{"id":2217,"date":"2017-09-30T15:26:41","date_gmt":"2017-09-30T12:26:41","guid":{"rendered":"https:\/\/dk.com.ua\/dziennik-kijowski-prawda-o-powstaniu\/"},"modified":"2024-12-10T21:59:39","modified_gmt":"2024-12-10T19:59:39","slug":"dziennik-kijowski-prawda-o-powstaniu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dk.com.ua\/home\/dziennik-kijowski-prawda-o-powstaniu\/","title":{"rendered":"\u201eDZIENNIK KIJOWSKI\u201d \u2013 PRAWDA O POWSTANIU"},"content":{"rendered":"

Pami\u0119\u0107 \u2013 jak prochy w grobowcu:<\/em>
wydaje si\u0119, \u017ce to co\u015b sta\u0142ego,
ale jak dotkniesz \u2013 rozsypuje\u00a0 si\u0119\u2026<\/em><\/p>\n

Nieprawd\u0105 jest raczej, \u017ce \u201eDziennik Kijowski\u201d powsta\u0142 w marcu 1992 roku – przynajmniej nieprawd\u0105 w moim osobistym odczuciu. Dla mnie \u201eniepokalane pocz\u0119cie\u201d DK nast\u0105pi\u0142o jeszcze gdzie\u015b w roku 1946, kiedy to po raz pierwszy, jako 4-letni ch\u0142opaczek, zacz\u0105\u0142em nie tylko s\u0142ysze\u0107, lecz i rozumie\u0107 polskie s\u0142owa.<\/p>\n

By\u0142o to na zachodzie Polski, na lotniczej bazie wojskowej Armii Radzieckiej, gdzie ojciec, po odniesieniu ran na wojnie jako lotnik-my\u015bliwiec, odbywa\u0142 s\u0142u\u017cb\u0119 jako oficer sztabu pu\u0142ku lotniczego do roku 1950, przed tym, jak dyslokowano jego pu\u0142k z Polski na Daleki Wsch\u00f3d; jak okaza\u0142o si\u0119 z powodu wojny w Korei. Wtedy, jeszcze w Polsce, normalnie si\u0119 obcowali\u015bmy wza\u00adjemnie – dzieciaki \u201eradzieckie\u201d i polskie – dziwn\u0105 mieszanin\u0105 polsko-rosyjskich s\u0142\u00f3w.<\/p>\n

Nie by\u0142oby chyba dzisiejsze\u00adgo \u201eDK\u201d bez tego \u201eprologu\u201d.<\/strong><\/p>\n

W roku 1958 razem z matk\u0105, ojcem i siostr\u0105 (kt\u00f3ra urodzi\u0142a si\u0119 jeszcze w Polsce), po demobilizacji ojca, przyjechali\u015bmy do rodzinnego miasta ojca – Kijowa. Dziadek Wuko\u0142 – pochodz\u0105cy spod Bia\u0142ej Cerkwi – zmar\u0142 wkr\u00f3tce w tym samym roku, babcia Hania, kt\u00f3r\u0105 jeszcze kiedy\u015b, przed bolszewickim przewrotem 17-go roku, dziadek wywi\u00f3z\u0142 sk\u0105d\u015b spod \u0141odzi, zmar\u0142a jeszcze wcze\u015bniej, w roku 1952 i zosta\u0142a pochowana w dawnym rodzin\u00adnym grobowcu na Cmentarzu Bajkowa w Kijowie, na 13-ej polskiej parceli cmentarza. Dziadka pochowano obok niej.<\/p>\n

Dziadek przed \u201erewolucj\u0105\u201d bywa\u0142 cz\u0119sto w \u0141odzi na targach tekstyli\u00f3w, gdy\u017c by\u0142 wtedy w Kijowie znanym producentem damskiej odzie\u017cy – sukienek, sp\u00f3dniczek, haftowanych akcesori\u00f3w (robionych na kupionych w Anglii maszynach do haftowania). Dom mojego dziadka (chyba m\u00f3j dom?) stoi dotychczas na ulicy Prorizna, obok Kreszczatyku – przed \u201erewolucj\u0105\u201d, w roku 1913, w\u0142a\u015bnie w domu mojego dziadka mie\u015bci\u0142a si\u0119 redakcja dawnego \u201eDziennika Kijowskiego\u201d, o czym zachowa\u0142y si\u0119 dokumenty w Bibliotece Historycznej Ukrainy.<\/p>\n

Mo\u017ce to nie dziwny zbieg okoliczno\u015bci, lecz \u201eG\u0142os Pana\u201d, \u017ce w\u0142a\u015bnie ja zorganizowa\u0142em w roku 1992 wznowienie \u201eDK\u201d. Czemu\u015b wydaje mi si\u0119, \u017ce nie by\u0142oby dzisiejszego DK bez tego \u201eG\u0142osu\u201d.<\/p>\n

