{"id":2097,"date":"2011-07-27T19:42:37","date_gmt":"2011-07-27T16:42:37","guid":{"rendered":"https:\/\/dk.com.ua\/czym-i-jak-wzbogacamy-sie\/"},"modified":"2024-12-12T19:08:05","modified_gmt":"2024-12-12T17:08:05","slug":"czym-i-jak-wzbogacamy-sie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dk.com.ua\/home\/czym-i-jak-wzbogacamy-sie\/","title":{"rendered":"Czym i jak wzbogacamy si\u0119?"},"content":{"rendered":"

Za moich lat szkolnych, jednym z najcz\u0119\u015bciej zadawanych pyta\u0144 (i nie tylko w gronie koleg\u00f3w) by\u0142o: \u201eCo teraz czytasz!\u201d<\/em><\/strong><\/p>\n

No i oczywi\u015bcie po tym pytaniu zaczyna\u0142o si\u0119 (a trzeba to by\u0142o umie\u0107 uczyni\u0107 ciekawie) przekazywanie intencji autora ksi\u0105\u017cki). Dalej nast\u0119powa\u0142a wymiana zda\u0144, a czasem i gor\u0105ca dyskusja na temat poruszony w szczeg\u00f3lnie upodobanym czy kontrowersyjnym tek\u015bcie.<\/p>\n

Dorastali\u015bmy razem z ksi\u0105\u017ckami, ich bohaterami, stopniowo podnosz\u0105c si\u0119 razem z nimi w u\u015bwiadomieniu powod\u00f3w heroizmu, romantyzmu i sensu nie tylko ich, a r\u00f3wnie\u017c w\u0142asnego post\u0119powania.<\/p>\n

Bardzo uwielbiali\u015bmy r\u00f3wnie\u017c filmy. Potem nie od razu, ale zrozumieli\u015bmy wreszcie, \u017ce film \u2013 to raczej forma rozrywki.<\/p>\n

Film nie daje wielkich mo\u017cliwo\u015bci dla pracy wyobra\u017ani\u0105, poniewa\u017c przedstawia z g\u00f3ry ustalony przebieg wydarze\u0144, w konkretnych obrazach, wyre\u017cyserowanych instrumentalnie przez aktor\u00f3w wed\u0142ug zadanego scenariusza.<\/p>\n

Kadr za kadrem film odzwierciedla jedn\u0105 bezdyskusyjn\u0105 fabu\u0142\u0119, kt\u00f3ra w ka\u017cdym momencie wywo\u0142uje jedno pytanie: \u201eCo b\u0119dzie dalej?\u201d. Widz jest wci\u0105gni\u0119ty w jedn\u0105 wersj\u0119, kt\u00f3ra nie daje mo\u017cliwo\u015bci ani zw\u0105tpi\u0107, ani przedyskutowa\u0107.<\/p>\n

Bowiem tak ju\u017c jest z tym, co si\u0119 ma wydarzy\u0107 w ci\u0105gu p\u00f3\u0142torej godziny zmiany kolejnych kadr\u00f3w na ekranie: \u201eTaka jest kolej rzeczy!\u201d.<\/p>\n

Film nie daje wi\u0119kszej mo\u017cliwo\u015bci do zastanowienia si\u0119, poniewa\u017c akurat w momencie my\u015blenia wyrzuca dla widz\u00f3w \u0142a\u0144cuch wydarze\u0144, w kt\u00f3rych ukryta jest (albo podana w formie nader obna\u017conej) z g\u00f3ry przes\u0105dzona prawda, a nierzadko i wyrafinowane k\u0142amstwo pod postaci\u0105 prawdy.<\/p>\n

S\u0105 oczywi\u015bcie filmy – wyj\u0105tki, jak na przyk\u0142ad \u201eSolaris\u201d i \u201eAndriej Rublow\u201d Tarkowskiego, ale to ju\u017c utwory elitarne, nie wpisywane na list\u0119 kultury masowej. Widzowie id\u0105 do kina dla rozrywki i odpr\u0119\u017cenia, a nie dla zag\u0142\u0119biania si\u0119 w korzenie i nieraz m\u0119tne \u017ar\u00f3d\u0142a w\u0142asnej egzystencji.<\/p>\n

Kupuj\u0105 bilety i siedz\u0105 w bezruchu do ko\u0144ca seansu, oczekuj\u0105c atrakcji nawet wtedy, gdy nudny w\u0105tek i brak wydarze\u0144 na ekranie psuje im nastr\u00f3j i niedzielne popo\u0142udnie. Cz\u0142owiek na sali kinowej traci wolno\u015b\u0107 i mo\u017cliwo\u015b\u0107 wyboru.<\/p>\n

