{"id":1902,"date":"2015-05-30T18:44:21","date_gmt":"2015-05-30T15:44:21","guid":{"rendered":"https:\/\/dk.com.ua\/upamietnienie-bohaterow-powstania\/"},"modified":"2024-12-10T17:07:00","modified_gmt":"2024-12-10T15:07:00","slug":"upamietnienie-bohaterow-powstania","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dk.com.ua\/home\/upamietnienie-bohaterow-powstania\/","title":{"rendered":"UPAMI\u0118TNIENIE BOHATER\u00d3W POWSTANIA"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>
Uroczysto\u015bci rozpocz\u0119to od z\u0142o\u017cenia kwiat\u00f3w i znicze pod \u015acian\u0105 Strace\u0144 cytadeli <\/strong><\/p>\n

22 stycznia w Polsce odznaczano 152. rocznic\u0119 wydania przez Tymczasowy Rz\u0105d w Warszawie Manifestu o pocz\u0105tku Insurekcji, skierowanej przeciwko w\u0142adzy carskiej, kt\u00f3ra wpisa\u0142a si\u0119 do historii jako Powstanie Styczniowe.<\/p>\n

Powstanie to b\u0119d\u0105c aktem odrzucenia rosyjskiej niewoli, ujawni\u0142o tak\u017ce umiej\u0119tno\u015b\u0107 budowy organizacji cywilnej i wojskowej, kt\u00f3ra mimo mia\u017cd\u017c\u0105cej przewagi si\u0142 armii rosyjskiego zaborcy dzia\u0142a\u0142a prawie dwa lata, kieruj\u0105c wysi\u0142kiem zbrojnym i oporem.<\/p>\n

Historycy obliczaj\u0105, \u017ce w czasie powstania dosz\u0142o do oko\u0142o 1200 potyczek. Przez szeregi powsta\u0144cze przesz\u0142o oko\u0142o 350 tysi\u0119cy os\u00f3b i byli to ludzie o r\u00f3\u017cnych j\u0119zykach, kulturach i religiach, kt\u00f3rzy wsp\u00f3lnie wyst\u0105pili w walce o wolno\u015b\u0107. Najwi\u0119cej uczestnik\u00f3w by\u0142o z Kr\u00f3lestwa Polskiego, lecz powstanie obj\u0119\u0142o swym zasi\u0119giem tak\u017ce Litw\u0119, Bia\u0142oru\u015b oraz cz\u0119\u015b\u0107 Ukrainy.<\/p>\n

Po st\u0142umieniu powstania rz\u0105d carski stopniowo likwidowa\u0142 resztki autonomii Kr\u00f3lestwa Polskiego, kt\u00f3rego nawet nazw\u0119 zmieniono na Kraj Nadwi\u015bla\u0144ski.<\/p>\n

Represje dotkn\u0119\u0142y ca\u0142ego spo\u0142ecze\u0144stwa. Za udzia\u0142 w powstaniu na Ukrainie do carskich wi\u0119zie\u0144 trafi\u0142o oko\u0142o trzech tysi\u0119cy os\u00f3b.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Najwi\u0119kszym z takich wi\u0119zie\u0144 sta\u0142a si\u0119 kijowska cytadela, a dok\u0142adniej cz\u0119\u015b\u0107 jej labirynt\u00f3w fortyfikacyjnych zwana Sko\u015bn\u0105 Kaponier\u0105. Og\u00f3\u0142em wi\u0119ziono tu ponad 1200 aresztowanych. Pi\u0119ciu z przyw\u00f3dc\u00f3w powstania: Adama Dru\u017cbickiego, P\u0142atona Krzy\u017canowskiego, W\u0142adys\u0142awa Tadeusza Rakowskiego, Romualda Olsza\u0144skiego oraz Adama Zieli\u0144skiego rozstrzelano na jednym z dziedzi\u0144c\u00f3w fortecy, gdzie dzi\u015b przypomina o tym pami\u0105tkowa tablica. Los pozosta\u0142ych by\u0142 tragiczny – z twierdzy czeka\u0142 ich ciernisty szlak na katorg\u0119 w wi\u0119kszo\u015bci do bezkresnych syberyjskich las\u00f3w.<\/p>\n

