![\"\"](\"https:\/\/www.dk.com.ua\/..\/gfx\/foto\/kata-borsz-398.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Okaza\u0142e tomy, ksi\u0105\u017cki, s\u0142owniki, albumy i czasopisma przepe\u0142niaj\u0105 wn\u0119trze kijowskiego mieszkania Oleny Katajewej i Serhija Borszczewskiego – literat\u00f3w, kt\u00f3rych tw\u00f3rczo\u015b\u0107 od lat obraca si\u0119 w swoistym tr\u00f3jk\u0105cie: Ukraina \u2013 Polska \u2013 Hiszpania.<\/p>\n
Gospodarze zaprosili mnie tu z okazji zbie\u017cnych w czasie urodzin Pani i Pana domu, tak \u017ce m\u00f3j mikrofon notowa\u0142 toasty i, jak to bywa przy takich okazjach, wspomnienia i refleksje.<\/p>\n
– To mieszkanie pami\u0119ta Twoje urodziny? \u2013 pytam gospodarza. <\/em><\/strong><\/p>\n – Nie, urodzi\u0142em si\u0119, co prawda, w Kijowie, ale moim pierwszym mieszkaniem by\u0142o tzw. kolektywne mieszkanie (czyli dla kilku obcych sobie rodzin) na Besarabce\u2026<\/p>\n – Z iloma s\u0105siadami?<\/em><\/strong><\/p>\n – Lokator\u00f3w by\u0142o oko\u0142o trzydziestu.<\/p>\n – Trzydziestu!!!<\/em><\/strong><\/p>\n – Tak siedem rodzin.<\/p>\n – A sanitariat?<\/em><\/strong><\/p>\n – Jeden.<\/p>\n – A \u0142azienka by\u0142a?<\/em><\/strong><\/p>\n – By\u0142 zlew kuchenny\u2026\u00a0 te\u017c tylko jeden. By\u0142y jeszcze piece i ponadto ka\u017cda rodzina mia\u0142a swoj\u0105 szopk\u0119 na podw\u00f3rzu. Ten dom zachowa\u0142 si\u0119 jeszcze, a ulica nazywa\u0142a si\u0119 w\u00f3wczas Prozorowska, potem Kujbyszewa a dzi\u015b Eksp\u0142onadna. Pami\u0119tam, kiedy budowano Pa\u0142ac Sportu to spawano tam ca\u0142ymi dobami i blask od iskier wdziera\u0142 si\u0119 w nasze okna, dok\u0142adniej w okno, gdy\u017c pok\u00f3j mia\u0142 tylko jedno okno.<\/p>\n –\u00a0 I ile lat sp\u0119dzi\u0142e\u015b w takiej przymusowej komunie?<\/em><\/strong><\/p>\n –\u00a0 W tym w\u0105skim i ciasnym pokoju (gdzie mieszka\u0142y cztery osoby) sp\u0119dzi\u0142em sw\u00f3j pierwszy dziewi\u0119tnastoletni okres \u017cycia. Lekcje odrabia\u0142em na okiennym parapecie. Co prawda nie przeszkodzi\u0142o mi to uko\u0144czy\u0107 fizyko-matematyczn\u0105 szko\u0142\u0119 i otrzyma\u0107 \u015bwiadectwo dojrza\u0142o\u015bci z medalem.<\/p>\n \u00a0Dopiero, kiedy by\u0142em ju\u017c na trzecim roku studi\u00f3w, uwzgl\u0119dniono nareszcie chorob\u0119 mamy i przydzielono nam parterowe, ale dwupokojowe, mieszkanie na Niwkach.<\/p>\n – Dobrze, a co sk\u0142oni\u0142o Ci\u0119 w tej matematycznej z profilu szkole do nauki j\u0119zyk\u00f3w obcych?<\/em><\/strong><\/p>\n – Niemiecki bardzo mi si\u0119 podoba\u0142 i by\u0142 to m\u00f3j ulubiony przedmiot.<\/p>\n – Mo\u017ce zal\u0105\u017cki tej pasji siedzia\u0142y gdzie\u015b w tych dzieci\u0119cych zabawach w \u201eNiemc\u00f3w i naszych\u201d?<\/em><\/strong><\/p>\n – Raczej nie, ale pami\u0119tam je\u0144c\u00f3w niemieckich, kt\u00f3rzy montowali \u017celiwne ogrodzenie wok\u00f3\u0142 stadionu im. Chruszczowa (dzi\u015b – Olimpijski). Cz\u0119sto grali\u015bmy tam w pi\u0142k\u0119 i w mej w dzieci\u0119cej pami\u0119ci, zapad\u0142y chwile, gdy rankiem przyje\u017cd\u017ca\u0142y dwie ci\u0119\u017car\u00f3wki, z kt\u00f3rych wychodzili jacy\u015b ludzie, jakich, z kolei, strzegli inni ludzie z karabinami.<\/p>\n – Ich obecno\u015b\u0107 wywo\u0142ywa\u0142a u was strach?