{"id":1960,"date":"2012-12-29T23:53:07","date_gmt":"2012-12-29T21:53:07","guid":{"rendered":"https:\/\/dk.com.ua\/musimy-oczyscic-przedpole-dla-przyszlych-pokolen\/"},"modified":"2012-11-06T01:15:24","modified_gmt":"2012-11-05T23:15:24","slug":"musimy-oczyscic-przedpole-dla-przyszlych-pokolen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dk.com.ua\/home\/musimy-oczyscic-przedpole-dla-przyszlych-pokolen\/","title":{"rendered":"\u201eMusimy oczy\u015bci\u0107 przedpole dla przysz\u0142ych pokole\u0144\u201d"},"content":{"rendered":"

\"\"Prof. Jerzy Eisler i prowadz\u0105cy spotkanie dr O\u0142eksandr Zinczenko<\/strong><\/p>\n

Jedn\u0105 z niezwykle ciekawych imprez zorganizowanych ostatnio w ksi\u0119garni \u201e\u0404\u201d przez Instytut Polski w Kijowie sta\u0142o si\u0119 spotkanie z dyrektorem oddzia\u0142u Instytutu Pami\u0119ci Narodowej w Warszawie prof. dr hab. historii Jerzym Eislerem.<\/p>\n

Profesor wysoce profesjonalnie i dost\u0119pnie zapozna\u0142 zebranych z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 i dorobkiem tej polskiej plac\u00f3wki, poruszaj\u0105c szereg kwestii aktualnych dla pa\u0144stwowo\u015bci ukrai\u0144skiej.<\/p>\n

<\/em>Na jedno z pyta\u0144 prowadz\u0105cego spotkanie \u2013 znanego ukrai\u0144skiego historyka, publicysty dr O\u0142eksandra Zinczenko: Czy uda\u0142o si\u0119 w Polsce rozliczy\u0107 z komunistyczn\u0105 przesz\u0142o\u015bci\u0105? – prof. Eisler odpowiedzia\u0142 obszernie:<\/em><\/strong><\/p>\n

<\/em>\u201eMoim zdaniem dokonano tu pewnej manipulacji. Ot\u00f3\u017c, kiedy powstawa\u0142 pierwszy niekomunistyczny rz\u0105d premier Tadeusz Mazowiecki powiedzia\u0142, \u017ce bierze odpowiedzialno\u015b\u0107 ze swoimi ministrami tylko za to, co b\u0119dzie. Przesz\u0142o\u015b\u0107 za\u015b podkre\u015bla grub\u0105 lini\u0105. Chodzi\u0142o o to, \u017ceby nie mo\u017cna by\u0142o jego ministr\u00f3w obarcza\u0107 za grzechy poprzedniego systemu. Ale by\u0142a to swoista manipulacja. Polityczni przeciwnicy powiedzieli, \u017ce ta gruba linia mia\u0142a oznacza\u0107 co\u015b na kszta\u0142t amnestii, abolicji dla ludzi dawnego systemu, czyli, \u017ce nie b\u0119dzie si\u0119 \u015bciga\u0107 komunist\u00f3w za to, wszystko, co zrobili w Polsce mi\u0119dzy 1944 a 1989 roku.<\/p>\n

Has\u0142em dnia sta\u0142o si\u0119 has\u0142o wyborcze Aleksandra Kwa\u015bniewskiego z 1995 roku \u201eWybierzmy przysz\u0142o\u015b\u0107\u201d. Brzmi to s\u0142usznie i m\u0105drze, poniewa\u017c \u017cy\u0107 oczywi\u015bcie b\u0119dziemy w przysz\u0142o\u015bci, a nie w przesz\u0142o\u015bci. Aczkolwiek problem polega\u0142 na pytaniu, czy bierzemy przysz\u0142o\u015b\u0107 z przesz\u0142o\u015bci\u0105 (z jej uporz\u0105dkowaniem, rozliczeniem i ocen\u0105), czy te\u017c zamykamy oczy, uznajemy, \u017ce przesz\u0142o\u015bci nie ma i wybieramy tylko przysz\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n

W kszta\u0142cie proponowanym przez Kwa\u015bniewskiego generalnie sprowadza\u0142o si\u0119 to do tej drugiej wersji. Cz\u0119sto mo\u017cna by\u0142o us\u0142ysze\u0107, \u017ce takie rozliczenia niczemu dobremu nie s\u0142u\u017c\u0105, \u017ce tylko niszcz\u0105 ludzi etc.<\/p>\n