Natomiast re\u017cyser, kt\u00f3ry na pami\u0119\u0107 zna scenariusz, poprzez wszystkie arkana scenografii i serpentyny fabu\u0142y, narzuca widzowi swoj\u0105 opini\u0119, swoje tempo i swoj\u0105 prawd\u0119. Autorzy filmu faktycznie graj\u0105 przeciwko widzom. I w tej grze widzowie nie maj\u0105 szans.<\/p>\n

Nie maj\u0105 dlatego, \u017ce ich wyobra\u017ani\u0119 wy\u0142\u0105czono. Zamiast niej w\u0142\u0105czono malign\u0119 niemal bezmy\u015blnego oczekiwania na to, co w tym temacie b\u0119dzie pokazane dalej.<\/p>\n

Ca\u0142kiem co innego jest z ksi\u0105\u017ck\u0105. Na pierwszy rzut oka czytelnik ma ograniczone mo\u017cliwo\u015bci, chocia\u017cby dlatego, \u017ce nie widzi obraz\u00f3w. Jego bezpo\u015bredni kontakt wizualny jest wyznaczony tylko czcionk\u0105 \u2013 literkami, z kt\u00f3rych pouk\u0142adane s\u0105 wyrazy i zdania.<\/p>\n

W\u0142a\u015bnie dzi\u0119ki tym literkom czytelnik rozumie o czym m\u00f3wi autor, mo\u017ce wyobrazi\u0107 sobie co dzieje si\u0119 w strefie narracji, mo\u017ce przedstawi\u0107 sobie poszczeg\u00f3lne postaci, ich charaktery, uczucia, zrozumie\u0107 ich cele \u017cyciowe, d\u0105\u017cenia, prze\u017cycia, zdolno\u015bci etc.<\/p>\n

Mo\u017ce wyobrazi\u0107, mo\u017ce wyimaginowa\u0107 sobie sam.<\/p>\n

Mo\u017ce przerwa\u0107 czytanie i zastanowi\u0107 si\u0119 nad tym fragmentem, kt\u00f3ry wywar\u0142 na nim szczeg\u00f3lne wra\u017cenie. Mo\u017ce go przeczyta\u0107 jeszcze raz albo od\u0142o\u017cy\u0107 do jutra. Czytelnik zawsze pozostaje wolny we w\u0142asnym wyborze.<\/p>\n

Czytelnik rozkoszuje w odkrywaniu kolejnych moment\u00f3w tre\u015bci, pracuje(!) rozumem i wyobra\u017ani\u0105, a wi\u0119c rozwija si\u0119 umys\u0142owo, uczuciowo, intelektualnie, aktywnie funkcjonuj\u0105c jako przyjaciel postaci dobrych i wr\u00f3g postaci z\u0142ych, kt\u00f3re wyst\u0119puj\u0105 na czytanych stronach, a jednocze\u015bnie \u2013 jako krytyk i nawet s\u0119dzia.<\/p>\n

A co najwa\u017cniejsze \u2013 buduje w\u0142asny \u201efilm\u201d, doskonal\u0105c w\u0142asn\u0105 \u201ere\u017cyseri\u0119\u201d. Niew\u0105tpliwie ro\u015bnie jako \u201ehomo sapiens\u201d \u2013 cz\u0142owiek my\u015bl\u0105cy. Gromadzi wiedz\u0119, uk\u0142ada j\u0105 na p\u00f3\u0142kach w\u0142asnego do\u015bwiadczenia i pami\u0119ci, przygotowuj\u0105c dla przygodnego wykorzystania.<\/p>\n

Wiadomo: m\u0105dry uczy si\u0119 na b\u0142\u0119dach innych ludzi, a nie na w\u0142asnych.<\/p>\n

Bo w\u0142a\u015bnie to jest pierwsz\u0105 cech\u0105 charakterystyczn\u0105 m\u0105drego cz\u0142owieka: m\u0105dry potrafi unikn\u0105\u0107 znalezienia si\u0119 w takiej sytuacji, z kt\u00f3rej rozumny usi\u0142uje wyj\u015b\u0107 z honorem.<\/p>\n

To bardzo dobrze, \u017ce teraz, jak co roku o tej porze, po powrocie z mile prze\u017cytych w Polsce kolonii letnich i wakacji, \u201eDziennik Kijowski\u201d b\u0119dzie zasypywany jest wieloma propozycjami opublikowania notatek o zrozumia\u0142ej tre\u015bci: byli\u015bmy w pi\u0119knym miejscu, mieli\u015bmy wiele atrakcyjnych spotka\u0144, imprez, ciekawych wycieczek, smaczne wy\u017cywienie, uprzejmych i uczynnych gospodarzy.<\/p>\n

