{"id":1774,"date":"2014-03-03T17:13:56","date_gmt":"2014-03-03T15:13:56","guid":{"rendered":"https:\/\/dk.com.ua\/portret-adama-mickiewicza-1828-pedzla-jozefa-oleszkiewicza-1777-1830\/"},"modified":"2024-12-10T12:40:17","modified_gmt":"2024-12-10T10:40:17","slug":"portret-adama-mickiewicza-1828-pedzla-jozefa-oleszkiewicza-1777-1830","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dk.com.ua\/home\/portret-adama-mickiewicza-1828-pedzla-jozefa-oleszkiewicza-1777-1830\/","title":{"rendered":"Portret Adama Mickiewicza, 1828 p\u0119dzla J\u00f3zefa Oleszkiewicza (1777\u20131830)"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n

Opis portretu<\/strong><\/p>\n

Portret ukazuje Adama Mickiewicza w okresie jego przymusowego pobytu w Rosji, po wyroku w procesie cz\u0142onk\u00f3w Towarzystwa Filomat\u00f3w i Filaret\u00f3w (1823), tajnego, patriotycznego zwi\u0105zku m\u0142odzie\u017cy wile\u0144skiej.
W roku 1824 poeta pozna\u0142 w Petersburgu Oleszkiewicza, tw\u00f3rc\u0119 scen alegorycznych i religijnych, zdolnego portrecist\u0119. Malarz, kt\u00f3ry osi\u0105gn\u0105\u0142 w Rosji wysok\u0105 pozycj\u0119 zawodow\u0105 pracuj\u0105c dla carskiego dworu, by\u0142 mistykiem i znacz\u0105c\u0105 postaci\u0105 w ruchu maso\u0144skim. Silnie oddzia\u0142a\u0142 na Mickiewicza, rozbudzaj\u0105c w nim zainteresowanie spirytualizmem, okultyzmem i innymi doktrynami ezoterycznymi.
Poeta, uznany ju\u017c jako autor m.in. Ballad i romans\u00f3w, Gra\u017cyny, Sonet\u00f3w krymskich i Konrada Wallenroda, s\u0142yn\u0105cy z poetyckich improwizacji, zacz\u0105\u0142 przypisywa\u0107 swe zdolno\u015bci nadzwyczajnym predyspozycjom i bezpo\u015bredniemu boskiemu natchnieniu.
Artysta ukaza\u0142 go w udramatyzowanej pozie, wspartego na ksi\u0105\u017ckach, symbolicznych rekwizytach jego literackiej profesji, uduchowionego, podkre\u015blaj\u0105c tkwi\u0105c\u0105 w nim iskr\u0119 geniuszu, g\u0142\u0119bi\u0119 ducha i my\u015bli. Mickiewicz uwieczni\u0142 posta\u0107 Oleszkiewicza w III cz\u0119\u015bci Dziad\u00f3w.
(Ekspozycja: Galeria Sztuki Polskiej XIX wieku w Sukiennicach Rynek G\u0142\u00f3wny 1\/3. Dar W\u0142adys\u0142awa Mickiewicza)<\/p>\n

WM<\/strong><\/p>\n

***<\/p>\n

Hej, rado\u015bci\u0105 oczy b\u0142ysn\u0105
I wieniec czo\u0142a okrasi.
I wszyscy si\u0119 mile \u015bcisn\u0105:
To wszyscy bracia! To nasi!
\u00a0
Pochlebstwo. chytro\u015b\u0107 i zbytek
Niech ka\u017cdy przed progiem miota,
Bo tu wieczny ma przybytek
Ojczyzna, nauka, cnota.
\u00a0
Braterstwa ogniwem spi\u0119ci,
Zdejmijmy z serca zas\u0142on\u0119,
Otw\u00f3rzmy czucia i ch\u0119ci.
\u015awi\u0119te, co tu objawione!
\u00a0
Tu wsp\u00f3lne koj\u0105 cierpienia:
Przyja\u017a\u0144, weso\u0142o\u015b\u0107 i pienia.
\u00a0
Ale kto w naszym jest gronie,
\u015ar\u00f3d pracy czy \u015br\u00f3d zabawy,
Czy przy p\u0142ugu, czy w koronie,
Niechaj pomni na Ustawy!
\u00a0
Pomni na przysi\u0119g\u0119 swoj\u0105
I w ka\u017cdej chwili \u017cywota
Niechaj mu na my\u015bli stoj\u0105:
Ojczyzna, nauka, cnota.<\/strong>
\u00a0
Dojdziemy, cho\u0107 przykr\u0105 drog\u0105,
Gdy brat bratu r\u0119k\u0119 poda,
Bo nam i nieba pomog\u0105,
I m\u0119stwo, praca i zgoda!<\/strong>
Adam Mickiewicz<\/p>\n