I dopiero, kiedy w 1997 roku wybory wygra\u0142a koalicja posolidarno\u015bciowa, jednym z najwa\u017cniejszych punkt\u00f3w dzia\u0142ania by\u0142o stworzenie instytutu pami\u0119ci narodowej. Rzeczywi\u015bcie wykonano ogromn\u0105 prac\u0119 przy realizacji tego pomys\u0142u i tu chc\u0119 powiedzie\u0107, \u017ce instytucji o takim kszta\u0142cie i takich rozmiar\u00f3w nigdzie na \u015bwiecie nie ma. Posiadamy przecie\u017c nie tylko gigantyczne archiwum (jego p\u00f3\u0142ki zajmuj\u0105 w sumie 89 km), ale mamy tak\u017ce pion \u015bledczy i lustracyjny, pion badawczy edukacji historycznej. Opr\u00f3cz warszawskiej centrali w Polsce funkcjonuje jeszcze 16 oddzia\u0142\u00f3w regionalnych.<\/p>\n

\"ipn-gnat-420Prof. dr hab. Ola Hnatiuk m\u00f3wi\u0142a o potrzebie kontynuacji bezpo\u015brednich spotka\u0144 przedstawicieli spo\u0142eczno\u015bci naszych kraj\u00f3w, w tym o nadaniu nowego kszta\u0142tu seminariom w rodzaju \u201ePolska \u2013 Ukraina. Trudne pytania\u201d.<\/strong><\/p>\n

\u00a0Dzia\u0142alno\u015b\u0107 IPN tak naprawd\u0119 zmieni\u0142a stosunek do przesz\u0142o\u015bci jako dziedziny, kt\u00f3ra powinna zajmowa\u0107 wy\u0142\u0105cznie historyk\u00f3w. Weszli\u015bmy w zupe\u0142nie inn\u0105 skal\u0119 bada\u0144 okresu powojennego. Tylko sam IPN wyda\u0142 blisko 1000 analitycznych pozycji po\u015bwi\u0119conych temu okresowi.<\/p>\n

Zbieg\u0142o si\u0119 to w czasie, kiedy 13 grudnia 2000 roku, \u00f3wczesny minister kultury i dziedzictwa narodowego wyda\u0142 rozporz\u0105dzenie na mocy kt\u00f3rego odtajni\u0142 wszystkie materia\u0142y dotycz\u0105ce Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej, nawet te, co do kt\u00f3rych nie up\u0142yn\u0119\u0142a 30 letnia karencja. Wszystko to w po\u0142\u0105czeniu z materia\u0142ami s\u0142u\u017cb specjalnych przechowywanymi w IPN-ie stworzy\u0142o now\u0105 jako\u015b\u0107.<\/p>\n

O skali dzia\u0142alno\u015bci instytutu \u015bwiadcz\u0105 chocia\u017cby takie dane. W ci\u0105gu jednego tylko 2010 roku ocyfrowano 21 tysi\u0119cy dokument\u00f3w archiwalnych, wydano 900 prac naukowych, 800 artyku\u0142\u00f3w naukowo-popularnych, 202 ksi\u0105\u017cki, rozpatrzono 150 tysi\u0119cy wniosk\u00f3w lustracyjnych\u201d.<\/p>\n

W temacie co rozm\u00f3wca s\u0105dzi o potrzebie przeprowadzenia lustracji na Ukrainie \u2013 Jerzy Eisler stwierdzi\u0142:<\/em><\/strong><\/p>\n

<\/strong>\u201eUwa\u017cam, \u017ce ju\u017c w Polsce zacz\u0119li\u015bmy ten proces du\u017co za p\u00f3\u017ano (a zacz\u0119li\u015bmy par\u0119na\u015bcie lat temu). Je\u017celi na Ukrainie nie zacznie si\u0119 tego jutro lub pojutrze, a tylko b\u0119dzie si\u0119 dyskutowa\u0142o przez kilka lat to – oczywi\u015bcie nie mog\u0119 sobie pozwoli\u0107 na ocen\u0119 dzia\u0142a\u0144 Ukrai\u0144c\u00f3w – ale z powod\u00f3w biologicznych jest to ju\u017c \u201eza p\u00f3\u017ano do kwadratu\u201d. Albowiem z ka\u017cdym rokiem jest coraz wi\u0119cej ludzi, kt\u00f3rzy nie podlegaj\u0105 lustracji z racji swego p\u00f3\u017anego urodzenia i, r\u00f3wnolegle, coraz mniej jest os\u00f3b, kt\u00f3re mog\u0142y by\u0107 w owych czasach funkcjonariuszami, tajnymi wsp\u00f3\u0142pracownikami komunistycznych s\u0142u\u017cb specjalnych. Ludzie ci, z racji wieku, wycofuj\u0105 si\u0119 ze sfer \u017cycia publicznego, a lustracji podlegaj\u0105 okre\u015blone stanowiska w pa\u0144stwie, pocz\u0105wszy od prezydenta, premiera, ministr\u00f3w, pos\u0142\u00f3w, senator\u00f3w, pracownik\u00f3w administracji, dyplomat\u00f3w itd.<\/p>\n

