{"id":2147,"date":"2022-02-14T03:25:13","date_gmt":"2022-02-14T01:25:13","guid":{"rendered":"https:\/\/dk.com.ua\/osiecka-i-giedroyc\/"},"modified":"2024-12-10T19:58:23","modified_gmt":"2024-12-10T17:58:23","slug":"osiecka-i-giedroyc","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dk.com.ua\/home\/osiecka-i-giedroyc\/","title":{"rendered":"OSIECKA I GIEDROY\u0106"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>
Agnieszka Osiecka w 1960 roku\u00a0 (fot. East News)<\/strong><\/p>\n

Giedroy\u0107 rozwi\u00f3d\u0142 si\u0119 z \u017con\u0105 Tatian\u0105 jeszcze przed wojn\u0105, w 1937 roku. Od tamtego czasu z nikim si\u0119 nie zwi\u0105za\u0142. Liczy si\u0119 tylko praca. Do dnia, w kt\u00f3rym poznaje Agnieszk\u0119 Osieck\u0105. Oszaleje na jej punkcie. Ona te\u017c b\u0119dzie nim oczarowana. T\u0119 romantyczn\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107 opisuje Manuela Gretkowska w powie\u015bci \u201ePoetka i ksi\u0105\u017c\u0119\u201d.<\/strong><\/p>\n

\u201eWieczorne przechadzki po miasteczku, kieliszek w bistrze, a w czwartki targ. Owoce, warzywa i wybieranie kwiat\u00f3w. Zim\u0105 co\u015b dla sikorek, kulk\u0119 t\u0142uszczu oblepion\u0105 ziarnami.\u00a0Co za bzdury. Jerzy zmi\u0105\u0142 pust\u0105 paczk\u0119 papieros\u00f3w. Ona tego nie potrzebuje. Tkwi\u0107 przy mnie, polipie redakcyjnym wro\u015bni\u0119tym w biurko\u201d \u2013 marzy i zaraz przywraca si\u0119 do porz\u0105dku.<\/p>\n

Ona to Agnieszka Osiecka, poetka zaanga\u017cowana w STS (Studencki Teatr Satyryk\u00f3w). Ma 21 lat. Przyjecha\u0142a do Pary\u017ca na chwil\u0119, \u015bwietnie tu pasuje, ale chce wraca\u0107 do ukochanej Warszawy, bo tam jest jej \u017cycie. Otoczona ch\u0142opakami, romansuje z kilkoma na raz. Jest J\u0119drek, jest Witek, no i chyba najwa\u017cniejszy wtedy dla niej \u2013 Marek H\u0142asko. Lubi, kiedy o ni\u0105 zabiegaj\u0105. Nie umie si\u0119 zdecydowa\u0107.<\/p>\n

On to Jerzy Giedroy\u0107, Ksi\u0105\u017c\u0119 Redaktor, jak go nazywaj\u0105, wydawca paryskiej \u201eKultury\u201d, gdzie publikuje teksty najlepszych polskich pisarzy i my\u015blicieli. Jest od Osieckiej trzydzie\u015bci lat starszy. By\u0142 \u017co\u0142nierzem gen. W\u0142adys\u0142awa Andersa, wybra\u0142 \u017cycie emigranta. Za\u0142o\u017cy\u0142 pismo-instytucj\u0119. Nigdy nie wr\u00f3ci do Polski.<\/p>\n

\u017bycie Giedroycia kr\u0119ci si\u0119 wok\u00f3\u0142 domu w podparyskim Maisons-Lafitte. Mieszka z m\u0142odszym bratem Henrykiem, malarzem J\u00f3zefem Czapskim, jego siostr\u0105 Mari\u0105, z Zofi\u0105 i Zygmuntem Hertzami. Razem sk\u0142adaj\u0105 co miesi\u0105c kolejny numer \u201eKultury\u201d, kt\u00f3r\u0105 p\u00f3\u017aniej r\u00f3\u017cnymi kana\u0142ami przemycaj\u0105 do Polski. Jest jeszcze jeden domownik \u2013 spaniel Black. Giedroy\u0107 rozwi\u00f3d\u0142 si\u0119 z \u017con\u0105 Tatian\u0105 jeszcze przed wojn\u0105, w 1937 roku. Od tamtego czasu z nikim si\u0119 nie zwi\u0105za\u0142. Liczy si\u0119 tylko praca. Do dnia, w kt\u00f3rym poznaje Agnieszk\u0119. Oszaleje na jej punkcie. Ona te\u017c b\u0119dzie nim oczarowana.<\/p>\n

