![\"\"](\"https:\/\/www.dk.com.ua\/..\/gfx\/foto\/germ-anna-400.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
\u201ePolska jest mi wci\u0105\u017c bliska, gdy\u017c odegra\u0142a ona w moim \u017cyciu istotn\u0105 rol\u0119. W\u0142a\u015bnie w Polsce, pracuj\u0105c jako korespondent radia \u201eWolna Europa\u201d i radia \u201eSwoboda\u201d przypatrywa\u0142am si\u0119 sukcesom i b\u0142\u0119dom, jakie pope\u0142nia\u0142 ten kraj na drodze do eurointegracji, z my\u015bl\u0105 wykorzystania tego do\u015bwiadczenia na Ukrainie. Aczkolwiek, gdy w 1993 roku powr\u00f3ci\u0142am do kraju okaza\u0142o si\u0119, \u017ce ta moja informacja nikomu nie jest potrzebna. Dopiero teraz ciesz\u0119 si\u0119, \u017ce czasem mog\u0119 w czym\u015b pom\u00f3c moj\u0105 wiedz\u0105 praktyczn\u0105\u201d.<\/p>\n
Takim zwierzeniem radca Prezydenta, kierownik G\u0142\u00f3wnego Urz\u0119du ds. Humanitarnych Administracji Prezydenta Ukrainy Anna German rozpocz\u0119\u0142a spotkanie z przedstawicielami spo\u0142eczno\u015bci polskiej stolicy zorganizowane przez Zarz\u0105d Kijowskiego Polskiego Stowarzyszenia Kulturalno-O\u015bwiatowego im. A.<\/strong> Mickiewicza<\/strong> wsp\u00f3lnie z dyrekcj\u0105 sto\u0142ecznej biblioteki nosz\u0105cej chlubnie imi\u0119 najwi\u0119kszego polskiego wieszcza.<\/p>\n Powodem do spotkania sta\u0142a si\u0119 prezentacja jej ksi\u0105\u017cki pt.\u201eCzerwona Atlantyda\u201d, wydanej niedawno w wydawnictwie \u201e\u0414\u043e\u0432\u0456\u0440\u0430\u201d.<\/p>\n Autor opowiedzia\u0142a o wielu ciekawych wra\u017ceniach, kt\u00f3re wynios\u0142a z pobytu w Polsce i przyzna\u0142a si\u0119, \u017ce pierwsze swoje literackie pr\u00f3by pi\u00f3ra poczyni\u0142a w\u0142a\u015bnie w tym kraju.<\/p>\n Po \u015bwietnie przygotowanym zaczynie do rozmowy, kt\u00f3rym sta\u0142o si\u0119 wyst\u0105pienie Stanis\u0142awa Szewczenki \u2013 poety, t\u0142umacza, dziennikarza radiowego prowadz\u0105cego polskotematyczne audycje na antenie ukrai\u0144skiego kana\u0142u radiowego \u201eKultura\u201d, dyskurs o ksi\u0105\u017cce rozpocz\u0119\u0142a jedna z najbardziej kompetentnych w literaturze uczestniczek spotkania – akademik Julia Bu\u0142achowska, kt\u00f3ra z ogromnym poczuciem humoru opowiedzia\u0142a zebranym o wielu zdarzeniach ze swego bogatego szlaku \u017cyciowego, do podzielenia si\u0119 kt\u00f3rymi sk\u0142oni\u0142y j\u0105 (jak przyzna\u0142a) przeczytane nowele Anny German.<\/p>\n \u00a0\u201eMimo \u017ce \u017cycie sp\u0119dza\u0142am w zasadzie w wielkich miastach, takich jak Chark\u00f3w, Moskwa i Kij\u00f3w bardzo lubi\u0119 prowincj\u0119, i doskonale rozumiem – zaznaczy\u0142a – co autorka chcia\u0142a wyrazi\u0107, pisz\u0105c w swej powie\u015bci \u201eRzeka\u201d z du\u017cej litery\u201d.<\/p>\n W\u015br\u00f3d uczestnik\u00f3w spotkania, kt\u00f3rzy zd\u0105\u017cyli szerzej podzieli\u0107 si\u0119 wra\u017ceniami z przeczytanej ksi\u0105\u017cki byli, mi\u0119dzy innymi: literaturoznawca, dr filologii Natalia \u0141ysenko Jer\u017cykowska (fragmenty wyst\u0105pienie, kt\u00f3rej obok introdukcji Stanis\u0142awa Szewczenki publikujemy poni\u017cej) uczona, \u015bpiewaczka i poetka – dr prof. Tetiana B\u0142udowa, jak te\u017c autor niniejszej relacji.