![\"\"](\"https:\/\/www.dk.com.ua\/..\/gfx\/foto\/slowacy_pl-492.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Ma\u0142o kto wie, \u017ce obecna granica polsko-s\u0142owacka r\u00f3\u017cni si\u0119 (na korzy\u015b\u0107 Polski) od granicy galicyjsko-w\u0119gierskiej sprzed I wojny \u015bwiatowej. Po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci w 1918 roku Polska wysun\u0119\u0142a wobec s\u0142abej w\u00f3wczas Czechos\u0142owacji pretensje terytorialne, \u017c\u0105daj\u0105c przekazania Polsce ca\u0142ych Tatry, Orawy, Spisza, Kysuc i innych etnicznie s\u0142owackich ziem.<\/p>\n
Podyktowane by\u0142o to realizacj\u0105 wielkomocarstwowej koncepcji „Polski od morza do morza”, kt\u00f3rej ho\u0142dowa\u0142a endecja. \u00d3wczesne polskie w\u0142adze postawi\u0142y sobie za cel maksymalnie os\u0142abi\u0107 Czechos\u0142owacj\u0119, czyli pa\u0144stwa kt\u00f3re podobnie jak Polska chcia\u0142o odgrywa\u0107 rol\u0119 lidera Europy \u015arodkowo-Wschodniej.<\/p>\n
Drugim celem by\u0142o uzyskanie granicy z tradycyjnym polskim sojusznikiem – W\u0119grami, a to wi\u0105za\u0142o si\u0119 z d\u0105\u017ceniami Warszawy i Budapesztu do podzia\u0142u S\u0142owacji i Zakarpacia pomi\u0119dzy Polsk\u0119 i W\u0119gry. W tej mocarstwowej koncepcji polsko-w\u0119gierska granica mia\u0142a przebiega\u0107 przez gra\u0144 Tatr Ni\u017cnych<\/strong> (Chopok by\u0142by szczytem granicznym Polski i W\u0119gier), a po stronie polskiej znalaz\u0142yby si\u0119 m. in. ca\u0142e Tatry, Poprad, Liptowski Mikulasz i inne s\u0142owackie ziemie.<\/p>\n Polacy argumentowali te dzia\u0142ania tym, \u017ce s\u0105 to ziemie „odwiecznie polskie”, a ludno\u015b\u0107 okolic Popradu, Ke\u017cmarku, Liptowa i Spisza m\u00f3wi g\u00f3ralskim dialektem, kt\u00f3ry bardziej przypomina j\u0119zyk polski ni\u017c s\u0142owacki. Dla propagowania tej tezy powstawa\u0142y w Krakowie i na Podhalu r\u00f3\u017cne wielkomocarstwowe organizacje, np. Towarzystwo Kres\u00f3w Po\u0142udniowych<\/strong>. Jednym z najwi\u0119kszych propagator\u00f3w tej koncepcji by\u0142 polski geolog, profesor AGH Walery Goetel<\/strong>, kt\u00f3ry do udowadniania „polsko\u015bci” Popradu i Smokovc\u00f3w pos\u0142ugiwa\u0142 si\u0119 argumentami z dziedziny geofizyki i geologii.<\/p>\n Nale\u017cy zaznaczy\u0107, \u017ce miejscowa ludno\u015b\u0107 mia\u0142a inne zdanie na temat swojej to\u017csamo\u015bci narodowej i nie zgadza\u0142a si\u0119 na przymusow\u0105 polonizacj\u0119. A w latach zaraz po rozpadzie Austro-W\u0119gier tereny te by\u0142y wielokrotnie obsadzane to polskim, to zn\u00f3w czechos\u0142owackim wojskiem. Nieraz dochodzi\u0142o do walk zbrojnych, w kt\u00f3rych gin\u0119\u0142a ludno\u015b\u0107 cywilna.<\/p>\n Ostatecznie spraw\u0119 granic mia\u0142 rozstrzygn\u0105\u0107 plebiscyt, ale w ostatniej chwili go odwo\u0142ano. Decyzj\u0105 Rady Ambasador\u00f3w s\u0142owackie ziemie podzielono i ich skrawek przyznano Polsce (m. in. Jab\u0142onka, Chy\u017cne, Lipnica, Podwilk, Niedzica, Jurg\u00f3w, Harkabuz).