{"id":2261,"date":"2021-02-22T13:02:59","date_gmt":"2021-02-22T11:02:59","guid":{"rendered":"https:\/\/dk.com.ua\/kielbie-we-lbie-3\/"},"modified":"2024-12-10T22:24:03","modified_gmt":"2024-12-10T20:24:03","slug":"kielbie-we-lbie-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dk.com.ua\/home\/kielbie-we-lbie-3\/","title":{"rendered":"\u201eKIE\u0141BIE WE \u0141BIE\u201d (3)"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>
\u2026mieszkali\u015bmy na Proreznej, w wysokim domu tu\u017c przy Kreszczatyku<\/strong><\/p>\n

<\/strong>Na ko\u0144cu uliczki od strony ogr\u00f3dk\u00f3w, za pud\u0142em nowego \u015bmietnika, zasta\u0142em ca\u0142\u0105 nasz\u0105 paczk\u0119. Ch\u0142opcy siedzieli w kucki i s\u0142uchali grubasa, na kt\u00f3rego wo\u0142a\u0142o si\u0119 Bu\u0142ka. Bu\u0142ka opowiada\u0142, \u017ce widzia\u0142 stra\u017c jad\u0105c\u0105 do wielkiego po\u017caru po drugiej stronie lotniska. Gada\u0142, gada\u0142, nie mog\u0142em doczeka\u0107 si\u0119 ko\u0144ca. Kiedy Bu\u0142k\u0119 na chwil\u0119 zatka\u0142o, wyrzuci\u0142em jednym tchem:<\/p>\n

\u2013 Phi, w Kijowie to by\u0142a dopiero stra\u017c! Ka\u017cdy cyrku\u0142 mia\u0142 konie innej ma\u015bci. Najszybsze konie mia\u0142a ochotnicza stra\u017c. M\u00f3wi\u0119 wam, jak ochotnicza gna\u0142a do po\u017caru, to ogie\u0144 lecia\u0142 spod kopyt, przechodniom fruwa\u0142y kapelusze i dudni\u0142a ziemia. Taki wiatr robi\u0142a ochotnicza, tak pr\u0119dko jecha\u0142a! A za stra\u017c\u0105 biegli ludzie, wo\u0142ali: \u201e D a w a j \u2013 d a w a j ! . . .\u201d Na dobry po\u017car zbiega\u0142o si\u0119 p\u00f3\u0142 miasta.<\/p>\n

Bu\u0142ka strzykn\u0105\u0142 przez z\u0119by. Celowa\u0142 w moje buciki, ale co\u015b mu nie wysz\u0142o i oplu\u0142 sobie brod\u0119. Zacz\u0105\u0142em si\u0119 \u015bmia\u0107, bo to wstyd, \u017ceby taki du\u017cy ch\u0142opiec nie potrafi\u0142 komu\u015b oplu\u0107 but\u00f3w.<\/p>\n

Bu\u0142ka rozz\u0142o\u015bci\u0142 si\u0119 i do mnie:<\/p>\n

\u2013 Gdzie to by\u0142o? Gdzie\u015b ty widzia\u0142 fruwanie kapeluszy i te \u015bmig\u0142e konie?<\/p>\n

\u2013 Jak to gdzie? U nas, w Kijowie.<\/p>\n

\u2013 Ty nie b\u0105d\u017a taki ataman, bo si\u0119 obudzisz z r\u0119k\u0105 w nocniku.<\/p>\n

\u2013 Bu\u0142ka sru\u0142ka! Wszystko k\u0142amstwo! Ca\u0142y dzie\u0144 patrzy\u0142em na samoloty, za lotniskiem nic si\u0119 nie dymi\u0142o. Ani ognia, ani stra\u017cy!<\/p>\n

\u2013 Zaraz zobaczysz dym. Czekaj, ty!<\/p>\n

Szczerze m\u00f3wi\u0105c, nie by\u0142o na co czeka\u0107. Wr\u00f3ci\u0142em do domu z rozbitym nosem, nadgryzionym uchem i oberwanym ko\u0142nierzem. W drzwiach spotka\u0142em si\u0119 z mam\u0105. Na odwr\u00f3t i w\u0142a\u017cenie oknem by\u0142o ju\u017c za p\u00f3\u017ano. Mama za\u0142ama\u0142a r\u0119ce.<\/p>\n

\u2013 Znowu? Z kim?<\/p>\n

\u2013 Z nikim. Szed\u0142em spokojnie uliczk\u0105, a\u017c tu raptem zza \u015bmietnika wyskoczy\u0142 jaki\u015b obcy, du\u017cy ch\u0142opiec i popchn\u0105\u0142 mnie obcasem w nos.<\/p>\n