<\/p>\n W ten dzie\u0144 biblioteka otwarta by\u0142a do p\u00f3\u017anych godzin wieczornych, jako \u017ce niewymuszona rozmowa toczy\u0142a si\u0119 z wielkim zapa\u0142em. Muzycznie urozmaici\u0142a spotkanie nasza wybitna solistka Zas\u0142u\u017cona dla Kultury Polskiej Irena Zacharko, kt\u00f3ra pod akompaniament r\u00f3wnie znakomitej pianistki, poetki Swiet\u0142any Szafar wykona\u0142a utwory z klasyki polskiej i \u015bwiatowej.<\/p>\n Od strony organizacyjnej du\u017c\u0105 pomoc (zaproszenie dziennikarzy z radia telewizji i prasy, udost\u0119pnienie uczestnikom egzemplarzy ksi\u0105\u017cki itp.) okaza\u0142 Dmytro Panamarczuk prezes Fundacji Wolnych Dziennikarzy im. W. Czornowi\u0142a – menager prezentacji.<\/p>\n Kiedy rozproszy\u0142a si\u0119 nieco kolejka po autografy – autor idei spotkania \u2013 prezes Kijowskiego Polskiego Stowarzyszenia Kulturalno-O\u015bwiatowego im. A Mickiewicza Irena Gilowa zaprosi\u0142a wszystkich na pocz\u0119stunek, z\u0142o\u017cony z przysmak\u00f3w przygotowanych w tradycjach polskiej kuchni, o co fachowo postarali si\u0119 Helena i Aleksander Brodzi\u0144scy. Nie obesz\u0142o si\u0119 bez od\u015bpiewania tradycyjnego \u201eSto lat\u201d.<\/p>\n Anna German dzi\u0119kuj\u0105c organizatorom za – jak okre\u015bli\u0142a – \u201ei\u015bcie polsk\u0105\u201d atmosfer\u0119 spotkania wyrazi\u0142a nadziej\u0119, \u017ce by\u0107 mo\u017ce, z czasem, gdzie\u015b w Polsce, np. w Gda\u0144sku odb\u0119dzie si\u0119 podobna prezentacja \u201eCzerwonej Atlantydy\u201d, ale przet\u0142umaczonej ju\u017c na j\u0119zyk polski.<\/p>\n Relacjonowa\u0142 i \u00a0poni\u017csze g\u0142osy w dyskusji na polski prze\u0142o\u017cy\u0142 \u201eCzerwona Atlantyda\u201d na falach my\u015bli i uczu\u0107 <\/strong><\/p>\n Omawiana ksi\u0105\u017cka sk\u0142ada z kilku segment\u00f3w literackich powie\u015bci \u00abPiramidy niewidzialne\u00bb, tytu\u0142owego opowiadania \u00abCzerwona Atlantyda\u00bb i trzech opowiada\u0144 – fresk\u00f3w.<\/p>\n Pomimo wielkiej r\u00f3\u017cnorodno\u015bci zastosowanych \u015brodk\u00f3w literackiego wyrazu, utwory te \u0142\u0105czy g\u0142\u0119boka znajomo\u015b\u0107 ludzkich los\u00f3w i charakter\u00f3w, co znalaz\u0142o uosobienie w stypizowanych postaciach, umotywowanych podstawach filozoficznych i psychologicznych, a w stosownych przypadkach \u2013 w napi\u0119tym dramatyzmie akcji, jak r\u00f3wnie\u017c – niemal wizualnym, kinematograficznym rozwojem fabu\u0142y. Pozwol\u0119 sobie skupi\u0107 uwag\u0119 g\u0142\u00f3wnie na powie\u015bci, chocia\u017c o innych utworach te\u017c mo\u017cna by\u0142oby m\u00f3wi\u0107 obszerniej i tre\u015bciwie.