w r\u0119kach tylko w\u0105skiej grupy bankier\u00f3w czy oligarch\u00f3w, a nie tych, kt\u00f3rzy je uczciwie tworz\u0105 w\u0142asn\u0105 prac\u0105. Co wi\u0119cej \u2013 rz\u0105dzi \u015bwiatem \u2013 i to tak zaborczo, \u017ce rz\u0105dzi nawet rz\u0105dz\u0105cymi. A to oznacza, \u017ce kieruje si\u0119 w\u0142asnymi, a nie spo\u0142ecznymi interesami.<\/p>\n Reszta sta\u0142a si\u0119 niewolnikami pieni\u0105dza.<\/p>\n POTRZEBA UCZ\u0141OWIECZENIA<\/strong><\/p>\n \u017beby ten stan rzeczy zmieni\u0107 \u2013 potrzebna jest terapia, ale nie s\u0142owna, a praktyczna. A tego bez rozumu \u2013 zrobi\u0107 si\u0119 nie da. Potrzebni s\u0105 m\u0105drzy i kompetentni ludzie. Bo to ludzie tworz\u0105, ale i\u2026 psuj\u0105. Potwierdzi\u0142 to jeden z najwybitniejszych polskich ekonomist\u00f3w stwierdzaj\u0105c jednoznacznie, \u017ce przy wielu niedoskona\u0142o\u015bciach \u2013 \u201ekapitalizm jest w zasadzie dobry, tylko ludzie s\u0105 \u017ali\u201d.<\/p>\n Oczywi\u015bcie, nie wszyscy, a ci z nich, kt\u00f3rzy decyduj\u0105 lub maj\u0105 istotny wp\u0142yw na realia tak polityczne, jak i spo\u0142eczno \u2013 gospodarcze. Nawi\u0105za\u0142 tym samym po\u015brednio do s\u0142ynnej maksymy filozofa greckiego, Demokryta z Abdery, \u017ce \u201ecz\u0142owiek jest ma\u0142ym \u015bwiatem i podstaw\u0105 wszelkiego istnienia\u201d. Wi\u0119c d\u0105\u017c\u0105c do uzdrowienia systemu \u2013 trzeba stawia\u0107 na cz\u0142owieka, a tym samym, na \u201eucz\u0142owieczenie\u201d obowi\u0105zuj\u0105cych zasad i mechanizm\u00f3w sprawczych w gospodarce i polityce, tak krajowej, jak i europejskiej czy \u015bwiatowej. Ta idea \u201eucz\u0142owieczenia\u201d powinna nas \u0142\u0105czy\u0107, a nie dzieli\u0107.<\/p>\n A jest dok\u0142adnie na odwr\u00f3t. Ma\u0142o, \u017ce dzieli nas wszechw\u0142adny pieni\u0105dz, to i \u201epartyjniactwo\u201d, ho\u0142duj\u0105ce zasadzie, \u017ce kto nie z nami, ten nasz wr\u00f3g. \u0141\u0105czy nas ub\u00f3stwo i bieda, a reszta – dzieli nawet bogatych. Dziel\u0105 te\u017c politycy, zw\u0142aszcza skrajni.<\/p>\n Dziel\u0105, to te\u017c paradoks, wybra\u0144cy narodu w wyborach powszechnych, a w\u015br\u00f3d nich swoiste egzemplarze \u201epajacyk\u00f3w\u201d, dzia\u0142aj\u0105cych w my\u015bl rosyjskiej, kabaretowej zasady \u201e\u0443 \u043a\u043e\u0433\u043e \u0440\u043e\u0442 \u2013 \u0442\u043e\u0442 \u0438 \u043f\u043e\u0451\u0442\u201d, czyli\u2026 kto ma g\u0119b\u0119 \u2013 ten \u015bpiewa. S\u0105 to na og\u00f3\u0142 \u201epolne tenory\u201d, kt\u00f3rych nikt rozs\u0105dny s\u0142ucha\u0107 ju\u017c nie chce.<\/p>\n Miko\u0142aj ONISZCZUK<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Od sze\u015bciu ju\u017c lat \u2013 europejskie realia nie napawaj\u0105 optymizmem. Ci\u0105gle borykamy si\u0119 z kryzysem finansowo \u2013 gospodarczym, a zw\u0142aszcza z jego negatywnymi skutkami. I…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1757,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[35],"tags":[],"class_list":["post-1756","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-archiwum-2014"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t