<\/em><\/strong><\/p>\n – Absolutnie nie. Nie rozumieli\u015bmy przecie\u017c wszystkiego do ko\u0144ca i oczywi\u015bcie nie mieli\u015bmy z nimi najmniejszego kontaktu.<\/p>\n – A zatem tym bod\u017acem do nauczania by\u0142y inklinacje lingwistyczne i dobry nauczyciel? <\/em><\/strong><\/p>\n – Tak, tu wyci\u0105gn\u0105\u0142em szcz\u0119\u015bliwy los – moim pierwszym nauczycielem na kursach by\u0142 cz\u0142owiek, dla kt\u00f3rego niemiecki by\u0142 j\u0119zykiem ojczystym. Jona Gruber \u2013 niemiecki poeta. Prze\u017cy\u0142 skomplikowane \u017cycie. Po ucieczce z faszystowskiej Rumunii trafi\u0142 do Kijowa, gdzie sponiewieranego, ze speluny dworcowej dos\u0142ownie wyci\u0105gn\u0105\u0142 go m\u00f3j przysz\u0142y prodziekan Wiktor \u0141aznia, nawiasem m\u00f3wi\u0105c \u2013 prototyp kapitana Gonczarenki – g\u0142\u00f3wnego bohatera powie\u015bci J. Dold Mychaj\u0142yka \u2013 \u201eBaron von Goldring\u201d (\u201e\u0406 \u043e\u0434\u0438\u043d \u0443 \u043f\u043e\u043b\u0456 \u0432\u043e\u0457\u043d\u201d), nb. r\u00f3wnie\u017c p\u00f3\u017aniejszy pierwowz\u00f3r postaci Hansa Klossa z polskiego serialu \u201eStawka wi\u0119ksza ni\u017c \u017cycie\u201d.<\/p>\n I w\u0142a\u015bnie Jona Gruber \u2013 ten wy\u015bmienity, utalentowany cz\u0142owiek podsyci\u0142 m\u00f3j zapa\u0142 do j\u0119zyk\u00f3w. Ponadto mia\u0142em doskona\u0142ych nauczycieli filolog\u00f3w i nie mniej utalentowanych pedagog\u00f3w z nauk \u015bcis\u0142ych.<\/p>\n – A hiszpa\u0144ski – sk\u0105d ta pasja?<\/em><\/strong><\/p>\n – Przypomn\u0119, \u017ce m\u0142odo\u015b\u0107 swoj\u0105 sp\u0119dza\u0142em, \u017ce tak powiem, pomi\u0119dzy Kijowem a Kiczejewe, gdzie m\u00f3j ojciec po wojnie leczy\u0142 si\u0119 a p\u00f3\u017aniej pracowa\u0142 w szpitalu. I los tak chcia\u0142, \u017ce w tym to Kiczejewe nieopodal naszego miejsca zamieszkania cz\u0119sto wynajmowa\u0142a dom letniskowy rodzina Olewskich. Lew Olewski by\u0142 moim pierwszym wyk\u0142adowc\u0105 hiszpa\u0144skiego.<\/p>\n – Nazwisko s\u0142owia\u0144skie?<\/em><\/strong><\/p>\n – Tak, ale tu zn\u00f3w ciekawy ko\u0142owr\u00f3t \u017cycia. Ot\u00f3\u017c, kiedy wybuch\u0142a I wojna \u015bwiatowa Olewscy postanowili emigrowa\u0107 do Stan\u00f3w, ale tak si\u0119 sta\u0142o, \u017ce statek dop\u0142yn\u0105\u0142 tylko do Meksyku, gdzie wysadzono wszystkich pasa\u017cer\u00f3w. Nie maj\u0105c tu \u017cadnych znajomo\u015bci okazali si\u0119 zdani na \u0142ask\u0119 losu. Ojciec mego p\u00f3\u017aniejszego wyk\u0142adowcy, kt\u00f3ry m. in. w Kijowie by\u0142 g\u0142\u00f3wnym ksi\u0119gowym w operze, znalaz\u0142 z czasem zatrudnienie. Z pocz\u0105tku pracowa\u0142 przy rosyjskiej ekspedycji geologicznej, a potem od 1924 roku w utworzonej tu radzieckiej ambasadzie. Jego szefowa Aleksandra Ko\u0142\u0142\u0105taj tak pon\u0119tnie opisywa\u0142a mu now\u0105 radzieck\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107, \u017ce w latach trzydziestych rodzina zdecydowa\u0142a si\u0119 na powr\u00f3t z emigracji.<\/p>\n – Tak, Ko\u0142\u0142\u0105taj, ta wyznawczyni koncepcji wolnej mi\u0142o\u015bci, potrafi\u0142a przekona\u0107 niejednego m\u0119\u017cczyzn\u0119\u2026 Ale jak u\u0142o\u017cy\u0142y si\u0119 losy tej rodziny w kraju rad?