<\/p>\n \u00a0Na wst\u0119pie zacytuj\u0119 kilku linijek powie\u015bci, napisanych kursyw\u0105: \u201e\u2026 moje piramidy Cheopsa stoj\u0105 na brzegu Rzeki. Tej samej, z kt\u00f3rej co wiecz\u00f3r pe\u0142\u017anie na wie\u015b g\u0119sty \u017cr\u0105cy opar\u2026 Piramidy niewidzialne. W istocie musi wykrystalizowa\u0107 si\u0119 skrzep pami\u0119ci, aby przez ten pryzmat, przez ten kryszta\u0142 spostrzec, przejrze\u0107, zobaczy\u0107 majestatyczne piramidy – zjawy…\u201d <\/em><\/p>\n Tu przerw\u0119 cytat. Piramidy – powszechnie uznawane s\u0105 za pierwszy cud \u015bwiata. \u017bycie, w gruncie rzeczy, te\u017c jest przecie\u017c cudem. W powie\u015bci przedstawione s\u0105 dramaty i tragedie postaci z kr\u00f3tkotrwa\u0142\u0105 raczej ich weso\u0142o\u015bci\u0105, \u015bwi\u0119tami, uciechami m\u0142odo\u015bci, gorycz\u0105 samotno\u015bci i oczekiwaniem ko\u0144ca. Wszystko to jest cudem \u017cycia. I to \u017cycia dostrze\u017conego przez autora nie z okien poci\u0105gu, nie z ekranu telewizora, lecz z galickiego g\u0142uchego ustronia oraz z pami\u0119ci pokole\u0144, gdy\u017c jak pisze autor: \u201ew \u0142a\u0144cuchu, w klamrze narodzin i \u015bmierci wszystko si\u0119 \u0142\u0105czy\u201d.<\/p>\n W powie\u015bci opisane s\u0105 niezwyk\u0142e historie, kt\u00f3re nie przypominaj\u0105 czego\u015b przeczytanego wcze\u015bniej. W wielu momentach wywo\u0142uj\u0105 du\u017ce wra\u017cenie, ekscytuj\u0105 i frapuj\u0105, a ponadto wzbogacone s\u0105 rozwa\u017caniami o nurcie czasu, o zmianie pokole\u0144.<\/p>\n G\u0142\u0119boko zapada w pami\u0119ci obraz baby Kurychy, postaci wyj\u0105tkowej wiecznotrwa\u0142ej: \u201eWydawa\u0142o si\u0119, \u017ce Kurycha nigdy nie przeminie, jak te opary nad Rzek\u0105. I raptem stara zmar\u0142a. W samiute\u0144k\u0105 pow\u00f3d\u017a\u201d.<\/p>\n Zajmuj\u0105cy, nieco komiczny jest tu obraz radzieckiego urz\u0119dnika o przezwisku \u201e\u041a\u0440\u043e\u0432\u0437\u0430\u043b\u043b\u044f\u0454\u201d [ \u201eKREW ZALEJE<\/em>\u201d], kt\u00f3ry po\u015blubi\u0142 Kasu\u0144k\u0119. Ta potajemnie wykrada\u0142a u niego, nietrze\u017awego, klucze od kapliczki, po to, aby ludzie mogli si\u0119 w niej pomodli\u0107… Nie namolnie, nie prostolinijnie, lecz przekonuj\u0105co pokazana jest g\u0142\u0119boka religijno\u015b\u0107 z dziada pradziada, swoista naszym wie\u015bniakom, szczeg\u00f3lnie na terenach Galicji.<\/p>\n Wzruszaj\u0105co opisana jest dog\u0142\u0119bna przyja\u017a\u0144 i fanatyczne oddanie malca Oloszy i ma\u0142om\u00f3wnego dziwaka, grabarza Marka.<\/p>\n W powie\u015bci niejednokrotnie wspominany jest cmentarz na g\u00f3rce, gdzie niegdy\u015b mieszka\u0142 Szaj z \u017con\u0105. By\u0142a u nich ma\u0142a c\u00f3reczka Sarcia, taka \u0142agodna, serdeczna, \u017ce zawsze wo\u0142a\u0142a j\u0105 s\u0105siadka, by pocieszy\u0142a przykut\u0105 do \u0142\u00f3\u017cka Zosi\u0119. Sarcia powtarza\u0142a cz\u0119sto: \u201eMoja mama by\u0142a k\u0142amczuch\u0105, m\u00f3wi\u0142a, \u017ce b\u0119dzie bi\u0107 i nie bi\u0142a\u201d. Mo\u017ce kto\u015b w dzieci\u0119c\u0105 istot\u0119 t\u0119 my\u015bl stara\u0142 si\u0119 wcisn\u0105\u0107, poniewa\u017c macocha m\u00f3wi\u0142a, \u017ce b\u0119dzie bi\u0107, i bi\u0142a dziecko… A kiedy policaje wie\u017ali ma\u0142\u0105 Sarci\u0119 na stracenie, to ona zapyta\u0142a tylko, czy nie b\u0119dzie to bardzo bola\u0142o? – \u201eBardzo, ale nie d\u0142ugo\u201d, – rechotali policaje… Taki skrzep czarnego humoru w kulminacyjnych s\u0142owach policaj\u00f3w, tak zr\u0119cznie skonstruowana narracja, jest jednocze\u015bnie wyrokiem: wszystkim wojnom, wszystkim ludob\u00f3jstwom i wszystkim potworom w ludzkiej sk\u00f3rze.