Od 1930 roku w wi\u0119ziennej cz\u0119\u015bci twierdzy – w Sko\u015bnej Kaponierze urz\u0105dzono muzeum. W nasze czasy to miejsce m\u0119cze\u0144stwa wi\u0119kszo\u015bci uczestnik\u00f3w tego zrywu niepodleg\u0142o\u015bciowego dokonanego na ziemi kijowskiej, cz\u0119\u015bciowo wo\u0142y\u0144skiej i podolskiej nieraz odwiedzaj\u0105 wysokiej rangi delegacje, sk\u0142adaj\u0105c wie\u0144ce i zapalaj\u0105c znicze pod \u015bcian\u0105 strace\u0144 i tablic\u0105 upami\u0119tniaj\u0105c\u0105 miejsce egzekucji powsta\u0144c\u00f3w.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Przemawia inicjator projektu prezes Fundacji \u201eWolno\u015b\u0107 i Demokracja\u201d Micha\u0142 Dworczyk<\/strong><\/p>\n

\u201eDwa lata temu na terenie naszego muzeum otworzyli\u015bmy wystaw\u0119 po\u015bwi\u0119con\u0105 Powstaniu Styczniowemu przygotowan\u0105 wsp\u00f3lnie z Fundacj\u0105 \u201eWolno\u015b\u0107 i Demokracja\u201d. I jak okaza\u0142o si\u0119 by\u0142 to pierwszy, ale bardzo udany krok w naszej wsp\u00f3\u0142pracy, kt\u00f3rego nast\u0119pstwem sta\u0142o si\u0119 rozszerzenie ekspozycji o tablice z nazwiskami 815 Polak\u00f3w, jak te\u017c Rusin\u00f3w-Ukrai\u0144c\u00f3w, jacy przeszli przez kazamaty Sko\u015bnej Kaponiery – opowiada zast\u0119pczyni dyrektora \u201eKijowskiej Cytadeli\u201d Oksana Nowikowa, tu\u017c przed rozpocz\u0119ciem ceremonii otwarcia nowego zespo\u0142u memoratywnego.<\/p>\n

W uroczystym ods\u0142oni\u0119ciu tablic, 2 lutego br. udzia\u0142 wzi\u0119li: ambasador RP na Ukrainie Henryk Litwin, przedstawiciele ambasady i konsulatu Gerard Pokruszy\u0144ski oraz Rafa\u0142 Wolski, dyrektor Departamentu Dziedzictwa Kulturowego Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego Jacek Miler, sekretarz Rady Ochrony Pami\u0119ci Walk i M\u0119cze\u0144stwa dr hab. Andrzej Kunert, prezes fundacji \u201eWolno\u015b\u0107 i Demokracja\u201d Micha\u0142 Dworczyk, cz\u0142onek Rady Fundacji Rafa\u0142 Dzi\u0119cio\u0142owski przewodnicz\u0105cy Ukrai\u0144skiego Instytutu Pami\u0119ci Narodowej Wo\u0142odymyr Wiatrowycz, cz\u0142onek zarz\u0105du Polsko-Ukrai\u0144skiej Izby Gospodarczej Ireneusz Derek, sekretarz Mi\u0119dzyresortowej Komisji ds. Upami\u0119tnienia Ofiar Wojny i Represji Politycznych przy Gabinecie Ministr\u00f3w Ukrainy \u015awiatos\u0142aw Szeremeta, dyrektor Olena Juszczenko i pracownicy muzeum historycznego cytadeli oraz przedstawiciele \u015brodowisk polskich Kijowa.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Nowo otwart\u0105 ekspozycj\u0119 zwiedza attach\u00e9 wojskowy<\/strong> przy Ambasadzie RP w Kijowie<\/strong> p\u0142k. Tomasz Trzci\u0144ski<\/strong><\/p>\n

