{"id":2170,"date":"2014-06-03T06:12:08","date_gmt":"2014-06-03T03:12:08","guid":{"rendered":"https:\/\/dk.com.ua\/polonia-w-czarnogorze\/"},"modified":"2024-12-10T20:54:21","modified_gmt":"2024-12-10T18:54:21","slug":"polonia-w-czarnogorze","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dk.com.ua\/home\/polonia-w-czarnogorze\/","title":{"rendered":"POLONIA W CZARNOG\u00d3RZE"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>
Rozmowa z Wand\u0105 J. Vujisi\u0107, prezesem Stowarzyszenia Polak\u00f3w Zamieszka\u0142ych w Czarnog\u00f3rze oraz prezesem Zwi\u0105zku Ba\u0142ka\u0144skich Organizacji Polonijnych \u201ePolonia Ba\u0142kanika\u201d <\/strong><\/p>\n

– Polonia czarnog\u00f3rska nale\u017cy nadal do najmniej znanych w Europie\u2026<\/em><\/strong><\/p>\n

– Polonia w Czarnog\u00f3rze to w 99% to kobiety, kt\u00f3re wysz\u0142y tu za m\u0105\u017c i za\u0142o\u017cy\u0142y rodziny. Nasze panie \u017cyj\u0105 tu przewa\u017cnie w rodzinach mieszanych, g\u0142\u00f3wnie w miastach. Wtopi\u0142y si\u0119, chc\u0105c nie chc\u0105c, w miejscowe \u015brodowisko, szybko si\u0119 asymiluj\u0105c, przyjmuj\u0105c tutejszy j\u0119zyk, obyczaje, kultur\u0119 i kuchni\u0119. Niekt\u00f3re z nich mieszkaj\u0105 ju\u017c w Czarnog\u00f3rze ponad 40 lat, niekt\u00f3re za\u015b wr\u00f3ci\u0142y do Polski, inne zamieszka\u0142y w by\u0142ych republikach Jugos\u0142awii.<\/p>\n

Nasza Polonia, jak i inne na Ba\u0142kanach, nie jest emigracj\u0105 ani polityczn\u0105, ani ekonomiczn\u0105. \u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 Przyj\u0119\u0142o si\u0119 o nas m\u00f3wi\u0107, \u017ce jeste\u015bmy emigracj\u0105 sercow\u0105. Czarnog\u00f3ra to pi\u0119kny, g\u00f3rzysty kraj na po\u0142udniu Europy, ze \u015br\u00f3dziemnomorskim klimatem. Coraz wi\u0119cej rodak\u00f3w z kraju przyje\u017cd\u017ca tu na wakacje. Wielu z nich chce si\u0119 tu osiedli\u0107 na sta\u0142e.<\/p>\n

Polonia w Czarnog\u00f3rze nie nale\u017cy do najwi\u0119kszych, bo niewielka jest nasza republika (od 2006 r. oddzielne pa\u0144stwo). Powierzchnia Czarnog\u00f3ry to tylko 13.812 km2. Jeste\u015bmy rozsiani po ca\u0142ym kraju. Wed\u0142ug danych statystycznych z roku 2003 by\u0142o nas tu 57 os\u00f3b. Do najwi\u0119kszych skupisk Polak\u00f3w nale\u017c\u0105: sto\u0142eczna Podgorica (17 os\u00f3b), Nik\u015bi\u0107 (13), Bijelo Polje (6), Tivat (5), Herceg-Novi (2) oraz po jednej osobie w: Budvie, Cetinju, Tuzi i Ulcinju.<\/p>\n

Dowiedzieli\u015bmy si\u0119 p\u00f3\u017aniej, ze \u017ar\u00f3de\u0142 nieoficjalnych, \u017ce na terenie naszej republiki mieszkaj\u0105 w znacznym rozproszeniu, w r\u00f3\u017cnych osiedlach i wioskach, tak\u017ce inni nasi rodacy. Niestety, jak dotychczas, nie uda\u0142o si\u0119 nam z nimi skontaktowa\u0107. Uda\u0142o si\u0119 natomiast powi\u0119kszy\u0107 liczb\u0119 naszych cz\u0142onk\u00f3w. Wzros\u0142a tak\u017ce liczebno\u015b\u0107 naszej polonijnej rodziny. Wed\u0142ug naszych danych, na koniec 2013 roku, w Czarnog\u00f3rze mieszka 143 Polonus\u00f3w, co oznacza prawie potr\u00f3jny wzrost liczby tutejszej Polonii.<\/p>\n