<\/p>\n Umiej\u0119tno\u015b\u0107 zrozumienia \u015bwiata wewn\u0119trznego, emocji i pragnie\u0144 dzieci\u0119cej duszy daje si\u0119 odczu\u0107 w fabule o Fesuni, kt\u00f3ra to marzy\u0142a sobie kupi\u0107 r\u0119kawice w sp\u00f3\u0142dzielczym sklepie za rzek\u0105: \u201eFesunia bieg\u0142a go\u015bci\u0144cem a\u017c do rzeki\u201d. Wtedy wieczorem dr\u0119czy\u0142 j\u0105 troch\u0119 strach, troch\u0119 samotno\u015b\u0107 i zimno. Lecz otuchy dodawa\u0142a jej ta dzieci\u0119ca mrzonka. Niepok\u00f3j o dziewczyn\u0119 udziela si\u0119 czytelnikowi, i cho\u0107 dotyczy, wydawa\u0142oby si\u0119 takiego nieznacznego zdarzenia, nie spada a\u017c do ko\u0144ca opowiadania.<\/p>\n Dzi\u015b wielu wsp\u00f3\u0142czesnych prozaik\u00f3w nie wyobra\u017ca sobie swoich utwor\u00f3w bez w\u0105tk\u00f3w metafizycznych. Tu i \u00f3wdzie mistyka\u2026 a\u017c iskrzy! W powie\u015bci Anny German, na og\u00f3\u0142 bardzo realistycznej, z niewielkimi pejza\u017cowymi szkicami znajdujemy wkropienia mistyczne, lecz do\u015b\u0107 organiczne. Na przyk\u0142ad, w opowiastce o dziadku Fajku. Mieszka\u0144cy wsi od wielu lat przyzwyczaili si\u0119 do widoku tego zgrzybia\u0142ego samotnego dziadka. Jednak podczas kolejnej, okrutnie ch\u0142odnej, zimy nie zauwa\u017cyli nawet, \u017ce starzec dawno ju\u017c nie wychodzi\u0142 ze swej sfatygowanej chaty. Autor nie m\u00f3wi czytelnikowi bezpo\u015brednio o jego \u015bmierci, lecz pisze, \u017ce zjawi\u0142a mu si\u0119 posta\u0107 \u017cony nieboszczki Fajczychy, kt\u00f3ra zwr\u00f3ci\u0142a si\u0119 do\u0144 ze s\u0142owami: \u00abZbieraj si\u0119, Ju\u015bku, p\u00f3jdziemy\u00bb. I to, niew\u0105tpliwie, pog\u0142\u0119bia wra\u017cenie o odej\u015bciu staruszka w wieczno\u015b\u0107.<\/p>\n O tym, \u017ce strach zasiany w okresie totalitaryzmu pozostawa\u0142 w my\u015blach i dzia\u0142aniach ludzi, kt\u00f3rzy \u017cyli ju\u017c w znacznie bardziej \u0142agodnym (opisywanym w ksi\u0105\u017cce) systemie sowieckim, nadal jednak\u017ce niebezpiecznym dla wolnej my\u015bli, nawia\u0142o mi opowiadanie o wiejskiej bibliotekarce Kasi, kt\u00f3ra chowa\u0142a na strychu dysydenck\u0105<\/em> literatur\u0119. I oto, kiedy dowiedzia\u0142 si\u0119 o tym brat, kt\u00f3ry cz\u0119sto pi\u0142 – przestraszy\u0142a si\u0119 i nie ufaj\u0105c do ko\u0144ca bratu, spali\u0142a zakazane ksi\u0105\u017cki i porzuci\u0142a prac\u0119.