\u2013 Popchn\u0105\u0142 w nos? Obcasem?<\/p>\n

\u2013 M\u00f3wi\u0142em mamie, \u017ce bardzo du\u017cy ch\u0142opiec. Musia\u0142 przyjecha\u0107 specjalnie, bo na Kolonii takich du\u017cych ch\u0142opc\u00f3w nikt dot\u0105d nie widzia\u0142.<\/p>\n

\u2013 O co posz\u0142o?<\/p>\n

Najgorsze s\u0105 te t\u0142umaczenia. Wol\u0119 dwa rozbite nosy ni\u017c jedno opowiadanie o jednym lekko rozkwaszonym nosie. Trzeba na poczekaniu, kiedy boli i bardzo chce si\u0119 p\u0142aka\u0107, zmy\u015bla\u0107 bajd\u0119 dla doros\u0142ych z pocz\u0105tkiem i ko\u0144cem. Nos piek\u0142 coraz mocniej.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Konnica bia\u0142ogwardyjska na ulicach Kijowa <\/strong><\/p>\n

Czu\u0142em si\u0119 tak, jakbym zamiast chustki u\u017cy\u0142 rozpalonej fajerki. Bu\u0142ka pluje gorzej od baby, ale jak mu wyjdzie \u201efanga\u201d, to cz\u0142owiek siada, cho\u0107by sta\u0142 go\u0142y w pokrzywach.<\/p>\n

Wysili\u0142em si\u0119 jednak na u\u015bmiech i odpowiedzia\u0142em mamie, \u017ce posz\u0142o o Kij\u00f3w.<\/p>\n

Mama zrobi\u0142a wielkie oczy, machn\u0119\u0142a r\u0119k\u0105 i tylko westchn\u0119\u0142a.<\/p>\n

\u2013 O Kij\u00f3w, m\u00f3j Bo\u017ce… C\u00f3\u017c wam przychodzi do g\u0142owy? Kij\u00f3w tak daleko…<\/p>\n

Do Kijowa by\u0142o dalej ni\u017c do Ameryki. Miasto, w kt\u00f3rym \u201etyle cerkwi, co w Rzymie ko\u015bcio\u0142\u00f3w\u201d, znalaz\u0142o si\u0119 nagle poza granicami naszego \u015bwiata. Listy stamt\u0105d przychodzi\u0142y rzadko i nieregularnie. Pami\u0119tam bibulasty papier, wodnisty atrament i kosmate koperty, z byle jakim klejem. Filateli\u015bci dobijali si\u0119 o znaczki. Za jednego \u201ekrasnoarmiejca w pikelhaubie\u201d dawali bez wahania dwie \u201e\u017cyrafy\u201d i jedn\u0105 mark\u0119 z tapirem.<\/p>\n

Z pocz\u0105tku mieszkali\u015bmy na Proreznej, w wysokim domu tu\u017c przy Kreszczatyku, obok poczty g\u0142\u00f3wnej. Tam nas z\u0142apa\u0142o styczniowe bombardowanie miasta w roku 1918. Wojska \u201esamostijnej\u201d Ukrainy ponios\u0142y kl\u0119sk\u0119 pod Krutami na Czernihowszczy\u017anie.<\/p>\n

Bolszewicy podeszli od strony Darnicy i zza Dniepru waln\u0119li po Kijowie ze swoich baterii. Pojedynek artyleryjski trwa\u0142 trzy dni. Dygota\u0142y mury, dr\u017ca\u0142a ziemia. Wibrowa\u0142o powietrze, wstrz\u0105sane podmuchem wystrza\u0142\u00f3w i wybuch\u00f3w. Podczas najwi\u0119kszego nasilenia ognia, kiedy \u015bwist przelatuj\u0105cych nad domem pocisk\u00f3w stawa\u0142 si\u0119 ju\u017c nie do wytrzymania, znoszono mnie do \u201epodwa\u0142\u00f3w\u201d pod sklepem Gerszmana. Razem z innymi mieszka\u0144cami kamienicy przeczekiwali\u015bmy huraganowy ogie\u0144 czerwonej artylerii.<\/p>\n

Podobno zachowywa\u0142em si\u0119 spokojnie. U\u015bmiecha\u0142em si\u0119 do otaczaj\u0105cych mnie ludzi i beztrosko bawi\u0142em si\u0119 rud\u0105 brod\u0105 starego \u017byda.<\/p>\n