Odpocz\u0119li\u015bcie dobrze i nie nudzili\u015bcie \u2013 to jasne. A co zrobili\u015bcie dla innych i dla w\u0142asnego doskonalenia si\u0119 intelektualnego, kulturalnego, duchowego? Jakim dorobkiem tw\u00f3rczym wzbogacili\u015bcie si\u0119? Co przeczytali\u015bcie pod czas wakacji letnich?<\/p>\n

Zwracam si\u0119 do szanownych Pa\u0144stwa z propozycj\u0105 podzieli\u0107 si\u0119 z Redakcj\u0105 i Czytelnikami naszego pisma w\u0142asnymi refleksjami o ksi\u0105\u017ckach przeczytanych ostatnio: co poruszy\u0142o, co pomog\u0142o zrozumie\u0107, co wspar\u0142o w przekonaniach, co wzbogaci\u0142o, czy przyczyni\u0142o si\u0119 do poszerzenia i pog\u0142\u0119bienia wiedzy i, wreszcie, \u2013 co pomog\u0142o w rozstrzygni\u0119ciu zaistnia\u0142ych problem\u00f3w?<\/p>\n

A dop\u00f3ki Pa\u0144stwo zastanawiacie si\u0119 nad pytaniami, proponuj\u0119 przeczyta\u0107 kilka fragment\u00f3w z ksi\u0105\u017cki Karola Wojty\u0142y \u201eElementarz etyczny\u201d, kt\u00f3re w\u0142a\u015bnie wywar\u0142y na mnie szczeg\u00f3lne wra\u017cenie.<\/p>\n

\u017beby lepiej pozna\u0107 posta\u0107 Ojca \u015awi\u0119tego b\u0142ogos\u0142awionego Jana Paw\u0142a II, \u017ceby zrozumie\u0107 jego my\u015bli i nauczy\u0107 si\u0119 od niego, trzeba czyta\u0107 jego dzie\u0142a. To zaj\u0119cie nie zawsze jest proste, ale zawsze buduj\u0105ce.<\/p>\n

Eugeniusz GO\u0141YBARD <\/strong><\/p>\n

Karol Wojty\u0142a: <\/strong><\/p>\n

\u201eMi\u0142o\u015b\u0107 jest jeszcze bezwzgl\u0119dniej bezinteresowna ni\u017c sprawiedliwo\u015b\u0107\u201d<\/strong><\/p>\n

Poni\u017csze fragmenty pochodz\u0105 z wydania Towarzystwa Naukowego KUL\u2019u, Praca Wydzia\u0142u Filozoficznego 78, Lublin 1999 \u2013 \u201eElementarz etyczny\u201d. Autorem tego dzie\u0142a jest ksi\u0105dz profesor Karol Wojty\u0142a<\/strong>, kt\u00f3ry kierowa\u0142 pracami Katedry Etyki KUL\u2019u i w latach 1957-1958 wyk\u0142ada\u0142 kurs \u201eFilozofia etyki\u201d.<\/em><\/p>\n

Rozum jest g\u0142\u00f3wn\u0105 energi\u0105 natury ludzkiej i g\u0142\u00f3wn\u0105 jej w\u0142adz\u0105. (…) Rozum bierze nieustaj\u0105cy udzia\u0142 w procesie stawania cz\u0142owieka cz\u0142owiekiem, w procesie jego doskonalenia si\u0119.<\/p>\n

…Rozum o\u015bwiecony wiar\u0105 ma rozeznanie nadprzyrodzone, tzn. takie, na jakie o w\u0142asnych si\u0142ach nie m\u00f3g\u0142by si\u0119 zdoby\u0107. B\u00f3g udziela mu tutaj swego \u015bwiat\u0142a, dzieli z nim niejako swoj\u0105 wiedz\u0105 o rzeczywisto\u015bci, o tym porz\u0105dku, jaki powinien panowa\u0107 w \u015bwiecie stworzonym.<\/p>\n

Pozwala to rozumowi lepiej okre\u015bla\u0107 zasady post\u0119powania dla cz\u0142owieka, lepiej go niejako ustawia\u0107 w ca\u0142ym porz\u0105dku \u015bwiata. (…) \u0141aska u\u015bwi\u0119caj\u0105ca jest wi\u0119c w stosunku do natury ludzkiej nad-natur\u0105.<\/p>\n

