{"id":2291,"date":"2020-08-19T08:40:07","date_gmt":"2020-08-19T05:40:07","guid":{"rendered":"https:\/\/dk.com.ua\/jozef-lobodowski-i-leonid-poltawa-madrycka-stronica-tworczosci-w-kontekscie-stosunkow-ukrainsko-polskich\/"},"modified":"2024-12-10T22:39:34","modified_gmt":"2024-12-10T20:39:34","slug":"jozef-lobodowski-i-leonid-poltawa-madrycka-stronica-tworczosci-w-kontekscie-stosunkow-ukrainsko-polskich","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dk.com.ua\/home\/jozef-lobodowski-i-leonid-poltawa-madrycka-stronica-tworczosci-w-kontekscie-stosunkow-ukrainsko-polskich\/","title":{"rendered":"J\u00f3zef \u0141obodowski i Leonid Po\u0142tawa: madrycka stronica tw\u00f3rczo\u015bci w kontek\u015bcie stosunk\u00f3w ukrai\u0144sko-polskich"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>
J\u00f3zef\u00a0 \u0141obodowski przedstawiony \u2013 jak informuje napis w lewym, dolnym rogu \u2013 jako ataman Lobo. Malowa\u0142 Esteban Sanz, olej, rok 1950 <\/strong><\/strong><\/p>\n

<\/strong>Tw\u00f3rczy i \u017cyciowy szlak dw\u00f3ch poet\u00f3w – ukrai\u0144skiego Leonida Po\u0142tawy i polskiego J\u00f3zefa \u0141obodowskiego, zbieg\u0142 si\u0119 w Madrycie we wczesnych latach 50-tych XX wieku. A jako \u017ce ci dwaj poeci-wygna\u0144cy mimo ogromnego talentu i wielkiego znaczenia dla rozwoju literatury narodowej i my\u015bli spo\u0142eczno-politycznej – ka\u017cdy w swoim kraju \u2013 do teraz pozostaj\u0105 znani tylko w do\u015b\u0107 ograniczonym kr\u0119gu znawc\u00f3w literatury i czytelnik\u00f3w, stosownym wydaje si\u0119, aby przynajmniej pokr\u00f3tce skupi\u0107 uwag\u0119 na wydarzeniach – osobistych i globalnych – kt\u00f3re poprzedzi\u0142y ich pojawienie si\u0119 na P\u00f3\u0142wyspie Iberyjskim.<\/p>\n

J\u00f3zef \u0141obodowski urodzi\u0142 si\u0119 w Purwiszkach w roku 1909 w rodzinie oficera armii carskiej i kiedy wybuch\u0142a pierwsza wojna \u015bwiatowa jako pi\u0119cioletni ch\u0142opiec, wraz z dwiema siostrami i matk\u0105, znalaz\u0142 si\u0119 najpierw w Moskwie, a z czasem trafi\u0142 do \u015brodowiska ukrai\u0144skiego na ziemie Wojska Kuba\u0144skiego w Przyazowiu. Tutaj do\u015bwiadczy\u0142 rewolucji, wojny domowej, powstania ch\u0142opskiego przeciw bolszewikom, \u015bmierci ojca i tu powinni\u015bmy szuka\u0107 zal\u0105\u017ck\u00f3w jego szczerej mi\u0142o\u015bci do Ukrainy, mi\u0142o\u015bci. kt\u00f3r\u0105 \u0141obodowski przeni\u00f3s\u0142 przez ca\u0142e \u017cycie.<\/p>\n

Po powrocie do Polski w 1922 roku, przysz\u0142y poeta wraz z rodzicami osiada w Lublinie, gdzie naucza si\u0119 w gimnazjum im. Hetmana J. Zamoyskiego, p\u00f3\u017aniej na Uniwersytecie Katolickim, z kt\u00f3rego zostaje wydalony za propagowanie lewicowych pogl\u0105d\u00f3w. A dalej, jak w kalejdoskopie: fascynacja ideami rewolucyjnymi, redagowanie r\u00f3\u017cnych czasopism, konflikty z w\u0142adz\u0105, proces s\u0105dowy w 1933 roku i w konsekwencji aresztowanie no i, w 1935 roku, ostateczne zerwanie z ideologi\u0105 komunistyczn\u0105.<\/p>\n