\u2013 Na \u201ebombardirowk\u0119\u201d bardzo dobre dziecko. Ono si\u0119 \u015bmieje, cho\u0107 tutaj nie ma nic \u015bmiesznego. Nie p\u0142acze, to tak\u017ce bardzo dobrze. Ja nie mam nic przeciwko temu, \u017ce jemu podoba si\u0119 moja broda. Niech si\u0119 bawi. Pociski pada\u0142y g\u0119sto. \u017baden nie trafi\u0142 w dom. Wysz\u0142a ca\u0142o tak\u017ce g\u0142\u00f3wna poczta. Tylko jeden pocisk pacn\u0105\u0142 tu\u017c przy okienku naszej sutereny. Bluzn\u0119\u0142o \u015bniegiem, b\u0142otem. W piwnicy pociemnia\u0142o. Kto\u015b krzykn\u0105\u0142: \u201eNiewybuch!\u201d i ludzie odetchn\u0119li.<\/p>\n

\"\"<\/a>
\u017bo\u0142nierze Armii Ochotniczej Denikina<\/strong><\/p>\n

\u2013 Ja czuj\u0119, \u017ce to si\u0119 wszystko dobrze sko\u0144czy \u2013 powiedzia\u0142 w\u0142a\u015bciciel pi\u0119knej brody.<\/p>\n

Na ulicy hurkota\u0142y armaty i jaszczyki. Ukrai\u0144skie baterie, uciekaj\u0105ce spod bolszewickich salw, zmienia\u0142y co chwila stanowiska.<\/p>\n

Trzeciego dnia nad hukiem dzia\u0142 wzi\u0105\u0142 g\u00f3r\u0119 jazgot kulomiot\u00f3w. Czerwona piechota ruszy\u0142a przez zamarzni\u0119ty Dniepr. Pod ogniem ukrai\u0144skich maszynek oddzia\u0142y pu\u0142kownika Murawiewa sforsowa\u0142y rzek\u0119 i wdar\u0142y si\u0119 do miasta. Centralna Rada da\u0142a drapaka gdzie\u015b pod Koroste\u0144 i \u017bytomierz. Sko\u0144czy\u0142a si\u0119 \u201esamostijnost\u2019\u201d. Flagi niebiesko\u2013\u017c\u00f3\u0142te znik\u0142y z gmach\u00f3w. Na placu Kreszczatyckim, nad ratuszem, w podmuchach lodowatego wiatru \u0142opota\u0142 czerwony sztandar bolszewik\u00f3w.<\/p>\n

W wysokim domu zostali\u015bmy do lata. Nowe mieszkanie mie\u015bci\u0142o si\u0119 na \u0141ukjan\u00f3wce. Ulica nazywa\u0142a si\u0119 Doroho\u017cycka i tu\u017c za naszym domem przechodzi\u0142a w drog\u0119 biegn\u0105c\u0105 polami do Syrca.<\/p>\n

Oficyn\u0119 od podw\u00f3rza zajmowa\u0142 piekarz. Okna pokoju wychodzi\u0142y na dziedziniec koszar Tyraspolskich. Z przeciwnej strony wida\u0107 by\u0142o Lasek Kiry\u0142owski, otaczaj\u0105cy zabudowania szpitala dla ob\u0142\u0105kanych. Tu\u017c obok szpitala zaczyna\u0142 si\u0119 Babi Jar, opadaj\u0105cy stromo ku Dnieprowi. W wiele lat p\u00f3\u017aniej, podczas nast\u0119pnej wojny, jar nabra\u0142 ponurej s\u0142awy. Hitlerowcy rozstrzeliwali tam mieszka\u0144c\u00f3w miasta i okolicznych wsi. Daleko do miasta, blisko na cmentarz, ale na cmentarz \u017cydowski, wi\u0119c wygoda \u017cadna.<\/p>\n

Mo\u017ce tam, na Doroho\u017cyckiej, by\u0142o co\u015b jeszcze godnego uwagi, ale albo zapomniano mi o tym powiedzie\u0107, albo ja zapomnia\u0142em zapami\u0119ta\u0107. Szczerze m\u00f3wi\u0105c, nawet tego piekarza nie mog\u0119 sobie przypomnie\u0107. Pami\u0119tam zapach \u015bwie\u017cego chleba.<\/p>\n

Kiedy teraz o latach tych my\u015bl\u0119, nabieram pewno\u015bci, \u017ce bliskie s\u0105siedztwo koszar i szpitala dla wariat\u00f3w musia\u0142o wywrze\u0107 jaki\u015b wp\u0142yw. Jaki? Nie wiem. Przekona\u0142em si\u0119 jednak, \u017ce odciski na m\u00f3zgu przypominaj\u0105 si\u0119 w odpowiednim momencie r\u00f3wnie natr\u0119tnie, jak zwyk\u0142e odciski podczas forsownego marszu.<\/p>\n