Osiecka do Francji przyje\u017cd\u017ca z misj\u0105: przywozi w walizce z podw\u00f3jnym dnem r\u0119kopis opowiada\u0144 H\u0142aski \u201eCmentarze\u201d, kt\u00f3re zostan\u0105 wydrukowane w \u201eKulturze\u201d. Gdy Hertzowie traktuj\u0105 Agnieszk\u0119 jak c\u00f3rk\u0119, Ksi\u0105\u017c\u0119 Redaktor sam przed sob\u0105 stara si\u0119 ukry\u0107 szczeniackie zadurzenie, kt\u00f3re go znienacka ogarn\u0119\u0142o. Ale kiedy Osiecka pojedzie do ciotki do Londynu, on wymy\u015bli g\u0142upi pretekst, wsi\u0105dzie na prom i pop\u0142ynie za ni\u0105. Cho\u0107 raczej nie ma w zwyczaju podr\u00f3\u017cowa\u0107.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Zofia Hertz, Henryk Giedroyc, Jerzy Giedroyc w Maisons-Laffitte, 1965 r. (Archive ref. FIL00058)<\/strong><\/p>\n

T\u0119 romantyczn\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107 opisuje Manuela Gretkowska w powie\u015bci \u201ePoetka i ksi\u0105\u017c\u0119\u201d. Gdy si\u0119ga\u0142am po ksi\u0105\u017ck\u0119, z g\u00f3ry zak\u0142ada\u0142am, \u017ce nie mog\u0142o wyj\u015b\u0107 z tego nic dobrego. Bo jak opisa\u0107, i to jeszcze w formie powie\u015bci, intymn\u0105 relacj\u0119 dw\u00f3jki wielkich ludzi, nie popadaj\u0105c w pretensjonalny ton.<\/p>\n

Ba\u0142am si\u0119 wi\u0119c kiczowatego romansid\u0142a. Niepotrzebnie. Gretkowska z wielk\u0105 delikatno\u015bci\u0105 podchodzi do swoich bohater\u00f3w. Nie nazywa nawet tego, co ich \u0142\u0105czy, romansem. Czas, kt\u00f3ry sp\u0119dzaj\u0105 razem, trzeba liczy\u0107 raczej w godzinach ni\u017c dniach. Zwracaj\u0105 si\u0119 do siebie na pan, pani. Nie przechodz\u0105 na ty. Flirtuj\u0105 s\u0142owami. W intymno\u015bci rozumianej w sensie fizycznym posun\u0105 si\u0119 jedynie do poca\u0142unk\u00f3w w noc przed jej wyjazdem do Polski. Potem Osieckiej przez kolejne sze\u015b\u0107 lat bezpieka b\u0119dzie odmawia\u0107 wydania paszportu. Pozostanie im pisanie list\u00f3w.<\/p>\n

Gretkowska, jak pisze w epilogu, podj\u0119\u0142a t\u0119 histori\u0119, bo wyda\u0142a jej si\u0119 znajoma i przez to poci\u0105gaj\u0105ca \u2013 sama kiedy\u015b do\u015bwiadczy\u0142a podobnej relacji z du\u017co starszym m\u0119\u017cczyzn\u0105, kt\u00f3ra zacz\u0119\u0142a si\u0119 \u201eod wzajemnej intelektualnej fascynacji\u201d. Mia\u0142a to szcz\u0119\u015bcie, \u017ce pozna\u0142a \u201eeleganckiego i nieprzeniknionego\u201d Jerzego Giedroycia, bo je\u017adzi\u0142a do Maisons-Lafitte, by czyta\u0107 niewidomemu, umieraj\u0105cemu J\u00f3zefowi Czapskiemu. Osieck\u0105 te\u017c odwiedzi\u0142a w jej domu. Ksi\u0105\u017ck\u0119 komponowa\u0142a na podstawie udost\u0119pnionych list\u00f3w, dziennik\u00f3w, notatek, rozm\u00f3w.<\/p>\n

