{"id":2399,"date":"2021-02-07T16:36:46","date_gmt":"2021-02-07T14:36:46","guid":{"rendered":"https:\/\/dk.com.ua\/kielbie-we-lbie-6\/"},"modified":"2024-12-11T02:19:19","modified_gmt":"2024-12-11T00:19:19","slug":"kielbie-we-lbie-6","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dk.com.ua\/home\/kielbie-we-lbie-6\/","title":{"rendered":"\u201eKIE\u0141BIE WE \u0141BIE\u201d (6)"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>
\u2026podoba\u0142o mi si\u0119 w \u201etiep\u0142uszce\u201d <\/strong>\u2013<\/strong> prycze na lewo i prycze na prawo<\/strong><\/p>\n

<\/strong>Poni\u017cej kolejny odcinek powie\u015bci, w kt\u00f3rej autor ze swad\u0105 i humorem przedstawia kapitalny obraz dwudziestolecia mi\u0119dzywojennego, okres od 1920 do 1939 roku. Opis wydarze\u0144 historycznych splata z relacj\u0105 codziennego \u017cycia rodzinnego.<\/em><\/em><\/strong><\/p>\n

Razem z Czerwon\u0105 Armi\u0105 wyjecha\u0142 z Doroho\u017cyckiej lokator naszej s\u0105siadki, komisarz bolszewicki. Zabra\u0142 ze sob\u0105 tylko drobiazgi. Reszt\u0119 rzeczy spakowa\u0142 i odda\u0142 pod opiek\u0119 gospodyni.<\/p>\n

\u2014 Wr\u00f3c\u0119 za trzy tygodnie.<\/p>\n

Czasy polskie porz\u0105dnie da\u0142y si\u0119 nam we znaki. Handel wymienny prawie zamar\u0142. Ch\u0142opi przyje\u017cd\u017cali na targ jak z \u0142aski. Za produkty \u017c\u0105dali \u201ecarskich\u201d albo ukrai\u0144skich \u201ekarbowa\u0144c\u00f3w\u201d. Cz\u0119sto z bazaru Lwowskiego wraca\u0142a matka z pustym koszykiem. Na bazarze Halickim \u017bydzi sprzedawali tylko za pieni\u0105dze bolszewickie. Polskich pieni\u0119dzy nie bra\u0142 nikt.<\/p>\n

Spod Kijowa przesi\u0105ka\u0142y coraz dziwniejsze wiadomo\u015bci. Opowiadano g\u0142o\u015bno o wielkich jednostkach czerwonej kawalerii. Czerwona jazda zbli\u017ca\u0142a si\u0119 do frontu i lada moment mia\u0142a uderzy\u0107 na Polak\u00f3w.<\/p>\n

Coraz bli\u017cej pohukiwa\u0142a artyleria. W nocy doro\u015bli ju\u017c rozr\u00f3\u017cniali kaliber strzelaj\u0105cych armat. Komisarz pomyli\u0142 si\u0119 o tydzie\u0144.<\/p>\n

W miesi\u0105c po defiladzie przybieg\u0142a s\u0105siadka z nowin\u0105.<\/p>\n

\u2014 Polacy odchodz\u0105! S\u0142yszycie?<\/p>\n

Czerwcowy powiew ni\u00f3s\u0142 ku nam g\u0142uchy, nieprzerwany turkot. Polskie tabory wyje\u017cd\u017ca\u0142y z miasta.<\/p>\n

Oficerowie milczeli. Zbywali pytania niecierpliwym wzruszeniem ramion. Zas\u0119pione twarze i szybki krok piechoty starczy\u0142y za odpowied\u017a. Polskie czasy liczono teraz na dnie i godziny. W par\u0119 dni po taborach pok\u0142usowa\u0142a na zach\u00f3d os\u0142aniaj\u0105ca odwr\u00f3t kawaleria.<\/p>\n