Chocia\u017c podkre\u015bli\u0107 nale\u017cy, \u017ce w Polsce samo to, \u017ce kto\u015b by\u0142 funkcjonariuszem, czy wsp\u00f3\u0142pracownikiem s\u0142u\u017cb specjalnych nie jest przest\u0119pstwem. Je\u017celi ten kto\u015b napisze w o\u015bwiadczeniu lustracyjnym, i\u017c w takich to latach by\u0142 oficerem wywiadu, to mo\u017ce ubiega\u0107 si\u0119 o r\u00f3\u017cne stanowiska za wyj\u0105tkiem pracy w IPN-ie. Mo\u017ce zosta\u0107 pos\u0142em (je\u017celi go rodacy wybior\u0105), \u00a0ambasadorem, a nawet prezydentem. Natomiast przest\u0119pstwem jest k\u0142amstwo lustracyjne.<\/p>\n

A zatem, je\u017celi kto\u015b nie przyzna si\u0119 np. do utajnionej wsp\u00f3\u0142pracy a prokuratorzy IPN-owscy na podstawie dokument\u00f3w stwierdz\u0105, \u017ce ten cz\u0142owiek sk\u0142ama\u0142, wtedy sprawa trafia do s\u0105du i je\u017celi zapadnie prawomocny wyrok to cz\u0142owiek ten na okre\u015blony czas pozbawiony zostaje biernego prawa wyborczego, czyli nie mo\u017ce np. przez 5 \u2013 10 lat pe\u0142ni\u0107 funkcji pochodz\u0105cych z wyboru i opartych na spo\u0142ecznym zaufaniu, co z kolei nie znaczy, \u017ce nie mo\u017ce on by\u0107 in\u017cynierem, nauczycielem, lekarzem, robotnikiem, kierowc\u0105 itp.<\/p>\n

Zapytany o pogl\u0105d na relacje polsko-ukrai\u0144skie w aspekcie historycznym Jerzy Eisler o\u015bwiadczy\u0142:<\/em><\/strong><\/p>\n

\u201eMusimy oczy\u015bci\u0107 przedpole dla przysz\u0142ych pokole\u0144, \u017ceby nie zostawia\u0107 im tego naszego z\u0142ego dziedzictwa. Mo\u017cemy si\u0119 wzajemnie oskar\u017ca\u0107, zarzuca\u0107 sobie r\u00f3\u017cne zbrodnie pope\u0142nione i nie pope\u0142nione, ale mo\u017cemy te\u017c pami\u0119taj\u0105c o tym, rozmawiaj\u0105c o tym, stara\u0107 si\u0119 my\u015ble\u0107 o wychowaniu dla przysz\u0142o\u015bci bez nienawi\u015bci, bez pogardy i lekcewa\u017cenia w otwarty tolerancyjny spos\u00f3b\u201d.<\/p>\n

Jerzy Krzysztof Eisler.<\/em><\/strong> W 1993 habilitowa\u0142 si\u0119 w Instytucie Historii PAN na podstawie rozprawy zatytu\u0142owanej: \u201eMarzec 1968. Geneza – przebieg \u2013 konsekwencje\u201d. W 2002 uzyska\u0142 tytu\u0142 naukowy profesora nauk humanistycznych. By\u0142 profesorem Instytutu Historii PAN i cz\u0142onkiem zarz\u0105du Towarzystwa Mi\u0142o\u015bnik\u00f3w Historii. Zosta\u0142 te\u017c wyk\u0142adowc\u0105 m.in. Wy\u017cszej Szko\u0142y Mazowieckiej i Uniwersytetu Warszawskiego. W latach 1994\u20131997 by\u0142 dyrektorem szko\u0142y polskiej im. Adama Mickiewicza w Pary\u017cu. W pracy naukowej zajmuje si\u0119 g\u0142\u00f3wnie histori\u0105 najnowsz\u0105 Polski (w tym okresem PRL), a tak\u017ce badaniami po\u015bwi\u0119conymi Francji.<\/em>
W 2002 obj\u0105\u0142 stanowisko dyrektora oddzia\u0142u Instytutu Pami\u0119ci Narodowej w Warszawie. Laureat Nagrody Polskiego PEN Clubu im. Ksawerego Pruszy\u0144skiego (1991), odznaczony Srebrnym (2006) oraz Z\u0142otym (2010) Krzy\u017cem Zas\u0142ugi.<\/em><\/p>\n

Stanis\u0142aw PANTELUK<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Prof. Jerzy Eisler i prowadz\u0105cy spotkanie dr O\u0142eksandr Zinczenko Jedn\u0105 z niezwykle ciekawych imprez zorganizowanych ostatnio w ksi\u0119garni \u201e\u0404\u201d przez Instytut Polski w Kijowie sta\u0142o…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":1961,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[33],"tags":[],"class_list":["post-1960","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-archiwum-2012"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t