W przededniu 1 wrze\u015bnia 1939 poeta staje \u017co\u0142nierzem i podczas odwrotu wojsk polskich przekracza granic\u0119 z W\u0119grami, aby nigdy ju\u017c ( za \u017cycia) nie powr\u00f3ci\u0107 do Ojczyzny (przeminie niemal p\u00f3\u0142 stulecia, kiedy to – 22 pa\u017adziernika 1988 – prochy \u0141obodowskiego zgodnie z jego wol\u0105, zostan\u0105 ekshumowane do Lublina i pochowane w grobie matki).<\/p>\n

A w ci\u0105gu tego p\u00f3\u0142wiecza na \u0141obodowskiego czeka\u0142y jeszcze: internowanie i obozy na W\u0119grzech, nielegalna ucieczka i przedostanie si\u0119 do Francji, udzia\u0142 w walkach polskiego podziemia, areszt, ucieczka i nielegalna eskapada przez Hiszpani\u0119 do Anglii, z nadziej\u0105 ponownego w\u0142\u0105czenia si\u0119 do walki.<\/p>\n

Jednak to marzenie pozosta\u0142o niespe\u0142nione: \u0141obodowski po przybyciu do Hiszpanii w sierpniu 1941 r. pozosta\u0142 tam do ko\u0144ca \u017cycia. Pierwsze osiemna\u015bcie miesi\u0119cy sp\u0119dzi\u0142 w wi\u0119zieniu, za\u015b kolejne lata zosta\u0142y podzielone pomi\u0119dzy prac\u0105 w polskiej rozg\u0142o\u015bni hiszpa\u0144skiego radia (gdzie poeta w trakcie 27 lat toczy\u0142 konsekwentn\u0105 walk\u0119 o demokratyzacj\u0119 i wyzwolenia Polski spod jarzma komunistycznego) i poezj\u0105, kt\u00f3rej \u0141obodowski s\u0142u\u017cy\u0142 r\u00f3wnie konsekwentnie i frenetycznie.<\/p>\n

Nie mniejsze perypetie \u017cyciowe spad\u0142y na ukrai\u0144skiego poet\u0119. Leonid Po\u0142tawa (prawdziwe nazwisko Parchomowicz, publikowa\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c pod pseudonimem Jensen dla bezpiecznego \u017cycia na emigracji) urodzi\u0142 si\u0119 w 1921 roku we wsi Wowkiwce rome\u0144skiego rejonu w obwodzie po\u0142tawskim (od 1939 sumskim). Matka by\u0142a nauczycielk\u0105, ojciec lekarzem. W latach 1938-1940 studiowa\u0142 w Nie\u017cy\u0144skim Instytucie Nauczycielskim, uko\u0144czy\u0107 kt\u00f3ry po aresztowaniu i rozstrzelaniu jego ojca (w tym te\u017c 1938 roku – o egzekucji rodzin\u0119 nie powiadomiono), pomog\u0142a, zdaniem niekt\u00f3rych badaczy, interwencja Maksyma Rylskiego, kt\u00f3ry dostrzeg\u0142 talent m\u0142odego poety, korespondowa\u0142 z nim i pomaga\u0142 mu.<\/p>\n

Podczas II wojny \u015bwiatowej pracowa\u0142 w romskiej gazecie \u201eOdrodzenie\u201d, jednocze\u015bnie by\u0142 pracownikiem rewolucyjnej grupy pochodnej OUN na region Sum i Po\u0142tawy.<\/p>\n