Odeszli Polacy, a my znowu zostali\u015bmy na \u0141ukjan\u00f3wce. Kiepskie lato, ci\u0119\u017cka jesie\u0144, zima g\u0142odnawa i ch\u0142odna. Ratowa\u0142y nas pomidory z ogr\u00f3dka i kasza, kt\u00f3r\u0105 dzielili si\u0119 z nami s\u0105siedzi. Pomidory i krupnik, a potem krupnik i krupnik. Nic, tylko krupnik. Bez kaszy by\u0142oby zupe\u0142nie \u017ale. Z powodu krupniku coraz cz\u0119\u015bciej zach\u0119cano mnie do spania w dzie\u0144. Nie sz\u0142o. Wtedy matka chwyci\u0142a si\u0119 wypr\u00f3bowanego sposobu. Opowiedzia\u0142a histori\u0119 o z\u0142ym wilku, kt\u00f3ry po\u017cera niegrzecznych, wykr\u0119caj\u0105cych si\u0119 od spania ch\u0142opc\u00f3w. Wys\u0142ucha\u0142em bajki z wielkim zainteresowaniem, a jak mama sko\u0144czy\u0142a, powiedzia\u0142em:<\/p>\n

\u2014 Bywaj\u0105 wilki cacy.<\/p>\n

Jedyna pr\u00f3ba straszenia spali\u0142a na panewce. Pozwolono mi biega\u0107 z pustawym \u017co\u0142\u0105dkiem. Popularne strachy w rodzaju Baby Jagi, Iwana Ba\u0142wana, kominiarza lub ciemnego pokoju w og\u00f3le nie wchodzi\u0142y w rachub\u0119. Nie stosowa\u0142o si\u0119 tego i ju\u017c. Za powa\u017cne by\u0142y czasy na g\u0142upstwa.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Osiedle \u201eKyry\u0142owski Gaj\u201d w Kijowie\u00a0 (na miejscu b. Kyry\u0142owskiego Lasku)<\/strong><\/p>\n

Po parszywej zimie przysz\u0142a wreszcie wiosna i z ni\u0105 odmiana losu na lepsze. Z pocz\u0105tkiem maja pojechali\u015bmy na wie\u015b pod Wasylk\u00f3w, gdzie szwagier mamy, \u201ein\u017cynier-spec\u201d, budowa\u0142 lini\u0119 kolejow\u0105. Dziwili si\u0119 wszyscy, \u017ce w takich czasach kto\u015b my\u015bli o budowie kolei.<\/p>\n

Zamieszkali\u015bmy w wielkiej chacie z ogromnym piecem chlebowym po\u015brodku, glinian\u0105 pod\u0142og\u0105 i tak\u0105 ilo\u015bci\u0105 pche\u0142, \u017ce mo\u017cna by\u0142o zwariowa\u0107 w ci\u0105gu jednej nocy. Naturalnie nie zwariowa\u0142a ani mama, ani ja, bo nie po to wyjechali\u015bmy z Kijowa, \u017ceby pod Wasylkowem dosta\u0107 kuku na muniu. Z pocz\u0105tku posypywali\u015bmy po\u015bciel \u201eAragacem\u201d, a kiedy sko\u0144czy\u0142 si\u0119 patentowany proszek, dokuczali\u015bmy pch\u0142om pio\u0142unem. Pch\u0142y czu\u0142y si\u0119 doskonale, a ja kicha\u0142em po pio\u0142unie jak starzy ludzie po tabace. Po kilku dniach pch\u0142y si\u0119 odpas\u0142y (do naszego przyjazdu chata sta\u0142a pusta), my\u015bmy si\u0119 przyzwyczaili i nast\u0105pi\u0142 spok\u00f3j.<\/p>\n

Dobrze by\u0142o mi na wsi. Zaprzyja\u017ani\u0142em si\u0119 ze starym Dmytro, gospodarzem z chaty stoj\u0105cej obok naszej. Dmytro bra\u0142 mnie nad rzek\u0119, prowadzi\u0142 w pole, zaprasza\u0142 do siebie. Sp\u0119dzali\u015bmy razem d\u0142ugie godziny.<\/p>\n

\u2014 Gdzie by\u0142e\u015b? \u2014 pyta\u0142a mama.<\/p>\n

\u2014 By\u0142em u Dmytro \u2014 odpowiada\u0142em, na\u015bladuj\u0105c ukrai\u0144ski akcent. \u2014 Jad\u0142em barszcz z petuszyn\u0105 szyj\u0105.<\/p>\n