– Kiedy i jak dosz\u0142o do powstania Waszego Stowarzyszenia?<\/em><\/strong><\/p>\n

<\/strong>– Pomys\u0142 powstania naszego Stowarzyszenia powsta\u0142 w roku 2002 w czasie moich rozm\u00f3w z \u00f3wczesnym konsulem RP w Belgradzie J\u00f3zefem Kami\u0144skim. Zrodzi\u0142 si\u0119 pomys\u0142 powo\u0142ania do \u017cycia organizacji skupiaj\u0105cej Polak\u00f3w rozproszonych po ca\u0142ej Czarnog\u00f3rze. Jej celem mia\u0142a by\u0107 integracja \u015brodowiska polonijnego oraz piel\u0119gnowanie to\u017csamo\u015bci narodowej.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Polacy z Czarnog\u00f3ry<\/strong><\/p>\n

Pierwsze spotkanie Polak\u00f3w mieszkaj\u0105cych w Czarnog\u00f3rze odby\u0142o si\u0119 8 listopada 2003 roku w nadmorskiej miejscowo\u015bci Sutomore, w hotelu \u201eNik\u015bi\u0107\u201d. Wzi\u0119\u0142o w nim udzia\u0142 21 os\u00f3b wraz ze swoimi rodzinami. Na naszym spotkaniu obecny by\u0142 tak\u017ce, wspomniany wcze\u015bniej, konsul J\u00f3zef Kami\u0144ski, kt\u00f3ry z ca\u0142ego serca popar\u0142 nasz pomys\u0142. Powiedzia\u0142 m.in. \u017ce bardzo si\u0119 cieszy z naszego pierwszego spotkania i ma nadziej\u0119, \u017ce zaowocuje ono powo\u0142aniem do \u017cycia w Czarnog\u00f3rze polonijnej organizacji. Tak dosz\u0142o do powstania naszego Stowarzyszenia.<\/p>\n

W pierwszym zarz\u0105dzie Stowarzyszenia, obok mnie wybranej na prezesa, znale\u017ali si\u0119 jeszcze: mgr in\u017c. Zygmunt Hupka \u2013 jako wiceprezes (z Baru), El\u017cbieta Tutkovi\u0107 \u2013 skarbnik (z Podgoricy) oraz przedstawiciele wi\u0119kszych miast Czarnog\u00f3ry: Krystyna Karpovi\u0107 Vuksanovi\u0107 (Bar), Teresa Medojevi\u0107 (Bijelo Polje), Katarzyna Nenezi\u0107 (Nik\u015bi\u0107), Stanis\u0142aw Nikoli\u0107 (Nik\u015bi\u0107), Maryla \u0106upi\u0107 (Podgorica) i Teresa Toma\u015bevi\u0107 (Tivat).<\/p>\n

– Jakie by\u0142y Wasze nast\u0119pne dzia\u0142ania?<\/em><\/strong><\/p>\n

<\/strong>– Nasze Stowarzyszenie zosta\u0142o oficjalnie zarejestrowane w Ministerstwie Sprawiedliwo\u015bci Czarnog\u00f3ry 16 stycznia 2004 roku z siedzib\u0105 w Bijelo Polje, o czym poinformowali\u015bmy naszych cz\u0142onk\u00f3w na drugim zebraniu w Podgoricy, w dniu 5 czerwca 2004 roku w hotelu \u201eKerber\u201d. W\u015br\u00f3d zaproszonych go\u015bci obecni byli m.in. ambasador RP Tadeusz Diema, konsul J\u00f3zef Kami\u0144ski oraz przedstawiciel czarnog\u00f3rskiego MSZ Igor Bojani\u0107.<\/p>\n

Otrzymali\u015bmy te\u017c, z Urz\u0119du Statystycznego Czarnog\u00f3ry dokument o klasyfikacji dzia\u0142alno\u015bci naszego Stowarzyszenia. Na mocy tego dokumentu stali\u015bmy si\u0119 pe\u0142noprawn\u0105, pozarz\u0105dow\u0105 organizacj\u0105 polonijn\u0105, kt\u00f3ra mog\u0142a prowadzi\u0107 legaln\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 na terenie ca\u0142ej Czarnog\u00f3ry. W roku 2010, przy pomocy ambasady RP, za\u0142o\u017cyli\u015bmy stron\u0119 internetow\u0105 naszego Stowarzyszenia.<\/p>\n