Wywieziony na roboty przymusowe do Niemiec Leonid Po\u0142tawa przebywa\u0142 w r\u00f3\u017cnych obozach, a pod koniec 1943 roku za pr\u00f3b\u0119 ucieczki z obozu na kilka miesi\u0119cy zosta\u0142 uwi\u0119ziony w Poczdamie. W obozach pisa\u0142 wiersze, kt\u00f3re p\u00f3\u017aniej sta\u0142y si\u0119 cz\u0119\u015bci\u0105 jego pierwszego zbioru poetyckiego \u201eZa murami Berlina\u201d (1946).<\/p>\n

Jego pojawieniu si\u0119 w ukrai\u0144skiej literaturze emigracyjnej winszowali Leonid Mosendz, Jurij Klen, Iwan Koszeliwec\u2019. Jednak\u017ce, podobnie jak J\u00f3zef \u0141obodowski, Leonid Po\u0142tawa to nie tylko poeta. Jest on autorem powie\u015bci zatytu\u0142owanej \u201e1709\u201d – opowiada\u0144 przygodowych dla m\u0142odzie\u017cy pt. \u201eCzy wzejdzie jutro s\u0142o\u0144ce\u201d, zbioru nowel, eseju o wybitnym ukrai\u0144skim podr\u00f3\u017cniku M. Myk\u0142ucho-Mak\u0142aju, a ponadto szeregu dramat\u00f3w, wyst\u0105pie\u0144 publicystycznych w ukrai\u0144skiej prasie emigracyjnej.<\/p>\n

Intensywn\u0105 by\u0142a te\u017c geografia kolei \u017cycia poety: Berlin, Pary\u017c, Rzym, Hiszpania, Maroko, Alaska, Meksyk i wreszcie USA, gdzie Leonid Po\u0142tawa osiad\u0142 ostatecznie i gdzie znalaz\u0142 wieczny odpoczynek w 1990 roku, kiedy to ju\u017c bardzo ma\u0142o czasu dzieli\u0142o go od momentu proklamowania niepodleg\u0142o\u015bci Ukrainy – dnia 24 sierpnia – kt\u00f3ry by\u0142 dniem jego urodzin.<\/p>\n

Spotkawszy si\u0119 w Madrycie dwaj poeci – ukrai\u0144ski i polski \u2013 zapoznali si\u0119 i dalej utrzymywali ju\u017c dobre stosunki. Dowodem na to jest fakt, \u017ce obydwaj nawzajem przek\u0142adali swoje utwory jak te\u017c i to, \u017ce Leonid Po\u0142tawa dwa swoje wiersze – \u201ePochwa\u0142a \u015bwieczce\u201d (1951r.) i \u201eEl Rio\u201d ( z podtytu\u0142em \u201eRzeka w Kordobie\u201d, 1952 r .) – po\u015bwi\u0119ci\u0142 J\u00f3zefowi \u0141obodowskiemu, by\u0107 mo\u017ce dlatego, \u017ce te s\u0105 one inspirowane refleksjami na temat losu wygna\u0144cy i wiecznych warto\u015bci egzystencji cz\u0142owieka, kiedy to:<\/p>\n

W oczach – coraz mniej oczu,<\/em><\/strong>
W duszy – coraz wi\u0119cej, coraz wi\u0119cej samotno\u015bci.<\/em><\/strong><\/p>\n

<\/em><\/strong>\u0141\u0105czy\u0142o dw\u00f3ch poet\u00f3w i to, \u017ce \u0141obodowski pracowa\u0142 w polskiej redakcji hiszpa\u0144skiego radia, a Leonid Po\u0142tawa w tym do\u015b\u0107 kr\u00f3tkim czasie, gdy mieszka\u0142 w Madrycie, kierowa\u0142 ukrai\u0144sk\u0105 redakcj\u0105 tego samego radia.<\/p>\n