<\/em><\/strong><\/p>\n – Ot\u00f3\u017c, chocia\u017c m\u00f3j przysz\u0142y nauczyciel nie otrzyma\u0142 w Meksyku klasycznego wykszta\u0142cenia (nie m\u00f3g\u0142 sobie na to pozwoli\u0107), lecz za to doskonale opanowa\u0142 j\u0119zyk potoczny. M\u0142ody, przystojny, utalentowany artystycznie i pe\u0142en wigoru (gra\u0142 na wszystkich gitarach Ameryki \u0141aci\u0144skiej, kt\u00f3rych mia\u0142 zreszt\u0105 w domu ogromn\u0105 kolekcj\u0119), stepowa\u0142, wytupywa\u0142 czeczotk\u0119 (Tap-Dance), kr\u00f3cej cieszy\u0142 si\u0119 w Kijowie niema\u0142ym uznaniem. W swoim gronie nazywano go \u201eLiowka Meksykaniec\u201d. Z czasem zagra\u0142 nawet kilka r\u00f3l w filmach, w tym z L. Gurczenko.<\/p>\n Opowiedzia\u0142 mi kiedy\u015b o znamiennym zdarzeniu. Ot\u00f3\u017c pewnej soboty, pod wiecz\u00f3r kto\u015b za\u0142omota\u0142 do drzwi jego (te\u017c kolektywnego) mieszkania. Otworzy\u0142 ojciec. Na progu stali \u201eczeki\u015bci\u201d.<\/p>\n – Kto tu Olewski \u2013 pad\u0142o pytanie.<\/p>\n – Ja – odpowiedzia\u0142 ojciec.<\/p>\n – Nie, nam potrzebny jest m\u0142ody Olewski \u2013 zabrzmia\u0142o kategorycznie i po chwili, nie m\u00f3wi\u0105c ani s\u0142owa, wyprowadzili m\u0142odzie\u0144ca i powie\u017ali (jak si\u0119 potem okaza\u0142o) do klubu \u201eczekist\u00f3w\u201d, gdzie ca\u0142\u0105 noc ta\u0144cem i \u015bpiewem musia\u0142 uprzyjemnia\u0107 im ich okazjonaln\u0105 imprez\u0119. Nad ranem odwie\u017ali go nawet z powrotem do przera\u017conych incydentem rodzic\u00f3w. I tak powtarza\u0142o si\u0119 potem w ka\u017cd\u0105 sobot\u0119.<\/p>\n – Tak, to by\u0142y \u201eweso\u0142e\u201d lata. Ale wr\u00f3\u0107my do w\u0105tku biograficznego.<\/em><\/strong><\/p>\n – W 1991 roku, po proklamowaniu niepodleg\u0142o\u015bci, powstawa\u0142y pierwsze ukrai\u0144skie ambasady za granic\u0105 i w 1994 zaproszono mnie do udzia\u0142u w grupie, kt\u00f3rej misj\u0105 by\u0142o stworzenie ambasady Ukrainy na Kubie. Tam, jako II sekretarz zajmowa\u0142em si\u0119 kwestiami kultury, prasy i informacji. Po odpracowaniu kadencji polecono mnie dla dalszej pracy w MSZ w strukturze zajmuj\u0105cej si\u0119 kontaktami kulturalnymi. Stamt\u0105d pojecha\u0142em do Mi\u0144ska, gdzie ponad pi\u0119\u0107 lat pe\u0142ni\u0142em funkcj\u0119 dyrektora Departamentu Wsp\u00f3\u0142pracy Humanitarnej Komitetu Wykonawczego WNP.<\/p>\n W po\u0142owie 2005 roku poprosi\u0142em o odwo\u0142anie mnie z misji, gdy\u017c w\u00f3wczas coraz wyra\u017aniej w ramach WNP dawa\u0142a o sobie zna\u0107 nowa tendencja Federacji Rosyjskiej do blokowania wsp\u00f3\u0142pracy gospodarczej kosztem wsp\u00f3\u0142pracy wojskowo-politycznej z odpowiedni\u0105 dominacj\u0105 Rosji. Humanitarna wsp\u00f3\u0142praca, w ich rozumieniu, sprowadza\u0142a si\u0119 do rozszerzenia area\u0142u u\u017cycia j\u0119zyka rosyjskiego. I tak np. wszystkie posiedzenia 12 kraj\u00f3w WNP prowadzone by\u0142y tylko w j\u0119zyku rosyjskim. O planowym wdra\u017caniu do \u015bwiadomo\u015bci og\u00f3\u0142u takiego rodzaju relacji pisa\u0142em w czasopi\u015bmie \u201e\u041a\u0438\u0457\u0432\u201d w artykule \u201ePu\u0142apka dla Ukrainy\u201d opartym na otwartej informacji rosyjskiej. Wtedy r\u00f3wnie\u017c promowano aktywnie koncepcj\u0119 jednolitej przestrzeni humanitarnej, kt\u00f3r\u0105 zmuszony bym by\u0142 realizowa\u0107, na co nie pozwala\u0142o mi moje sumienie.