<\/p>\n Analizuj\u0105c powie\u015b\u0107 chc\u0119 jeszcze zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na jej j\u0119zyk z poetycznie skomponowanymi opisami pejza\u017cy i naturaln\u0105 domieszk\u0105 do j\u0119zyka potocznego dialektu halickiego bogatego w polonizmy. Jak na przyk\u0142ad: \u201e\u2026\u0431\u0430\u0431\u0443\u043d\u044f \u043f\u043e\u0441\u0442\u0430\u0432\u0438\u043b\u0438 \u043d\u0430 \u0440\u043e\u0437\u043f\u0435\u0447\u0435\u043d\u0456 \u043a\u0443\u0445\u043e\u043d\u043d\u0456 \u0431\u043b\u044f\u0442\u0438 \u0441\u0442\u0430\u0440\u0435 \u043f\u043e\u0447\u043e\u0440\u043d\u0456\u043b\u0435 \u0449\u0435 \u0430\u0432\u0441\u0442\u0440\u0456\u0439\u0441\u044c\u043a\u0435 \u0437\u0430\u043b\u0456\u0437\u043a\u043e \u0456 \u0440\u043e\u0437\u0441\u0442\u0435\u043b\u0438\u043b\u0438 \u043d\u0430 \u0441\u043a\u0440\u0438\u043d\u0456 \u043a\u043e\u0446\u2026\u201d I takich przyk\u0142ad\u00f3w mo\u017cna przytoczy\u0107 wiele.<\/p>\n Kr\u00f3tkie poetyckie szkice r\u00f3wnie\u017c imponuj\u0105 wzbogaceniem fabu\u0142y plastyk\u0105 barw, melodyjn\u0105 charakterystyk\u0105 przyrody, jak na przyk\u0142ad: \u00abSzarzeje rosa. Potem na okamgnienie przyroda niejako zamiera, oczekuj\u0105c, kiedy otworz\u0105 si\u0119 niebia\u0144skie wrota i wyjdzie s\u0142o\u0144ce. Przeczuwaj\u0105c powitania Z\u0142otego Pana nie \u015bmiej\u0105 za\u015bwiergota\u0107 nawet najbardziej wczesne ptaki. Czekaj\u0105 na specjalny znak od polnego maestro – od skowronka\u201d.<\/p>\n W epilogu ksi\u0105\u017cki znalaz\u0142y si\u0119 rzetelne opisy jak wracaj\u0105 zza granicy nasi zarobkowicze, jak \u017cmudn\u0105 jest ich tu\u0142aczka, jak upokarzaj\u0105 si\u0119 oni dla zarobku. Czytelnik odruchowo zadaje sobie pytanie czego warte jest to poni\u017cenia duchowe i jak do tego dosz\u0142o na naszej szczodrej ziemi?<\/p>\n Taka jest ju\u017c natura ludzka, \u017ce i ja swoj\u0105 czytelnicz\u0105 my\u015bl\u0105 si\u0119gam do swoich rodzimych wiejskich dr\u00f3g, ju\u017c nie na Galicji, a na Czernihowszczy\u017anie – do swojej wsi Grab\u00f3w na Icznia\u0144szczy\u017anie, le\u017c\u0105cej w strefie Parku Narodowego, gdzie za ostatnie dwadzie\u015bcia pi\u0119\u0107 lat \u017caden z naczelnik\u00f3w sp\u00f3\u0142dzielni, czy innych rejonowych urz\u0119dnik\u00f3w nie zadba\u0142 o to, by u\u0142o\u017cono zaledwie 4 kilometry asfaltu od wsi do trasy, na kt\u00f3rej jest dobre po\u0142\u0105czenie autobusowe z najbli\u017cszymi miastami… C\u00f3\u017c, nasze drogi – realne, wirtualne i duchowe w du\u017cym stopniu zale\u017c\u0105 od nas samych…<\/p>\n Omawiana powie\u015b\u0107 Anny German \u201ePiramidy niewidzialne\u201d – jest rzetelnym artystycznym osi\u0105gni\u0119ciem i sk\u0142ania do rozwa\u017ca\u0144 o ludziach, kt\u00f3rzy s\u0105 sol\u0105 ziemi, do pragnienia uporz\u0105dkowania tej naszej ziemi, do zastanowienia si\u0119 o wyborze dr\u00f3g \u017cyciowych i duchowych.