To, co si\u0119 dzia\u0142o w Kijowie, mog\u0142o zaprowadzi\u0107 do \u201eczubk\u00f3w\u201d zupe\u0142nie normalnego cz\u0142owieka. Robi\u0142y si\u0119 ludziom takie odciski na m\u00f3zgu, \u017ce kapelusz nie wchodzi\u0142 na g\u0142ow\u0119. Coraz to nowa w\u0142adza si\u0119ga\u0142a po miasto. Przy akompaniamencie dzia\u0142 i kulomiot\u00f3w zmienia\u0142y si\u0119 flagi nad ratuszem. Zmienia\u0142y si\u0119 pieni\u0105dze i coraz innych ludzi wieziono na \u015bledztwo. Nowa w\u0142adza odrazu bra\u0142a si\u0119 za przeciwnik\u00f3w.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Strzelcy Siczowi<\/strong> jedna z regularnych formacji armii Ukrai\u0144skiej Republiki Ludowej<\/strong><\/p>\n

Po bolszewikach wr\u00f3ci\u0142a Ukraina, ale ju\u017c troch\u0119 inna, z hetmanem Skoropadskim i z Niemcami. Na ulicach pojawi\u0142y si\u0119 kolumny piechoty w stalowych he\u0142mach. Niemcy maszerowali jak maszyna. Pod ich ci\u0119\u017ckim krokiem ugina\u0142 si\u0119 kijowski bruk. Pocieszano si\u0119, \u017ce to bawarskie pu\u0142ki, a Bawarczycy, jak wiadomo, lubi\u0105 dzieci i bardzo grzeczni s\u0105 dla kobiet. Okaza\u0142o si\u0119 wnet, \u017ce<\/p>\n

Niemcy lubili wszystko, co im w oko wpad\u0142o. \u0141adowali na wagony pszenic\u0119, byd\u0142o i nawet czarnoziem. Transport za transportem odje\u017cd\u017ca\u0142 z Ukrainy do Niemiec. Karne ekspedycje kr\u0105\u017cy\u0142y po wsiach i \u015bci\u0105ga\u0142y \u201ekontyngenty\u201d. Wreszcie bolszewik Doncew zabi\u0142 genera\u0142a Eichhorna, dow\u00f3dc\u0119 niemieckiej armii. Alianci kazali Niemcom opu\u015bci\u0107 \u201espichlerz Europy\u201d. Zdyscyplinowane pu\u0142ki zacz\u0119\u0142y \u0142adowa\u0107 si\u0119 na eszelony.<\/p>\n

Odeszli Niemcy, zabieraj\u0105c swego hetmana. Przyszli do Kijowa \u201eha\u0142yczanie\u201d i \u201esiczowi strilci\u201d atamana Petlury. Stara Francuzka, kt\u00f3r\u0105 rewolucja pozbawi\u0142a posady nauczycielki we dworze, nabawi\u0142a si\u0119 wiecznej migreny z powodu tych nieustannych zmian.<\/p>\n

\u2013 Je me couche \u2013 les bolcheviques. Je me l\u00e8ve \u2013 Petroulala. Je me couche \u2013 Petroulala, je me l\u00e8ve \u2013 les bolcheviques!<\/p>\n

Francuzica trz\u0119s\u0142a g\u0142ow\u0105 i uparcie nazywa\u0142a Petlur\u0119 po swojemu: Petrulal\u0105. Stara\u0142a si\u0119 zrozumie\u0107, ale po\u0142apanie si\u0119 w kijowskich wydarzeniach przekracza\u0142o jej zachodnioeuropejskie mo\u017cliwo\u015bci. Narzeka\u0142a, wi\u0119c coraz cz\u0119\u015bciej na b\u00f3l g\u0142owy i wkr\u00f3tce dosta\u0142a zupe\u0142nego kr\u0119\u0107ka.<\/p>\n

Stanis\u0142aw ZIELI\u0143SKI<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u2026mieszkali\u015bmy na Proreznej, w wysokim domu tu\u017c przy Kreszczatyku Na ko\u0144cu uliczki od strony ogr\u00f3dk\u00f3w, za pud\u0142em nowego \u015bmietnika, zasta\u0142em ca\u0142\u0105 nasz\u0105 paczk\u0119. Ch\u0142opcy siedzieli…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2262,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[42],"tags":[],"class_list":["post-2261","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-archiwum-2021"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t