<\/p>\n – A jaki by\u0142 tw\u00f3j udzia\u0142 w literackich strukturach organizacyjnych?<\/em><\/strong><\/p>\n – W roku 1997 wst\u0105pi\u0142em do Zwi\u0105zku Pisarzy Ukrainy. Wcze\u015bniej by\u0142em cz\u0142onkiem Komitetu Zawodowego Literat\u00f3w Kijowa. W organizacji tej byli r\u00f3\u017cni ludzie, a jej status kwalifikowa\u0142 cz\u0142onk\u00f3w jako ludzi pracy tw\u00f3rczej, co pozwala\u0142o unikn\u0105\u0107 inkryminowaniu im bumelanctwa (prze\u015bladowanego w\u00f3wczas).<\/p>\n Pracuj\u0105c w strukturach Zwi\u0105zku Pisarzy uda\u0142o mi si\u0119 znacznie rozbudowa\u0107 powi\u0105zania tw\u00f3rc\u00f3w ukrai\u0144skich z podobnymi organizacjami w wielu krajach \u015bwiata.<\/p>\n – Czy mo\u017cna uwa\u017ca\u0107, jak twierdz\u0105 niekt\u00f3rzy, \u017ce z chwil\u0105 odej\u015bcia Paw\u0142a Zahrebelnego ukrai\u0144ski Olimp literacki zosta\u0142 definitywnie przerzedzony?<\/em><\/strong><\/p>\n – Nic podobnego, opr\u00f3cz Dmytra Paw\u0142yczki, Liny Kostenko mamy jeszcze kilku koryfeuszy, chocia\u017cby – Jurij Szczerbak. By\u0142 ambasadorem w czterech krajach i trudno wymieni\u0107 mi kogo\u015b, kto prze\u015bcign\u0105\u0142by go w profesjonalizmie na niwie dyplomacji, chocia\u017c z wykszta\u0142cenia jest medykiem. Lecz, co wa\u017cne, r\u00f3wnolegle to wy\u015bmienity publicysta, dramaturg, prozaik, poeta i t\u0142umacz.<\/p>\n Ponadto, uwa\u017cam, i\u017c renom\u0119 konkretnej literatury nie mo\u017cna ocenia\u0107 liczb\u0105 jej tw\u00f3rc\u00f3w, jak uczyni\u0142 to kiedy\u015b Szo\u0142ochow, kt\u00f3ry w wyst\u0105pieniu na jednym ze zjazd\u00f3w radzieckich pisarzy o\u015bwiadczy\u0142 triumfalnie: \u201eOsi\u0105gn\u0119li\u015bmy, towarzysze, niezwyk\u0142y post\u0119p \u2013 w tulskim zrzeszeniu pisarzy mamy dzi\u015b o\u015bmiu cz\u0142onk\u00f3w, a przecie\u017c przed rewolucj\u0105 by\u0142 tam zaledwie jeden pisarz \u2013 Lew To\u0142stoj\u201d.<\/p>\n – A gdyby Ci\u0119 zapytano, to kogo widzia\u0142by\u015b na stanowisku prezesa Zwi\u0105zku Pisarzy Ukrainy?<\/em><\/strong><\/p>\n – Nie odpowiem personalnie, ale wybiera\u0142bym z pokolenia czterdziestolatk\u00f3w, \u017ceby mieli perspektyw\u0119. Oni nie s\u0105 wymazani w skostnia\u0142ej ideologii i nie skr\u0119powani jak\u0105kolwiek parti\u0105,\u00a0 a maj\u0105 ju\u017c pewien status jako literaci. My\u015bl\u0119, \u017ce to powinien by\u0107 pisarz, kt\u00f3rego szanuj\u0105 inni i kt\u00f3ry szanuje innych.<\/p>\n – A co s\u0105dzisz o tych tw\u00f3rcach, kt\u00f3rzy gloryfikowali kiedy\u015b Stalina i parti\u0119?<\/em><\/strong><\/p>\n – Ja nie jestem antykomunist\u0105, bo nigdy nie by\u0142em komunist\u0105. Nie nale\u017ca\u0142em do komunistycznej partii i nie mam potrzeby za co\u015b takiego si\u0119 usprawiedliwia\u0107. Nigdy jednak nie wytykam poetom napisanych kiedy\u015b wierszy o Leninie i partii. Zawsze daj\u0119 tw\u00f3rcy szans\u0119 na ewolucj\u0119. Podobnie my\u015bl\u0119 o przyznanych im sowieckich nagrodach.<\/p>\n – A jakimi wyr\u00f3\u017cnienia i nagrodami zaszczycono Ciebie?