\u00a0Do uczestnik\u00f3w uroczysto\u015bci, list skierowa\u0142a prof. Ma\u0142gorzata Omilanowska Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, w kt\u00f3rym czytamy takie s\u0142owa:<\/p>\n

\u201eOd pami\u0119tnego roku 1863 up\u0142yn\u0119\u0142o ponad 150 lat. Powstanie skierowane przeciw w\u0142adzy carskiej nie przynios\u0142o wprawdzie bezpo\u015bredniego efektu w postaci zrzucenia jarzma zaborcy, jednak przyzna\u0107 nale\u017cy, \u017ce by\u0142o wyrazistym etapem w utrwalaniu woli walki o wolno\u015b\u0107, kt\u00f3ra podsycana przetrwa\u0142a do roku 1914. Dzi\u015b pami\u0119tamy i oddajemy nale\u017cn\u0105 cze\u015b\u0107 nie tylko uczestnicz\u0105cym w Powstaniu Polakom, ale tak\u017ce przedstawicielom innych narodowo\u015bci, zamieszkuj\u0105cych ziemie dawnej Rzeczpospolitej.<\/p>\n

Dzi\u015b, w tym miejscu wspominamy ludzi i ich czyny, dzi\u0119ki kt\u00f3rym mo\u017cemy nasz\u0105 obecn\u0105 wolno\u015b\u0107 celebrowa\u0107.\u201d<\/p>\n

\"\"<\/a>
Moment z ceremonii otwarcia ekspozycji<\/strong><\/p>\n

Do historii relacji ukrai\u0144sko-polskich odwo\u0142a\u0142 si\u0119 w swoim wyst\u0105pieniu przewodnicz\u0105cy Ukrai\u0144skiego Instytutu Pami\u0119ci Narodowej Wo\u0142odymyr Wiatrowych.<\/p>\n

\u201eW historii Ukrai\u0144c\u00f3w i Polak\u00f3w \u2013 powiedzia\u0142 – jak zreszt\u0105 w historii wszystkich s\u0105siaduj\u0105cych narod\u00f3w, s\u0105 r\u00f3\u017cne stronice. S\u0105 stronice wsp\u00f3\u0142pracy, s\u0105 stronice wzajemnego zwalczania, s\u0105 stronice bohaterstwa, jak i tragedii, s\u0105 stronice, kt\u00f3re chcia\u0142oby si\u0119 pokazywa\u0107 jako przyk\u0142ad tego, jak powinny si\u0119 uk\u0142ada\u0107 stosunki mi\u0119dzy Ukrai\u0144cami i Polakami, lecz s\u0105 te\u017c takie, kt\u00f3re mog\u0105 nam przypomina\u0107 to, czego nie powinni\u015bmy nigdy powtarza\u0107 w przysz\u0142o\u015bci. Moim zdaniem Ukrai\u0144cy i Polacy doskonale rozumiej\u0105 si\u0119 wzajemnie i zapewne dlatego, i\u017c historia u\u0142o\u017cy\u0142a si\u0119 tak, \u017ce nasze narody by\u0142y zwyci\u0119\u017cone i przez d\u0142ugi czas nale\u017ca\u0142y do jednego z najsurowszych w historii \u015bwiata – imperium rosyjskiego.<\/p>\n

\"\"<\/a>
W ho\u0142dzie przed \u015acian\u0105 Strace\u0144 konsul generalny RP w Kijowie Rafa\u0142 Wolski i przedstawiciele spo\u0142eczno\u015bci polskiej Kijowa<\/strong><\/p>\n

\u00a0Na ceremonii otwarcia wyst\u0105pi\u0142 te\u017c g\u0142\u00f3wny inicjator przedsi\u0119wzi\u0119cia Prezes Fundacji \u201eWolno\u015b\u0107 i Demokracja\u201d Micha\u0142 Dworczyk, kt\u00f3ry m. in. powiedzia\u0142:<\/p>\n