Mi\u0119dzy innymi dziadek, chocia\u017c i drobny, ale kapitalista, nie mia\u0142 szans ocale\u0107 w czasie terroru lat trzydziestych. Ale znalaz\u0142 spos\u00f3b – po wyrzuceniu go z rodzin\u0105 z w\u0142asnego domu przechowa\u0142 w piwnicy na ulicy Lenina 20 (teraz Chmielnickiego) par\u0119 angielskich maszyn do haftowania. I zacz\u0105\u0142 zarabia\u0107. W\u0142a\u015bciwie stal si\u0119 biznesmenem, jeszcze przy socjalizmie. Robi\u0142 du\u017ce haftowane portrety kolejnych wodz\u00f3w partii (najwi\u0119cej oczywi\u015bcie podobizn Stalina) i potajemnie sprzedawa\u0142 je partyjnym \u201edostojnikom\u201d Kijowa.<\/p>\n

Portrety te wisia\u0142y w gabinetach najwy\u017cszych dzia\u0142aczy partyj\u00adnych Ukrainy, a oni z przyjemno\u015bci\u0105 pokazywali je ka\u017cdemu powa\u017cnemu go\u015bciowi (zw\u0142aszcza z Moskwy), m\u00f3wi\u0105c przy tym: \u201eHaftowany portret wodza! Ukrai\u0144ska sztuka stosowana!\u201d Oczywi\u015bcie zleceniodawc\u00f3w nie brakowa\u0142o i w\u0142adza by\u0142a zainteresowana w tym, \u017ceby dziadek stale pracowa\u0142.<\/p>\n

l wrze\u015bnia 1960 roku wst\u0105pi\u0142em na pierwszy rok studi\u00f3w na wydzia\u0142 elektroakustyki Politechniki Kijowskiej, za\u015b l pa\u017adziernika 1960 roku przyszed\u0142em do Biblioteki im. KPZR (na placu Stalina) na pierwsze zaj\u0119cie pierwszego po wojnie k\u00f3\u0142ka j\u0119zyka polskiego w Kijowie, kt\u00f3ry prowadzi\u0142a pe\u0142na czaru pani Wiera Awksientjewa.<\/p>\n

Ale\u017c towarzystwo dobra\u0142o si\u0119 wtedy – znakomity dyrygent Igor B\u0142a\u017ckow (wtedy jeszcze student konserwatorium), in\u017cynier, a potem \u015bwietny t\u0142umacz literatury polskiej – Garik Burga\u0144ski, psycholog Borys Iwanczenko i wielu innych, z kt\u00f3rymi potem przez wiele lat utrzymywali\u015bmy przyjacielskie kontakty, rozmawiaj\u0105c telefonicznie lub przy spotkaniach wy\u0142\u0105cznie po polsku.<\/p>\n

Nie by\u0142oby chyba dzisiejszego \u201eDK\u201d bez k\u00f3\u0142ka j\u0119zyka polskiego pani Wiery Awksientjewej.<\/strong><\/p>\n

Od roku 1965 do 1981 – do wprowadzenia w Polsce stanu wojennego – razem z przyjacielem Borysem Sze\u0142uncowem, prezydentem pierwszego w Kijowie Jazz Klubu (psychiatr\u0105 z zawodu), prenumerowali\u015bmy \u201eTw\u00f3rczo\u015b\u0107\u201d, omawiaj\u0105c (w j\u0119zyku polskim) praktycznie ka\u017cd\u0105 stron\u0119 tego doskona\u0142ego miesi\u0119cznika po\u015bwi\u0119conego literaturze pi\u0119knej.<\/p>\n

W ko\u0144cu 1991 roku zosta\u0142em zaproszony przez pana Stanis\u0142awa Sza\u0142ackiego, prezesa Zwi\u0105zku Polak\u00f3w na Ukrainie, na posiedzenia Zarz\u0105du Zwi\u0105zku, gdzie zaproponowano mi zorganizowa\u0107 polsk\u0105 gazet\u0119 w Kijowie. Decyzj\u0119 podj\u0105\u0142em natychmiast – zrobi\u0119 to!<\/p>\n

Po up\u0142ywie trzech miesi\u0119cy mia\u0142em ju\u017c zesp\u00f3\u0142 zapale\u0144c\u00f3w tego pomys\u0142u – przysz\u0142y sk\u0142ad redakcji. W skr\u00f3cie opisano to w ksi\u0105\u017cce po\u015bwi\u0119conej pami\u0119ci St. Sza\u0142ackiego \u201eJak trudno by\u0107 Polakiem\u201d. Zesp\u00f3\u0142 przygotowa\u0142 materia\u0142y wyj\u015bciowe dla pierwszego numeru \u201eDK\u201d, cz\u0119\u015bciowo w r\u0119kopisach.<\/p>\n