<\/em><\/strong><\/p>\n \u00a0<\/em><\/strong>– W roku 2002 za poezj\u0119 przyznano mi nagrod\u0119 literack\u0105 ukrai\u0144skiej emigracji im. Iwana Koszeliwca, za\u015b w 2006 Literack\u0105 Nagrod\u0119 im. Maksyma Rylskiego za zbi\u00f3r t\u0142umacze\u0144 poet\u00f3w Hiszpanii (15 poet\u00f3w) i Ameryki \u0141aci\u0144skiej (18 poet\u00f3w).<\/p>\n – I zmie\u0144my temat. A jak poznali\u015bcie si\u0119 z Olen\u0105.<\/em><\/strong><\/p>\n – Oho! W dniu urodzin Juszczenki, 23 lutego 1978. Mnie jako t\u0142umacza wojskowego corocznie werbowano na \u00a0kursy doskonalenia j\u0119zykowego. Jako \u017ce by\u0142o to \u015bwi\u0119to Armii Radzieckiej oficerowie wspania\u0142omy\u015blnie zwolnili nas wcze\u015bniej z zaj\u0119\u0107.<\/p>\n W tym czasie w czasopi\u015bmie \u201e\u0412\u0441\u0435\u0441\u0432\u0456\u0442\u201d wysz\u0142a ju\u017c druga cz\u0119\u015b\u0107 mego t\u0142umaczenia powie\u015bci Garc\u00edi M\u00e1rqueza \u201eJesie\u0144 patriarchy\u201d i maj\u0105c w kieszeni do\u015b\u0107 poka\u017ane honorarium wpad\u0142em na dobr\u0105 kaw\u0119 do kawiarni \u201eDieta\u201d na Chreszczatyku.<\/p>\n – Domy\u015blam si\u0119 Oleno, \u017ce i ty skusi\u0142a\u015b si\u0119 w ten wiecz\u00f3r na kaw\u0119. Prawda?<\/em><\/strong><\/p>\n – Ja pracowa\u0142am w\u00f3wczas w Muzeum Architektury i Sztuki Narodowej.\u00a0 Kto by pomy\u015bla\u0142, \u017ce ten przypadkowy znajomy z kawiarni \u201eDieta\u201d stanie si\u0119 moim idealnym towarzyszem \u017cycia.<\/p>\n – A sk\u0105d zami\u0142owanie Polsk\u0105?<\/em><\/strong><\/p>\n – Z pocz\u0105tku z zapa\u0142em czytywa\u0142am \u201eKobiet\u0119 i \u017cycie\u201d, \u201eSzpilki\u201d i inne polskie czasopisma, kt\u00f3re wyra\u017anie wygrywa\u0142y w por\u00f3wnaniu z \u201edr\u0119tw\u0105 mow\u0105\u201d naszej prasy. W telewizji rekordy ogl\u0105dalno\u015bci bi\u0142 \u201eKabaret 13 krzese\u0142\u201d w du\u017cej mierze oparty na satyrze polskiej. W niezwykle popularnej w te czasy ksi\u0119garni \u201eDru\u017cba\u201d kupowa\u0142am polskie ksi\u0105\u017cki oraz cz\u0119sto niedost\u0119pne u nas t\u0142umaczenia\u00a0 literatury \u015bwiatowej. Naturalnie, \u017ce chcia\u0142am nie tylko czyta\u0107, lecz i rozmawia\u0107 po polsku. I w tym pom\u00f3g\u0142 mi m\u00f3j pierwszy nauczyciel polskiego, wspania\u0142y lingwista Borys Szewczenko.<\/p>\n – A to niespodzianka! To przecie\u017c za\u0142o\u017cyciel naszego pisma!<\/em><\/strong><\/p>\n – I zdolny pedagog!<\/p>\n \u00a0–\u00a0 Dzi\u015b rozmawiasz nie tylko po polsku, ale i po hiszpa\u0144sku.<\/em><\/strong><\/p>\n – Tak, podobno trudno opanowa\u0107 pierwsze pi\u0119\u0107 j\u0119zyk\u00f3w, a potem ju\u017c \u201ez g\u00f3rki\u201d.<\/p>\n – Mo\u017ce par\u0119 s\u0142\u00f3w o swoim dorobku translatorskim?<\/em><\/strong><\/p>\n – Z polskiego t\u0142umacz\u0119 od dawien dawna i przede wszystkim sztuki teatralne. W\u015br\u00f3d nich\u00a0 dramat Karola Wojty\u0142y \u00a0\u201ePromieniowanie ojcostwa\u201d \u2013 wspania\u0142a sztuka, kt\u00f3r\u0105 przybli\u017cyli kijowianom r\u00f3wnie wspaniali aktorzy \u0141arysa Kadyrowa i Serhij D\u017cigurda. Przek\u0142ada\u0142am S\u0142awomira Mro\u017cka, Tadeusza R\u00f3\u017cewicza,\u00a0 Krzysztofa Choi\u0144skiego, Ryszarda Marka Gro\u0144skiego. Szczeg\u00f3lne miejsce zajmuje te\u017c powie\u015b\u0107 Zbigniewa Domino po\u015bwi\u0119cona tematyce zes\u0142a\u0144czej \u201eCzas kuku\u0142czych gniazd\u201d(przet\u0142umaczona, ale jeszcze nie wydana). Teraz on mi przys\u0142a\u0142 powie\u015bci \u201eTajga\u201d i \u201eTamtego lata w Kajenie\u201d.