\u201eZa ka\u017cdym projektem, realizowanym przez instytucje, stoj\u0105 konkretni ludzie, st\u0105d te\u017c chcia\u0142bym podzi\u0119kowa\u0107 tym osobom, kt\u00f3re w moim przekonaniu najbardziej przyczyni\u0142y si\u0119 do zrealizowania niniejszego projektu, a mianowicie wicedyrektor Cytadeli Kijowskiej Pani Nowikowej, Panu ministrowi Kunertowi, pani dyrektor Baranowskiej, Panu naczelnikowi Dancewiczowi z Rady Ochrony Pami\u0119ci Walk i M\u0119cze\u0144stwa; bez kt\u00f3rych ten projekt nie m\u00f3g\u0142by zosta\u0107 zrealizowany; Panu ambasadorowi Litwinowi, kt\u00f3ry zawsze wspiera takie projekty historyczne, ale r\u00f3wnie\u017c chcia\u0142bym podzi\u0119kowa\u0107 Panu Stefanowiczowi – prezesowi Zwi\u0105zku Polak\u00f3w na Ukrainie i Pani prezes Siwko z Federacji Organizacji Polskich na Ukrainie \u2013 przedstawicielom dw\u00f3ch polskich najwi\u0119kszych organizacji, bez kt\u00f3rych tego rodzaju przedsi\u0119wzi\u0119cia, po pierwsze mia\u0142yby nieco mniejszy sens, a po drugie, cz\u0119\u015b\u0107 z nich, w og\u00f3le nie by\u0142aby mo\u017cliwa do przeprowadzenia.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Autor dokumentalno-historycznego eseju o powstaniu styczniowym<\/strong> \u00bb\u0417\u0430 \u043d\u0430\u0448\u0443 \u0456 \u0432\u0430\u0448\u0443 \u0441\u0432\u043e\u0431\u043e\u0434\u0443\u00bb<\/strong> Dany\u0142o Ku\u0142yniak i wsp\u00f3\u0142autor wydania cz\u0142onek zarz\u0105du Polsko-Ukrai\u0144skiej Izby Gospodarczej Ireneusz Derek podczas zwiedzania cytadeli<\/strong><\/p>\n

Dzi\u0119kuj\u0119 wszystkim Pa\u0144stwu za to, \u017ce mo\u017cemy wsp\u00f3lnie realizowa\u0107 takie dzia\u0142ania, kt\u00f3re zbli\u017caj\u0105 Polak\u00f3w i Ukrai\u0144c\u00f3w i prowadz\u0105 do tego, \u017ceby\u015bmy g\u0142\u0119biej zrozumieli, i\u017c tylko wsp\u00f3\u0142praca naszych dw\u00f3ch wielkich narod\u00f3w pozwoli nam zagwarantowa\u0107 spok\u00f3j i bezpiecze\u0144stwo w tej cz\u0119\u015bci Europy\u201d<\/p>\n

\u201eUda\u0142o si\u0119 nam \u2013 m\u00f3wi jeden z pomys\u0142odawc\u00f3w i wykonawc\u00f3w idei cz\u0142onek Rady Fundacji WiD Rafa\u0142 Dzi\u0119cio\u0142owski – przy \u015bcis\u0142ej wsp\u00f3\u0142pracy z Rad\u0105 Ochrony Pami\u0119ci Walk i M\u0119cze\u0144stwa i kijowskimi naukowcami, zidentyfikowa\u0107 z imienia i nazwiska osiemset jedenastu Powsta\u0144c\u00f3w Styczniowych, wi\u0119\u017ani\u00f3w Kijowskiej Cytadeli. <\/strong><\/p>\n

\u00a0Od dzi\u015b znajduj\u0105 si\u0119 one na szesnastu pami\u0105tkowych tablicach umieszczone w jednym tuneli fortyfikacji Sko\u015bnej Kaponiery.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Ceremoni\u0119 otwarcia zespo\u0142u memoratywnego prowadzi z-ca dyrektora muzeum \u201eCytadela Kijowska\u201d Oksana Nowikowa (obok Rafa\u0142 Dzi\u0119cio\u0142owski)<\/strong><\/p>\n