Agnieszka Osiecka notowa\u0142a wszystko. Nie jest wi\u0119c to opowie\u015b\u0107 wyssana z palca. Autorka powiedzia\u0142a w kt\u00f3rym\u015b z wywiad\u00f3w: \u201eMo\u017ce dziesi\u0119\u0107 procent to moje domys\u0142y i konstrukcja fabu\u0142y. Reszta to fakty\u201d.<\/p>\n

Gretkowska wyra\u017anie odmalowuje dom w Maisons-Lafitte. Czytaj\u0105c, krztusz\u0119 si\u0119 dymem papierosowym, bo domownicy pal\u0105 bez opami\u0119tania. Potykam si\u0119 o sterty ksi\u0105\u017cek, papier\u00f3w i maszynopis\u00f3w tych wszystkich, kt\u00f3rzy nie mieli szansy na wydawanie w Polsce: Gombrowicza, Mi\u0142osza, Bobkowskiego, Herlinga-Grudzi\u0144skiego. Ale te\u017c H\u0142aski.<\/p>\n

Kiedy na stronach ksi\u0105\u017cki Osiecka z Giedroyciem spaceruj\u0105, rozmawiaj\u0105, badaj\u0105 si\u0119 nawzajem, czuj\u0105 si\u0119 bezradni, czasem za\u017cenowani niezgrabnymi gestami wobec siebie, pij\u0105 kaw\u0119 lub whisky, sama czuj\u0119 motyle w brzuchu.<\/p>\n

\u201ePoetka i ksi\u0105\u017c\u0119\u201d to dzi\u0119ki Bogu nie tylko love story. To przepustka do \u015bwiata Osieckiej i Giedroycia w og\u00f3le. Odkrywamy od zwyk\u0142ej, ludzkiej strony postacie, kt\u00f3re maj\u0105 dzi\u015b swoje pomniki, ulice czy skwery. Osiecka jest dwudziestolatk\u0105, robi g\u0142upstwa, jak ka\u017cdy w tym wieku. Marzy, bawi si\u0119, ma wady i s\u0142abo\u015bci. Jeste\u015bmy \u015bwiadkami, jak ka\u017cde s\u0142owo, kt\u00f3re us\u0142yszy i wypowie, pr\u00f3buje napr\u0119dce w\u0142o\u017cy\u0107 w wiersz czy piosenk\u0119.<\/p>\n

Giedroy\u0107, cho\u0107 ju\u017c dojrza\u0142y pi\u0119\u0107dziesi\u0119ciolatek i powa\u017cny wydawca, te\u017c bywa zagubiony i zawstydzony, gdy obok pojawia si\u0119 Agnieszka. Gdy Osiecka znika, zamyka si\u0119 w pokoju, pracuje w skupieniu, pilnuje termin\u00f3w. Pod\u0105\u017camy za ich obserwacjami, rozmy\u015blaniami, przys\u0142uchujemy si\u0119 ich wspomnieniom z dzieci\u0144stwa.<\/p>\n

Gretkowska wpuszcza nas do \u015bwiatka intelektualist\u00f3w i elity ko\u0144ca lat 50. minionego wieku, zar\u00f3wno tych m\u0142odych, kt\u00f3rzy ci\u0105gle wierz\u0105 w socjalizm i je\u017cd\u017c\u0105 z wyst\u0119pami kabaretowymi po Europie, jak i starszych o pokolenie emigrant\u00f3w. I mo\u017ce w tym jest najwi\u0119ksza zas\u0142uga autorki. W \u0142atwej, lekkiej formie opowie\u015bci o mi\u0142o\u015bci opowiada, podpatruj\u0105c zza kulis, o wa\u017cnym kawa\u0142ku polskiej kultury sprzed sze\u015b\u0107dziesi\u0119ciu lat.<\/p>\n

Maria FREDRO-BONIECKA<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Agnieszka Osiecka w 1960 roku\u00a0 (fot. East News) Giedroy\u0107 rozwi\u00f3d\u0142 si\u0119 z \u017con\u0105 Tatian\u0105 jeszcze przed wojn\u0105, w 1937 roku. Od tamtego czasu z nikim…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2148,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[43],"tags":[],"class_list":["post-2147","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-archiwum-2022"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t