<\/p>\n \u00a0Niedawno ukaza\u0142 si\u0119 m\u00f3j przek\u0142ad zbioru opowiada\u0144 pt. \u201eLudzki g\u0142os konia\u201d Zbigniewa Fronczka. Wkr\u00f3tce uka\u017ce si\u0119 ksi\u0105\u017cka Wojciecha Pestki.<\/p>\n Publikujemy te\u017c krytyczne materia\u0142y w czasopismach. Ostatnia nasza publikacja ukaza\u0142a si\u0119 w Izraelu. Prosz\u0119 sobie wyobrazi\u0107, i\u017c dzia\u0142a tam Asocjacja Pisarzy, do kt\u00f3rej wchodzi 13 asocjacji j\u0119zykowych, w tym Zwi\u0105zek Ukrai\u0144skich Pisarzy Izraela, kt\u00f3ry wydaje pismo \u201e\u0421\u043e\u0431\u043e\u0440\u043d\u0456\u0441\u0442\u044c\u201d. W\u00a0 jego numerze Olena Katajewa rozwa\u017ca o \u201eUkrai\u0144skich motywach w tw\u00f3rczo\u015bci \u0141obodowskiego\u201d a Serhij Borszczewskyj opublikowa\u0142 przek\u0142ady kilku jego wierszy.<\/p>\n – Wasze nazwiska mo\u017cna spotka\u0107 na listach uczestnik\u00f3w przer\u00f3\u017cnych konferencji, seminari\u00f3w, sympozj\u00f3w, spotka\u0144 literackich przeprowadzanych na Ukrainie i w Polsce. Bohaterem wielu z nich jest tw\u00f3rca, kt\u00f3rego \u017cyciorys powi\u0105zany jest z Polsk\u0105, Ukrain\u0105 i Hiszpani\u0105 \u2013 J\u00f3zef \u0141obodowski. <\/em><\/strong><\/p>\n S.B<\/strong>.<\/strong>– Tak, na przyk\u0142ad, jesieni\u0105 ubieg\u0142ego roku na mi\u0119dzynarodowej konferencji literaturoznawczej we Lwowie (Hiszpania-Polska-Ukraina) zapozna\u0142em si\u0119 z prezesem Polskiego <\/em>Stowarzyszenia Hispanist\u00f3w <\/em>Beat\u0105 Baczy\u0144sk\u0105. Tematem mojego wyst\u0105pienia by\u0142y w\u0142a\u015bnie madryckie spotkania J\u00f3zefa \u0141obodowskiego i Leonida Po\u0142tawy.<\/p>\n To niezwykle ciekawe relacje. \u0141obodowski, kt\u00f3ry dzieci\u0144stwo sp\u0119dzi\u0142 na Kubaniu i a\u017c pi\u0119\u0107dziesi\u0105t lat prze\u017cy\u0142 w Hiszpanii. A trzeba pami\u0119ta\u0107, i\u017c Hiszpania by\u0142a jedynym krajem europejskim, kt\u00f3ry nie by\u0142 w zmowie z blokiem sowieckim. Nie mia\u0142a stosunk\u00f3w dyplomatycznych z ZSRR i \u201eRadio Madryt\u201d nadawa\u0142o audycje w j\u0119zykach obcych(nawet po chi\u0144sku}. \u0141obodowski pracowa\u0142 w\u0142a\u015bnie w polskiej redakcji tego radia. A w s\u0105siedniej redakcji \u2013 ukrai\u0144skiej, kt\u00f3ra, co prawda funkcjonowa\u0142a nied\u0142ugo z przyczyn intryg redakcji rosyjskiej, pracowa\u0142 Leonid Po\u0142tawa. A teraz popatrzmy: \u0141obodowski \u2013 polski poeta, kt\u00f3ry przypuszcza, \u017ce jego r\u00f3d wywodzi si\u0119 z Ukrainy (od atamana \u0141obody) i Leonid Po\u0142tawa (nazwisko w\u0142a\u015bciwe Parchomowicz) wnuk Adama, prawdopodobnie wywodz\u0105cy si\u0119 z rodziny polskiej (siostra ojca: Jadwiga, mama: Solianik, Ukrainka) spotkali si\u0119 w Madrycie i przek\u0142adali siebie nawzajem.<\/p>\n Bezsprzecznie przy ca\u0142ym bogactwie poezji polskiej XX wieku J\u00f3zef \u0141obodowski jest jednym z najwspanialszych jej przedstawicielem. Jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107, jednocz\u0105c\u0105 nasze dwa narody doskonale znali, lubili i t\u0142umaczyli ukrai\u0144scy emigranci (Gordy\u0144ski, Jar S\u0142awutycz). Na Ukrainie jest to nadal posta\u0107 niedoceniona, podobnie zreszt\u0105 jak L. Po\u0142tawa. Jedynie we Lwowie wydano ksi\u0105\u017ck\u0119 pt. \u201ePie\u015b\u0144 o Ukrainie\u201d z jego wierszami po polsku i ukrai\u0144sku.