<\/p>\n \u201eCzerwona Atlantyda\u201d – to opowie\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 czyta si\u0119 z zainteresowaniem, poniewa\u017c losy i \u017cyciowe perypetie trzech kobiet Neli (z by\u0142ej elity), \u017banny ze wsp\u00f3\u0142czesnego do\u015b\u0107 ustatkowanego \u015brodowiska i bliskiej wiekowo do Neli artystki \u0141arysy s\u0105 prawdziwe: dramatyczne i tragiczne, owite odurzaj\u0105cym odczuciem i wspomnieniami minionej m\u0142odo\u015bci. Jednocze\u015bnie daje si\u0119 odczu\u0107 posmak nieporadno\u015bci wobec biegu czasu – zw\u0142aszcza na przyk\u0142adzie Neli – niegdy\u015b tak czu\u0142ej, tak subtelnej, utalentowanej i obdarzonej fortun\u0105, a teraz chorej, prawie nikomu nie potrzebnej, biednej i niem\u0142odej.<\/p>\n Fabu\u0142a ta sprowadza mnie do sugestii Eklezjasty, \u017ce przewa\u017cnie wszystko jest marno\u015bci\u0105 nad marno\u015bciami, lub do egzystencjalnych rozwa\u017ca\u0144 o samej istocie \u017cycia. Ten intuicyjny czy wyra\u017anie ukierunkowany dar pisarki, wyra\u017caj\u0105cy si\u0119 w d\u0105\u017ceniu do przekazania ludzkich los\u00f3w i \u017cyciowych kolizji w postaci funkcji czasu jest niezwykle wa\u017cny. Mo\u017ce on moralnie szlifowa\u0107 dusz\u0119 m\u0142odocianego czytelnika, aby ten dostrzeg\u0142 prawdziwy sens rzeczywisto\u015bci i przesz\u0142o\u015bci. Jest tu r\u00f3wnie\u017c ciekawa warstwa dotykaj\u0105ca wsp\u00f3\u0142czesnych proces\u00f3w spo\u0142ecznych, lecz to, podobnie jak i nieprzeci\u0119tne opowiadania \u2013 freski wymagaj\u0105 odr\u0119bnego om\u00f3wienia.<\/p>\n A zatem, mo\u017cna pogratulowa\u0107 autorowi udanej ksi\u0105\u017cki \u201eCzerwona Atlantyda\u201d, kt\u00f3ra mo\u017ce zaj\u0105c miejsce w szeregu najlepszych wyda\u0144 wsp\u00f3\u0142czesnej prozy ukrai\u0144skiej.<\/p>\n Stanis\u0142aw SZEWCZENKO<\/em><\/strong><\/p>\n DEBIUT KSI\u0104\u017bKOWY<\/strong><\/p>\n Wsp\u00f3\u0142czesna proza ukrai\u0144ska jest szczeg\u00f3lnie ciekawa z punktu widzenia formy i tre\u015bci oraz rozmaito\u015bci tematyki. Na og\u00f3\u0142, kiedy odkrywasz dla siebie nowego autora i nowy utw\u00f3r, to \u015bwiadomie lub pod\u015bwiadomie si\u0119gasz do por\u00f3wna\u0144 z utworami przeczytanymi wcze\u015bniej. Bo przecie\u017c w tekstach, napisanych przez utalentowanego pisarza niezale\u017cnie, w jakim czasie (dawno, niedawno, teraz) zawsze znajdziesz co\u015b wyj\u0105tkowego, co ci\u0119 podekscytuje, jak te\u017c i to, co nawi\u0105zuje do rzeczy powiedzianych ju\u017c przez kogo\u015b i niegdy\u015b.<\/p>\n Takie odczucia w tym miesi\u0105cu wywo\u0142a\u0142y u mnie dwie ksi\u0105\u017cki. Pierwsza – to przeczytane ponownie \u201eDzie\u0142a wybrane\u201d Natalii Kobry\u0144skiej (1855-1920), \u017cyciowy i tw\u00f3rczy szlak, kt\u00f3rej zwi\u0105zany jest z Ziemi\u0105 Stanis\u0142awowsk\u0105 (Iwano-Frankowszczyzn\u0105). Druga, \u201eCzerwona Atlantyda\u201d – debiut ksi\u0105\u017ckowy Anny German.