Ale spytacie dlaczego w\u0142a\u015bnie Hiszpania, dlaczego Madryt? Dla nas, kt\u00f3rzy zamieszkiwali po tej stronie \u201e\u017celaznej kurtyny\u201d przez wiele lat by\u0142o rzecz\u0105 nie do poj\u0119cia, \u017ce w\u0142a\u015bnie Hiszpania Franka (nie myli\u0107 z faszystowsk\u0105, poniewa\u017c sowiecka propaganda podawa\u0142a te definicje jako synonimy) by\u0142a jedynym krajem w Europie Zachodniej (w przeciwie\u0144stwie do pa\u0144stw, kt\u00f3re wychwala\u0142y si\u0119 swoj\u0105 demokracj\u0105, b\u0119d\u0105c w rzeczywisto\u015bci zak\u0142adnikami Stalina i jego scenariusza powojennego podzia\u0142u kontynentu), a wi\u0119c Hiszpania by\u0142a pa\u0144stwem, kt\u00f3re przez d\u0142ugi czas nie utrzymywa\u0142o stosunk\u00f3w dyplomatycznych ze Zwi\u0105zkiem Sowieckim i jego satelitami. I dlatego pierwsza rozg\u0142o\u015bnia radiowa (na d\u0142ugo przed \u201eWoln\u0105 Europ\u0105\u201d i \u201eSwobod\u0105\u201d) powsta\u0142a w Madrycie, kt\u00f3ra nios\u0142a s\u0142owo prawdy i oporu do kraj\u00f3w zniewolonych przez komunist\u00f3w.
Nic wi\u0119c dziwnego, \u017ce obaj poeci niezwykle, jak dla nas, przychylnie wspominaj\u0105 Caudillo. Ze szczerym smutkiem Leonid Po\u0142tawa odebra\u0142 w Nowym Jorku wiadomo\u015b\u0107 o \u015bmierci genera\u0142a Franki pisz\u0105c:<\/p>\n

\u0421\u043f\u0438\u043d\u0456\u0442\u044c\u0441\u044f, \u043f\u0456\u0433\u043c\u0435\u0457 \u0439 \u0446\u0438\u043a\u043b\u043e\u043f\u0438!<\/strong><\/em>
\u0412\u0456\u0434\u0445\u043e\u0434\u0438\u0442\u044c \u0432 \u043e\u0441\u0442\u0430\u043d\u043d\u044e \u043f\u0443\u0442\u044c<\/strong><\/em>
\u041e\u0441\u0442\u0430\u043d\u043d\u0456\u0439 \u041b\u0438\u0446\u0430\u0440 \u0404\u0432\u0440\u043e\u043f\u0438, \u2013 <\/strong><\/em>
\u0422\u0430\u043a\u0438\u043c \u0449\u0435 \u0442\u0435\u0431\u0435 \u043d\u0430\u0437\u0432\u0443\u0442\u044c!<\/strong><\/em><\/p>\n

nie zapominaj\u0105c jednocze\u015bnie podkre\u015bli\u0107:<\/p>\n

… \u0432\u0431\u0438\u0432\u0446\u0435\u0432\u0456 \u0432\u0456\u0447\u043d\u043e\u0433\u043e \u041b\u044c\u043e\u0440\u043a\u0438<\/strong><\/em>
\u0422\u0438 \u043d\u0435 \u043f\u043e\u0434\u0430\u0432 \u0440\u0443\u043a\u0438<\/strong><\/em><\/p>\n

Z kolei J\u00f3zef Lobodowski zaznacza\u0142:<\/p>\n

Nigdy nie by\u0142em i nadal nie jestem bezkrytycznym entuzjast\u0105 wojskowo-policyjnych rz\u0105d\u00f3w genera\u0142a Franco, ale wiem tak\u017ce, od jakich niebezpiecze\u0144stw Hiszpani\u0119 on uratowa\u0142 i co dobrego zrobi\u0142\u201d.<\/strong><\/em><\/p>\n

Jednocze\u015bnie, w ostatnich wersach wiersza \u201eMu\u00f1oz Seca do Federico Lorca\u201d, \u0141obodowski wk\u0142ada w usta swojego bohatera – mniej znanego hiszpa\u0144skiego poety, kt\u00f3ry podzieli\u0142 tragiczne losy Lorki, nast\u0119puj\u0105ce s\u0142owa:<\/p>\n