W Kijowie nie uda\u0142o si\u0119 znale\u017a\u0107 polskiego sk\u0142adu komputerowego, tym bardziej z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 jednoczesnego fachowego \u0142amania gazety na komputerze. Zadzwoni\u0142em wi\u0119c do Polski, do znajomych w Warszawie, a potem do Wroc\u0142awia. Poprosi\u0142em o pomoc ze sk\u0142adem i \u0142amaniem na komputerze. Od ka\u017cdego otrzyma\u0142em odpowied\u017a: przyje\u017cd\u017ca\u0107 niezw\u0142ocznie, wszystko zrobi\u0105 bezp\u0142atnie.<\/p>\n

Natychmiast zadzwoni\u0142em do Przemy\u015bla do Krzysztofa Pawe\u0142ka, dobrego znajomego (jeszcze z czas\u00f3w jego studi\u00f3w w Krakowie), w\u00f3wczas dyrektora firmy \u201eSancoop\u201d. Powiedzia\u0142em mu dos\u0142ownie tak: \u201eZmontowa\u0142em \u201ebomb\u0119\u201d – pierwsz\u0105 po wojnie polsk\u0105 gazet\u0119 w Kijowie. Mam tylko 5 dolar\u00f3w na drog\u0119 do Przemy\u015bla. Musz\u0119 dojecha\u0107 potem do Warszawy lub do Wroc\u0142awia, gdzie zrobi\u0105 mi sk\u0142ad komputerowy. Czy op\u0142acisz mi drog\u0119 tam i z powrotem do Kijowa?\u201d<\/p>\n

Odpowiedzia\u0142: \u201eNie ma problem\u00f3w, wyje\u017cd\u017caj natychmiast\u201d.<\/p>\n

W Przemy\u015blu Krzysztof poprosi\u0142 pokaza\u0107 materia\u0142y zamierzonej gazety, uwa\u017cnie przejrza\u0142 je i powiedzia\u0142: \u201eDalej nie pojedziesz. Wszystko mo\u017cemy zrobi\u0107 tu, w Przemy\u015blu i chc\u0119, \u017ceby pierwszy numer DK powsta\u0142 w\u0142a\u015bnie w Przemy\u015blu\u201d.<\/p>\n

W ci\u0105gu nast\u0119pnego dnia Krzysztof zorganizowa\u0142 wszystko – kontakty z dziennikarzami, spotkania w Urz\u0119dzie Miasta, z prezydentem Przemy\u015bla a nawet z biskupem, kt\u00f3ry po zapoznaniu si\u0119 z materia\u0142ami powiedzia\u0142: \u201eDobrze. Szcz\u0119\u015b\u0107 Bo\u017ce!\u201d. Pod\u0142\u0105czono do sprawy drukarni\u0119 – Sp\u00f3\u0142dzielni\u0119 \u201ePraca\u201d i ju\u017c po trzech dniach by\u0142 gotowy numer gazety o nak\u0142adzie 10 tysi\u0119cy egzemplarzy. Krzysztof Pawe\u0142ek op\u0142aci\u0142 druk nie tylko 1-go numeru DK, lecz i pi\u0119ciu nast\u0119pnych.<\/p>\n

Przypadek uratowa\u0142 10 tysi\u0119cy egzemplarzy od poci\u0119cia na kawa\u0142ki i wyrzucenia na \u015bmieci.<\/strong><\/strong><\/p>\n

Bez moich koleg\u00f3w-zapale\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rych odszuka\u0142em i zebra\u0142em, nazwiska kt\u00f3rych figuruj\u0105 w pierwszym numerze \u201eDK\u201d, oraz prawdziwego polskiego inteligenta – Krzysztofa Pawe\u0142ka mo\u017ce i nie by\u0142oby dzisiejszego \u201eDK\u201d.<\/p>\n

Z Przemy\u015bla zadzwoni\u0142em do Urz\u0119du Ce\u0142 we Lwowie z zapytaniem – czy przepuszcz\u0105 mnie na Ukrain\u0119 z nak\u0142adem gazety w j\u0119zyku polskim (Urz\u0105d Celny w Przemy\u015blu ju\u017c przedtem da\u0142 pozytywn\u0105 odpowied\u017a), kt\u00f3ry powioz\u0119 poci\u0105giem? Odpowiedzieli, \u017ce nie – bez kontraktu nie przepuszcz\u0105. Nie by\u0142o wyj\u015bcia. Znalaz\u0142em w Przemy\u015blu kijowsk\u0105 ci\u0119\u017car\u00f3wk\u0119, kt\u00f3ra mia\u0142a wie\u017a\u0107 jaki\u015b towar do Kijowa, dogada\u0142em si\u0119 z kierowc\u0105 i wrzuci\u0142em paczki \u201eDK\u201d w k\u0105t skrzyni \u0142adunkowej, pod towar.<\/p>\n