Odjada\u0142em wszystkie postne krupniki, czernia\u0142em w spiekliwym s\u0142o\u0144cu i gada\u0142em po ukrai\u0144sku nie gorzej od miejscowych dzieci. Najwi\u0119ksz\u0105 atrakcj\u0105 wsi by\u0142y jednak kwiaty. R\u00f3wnie pi\u0119knych nie spotka\u0142em potem nigdzie. Wasylkowskie kwiaty mia\u0142y kolory z najpi\u0119kniejszej bajki. Pachnia\u0142y miodem, odurza\u0142y aromatem, od kt\u00f3rego kr\u0119ci\u0142o si\u0119 w g\u0142owie. Kwiaty tamtejsze, sam w to dzi\u015b z trudno\u015bci\u0105 wierz\u0119, odpowiada\u0142y na u\u015bmiech dobrym, przyjaznym u\u015bmiechem. Za ma\u0142y bukiecik got\u00f3w by\u0142em odda\u0107 zabawk\u0119, bu\u0142k\u0119 i nawet misk\u0119 barszczu z kawa\u0142kiem koguciej szyi. Na widok kwiatk\u00f3w barania\u0142em do reszty. Zacny Dmytro przepowiada\u0142 mi przysz\u0142o\u015b\u0107 ogrodnika lub sadownika. Radzi\u0142, \u017ceby sadem interesowa\u0107 si\u0119 wi\u0119cej. Cz\u0142owiek, m\u00f3wi\u0142, wymy\u015bli\u0142 \u201eczortopchajk\u0119\u201d i \u017celazn\u0105 kolej. I kt\u00f3\u017c wie, co wymy\u015bli jeszcze? A zwyk\u0142ej gruszki zrobi\u0107 nie potrafi. Ani jab\u0142ka, ani \u015bliwki. Musi czeka\u0107, a\u017c owoc uro\u015bnie i dojrzeje. Dobry sad \u2014 dobra rzecz…<\/p>\n

\u2014 Lubi\u0119 sad \u2014 odpowiada\u0142em z przekonaniem.<\/p>\n

Gdy przyjechali\u015bmy, chaty ton\u0119\u0142y w blador\u00f3\u017cowej chmurze. Kwitn\u0105ce sady wygl\u0105da\u0142y pi\u0119knie.<\/p>\n

\u017byczliwe przepowiednie starego Dmytro nie sprawdzi\u0142y si\u0119 do tej pory. Po zwyk\u0142e gruszki chodzi si\u0119 do sklepu.<\/p>\n

Dobrze nam by\u0142o, wi\u0119c czas mija\u0142 pr\u0119dko i z maja zrobi\u0142 si\u0119 raz dwa sierpie\u0144. Siedzieliby\u015bmy d\u0142u\u017cej, gdyby nie wiadomo\u015b\u0107 z Kijowa: przyjecha\u0142 polski pe\u0142nomocnik, pok\u00f3j podpisany, mo\u017cna wyje\u017cd\u017ca\u0107 do Polski! Natychmiast zerwali\u015bmy si\u0119 do powrotu. Z Wasylkowa (co\u015b trzecia stacja od Kijowa) jecha\u0142o si\u0119 dawniej godzin\u0119. W sierpniu 1921 roku podr\u00f3\u017c zaj\u0119\u0142a nam dzie\u0144 i spory kawa\u0142 nocy. O dostaniu si\u0119 do zwyk\u0142ego poci\u0105gu podmiejskiego w og\u00f3le nie by\u0142o mowy. Zreszt\u0105, je\u017celi w tym czasie kursowa\u0142y ju\u017c poci\u0105gi podmiejskie, to kursowa\u0142y wed\u0142ug swego widzimisie, a nie wed\u0142ug rozk\u0142adu. Dzi\u0119ki stosunkom wujka-speca uda\u0142o nam si\u0119 wsi\u0105\u015b\u0107 do poci\u0105gu towarowego. Towarowy jecha\u0142 wolno. Maszynista po drodze tysi\u0105c za\u0142atwi\u0142 spraw i sto odwiedzi\u0142 \u015bwiat\u00f3w.<\/p>\n