Frederyku,<\/strong><\/em>
nie pozwalaj, by zbrodniarze<\/strong><\/em>
powiewali twoim imieniem<\/strong><\/em>
jak sztandarem!<\/strong><\/em>
.
I wiemy ile racji by\u0142o w tych s\u0142owach \u0141obodowskiego, skierowanych przeciwko oszustom politycznym, przede wszystkim w Zwi\u0105zku Sowieckim, kt\u00f3rzy wys\u0142awiali (i ca\u0142kiem zas\u0142u\u017cenie) Federico Garc\u00eda Lorca, jego poezj\u0119 i m\u0119cze\u0144ski los, ale jednocze\u015bnie unicestwiali Myko\u0142\u0119 Zerowa, Mychaj\u0142\u0119 Draj-Chmar\u0119, Paw\u0142a Filipowicza, Waleriana Poliszczuka i wielu innych ukrai\u0144skich poet\u00f3w.
W tym samym wersecie znajdujemy urzekaj\u0105c\u0105 metafor\u0119, w kt\u00f3rej polski poeta ujmuje swego starszego hiszpa\u0144skiego pobratymc\u0119: <\/p>\n

Ty\u015b by\u0142 smag\u0142ym wiatrem<\/strong><\/em>
Bajecznej Andaluzji<\/strong><\/em><\/p>\n

Oczywi\u015bcie pobyt w Hiszpanii (kr\u00f3tki u Leonida Po\u0142tawy, kt\u00f3ry nie na d\u0142ugo przyby\u0142 tu w 1973 roku i d\u0142ugotrwa\u0142y dla J\u00f3zefa \u0141obodowskiego), znajomo\u015b\u0107 z jej mieszka\u0144cami, histori\u0105 i kultur\u0105 nie mog\u0142y nie odbi\u0107 si\u0119 w tw\u00f3rczo\u015bci obydwu poet\u00f3w. U Po\u0142tawy s\u0105 to przewa\u017cnie wiersze napisane bezpo\u015brednio w Hiszpanii i datowane latami 1952\u20131953 i 1973, kt\u00f3re zosta\u0142y w\u0142\u0105czone do zbioru \u201eZ zeszytu hiszpa\u0144skiego\u201d.
Wiersze te odzwierciedlaj\u0105 fascynacj\u0119 ukrai\u0144skiego poety hiszpa\u0144skimi krajobrazami i szczer\u0105 sympati\u0119 do narodu hiszpa\u0144skiego. Jego uwadze nie uchodzi -ani ulica Trzech Pomara\u0144czy w Madrycie, ani Cyganka na rynku Andaluzji, ani antyczny, z czas\u00f3w Cesarstwa Rzymskiego, akwedukt w Segowii, ani te\u017c ch\u0142opczyk na stacji w pobli\u017cu Walencji. I motywy hiszpa\u0144skie cz\u0119sto wywo\u0142uj\u0105 w wyobra\u017ani poety-banity obrazy dalekiej i niedosi\u0119\u017cnej ojczyzny, tak oto:<\/p>\n