– Jakie s\u0105 cele stoj\u0105ce przed Waszym Stowarzyszeniem?<\/em><\/strong><\/p>\n

-\u2026<\/strong>troska o to\u017csamo\u015b\u0107 narodow\u0105 na obczy\u017anie. Najbardziej naturaln\u0105 form\u0105 zachowania to\u017csamo\u015bci narodowej s\u0105 nasze cz\u0119ste kontakty z rodzin\u0105 w kraju, wyjazdy dzieci na kolonie polonijne i obozy czy wreszcie udzia\u0142 student\u00f3w w r\u00f3\u017cnych kursach j\u0119zyka polskiego. W czasie pobytu wakacyjnego w Polsce nasze dzieci i wnuki maj\u0105 szans\u0119 poznania rodziny, zaprzyja\u017anienia si\u0119 ze swoimi r\u00f3wie\u015bnikami, jak r\u00f3wnie\u017c lepiej jeszcze nauczy\u0107 si\u0119 swobodniej m\u00f3wi\u0107 po polsku.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Polki z Czarnog\u00f3ry z ambasadorem RP Gra\u017cyn\u0105 Sikorsk\u0105 (druga z prawej)<\/strong><\/p>\n

Inn\u0105 form\u0105 piel\u0119gnowania polsko\u015bci na obczy\u017anie jest pr\u0119\u017cna dzia\u0142alno\u015b\u0107 naszej organizacji, maj\u0105cej na celu integracj\u0119 wszystkich rodak\u00f3w. My Polacy rozproszeni po ca\u0142ej Czarnog\u00f3rze staramy si\u0119 zbli\u017cy\u0107 do siebie, pozna\u0107, podzieli\u0107 si\u0119 osi\u0105gni\u0119ciami naszych dzieci i wnuk\u00f3w, powspomina\u0107 chwile sp\u0119dzone w ojczy\u017anie czy wreszcie porozmawia\u0107 w swoim ojczystym j\u0119zyku.<\/p>\n

Jedn\u0105 z form piel\u0119gnowania naszej to\u017csamo\u015bci narodowej jest wydawanie w\u0142asnego czasopisma. Pierwszy numer naszego \u201eG\u0142osu Polonii\u201d trafi\u0142 do r\u0105k czytelnik\u00f3w w grudniu 2008 roku razem z kalendarzem na rok 2009. Za\u0142o\u017cenie naszego pisma by\u0142o wydarzeniem historycznym dla naszego \u015brodowiska polonijnego. By\u0142o naszym \u201eotwarciem okna\u201d w stron\u0119 Polski. \u201eG\u0142os Polonii\u201d wydawany jest dzi\u015b w nak\u0142adzie 200 egz. z finansowym wsparciem ambasady RP w Czarnog\u00f3rze, a tak\u017ce i wsparciem Fundacji \u201eWsp\u00f3lnota Polska\u201d. Ostatni, jubileuszowy numer, liczy\u0142 32 strony i ca\u0142y by\u0142 w kolorze. Nasze czasopismo posiada numer identyfikacyjny ISSN, kt\u00f3ry u\u0142atwia nam mi\u0119dzynarodow\u0105 identyfikacj\u0119 oraz zapewnia przechowywanie egzemplarzy w zbiorach bibliotek.<\/p>\n

We wrze\u015bniu 2010 roku klub naszych student\u00f3w \u201eM\u0142oda Polonia\u201d dzia\u0142aj\u0105cy przy Stowarzyszeniu Polak\u00f3w w Czarnog\u00f3rze, wyda\u0142 pierwszy numer biuletynu \u201eWakacje z Polsk\u0105\u201d. Biuletyn zosta\u0142 zredagowany przez m\u0142odzie\u017cowe kolegium redakcyjne. We wspomnianym numerze znalaz\u0142y si\u0119 ciekawe zapiski z wakacyjnych podr\u00f3\u017cy do Polski.<\/p>\n

Kolejn\u0105 form\u0105 piel\u0119gnowania polsko\u015bci na obczy\u017anie jest nasza biblioteka i mo\u017cliwo\u015b\u0107 obcowania z polskimi czasopismami. Pomys\u0142 jej za\u0142o\u017cenia zrodzi\u0142 si\u0119 w roku 2008. Ksi\u0119gozbi\u00f3r, dzi\u0119ki wsparciu Fundacji \u201eSemper Polonia\u201d i Biblioteki Narodowej w Warszawie szybko si\u0119 powi\u0119ksza\u0142. Maj\u0105c polsk\u0105 bibliotek\u0119 na terenie Czarnog\u00f3ry czujemy \u015bci\u015blejszy zwi\u0105zek z ojczyzn\u0105, bo posiadamy cz\u0105stk\u0119 polsko\u015bci w zasi\u0119gu r\u0119ki.<\/p>\n