<\/p>\n Obydwie autorki wskrzeszaj\u0105 \u201eDuch czasu\u201d (analogiczny tytu\u0142 nosi opowiadanie N. Kobry\u0144skiej), kt\u00f3ry to istnia\u0142, przemin\u0105\u0142, czy przemija. U N.Kobry\u0144skiej jest to prze\u0142om \u0425\u0406\u0425 i XX wieku, za\u015b u A. German – druga po\u0142owa wieku XX i pierwsza dekada XXI stulecia. Ich proza ujmuje r\u00f3\u017cnorodno\u015bci\u0105 problematyki i poszukiwaniami stylowo-gatunkowymi. A w\u015br\u00f3d bohater\u00f3w – Galiczanie, dzieci i doro\u015bli, z osobliwymi charakterami, kryteriami moralnymi, codziennymi troskami, pozycj\u0105 spo\u0142eczn\u0105 i gustami estetycznymi. Nios\u0105 oni w sobie i tragizm, i ironi\u0119, i ten niepowtarzalny koloryt swojej doby, przekazany artystycznie nie tylko \u015brodkami s\u0142owno-graficznymi, lecz i szerok\u0105 palet\u0105 j\u0119zykowo-dialektyczn\u0105, w\u0142a\u015bciw\u0105 dla regionu zachodnioukrai\u0144skiego.<\/p>\n S\u0142owo \u201eartystycznie\u201d u\u017cywam tu nie tylko, jako synonim s\u0142owa \u201emistrz\u201d, lecz poniewa\u017c moim zdaniem utwory tych pisarek bezsprzecznie zas\u0142uguj\u0105 na ekranizacj\u0119, przy czym zar\u00f3wno w postaci wi\u0119kszych obraz\u00f3w kinematograficznych, jak i film\u00f3w kr\u00f3tkometra\u017cowych. Na przyk\u0142ad, na du\u017cy ekran, my\u015bl\u0119, \u017ce \u201ea\u017c si\u0119 prosi\u201d powie\u015b\u0107 A. German \u201ePiramidy niewidzialne\u201d, kt\u00f3ra otwiera ksi\u0105\u017ck\u0119. W\u015br\u00f3d trzech fresk\u00f3w w\u0142\u0105czonych do ksi\u0105\u017cki zatytu\u0142owanych: \u201eSzcz\u0119\u015bcie Julii S.\u201d, \u201eWersja nieocenzurowana\u201d i \u201eKaiserin Elizabet\u201d moim zdaniem, w szczeg\u00f3lno\u015bci, do ekranizacji(w kr\u00f3tkometra\u017cu) nadaje si\u0119 utw\u00f3r ostatni, jako \u017ce w nim \u015bwietnie odtworzona jest nie tylko przedwieczna aura miasta Lwowa, ale i to, w jaki spos\u00f3b wp\u0142ywa ona na jego mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\n Kilka s\u0142\u00f3w chc\u0119 po\u015bwi\u0119ci\u0107 motywom tanatologicznym i obrazowi \u015amierci, interpretowanych filozoficznie przez ka\u017cd\u0105 z pisarek. A. German w powie\u015bci \u201ePiramidy niewidzialne\u201d odzwierciedlaj\u0105c filozofi\u0119 bytu mieszka\u0144c\u00f3w halickiej wsi, rozpostartej po obu stronach Rzeki (obraz kt\u00f3rej uto\u017csamia si\u0119 z przemijaniem czasu i ludzkimi losami) pokazuje ich g\u0142\u0119bokie zakorzenienie w tradycjach narodowych i rodzinnych, gdzie organicznie integruje si\u0119 \u015bwiatopogl\u0105d poga\u0144ski i chrze\u015bcija\u0144ski.<\/p>\n G\u0142os narratora(w tek\u015bcie wydzielony kursyw\u0105) konstatuje, \u017ce w wyobra\u017ani ludowej ten i tamten \u015bwiat odbierany jest niczym jeden zw\u00f3j – \u201enarodzin i \u015bmierci\u201d(str. 62) i \u017ce komizm nieraz s\u0105siaduje z tragizmem za\u015b na poziomie werbalnym wobec wieczno\u015bci zacieraj\u0105 si\u0119 granice strachu. \u201eA ich groby – to kroniki. Z nich sczytuj\u0105 przesz\u0142o\u015b\u0107 i nimi wpisuj\u0105 wersy bytu\u201d (str.12).