<\/p>\n To st\u0105d w\u0142a\u015bnie pochodzi mniejszo\u015b\u0107 s\u0142owacka w Polsce. Pocz\u0105tkowo S\u0142owacy stanowili niemal 100% mieszka\u0144c\u00f3w przy\u0142\u0105czonych do Polski skrawk\u00f3w Spisza i Orawy, z czasem stopniowo ulegali asymilacji (r\u00f3wnie\u017c wskutek przymusowej polonizacji w szko\u0142ach i ko\u015bcio\u0142ach), niekt\u00f3rzy wyjechali na studia do wi\u0119kszych miast w ca\u0142ej Polsce (g\u0142\u00f3wnie Krak\u00f3w i Warszawa) i tam ju\u017c zostali.<\/p>\n Dzi\u015b siedzib\u0105 Towarzystwa S\u0142owak\u00f3w w Polsce jest Krak\u00f3w, gdzie mieszka wielu S\u0142owak\u00f3w pochodz\u0105cych z polskiego Spisza i Orawy, ale tak\u017ce nowej emigracji.<\/p>\n Paradoksalnie, tolerancyjny i kosmopolityczny Krak\u00f3w okaza\u0142 si\u0119 lepszym miejscem dla funkcjonowania Towarzystwa S\u0142owak\u00f3w, ni\u017c pierwotnie etnicznie s\u0142owackie, a dzi\u015b spolonizowane wioski polskiej Orawy i Spisza.<\/p>\n Nie od dzi\u015b wiadomo, \u017ce Podhale i okolice (np. Jab\u0142onka) s\u0105 jednym z matecznik\u00f3w polskiej skrajnej prawicy, kt\u00f3ra kategorycznie nie zgadza si\u0119 np. na ustanowienie podw\u00f3jnych nazw miejscowo\u015bci oraz ho\u0142duje has\u0142om typu „Polska dla Polak\u00f3w”, w kt\u00f3rym nie ma miejsca na rozw\u00f3j kultury mniejszo\u015bci narodowych i kt\u00f3ra nazywa S\u0142owak\u00f3w „W\u0119grami, kt\u00f3rzy nie nauczyli si\u0119 dobrze m\u00f3wi\u0107 po polsku”.<\/p>\n W czasach Europy bez granic wielu m\u0142odych Polak\u00f3w i S\u0142owak\u00f3w mia\u0142o okazj\u0119 spotka\u0107 si\u0119… na wakacyjnej pracy w Irlandii i Wielkiej Brytanii. Powsta\u0142y w ten spos\u00f3b mieszane ma\u0142\u017ce\u0144stwa, z kt\u00f3rych cz\u0119\u015b\u0107 zdecydowa\u0142a si\u0119 mieszka\u0107 na S\u0142owacji, a cz\u0119\u015b\u0107 – w Polsce, w tym w\u0142a\u015bnie w Krakowie.<\/p>\n Ponadto, do Krakowa wyjecha\u0142a na studia lub do pracy pewna ilo\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w s\u0142owackiej cz\u0119\u015bci Orawy, Spisza, Liptowa i innych teren\u00f3w granicz\u0105cych z Polsk\u0105. Co jest zrozumia\u0142e je\u015bli wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119 fakt, \u017ce karier\u0119 robi si\u0119 w metropoliach, a dla mieszka\u0144c\u00f3w Dolnego Kubina czy Popradu najbli\u017csz\u0105 metropoli\u0105 nie jest wcale Bratys\u0142awa (odleg\u0142a o 300 km), ale oddalony o 130 km Krak\u00f3w (notabene, dwa razy wi\u0119kszy od stolicy S\u0142owacji).<\/p>\n Jakub \u0141OGINOW Ma\u0142o kto wie, \u017ce obecna granica polsko-s\u0142owacka r\u00f3\u017cni si\u0119 (na korzy\u015b\u0107 Polski) od granicy galicyjsko-w\u0119gierskiej sprzed I wojny \u015bwiatowej. Po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci w 1918 roku…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2120,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[38],"tags":[],"class_list":["post-2119","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-archiwum-2017"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t
<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"