\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u0411\u043e\u0441\u043e\u043d\u043e\u0433\u0430 \u0456\u0441\u043f\u0430\u043d\u0441\u044c\u043a\u0430 \u041e\u043a\u0441\u0430\u043d\u0430<\/strong><\/em>
\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u041d\u0430\u043f\u0443\u0432\u0430\u0454 \u0441\u0432\u0456\u0439 \u043a\u0435\u043b\u0438\u0445 \u0432\u043e\u0434\u043e\u044e…<\/strong><\/em>
\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0
\u00a0\u00a0 \u00a0albo:
\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u041b\u044c\u043e\u0440\u043a\u0430 \u0456\u0434\u0435, \u043e\u0431\u0456\u0439\u043d\u044f\u0432\u0448\u0438 \u0413\u043e\u0439\u044e…<\/strong><\/em>
\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u0456 \u043c\u0430\u0432\u043a\u0438 \u0437 \u0412\u043e\u043b\u0438\u043d\u0456 \u2013 \u0432 \u043a\u0430\u0441\u0442\u0438\u043b\u044c\u0441\u044c\u043a\u0438\u0445 \u0445\u043c\u0430\u0440\u0430\u0445!..<\/strong><\/em>
\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u0432\u043e\u043d\u043e \u0439 \u043d\u0435 \u0434\u0438\u0432\u043d\u043e, \u0430\u0434\u0436\u0435:<\/strong><\/em>
\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0\u0412\u0430\u0436\u043a\u043e \u043f\u043b\u0438\u0432\u0442\u0438 \u0443 \u0432\u0441\u0435\u043b\u044e\u0434\u0441\u044c\u043a\u0456\u043c \u043f\u043e\u0442\u043e\u043f\u0456<\/strong><\/em>
\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0 \u0411\u0435\u0437 \u0442\u0435\u0431\u0435, \u043c\u043e\u044f \u0411\u0430\u0442\u044c\u043a\u0456\u0432\u0449\u0438\u043d\u043e<\/strong><\/em><\/p>\n

I czy\u017c nie najlepszym \u015bwiadectwem mi\u0142o\u015bci poety wygnanego do tej obcej ziemi s\u0105 s\u0142owa ostrze\u017cenia przed niebezpiecze\u0144stwami komunistycznych hase\u0142, kt\u00f3re zdolne s\u0105 doprowadzi\u0107 do zniewolenia b\u0142ogos\u0142awionego hiszpa\u0144skiego kraju, jak sta\u0142o si\u0119 z umi\u0142owan\u0105 przez poet\u0119 Ukrain\u0105:<\/p>\n

\u0411\u0435\u0440\u0435\u0436\u0438 \u0441\u0432\u043e\u044e \u043f\u0456\u0441\u043d\u044e \u2013\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0<\/strong><\/em>
\u0414\u0443\u0448\u0443 \u0441\u0432\u043e\u044e!..<\/strong><\/em>
\u0411\u0443\u0434\u044c \u0441\u0430\u043c\u0430 \u0441\u043e\u0431\u0456 \u043a\u043e\u0440\u043e\u043b\u0435\u0432\u043e\u044e,<\/strong><\/em>
\u041a\u043e\u0440\u043e\u043b\u0456\u0432\u0441\u044c\u043a\u0430 \u0415\u0441\u043f\u0430\u043d\u0456\u0454!<\/strong><\/em>
\u041d\u0435\u0432\u0436\u0435 \u0436 \u0442\u0438, \u0415\u0441\u043f\u0430\u043d\u0456\u0454, \u0445\u043e\u0447\u0435\u0448<\/strong><\/em>
\u0422\u0430\u0440\u0438\u043a\u0430 \u0456\u0437 \u041c\u043e\u0441\u043a\u0432\u0438?<\/strong><\/em>
\u00a0\u00a0 \u00a0\u00a0\u00a0 \u00a0
Jednocze\u015bnie historyczny los Hiszpanii, kt\u00f3ra pokona\u0142a wielowiekowe obce panowanie, budzi u Po\u0142tawy optymizm co do przysz\u0142o\u015bci Ukrainy:<\/p>\n

\u041f\u043b\u0438\u043d\u0435 \u0456\u0441\u0442\u043e\u0440\u0456\u0457 \u043f\u043b\u0456\u0442…<\/strong><\/em>
\u0414\u0435\u0441\u044c \u0434\u0430\u043b\u0435\u043a\u043e \u043c\u043e\u044f\u00a0 Ucrania…<\/strong><\/em>
800 \u043c\u0430\u0432\u0440\u0438\u0442\u0430\u043d\u0441\u044c\u043a\u0438\u0445 \u043b\u0456\u0442<\/strong><\/em>
\u0417\u0430\u0440\u0443\u0431\u0430\u043b\u0430 \u043c\u0435\u0447\u0435\u043c \u0415\u0441\u043f\u0430\u043d\u0456\u044f.<\/strong><\/em><\/p>\n