<\/p>\n W tych s\u0142owach kryje si\u0119 ten wysoki tragizm, zwi\u0105zany z tym, co prze\u017cyli Ukrai\u0144cy w dwudziestym stuleciu. Lakonicznie, lecz niezwykle wizualnie przedstawione s\u0105 tu postaci baby Kurychy, Starego Fajki, Ma\u0142anki i jej c\u00f3reczki Oluni, Wieprychy, bibliotekarki Kasi i jej brata Grynia, Marka i Oloszy…<\/p>\n Widzimy ca\u0142\u0105 galeri\u0119 r\u00f3\u017cnych, co do wieku i zachowania ludzi, mieszka\u0144c\u00f3w jednej wsi, \u201eze swoim osobliwym profilem, swoim \u017cargonem, swoim oryginalnym charakterem\u201d (B. Olejnyk). Okre\u015bli\u0107 ich psychologi\u0119 dojrzewaj\u0105c\u0105 w obszarze wsp\u00f3lnoty, opowiedzie\u0107 o obcych i przybyszach, na\u015bwietli\u0107 konflikt uczu\u0107 – te zadania, moim zdaniem, postawi\u0142a przed sob\u0105 autor powie\u015bci.<\/p>\n W powie\u015bci \u201eCzerwona Atlantyda\u201d, kt\u00f3rej tylko pierwsza cz\u0119\u015b\u0107 wesz\u0142a ksi\u0105\u017cki A. German przedstawia losy trzech tw\u00f3rczo utalentowanych kobiet. Tu przesz\u0142o\u015b\u0107 wkomponowana jest w kanw\u0119 wydarze\u0144 wsp\u00f3\u0142czesnych: m\u0142odo\u015b\u0107 (\u201egdy\u017c w\u0142a\u015bciwie Atlantyda – to jest w\u0142a\u015bnie m\u0142odo\u015b\u0107\u201d; str. 253) i dojrza\u0142o\u015b\u0107; rado\u015b\u0107, mi\u0142o\u015b\u0107 i b\u00f3l zdrady; dzieci i m\u0119\u017cowie; wstrz\u0105sy psychiczne, rozpacz i utrata – wszystko to daje pow\u00f3d do refleksji, wspomnie\u0144 i pomaga umiejscowi\u0107 siebie w nowych czasach, w nowym stuleciu.<\/p>\n A zatem, powtarzaj\u0105c s\u0142owa Borysa Olijnyka \u201ePrawda \u017cycia”, kt\u00f3rymi zatytu\u0142owa\u0142 on s\u0142owo wst\u0119pne do ksi\u0105\u017cki mo\u017cna pogratulowa\u0107 Annie German udanej kontemplacji na ten wieczny temat.<\/p>\n Natalia \u0141YSENKO<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" \u201ePolska jest mi wci\u0105\u017c bliska, gdy\u017c odegra\u0142a ona w moim \u017cyciu istotn\u0105 rol\u0119. W\u0142a\u015bnie w Polsce, pracuj\u0105c jako korespondent radia \u201eWolna Europa\u201d i radia \u201eSwoboda\u201d…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1921,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[32],"tags":[],"class_list":["post-1920","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-archiwum-2011"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t
Stanis\u0142aw PANTELUK<\/em><\/strong><\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.dk.com.ua\/..\/gfx\/foto\/germ-autogr-400.jpg\")
W sto\u0142ecznej bibliotece im. Adama Mickiewicza przedstawiciele spo\u0142eczno\u015bci polskiej Kijowa uczestniczyli w prezentacji ksi\u0105\u017cki \u201eCzerwona Atlantyda\u201d autorstwa Anny German<\/strong><\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.dk.com.ua\/..\/gfx\/foto\/germ-cztery-400.jpg\")
Bohater wieczoru Anna German w towarzystwie prezes <\/strong>KPSKO im. A.<\/strong> <\/strong>Mickiewicza Ireny Gilowej, artystki Ireny Zacharko i <\/strong>g<\/strong>ospodyni spotkania dyrektorki biblioteki Haliny Jelisiejewej <\/strong><\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.dk.com.ua\/..\/gfx\/foto\/germ-szewc-400.jpg\")
Spotkanie zagai\u0142 autor wielu ksi\u0105\u017cek, przek\u0142ad\u00f3w poezji polskiej, dziennikarz (redaktor polskiej audycji radiowej na kanale \u201eKultura\u201d<\/em>) Stanis\u0142aw Szewczenko<\/strong><\/p>\n