<\/p>\n A przecie\u017c jego \u015bwiatopogl\u0105d by\u0142by dzi\u015b bardzo przydatny. Jego losy powi\u0105zane s\u0105 z Ma\u0142aniukom – tw\u00f3rc\u0105 o otwarcie antyimperialistycznych zapatrywaniach. To cz\u0142owiek, kt\u00f3ry kategorycznie zerwa\u0142 z komunistami w wyniku dw\u00f3ch wydarze\u0144: samob\u00f3jstwa Majakowskiego i Chwiliowoho oraz Wielkiego G\u0142odu na Ukrainie. By\u0142 tw\u00f3rc\u0105 ambitnym i dodam, \u017ce \u017cycie literackie Lublina na prze\u0142omie lat dwudziestych i trzydziestych rozwija\u0142o si\u0119 pod znakiem dw\u00f3ch postaci – Czechowicza i \u0141obodowskiego.<\/p>\n – A co dzi\u015b wiedz\u0105 o nim Polacy? <\/em><\/strong><\/p>\n – W Polsce m\u00f3wi\u0105 o nim wi\u0119cej. W 2009 roku byli\u015bmy z Olen\u0105 w Lublinie na powa\u017cnej konferencji po\u015bwi\u0119conej \u0141obodowskiemu. Nadmieni\u0119, \u017ce ostatnio w\u0142a\u015bnie Lublin pretenduje do tytu\u0142u \u201eEuropejskiej Stolicy Kultury 2016\u201d, w zwi\u0105zku z czym lwowskie wydawnictwo \u201eKalwaria\u201d, posiadaj\u0105ce dobre kontakty z wydawcami Lublina, zaproponowa\u0142o interesuj\u0105cy projekt dotycz\u0105cy kultur pogranicznych.<\/p>\n W ramach tego projektu my z Olen\u0105 zaproponowali\u015bmy dwutomowe, dwuj\u0119zyczne wydanie dzie\u0142 J\u00f3zefa \u0141obodowskiego. Pierwszy tom zawiera\u0142by pe\u0142nowarto\u015bciowy zbi\u00f3r wierszy poety.<\/p>\n – Dlaczego pe\u0142nowarto\u015bciowy?<\/em><\/strong><\/p>\n \u00a0<\/em><\/strong>– Ot\u00f3\u017c we Lwowie wydano oko\u0142o dwudziestu jego wierszy po\u015bwi\u0119conych \u00a0Ukrainie. Rozumiem – to by\u0142 pierwszy, cho\u0107 okazjonalny, ale doskona\u0142y krok dla jego popularyzacji, ale uwa\u017cam, \u017ce nale\u017cy go przedstawi\u0107 bardziej wszechstronnie, poprzez wszystkie jego ksi\u0105\u017cki, a ma on w swoim dorobku oko\u0142o 15 tom\u00f3w wierszy.<\/p>\n – A drugi tom?<\/em><\/strong><\/p>\n – Ten widzi nam si\u0119 jako zbi\u00f3r jego t\u0142umacze\u0144 ukrai\u0144skiej poezji, gdy\u017c t\u0142umaczy\u0142 on i Szewczenk\u0119 i \u0141esi\u0119 Ukraink\u0119 i neoklasyk\u00f3w i wielu poet\u00f3w emigracyjnych w tym Ma\u0142aniuka, a jednymi z ostatnich byli Wasyl Stus i Wasyl Symonenko.<\/p>\n Co prawda dla stworzenia tego tomu tu na Ukrainie materia\u0142\u00f3w mamy zbyt ma\u0142o i tu trzeba by\u0142oby dobrze popracowa\u0107 w polskich archiwach. Potrzebny jest kto\u015b po drugiej stronie granicy. A zatem zapraszamy do wsp\u00f3\u0142pracy.<\/p>\n – Wierz\u0119, \u017ce ten kto\u015b si\u0119 na pewno odezwie i \u017cycz\u0119 Pa\u0144stwu ostrego pi\u00f3ra i u\u015bmiechu fortuny.