Wieczorem wyjecha\u0142em do Kijowa, po przyje\u017adzie dogada\u0142em si\u0119 z celnikami kijowskimi, spotka\u0142em ci\u0119\u017car\u00f3wk\u0119, celnicy \u201enie zauwa\u017cyli\u201d jakich\u015b tam gazet, a ja zabra\u0142em paczki, uzgodni\u0142em z \u201eSOJUZPIECZATI\u0104\u201d Kijowa kolporta\u017c i za par\u0119 dni DK by\u0142 ju\u017c we wszystkich kioskach Kijowa.<\/p>\n

Chodzi\u0142em od kiosku do kiosku jak oszala\u0142y rozwa\u017caj\u0105c: ma\u0142o tego, \u017ce nie maj\u0105c w og\u00f3le ani kopiejki zrobi\u0142em 10 tysi\u0119cy egzemplarzy pierwszej prawdziwej polskiej gazety w Kijowie, ale w dodatku \u201eprzemyci\u0142em\u201d je przez polsko-ukrai\u0144sk\u0105 granic\u0119 i bez \u017cadnego \u015bwiadectwa reje\u00adstracji gazety wepchn\u0105\u0142em j\u0105 do kijowskich kiosk\u00f3w.<\/p>\n

Przyznaj\u0119 si\u0119, \u017ce by\u0142em naprawd\u0119 zadowolony: \u201eDK\u201d powsta\u0142!<\/p>\n

Pami\u0119tacie Pa\u0144stwo – u Miko\u0142aja Gogola by\u0142 pasiecznik Rudyj Pa\u0144ko, kt\u00f3ry pono\u0107 opowiada\u0142 mu to, co potem opisywa\u0142 w swoich nowelach ten wielki pisarz? Jako literat, od dobrych paru lat, swoje wiersze i nowele (kt\u00f3re pisz\u0119 i po rosyjsku, i po polsku) podpisuj\u0119 niekiedy pseudonimem: Borys Rude\u0144ki. U Gogola by\u0142 Rudyj, a ja Rude\u0144ki – mo\u017ce jakie\u015b pokrewie\u0144stwo?…<\/p>\n

Co\u015b z tych czas\u00f3w powstania \u201eDK\u201d przypadkowo mo\u017ce przypomnia\u0142em sobie niedok\u0142adnie. Przecie\u017c pami\u0119\u0107 – jak prochy… Ale niech ju\u017c za nie\u015bcis\u0142o\u015bci odpowiada nie Borys Szewczenko, pierwszy redaktor naczelny \u201eDK\u201d(1991-1992), lecz Borys Rude\u0144ki, lub Olena Rude\u0144ka, lub Brian Nesh (wszystko to moje pseudonimy od wielu lat), kt\u00f3re ostatnio pisz\u0105 coraz smutniejsze wiersze.<\/p>\n

Borys SZEWCZENKO<\/em><\/strong><\/p>\n

Powy\u017cszy artyku\u0142, z nie swoistym Jemu minorowym zako\u0144czeniem, napisa\u0142 18 lat temu do jubileuszowego setnego numeru naszego pisma cz\u0142owiek o niezwyk\u0142ym wigorze i wszechstronnym talencie. <\/em><\/strong><\/p>\n

Tegoroczny wrzesie\u0144 sta\u0142 si\u0119 ostatnim miesi\u0105cem w Jego burzliwym, pe\u0142nym fantastycznych wzlot\u00f3w i niebagatelnych trosk, \u017cyciu. <\/em><\/strong><\/p>\n

Odszed\u0142 publicysta, literat, ekonomista-cybernetyk, t\u0142umacz, autor niezliczonych projekt\u00f3w, prac naukowych,<\/em><\/strong> esej\u00f3w i noweli, lirycznych wierszy, \u017cartobliwych fraszek, pierwszy redaktor naczelny odrodzonego \u201eDziennika Kijowskiego\u201d Borys Szewczenko.<\/em><\/strong><\/em><\/strong><\/p>\n

Nie umiera Ten, kto trwa w pami\u0119ci \u017cywych.<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Pami\u0119\u0107 \u2013 jak prochy w grobowcu:wydaje si\u0119, \u017ce to co\u015b sta\u0142ego,ale jak dotkniesz \u2013 rozsypuje\u00a0 si\u0119\u2026 Nieprawd\u0105 jest raczej, \u017ce \u201eDziennik Kijowski\u201d powsta\u0142 w marcu…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[38],"tags":[],"class_list":["post-2217","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-archiwum-2017"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t