…Juz od samego momentu upadku cz\u0142owiek nie pozosta\u0142 wy\u0142\u0105cznie w stanie upadku, ale zacz\u0105\u0142 doznawa\u0107 i doznaje wci\u0105\u017c ukrytych impuls\u00f3w \u0142ask, kt\u00f3re umo\u017cliwiaj\u0105 mu prowadzenie dzie\u0142a odbudowy natury po linii pierwotnych zamierze\u0144 Boga.<\/p>\n

…Poniewa\u017c natura nie jest gruntownie zepsuta, przeto \u0142aska nie trafia w pr\u00f3\u017cni\u0119, ale niejako zaszczepia si\u0119 na tym, co w naturze jest zdrowe i tw\u00f3rcze. (…) Im bardziej natura zdrowieje i dojrzewa, tym bardziej i tym pewniej \u0142aska wydobywa z jej rezerw takie energie, kt\u00f3re bez \u0142aski nie zosta\u0142yby nigdy uruchomione.<\/p>\n

…Tymczasem rozum ludzki nie \u017cyje tylko z siebie i w sobie (…) On sam jest tylko jakim\u015b elementem natury, a nie stoi bezwzgl\u0119dnie ponad ni\u0105.<\/p>\n

…Istnienie prawa wskazuje zawsze na prawodawc\u0119. Prawo pisane wskazuje na prawodawc\u0119 \u2013 cz\u0142owieka; prawo nie pisane, ale zawarte w samej naturze cz\u0142owieka i \u015bwiata \u2013 na prawodawc\u0119 [kt\u00f3ry znajduje si\u0119] ponad cz\u0142owiekiem.<\/p>\n

…S\u0105d Boga zgadza si\u0119 zasadniczo z s\u0105dem sumienia. (…) S\u0105d Boga, jako ostatnia instancja prawdy o cz\u0142owieku, nie dewaluuje w \u017cadnym szczeg\u00f3le s\u0105du cz\u0142owieka…<\/p>\n

…Mi\u0142o\u015b\u0107 za\u015b jest aktualizacj\u0105 najwy\u017cszych mo\u017cliwo\u015bci cz\u0142owieka\u2026<\/p>\n

…Z\u0142o, bowiem samo z siebie nie potrafi urodzi\u0107 dobra. Dobro mo\u017ce by\u0107 zrobione tylko przez jakie\u015b inne dobro. Ot\u00f3\u017c mi\u0142osierdzie Boga jest to w\u0142a\u015bnie Dobro, kt\u00f3re rodzi dobro na miejscu z\u0142a.<\/p>\n

Mi\u0142osierdzie nie akceptuje grzechu i nie patrzy na\u0144 przez palce, ale tylko i wy\u0142\u0105cznie pomaga w nawr\u00f3ceniu z grzechu w r\u00f3\u017cnych sytuacjach, czasem naprawd\u0119 ostatecznych i decyduj\u0105cych, i na r\u00f3\u017cne sposoby. Mi\u0142osierdzie Boga idzie \u015bci\u015ble w parze ze sprawiedliwo\u015bci\u0105.<\/p>\n

…Sprawiedliwo\u015b\u0107 sama w sobie jest czym\u015b bezinteresownym. Do istoty jej bowiem nale\u017cy to, \u017ce stoi ponad interesami. Mi\u0142o\u015b\u0107 jest jeszcze bezwzgl\u0119dniej bezinteresowna ni\u017c sprawiedliwo\u015b\u0107.<\/p>\n

…Wy\u017cszo\u015b\u0107 warto\u015bci duchowych nad materialnymi nie jest tylko spraw\u0105 jakiego\u015b irracjonalnego odczucia. S\u0105 one wy\u017csze dlatego, \u017ce wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 z obiektywnie wy\u017cszym bytem, z bytem doskonalszym od materii.<\/p>\n

…Tylko dla istot obdarzonych rozumem istnieje problem prawdy i tylko dla istot obdarzonych rozumn\u0105 wol\u0105 istnieje problem dobra moralnego. Poza stref\u0105 duchow\u0105 prawda i dobro moralne nie maj\u0105 racji bytu.<\/p>\n

Poniewa\u017c za\u015b trudno nie uzna\u0107, \u017ce s\u0105 to warto\u015bci najwy\u017csze w\u015br\u00f3d tych, jakimi \u017cyje cz\u0142owiek, \u2013 zatem trudno nie uzna\u0107 prymatu ducha.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Za moich lat szkolnych, jednym z najcz\u0119\u015bciej zadawanych pyta\u0144 (i nie tylko w gronie koleg\u00f3w) by\u0142o: \u201eCo teraz czytasz!\u201d No i oczywi\u015bcie po tym pytaniu…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[32],"tags":[],"class_list":["post-2097","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-archiwum-2011"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t