<\/em><\/strong><\/p>\n Stanis\u0142aw PANTELUK <\/strong><\/p>\n Spod pi\u00f3ra Serhija Borszczewskiego opr\u00f3cz sonet\u00f3w i innych kunsztownych kompozycji klasycznych wysz\u0142o wiele wspania\u0142ych epigramat\u00f3w, aforyzm\u00f3w i fraszek. Oto kilka z nich:<\/em><\/p>\n \u0415\u043f\u0456\u0433\u0440\u0430\u043c\u0430 \u043f\u0440\u043e \u0442\u0435\u0430\u0442\u0440<\/em><\/strong><\/p>\n \u041c\u0438\u043d\u0430\u044e\u0442\u044c \u0440\u043e\u043a\u0438 \u0437\u0430 \u0440\u043e\u043a\u0430\u043c\u0438, \u0415\u043f\u0456\u0433\u0440\u0430\u043c\u0430 \u043f\u0440\u043e \u0434\u0432\u043e\u043c\u043e\u0432\u043d\u0456\u0441\u0442\u044c<\/strong><\/p>\n \u0422\u0456, \u0445\u0442\u043e \u043a\u043b\u0435\u043f\u0430\u044e\u0442\u044c \u043d\u0430\u043c \u0437\u0430\u043a\u043e\u0432\u0438, \u0415\u043f\u0456\u0433\u0440\u0430\u043c\u0430 \u043f\u0440\u043e \u043f\u0430\u0440\u043b\u0430\u043c\u0435\u043d\u0442\u0441\u044c\u043a\u0456 \u0434\u0435\u0431\u0430\u0442\u0438<\/strong><\/p>\n \u0423 \u0431\u0430\u043d\u0446\u0456, \u0434\u0435 \u043f\u043e\u0432\u043d\u043e \u0441\u043f\u0440\u0443\u0442\u0456\u0432, Okaza\u0142e tomy, ksi\u0105\u017cki, s\u0142owniki, albumy i czasopisma przepe\u0142niaj\u0105 wn\u0119trze kijowskiego mieszkania Oleny Katajewej i Serhija Borszczewskiego – literat\u00f3w, kt\u00f3rych tw\u00f3rczo\u015b\u0107 od lat obraca si\u0119 w…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1855,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[32],"tags":[],"class_list":["post-1854","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-archiwum-2011"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t
\u0410 \u0442\u0443\u0442 \u043c\u043e\u0432 \u0437\u0430\u0432\u043c\u0435\u0440 \u043a\u0430\u043b\u0435\u043d\u0434\u0430\u0440.
\u0422\u0435\u0430\u0442\u0440 \u0443\u043a\u0440\u0430\u0457\u043d\u0441\u044c\u043a\u043e\u0457 \u0434\u0440\u0430\u043c\u0438,
\u0422\u0435\u0430\u0442\u0440 \u0456\u0441\u0442\u043e\u0440\u0438\u0447\u043d\u043e\u0457 \u0434\u0440\u0430\u043c\u0438
\u041d\u0435 \u0437\u043c\u0456\u043d\u044e\u0454 \u0440\u0435\u043f\u0435\u0440\u0442\u0443\u0430\u0440.
\u041f\u0440\u0435\u043c\u2019\u0454\u0440\u0430 \u0442\u0443\u0442 \u0433\u043e\u0441\u0442\u044f \u043d\u0435 \u0447\u0430\u0441\u0442\u0430
\u0406 \u043a\u043e\u0436\u0435\u043d \u0434\u043e \u0432\u0441\u044c\u043e\u0433\u043e \u0432\u0436\u0435 \u0437\u0432\u0438\u043a,
\u0421\u044c\u043e\u0433\u043e\u0434\u043d\u0456 \u00ab\u0423\u043a\u0440\u0430\u0434\u0435\u043d\u0435 \u0449\u0430\u0441\u0442\u044f\u00bb
\u0406 \u0437\u0430\u0432\u0442\u0440\u0430 \u00ab\u0423\u043a\u0440\u0430\u0434\u0435\u043d\u0435 \u0449\u0430\u0441\u0442\u044f\u00bb,
\u0419 \u0437\u0430\u0432\u0436\u0434\u0438 \u00ab\u041c\u043e\u0441\u043a\u0430\u043b\u044c \u0447\u0430\u0440\u0456\u0432\u043d\u0438\u043a\u00bb.<\/p>\n
\u041f\u043b\u0435\u043a\u0430\u044e\u0442\u044c \u0445\u0438\u0436\u0443 \u0434\u0443\u043c\u043a\u0443 \u0437\u0434\u0430\u0432\u043d\u0430:
\u0410\u0431\u0438 \u0443 \u043d\u0430\u0441 \u0431\u0443\u043b\u043e \u0434\u0432\u0456 \u043c\u043e\u0432\u0438 \u2013
\u0414\u0435\u0440\u0436\u0430\u0432\u043d\u0430 \u0442\u0430 \u0441\u0430\u043c\u043e\u0434\u0435\u0440\u0436\u0430\u0432\u043d\u0430.<\/p>\n
\u0406\u0434\u0435 \u0432\u0456\u0439\u043d\u0430 \u043a\u043e\u043c\u043f\u0440\u043e\u043c\u0430\u0442\u0456\u0432
\u041c\u0456\u0436 \u043f\u0430\u0440\u0442\u0456\u0454\u044e \u043c\u0430\u043d\u043a\u0443\u0440\u0442\u0456\u0432
\u0422\u0430 \u043f\u0430\u0440\u0442\u0456\u0454\u044e \u043c\u0443\u0442\u0430\u043d\u0442\u0456\u0432<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"