Mamy kolejne plany, zwi\u0105zane z tym miejscem u\u015bwi\u0119conym krwi\u0105 Powsta\u0144c\u00f3w. Zwr\u00f3cili\u015bmy si\u0119 do dyrekcji muzeum z propozycj\u0105 zagospodarowanie jednej z sal pod ekspozycj\u0119 o Powstaniu Styczniowym. Zale\u017cy nam na tym, gdy\u017c naszym zdaniem jest to temat, kt\u00f3ry nie dzieli, a \u0142\u0105czy nasze narody, temat dotycz\u0105cy czas\u00f3w wsp\u00f3lnej walki Polak\u00f3w, Litwin\u00f3w i Rusin\u00f3w za wiar\u0119 i niepodleg\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n

Przypomn\u0119 jeszcze, \u017ce Rz\u0105d Narodowy w Powstaniu Styczniowym w my\u015bl has\u0142a \u201ewolni z wolnymi, r\u00f3wni z r\u00f3wnymi\u201d po raz pierwszy w historii do\u0142\u0105czy\u0142 do wsp\u00f3lnego herbu Polski i Litwy, przedstawiaj\u0105cego Or\u0142a Bia\u0142ego z\u0142\u0105czonego z Pogoni\u0105 Litewsk\u0105, herb Rusi \u2013 \u015bw. Micha\u0142a Archanio\u0142a\u201d.<\/p>\n

Upami\u0119tnienie powsta\u0144c\u00f3w styczniowych w Kijowskiej Cytadeli jest inicjatyw\u0105 Fundacji \u201eWolno\u015b\u0107 i Demokracja\u201d i zosta\u0142o sfinansowane z bud\u017cetu polskiej Rady Ochrony Pami\u0119ci Walk i M\u0119cze\u0144stwa.<\/p>\n

Stanis\u0142aw PANTELUK
<\/strong><\/p>\n

Napis na tablicyotwieraj\u0105cej ekspozycj\u0119, charakteryzuj\u0105cy Insurekcj\u0119:<\/strong><\/em><\/p>\n