Podobnie u \u0141obodowskiego nieosi\u0105galna Polska jest niczym niezagojona rana; poeta garnie si\u0119 do bliskich sercu obraz\u00f3w, szukaj\u0105c w nich \u017cyciodajnej si\u0142y.<\/p>\n

Na obcej ziemi boj\u0119 si\u0119 umrze\u0107 <\/strong><\/em><\/p>\n

tymi s\u0142owy rozpoczyna i ko\u0144czy wiersz \u201eNa w\u0142asn\u0105 \u015bmier\u0107\u201d z kolekcji \u201eW po\u0142owie w\u0119dr\u00f3wki\u201d (1972), aby dalej w utworze \u201ePochwa\u0142a szorstkiej mowy\u201d, z tego samego zbioru, przeciwstawi\u0107 \u015bmierci – j\u0119zyk ojczysty, kt\u00f3ry stanowi dla wygna\u0144ca ojczyzn\u0119:<\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0 Mowo, ojczyzno nasza, na wieczno\u015b\u0107 nam po\u015bciel!<\/strong><\/em>
\u00a0\u00a0 \u00a0Ty\u015b jest jak maszt okr\u0119tu i sztandar na maszcie.<\/strong><\/em>
\u00a0\u00a0 \u00a0W sztandar zawini\u0119tego na barkach uno\u015bcie,<\/strong><\/em>
\u00a0\u00a0 \u00a0Morskim g\u0142\u0119biom bez l\u0119ku przeka\u017ccie.<\/strong><\/em><\/p>\n

I tak samo jak u Leonida Po\u0142tawy, przemy\u015blenia nad histori\u0105 Hiszpanii daj\u0105 J\u00f3zefowi \u0141obodowskiemu podstawy do optymizmu:<\/p>\n

\u00a0\u00a0\u00a0 Jeszcze naszej walce nie koniec,<\/strong><\/em>
\u00a0\u00a0 \u00a0P\u00f3ki chodzi\u0107 nam po rzymskich \u015bladach.<\/strong><\/em><\/p>\n

Ten optymizm \u0141obodowskiego ujawni\u0142 si\u0119 jeszcze w 1940 roku, kiedy redagowa\u0142 czasopismo o symbolicznej nazwie \u201eWr\u00f3cimy\u201d w obozie dla zdemobilizowanych polskich \u017co\u0142nierzy w Notre Dame de Livron, pod Tuluz\u0105. Tym optymizmem przesi\u0105kni\u0119te s\u0105 jego \u201eNumancja\u201d, \u201eGoya\u201d, \u201eBallada baskijska\u201d, \u201eSaeta\u201d, \u201eKasydy i\u00a0 gazele\u201d-, kt\u00f3re bezpo\u015brednio odtwarzaj\u0105 duch Hiszpanii i nie tylko one, gdy\u017c przez prawie p\u00f3\u0142 wieku ca\u0142a tw\u00f3rczo\u015b\u0107 \u0141obodowskiego rozwija\u0142a si\u0119 pod hiszpa\u0144skim niebem.
Przyk\u0142ad poet\u00f3w-wygna\u0144c\u00f3w Leonida Po\u0142tawy i J\u00f3zefa \u0141obodowskiego daje i nam podstawy do optymizmu, nam, badaczom ich tw\u00f3rczo\u015bci i czytelnikom na Ukrainie i w Polsce.
<\/strong><\/em><\/p>\n

Serhij BORSZCZEWSKI <\/strong><\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

J\u00f3zef\u00a0 \u0141obodowski przedstawiony \u2013 jak informuje napis w lewym, dolnym rogu \u2013 jako ataman Lobo. Malowa\u0142 Esteban Sanz, olej, rok 1950 Tw\u00f3rczy i \u017cyciowy szlak…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2292,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[41],"tags":[],"class_list":["post-2291","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-archiwum-2020"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t