Najwa\u017cniejsz\u0105 rol\u0119 w rozwoju i piel\u0119gnowaniu polsko\u015bci na obczy\u017anie s\u0105 szko\u0142y i wszelkiego rodzaju kursy, kt\u00f3re daj\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 kontaktu z j\u0119zykiem polskim i histori\u0105 naszego narodu. U nas w Czarnog\u00f3rze pierwszy kurs j\u0119zyka polskiego zorganizowany zosta\u0142 w pa\u017adzierniku 2010 roku, w p\u00f3\u0142nocnej cz\u0119\u015bci naszego kraju, w miejscowo\u015bci Bijelo Polje. Do dzi\u015b jest to jedyny tego typu kurs prowadzony w Czarnog\u00f3rze. Jego organizatorem jest Stowarzyszenie Polak\u00f3w w Czarnog\u00f3rze. Do tej pory odby\u0142y si\u0119 cztery edycje kursu j\u0119zyka polskiego. Kurs prowadzimy ja i moja kole\u017canka, Teresa Medojevi\u0107.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Najm\u0142odsze Polki z Czarnog\u00f3ry (fot. archiwum)<\/strong><\/p>\n

Ostatni\u0105 wreszcie form\u0105 piel\u0119gnowania tradycji polskiej na obczy\u017anie s\u0105 obchody polskich \u015bwi\u0105t narodowych oraz tradycji religijnych \u2013 takich jak: Bo\u017ce Narodzenie czy Wielkanoc, w kt\u00f3rych bior\u0105 udzia\u0142 nasze ca\u0142e rodziny z dzie\u0107mi z mieszanych zwi\u0105zk\u00f3w. Du\u017c\u0105 te\u017c rol\u0119 w utrzymaniu tradycji narodowej odgrywa ambasada RP i konsulat RP.<\/p>\n

– A jak wygl\u0105da wsp\u00f3\u0142praca z innymi organizacjami polonijnymi?<\/em><\/strong><\/p>\n

<\/strong>– Jeste\u015bmy cz\u0142onkiem Europejskiej Unii Wsp\u00f3lnot Polonijnych, organizacji zrzeszaj\u0105cej oraz integruj\u0105cej organizacje polonijne Europy. W jej poczet zostali\u015bmy przyj\u0119ci w roku 2009. Jeste\u015bmy r\u00f3wnie\u017c cz\u0142onkami, od roku 2011, Zwi\u0105zku Ba\u0142ka\u0144skich Organizacji Polonijnych \u201ePolonia Ba\u0142kanika\u201d zrzeszaj\u0105cego organizacje polonijne z: Bo\u015bni i Hercegowiny, Chorwacji, Macedonii oraz Serbii.<\/p>\n

Polonia czarnog\u00f3rska by\u0142a inicjatorem oraz organizatorem pierwszego spotkania Zwi\u0105zku w Podgoricy. Nasza wsp\u00f3\u0142praca polega na wymianie do\u015bwiadcze\u0144, wzajemnej publikacji artyku\u0142\u00f3w w czasopismach polonijnych organizacji w\/w pa\u0144stw, prezentuj\u0105cych nasze \u017cycie i formy naszej dzia\u0142alno\u015bci.<\/p>\n

Wsp\u00f3\u0142pracujemy ponadto z polskim MSZ, Stowarzyszeniem \u201eWsp\u00f3lnota Polska\u201d, z Fundacj\u0105 \u201eSemper Polonia\u201d oraz Senatem RP.<\/p>\n

Rozmawia\u0142 Leszek W\u0104TR\u00d3BSKI<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Rozmowa z Wand\u0105 J. Vujisi\u0107, prezesem Stowarzyszenia Polak\u00f3w Zamieszka\u0142ych w Czarnog\u00f3rze oraz prezesem Zwi\u0105zku Ba\u0142ka\u0144skich Organizacji Polonijnych \u201ePolonia Ba\u0142kanika\u201d – Polonia czarnog\u00f3rska nale\u017cy nadal do…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2171,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[35],"tags":[],"class_list":["post-2170","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-archiwum-2014"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t