DO M…<\/strong>
(Wiersz napisany w roku 1823)<\/em>
\u00a0
Precz z moich oczu!… pos\u0142ucham od razu,
Precz z mego serca!… i serce pos\u0142ucha,
Precz z mej pami\u0119ci!… nie tego rozkazu
Moja i twoja pami\u0119\u0107 nie pos\u0142ucha.
\u00a0
Jak cie\u0144 tym d\u0142u\u017cszy, gdy padnie z daleka,
Tym szerzej ko\u0142o \u017ca\u0142obne roztoczy, –
Tak moja posta\u0107, im dalej ucieka,
Tym grubszym kirem tw\u0105 pami\u0119\u0107 pomroczy.
\u00a0
Na ka\u017cdym miejscu i o ka\u017cdej dobie,
Gdziem z tob\u0105 p\u0142aka\u0142, gdziem si\u0119 z tob\u0105 bawi\u0142,
Wsz\u0119dzie i zawsze b\u0119d\u0119 ja przy tobie,
Bom wsz\u0119dzie cz\u0105stk\u0119 mej duszy zostawi\u0142.
\u00a0
Czy zadumana w samotnej komorze
Do arfy zbli\u017cysz nieumy\u015bln\u0105 r\u0119k\u0119,
Przypomnisz sobie: w\u0142a\u015bnie o tej porze
\u015apiewa\u0142am jemu t\u0119 sam\u0119 piosenk\u0119.
\u00a0
Czy graj\u0105 w szachy, gdy pierwszymi \u015bciegi
\u015amiertelna z\u0142owi kr\u00f3la twego matnia,
Pomy\u015blisz sobie: tak sta\u0142y szeregi,
Gdy si\u0119 sko\u0144czy\u0142a nasza gra ostatnia.
\u00a0
Czy to na balu w chwilach odpoczynku
Si\u0119dziesz, nim muzyk ta\u0144ce zapowiedzia\u0142,
Obaczysz pr\u00f3\u017cne miejsce przy kominku,
Pomy\u015blisz sobie: on tam ze mn\u0105 siedzia\u0142.
\u00a0
Czy ksi\u0105\u017ck\u0119 we\u017amiesz, gdzie smutnym wyrokiem
Stargane ujrzysz kochank\u00f3w nadzieje,
Z\u0142o\u017cywszy ksi\u0105\u017ck\u0119 z westchnieniem g\u0142\u0119bokiem,
Pomy\u015blisz sobie: ach! to nasze dzieje…
\u00a0
A je\u015bli autor po zawi\u0142ej probie
Par\u0119 mi\u0142o\u015bn\u0105 na ostatek z\u0142\u0105czy\u0142,
Zagasisz \u015bwiec\u0119 i pomy\u015blisz sobie:
Czemu nasz romans tak si\u0119 nie zako\u0144czy\u0142?…
\u00a0
Wtem b\u0142yskawica nocna zamigoce:
Sucha w ogrodzie zaszeleszczy grusza
I puszczyk z j\u0119kiem w okno za\u0142opoce…
Pomy\u015blisz sobie, \u017ce to moja dusza.
\u00a0
Tak w ka\u017cdym miejscu i o ka\u017cdej dobie,
Gdziem z tob\u0105 p\u0142aka\u0142, gdziem si\u0119 z tob\u0105 bawi\u0142,
Wsz\u0119dzie i zawsze b\u0119d\u0119 ja przy tobie,
Bom wsz\u0119dzie cz\u0105stk\u0119 mej duszy zostawi\u0142.<\/p>\n

PRZYJACIELE <\/strong>(bajka)<\/em><\/p>\n

Nie masz teraz prawdziwej przyja\u017ani na \u015bwiecie;
Ostatni znam jej przyk\u0142ad w oszmia\u0144skim powiecie.
Tam \u017cy\u0142 Mieszek, kum Leszka, i kum Mieszka, Leszek, –
Z tych, co to: gdzie ty, tam ja, co moje, to twoje.
M\u00f3wiono o nich, \u017ce gdy znale\u017ali orzeszek,
Ziarnko dzielili na dwoje;
S\u0142owem tacy przyjaciele,
Jakich i wtenczas liczono nie wiele,
Rzek\u0142by\u015b dw\u00f3jduch w jednem ciele.<\/p>\n

O tej swojej przyja\u017ani raz w cieniu d\u0105browy
Kiedy gadali, \u0142\u0105cz\u0105c swoje czu\u0142e mowy
Do kuka\u0144 zozul i kraka\u0144 gawronich, –
Ali\u0107 rykn\u0119\u0142o raptem co\u015b ko\u0142o nich.
Leszek na d\u0105b; nu\u017c po pniu skaka\u0107 jak dzi\u0119cio\u0142ek.
Mieszek tej sztuki nie umie,
Tylko wyci\u0105ga z do\u0142u r\u0119ce: \u201eKumie!\u201c
Kum ju\u017c wylaz\u0142 na wierzcho\u0142ek.<\/p>\n

Ledwie Mieszkowi by\u0142 czas zmru\u017cy\u0107 oczy,
Zbladn\u0105\u0107, pa\u015b\u0107 na twarz, a ju\u017c nied\u017awied\u017a kroczy,
Trafia na czo\u0142o, maca, jak trup le\u017cy…
Wnosi, \u017ce to nieboszczyk i \u017ce ju\u017c nie \u015bwie\u017cy.
Wi\u0119c, mrukn\u0105wszy ze wzgard\u0105, odwraca si\u0119 w knieje.
Bo nied\u017awied\u017a Litwin mi\u0119s nie\u015bwie\u017cych nie je.<\/p>\n

Dopiero\u017c Mieszek od\u017cy\u0142. \u2014 \u201eBy\u0142o z tob\u0105 krucho!
Wo\u0142a kum \u2014 szcz\u0119\u015bcie, Mieszku, \u017ce ci\u0119 nie zadrapa\u0142!
Ale co on tak d\u0142ugo tam nad tob\u0105 sapa\u0142,
Jak gdyby co\u015b mia\u0142 powiada\u0107 na ucho?\u201c
\u201ePowiedzia\u0142 mi, rzek\u0142 Mieszek, przys\u0142owie nied\u017awiedzie
\u017be prawdziwych przyjaci\u00f3\u0142 poznajemy w biedzie.\u201c<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Opis portretu Portret ukazuje Adama Mickiewicza w okresie jego przymusowego pobytu w Rosji, po wyroku w procesie cz\u0142onk\u00f3w Towarzystwa Filomat\u00f3w i Filaret\u00f3w (1823), tajnego, patriotycznego…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1775,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[35],"tags":[],"class_list":["post-1774","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-archiwum-2014"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t