POWSTANIE 1863 ROKU, ZNANE W HISTORII POLSKI JAKO POWSTANIE STYCZNIOWE, TO OSTATNIA PR\u00d3BA ODBUDOWY RZECZPOSPOLITEJ W JEJ PRZEDROZBIOROWYCH GRANICACH. WYBUCH POWSTANIA POPRZEDZONY BY\u0141 KILKULETNIM OKRESEM DEMONSTRACJI PATRIOTYCZNYCH
I PRACY ORGANIZACYJNEJ.
G\u0141\u00d3WNYMI INSPIRATORAMI POWSTANIA BYLI: PRZEDSTAWICIELE INTELIGENCI POLSKIEJ, M\u0141ODZIE\u017b STUDENCKA Z KIJOWA I WARSZAWY, ORAZ POCHODZ\u0104CY Z TEREN\u00d3W RZECZPOSPOLITEJ OFICEROWIE ARMII ROSYJSKIEJ.
STOSUNEK POWSTANIA DO UKRAINY, CZY – JAK WTEDY M\u00d3WIONO – RUSI, OKRE\u015aLONY ZOSTA\u0141 JESZCZE W 1861 ROKU PODCZAS PATRIOTYCZNEJ UROCZYSTO\u015aCI. ZEBRANI PRZEDSTAWICIELE \u201ePOLSKI, LITWY I RUSI\u201d POROZUMIELI SI\u0118 NA ZASADZIE R\u00d3WNOUPRAWNIENIA RUSI WOBEC POLSKI I LITWY, CZEGO SYMBOLEM BY\u0141O PRZYJ\u0118CIE DO POWSTA\u0143CZEGO GOD\u0141A KIJOWSKIEGO ARCHANIO\u0141A MICHA\u0141A.
POWSTANIE WYBUCH\u0141O W STYCZNIU. OBJ\u0118\u0141O ZNACZN\u0104 CZ\u0118\u015a\u0106 TERENU BY\u0141EJ RZECZPOSPOLITEJ
ZABORU ROSYJSKIEGO, TRWA\u0141O KILKANA\u015aCIE MIESI\u0118CY.
CHOCIA\u017b W SZCZYTOWYM OKRESIE W R\u00d3\u017bNYCH\u00a0\u00a0\u00a0 ODDZIA\u0141ACH WALCZY\u0141O RAZEM OKO\u0141O 30 TYS.
POWSTA\u0143C\u00d3W, TO MIA\u0141O ONO ZAZWYCZAJ CHARAKTER PARTYZANCKI.
OD POCZ\u0104TKU LAT 60-TYCH KIJ\u00d3W BY\u0141 WA\u017bNYM MIEJSCEM DLA KSZTA\u0141TUJ\u0104CEGO SI\u0118 RUCHU POWSTA\u0143CZEGO. PO ZAMKNI\u0118CIU PRZEZ CARSKIE W\u0141ADZE WY\u017bSZYCH UCZELNI W WARSZAWIE IW WILNIE UNIWERSYTET KIJOWSKI STA\u0141 SI\u0118 DLA M\u0141ODZIE\u017bY POLSKIEJ NAJWA\u017bNIEJSZ\u0104 UCZELNI\u0104.
NA UKRAINIE POWSTANIE WYBUCH\u0141O 8 V 1863 ROKU.
DZIA\u0141ANIA POWSTA\u0143CZE OBJ\u0118\u0141Y WO\u0141Y\u0143 I CZ\u0118\u015a\u0106 KIJOWSZYZNY.
G\u0141\u00d3WNYM CELEM BY\u0141O PORWANIE DO WALKI MAS CH\u0141OPSKICH. ODDZIA\u0141Y POWSTA\u0143CZE NA SZLAKACH SWOICH POCHOD\u00d3W OG\u0141ASZA\u0141Y \u201eZ\u0141OT\u0104 HRAMOT\u0118” – DOKUMENT NADAJ\u0104CY CH\u0141OPOM ZIEMI\u0118 I WZYWAJ\u0104CY ICH DO WALKI. NIESTETY CH\u0141OPI POZOSTALI WOBEC POWSTANIA NAJCZ\u0118\u015aCIEJ OBOJ\u0118TNI LUB NAWET WRODZY. W MAJU 1863 ROKU KIJ\u00d3W ODEGRA\u0141 PODW\u00d3JN\u0104 ROL\u0118. Z JEDNEJ STRONY BY\u0141 O\u015aRODKIEM,
Z KT\u00d3REGO W NOCY Z 7 NA 8 MAJA RUSZY\u0141O DO WALKI KILKUSET POWSTA\u0143C\u00d3W,Z DRUGIEJ BY\u0141 MIEJSCEM WI\u0118ZIENIA I EGZEKUCJI SCHWYTANYCH INSURGENT\u00d3W.
W MURACH KIJOWSKIEJ CYTADELI PRZETRZYMYWANO TYCH WSZYSTKICH,
KT\u00d3RZY W 1863 ROKU NIE CHCIELI SI\u0118 POGODZI\u0106 Z OBCYM PANOWANIEM NA ZIEMIACH DAWNEJ RZECZPOSPOLITEJ.
NA KOLEJNYCH TABLICACH PRZEDSTAWIONE ZOSTA\u0141Y NAZWISKA POWSTA\u0143C\u00d3W WI\u0118ZIONYCH W MURACH CYTADELI KIJOWSKIEJ.
<\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Uroczysto\u015bci rozpocz\u0119to od z\u0142o\u017cenia kwiat\u00f3w i znicze pod \u015acian\u0105 Strace\u0144 cytadeli 22 stycznia w Polsce odznaczano 152. rocznic\u0119 wydania przez Tymczasowy Rz\u0105d w Warszawie Manifestu…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1903,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[36],"tags":[],"class_list":["post-1902","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-archiwum-2015"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t