Wysiedli\u015bmy daleko od dworca w\u015br\u00f3d tor\u00f3w i pustych sk\u0142ad\u00f3w. Noc ciemna i niebezpieczna. Na \u0141ukjan\u00f3wk\u0119 by\u0142o ju\u017c za p\u00f3\u017ano. Mama zdecydowa\u0142a si\u0119 nocowa\u0107 u babuni. Poszli\u015bmy w kierunku Czechowskiego Zau\u0142ka.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Odwr\u00f3t oddzia\u0142\u00f3w 3 Armii Wojska Polskiego spod Kijowa, czerwiec 1920 r.<\/strong><\/p>\n

Od samego rana zacz\u0119\u0142a si\u0119 wyjazdowa bieganina. Z Besarabki na Lipki, z Lipek na Besarabk\u0119, od pe\u0142nomocnika do urz\u0119du i z powrotem. Potem trzeba by\u0142o biega\u0107 na \u017bytomiersk\u0105, bo tam przenios\u0142o si\u0119 polskie biuro z Lipek. Wyrabianie repatrianckich papier\u00f3w ci\u0105gn\u0119\u0142o si\u0119 bite p\u00f3\u0142 roku. Poch\u0142on\u0119\u0142o kilkana\u015bcie lat \u017cycia, je\u017celi mo\u017cna miar\u0105 czasu wyrazi\u0107 \u00f3wczesne emocje i zdenerwowanie. Mieli\u015bmy jecha\u0107 pierwszym eszelonem, ale eszelon odchodzi\u0142 za eszelonem, a nam ci\u0105gle brakowa\u0142o koniecznych do wyjazdu papier\u00f3w. Jak tam by\u0142o, tak tam by\u0142o, grunt, \u017ce w styczniu 1923 wyjechali\u015bmy naprawd\u0119.<\/p>\n

Osiemnastego stycznia opu\u015bcili\u015bmy \u0141ukjan\u00f3wk\u0119, rozstaj\u0105c si\u0119 na zawsze z ulic\u0105 Doroho\u017cyck\u0105, widokiem na koszary Tyraspolskie, Kiry\u0142owskim Laskiem i dobrymi lud\u017ami, kt\u00f3rych krupnik pozwoli\u0142 nam doczeka\u0107 si\u0119 sytej wiosny pod Wasylkowem.<\/p>\n

\u015anieg skrzypia\u0142 pod p\u0142ozami. Sanie sun\u0119\u0142y jak po szkle. Mr\u00f3z, jak na Kij\u00f3w, by\u0142 tego dnia zupe\u0142nie wyj\u0105tkowy: prawie trzydzie\u015bci stopni!<\/p>\n

Wi\u00f3z\u0142 nas \u201ezi\u0119\u0107 kuzynki Mani\u201d. Nie potrafi\u0119 dopasowa\u0107 ani twarzy, ani sylwetki. Nie mam zielonego poj\u0119cia o kuzynce Mani, c\u00f3\u017c m\u00f3wi\u0107 o m\u0119\u017cu jej c\u00f3rki? Zi\u0119\u0107 mia\u0142 konia i sanki, to w tej sprawie jedynie by\u0142o wa\u017cne. Nauczeni poprzednim nieudanym wyjazdem, pami\u0119taj\u0105c piekielne rozczarowanie, kiedy poci\u0105g Czerwonego Krzy\u017ca uciek\u0142 nam dos\u0142ownie sprzed nosa, wyruszyli\u015bmy na dworzec, gdy tylko znalaz\u0142y si\u0119 dla nas wagony. Kiedy eszelon ruszy \u2014 nikt nie wiedzia\u0142. W\u0142adze kolejowe odpowiada\u0142y, nie przejmuj\u0105c si\u0119 ani troch\u0119:<\/p>\n

\u2013 Mo\u017ce jutro, mo\u017ce za dwa dni, pewnie w tym tygodniu.<\/p>\n

Gdyby mama potraktowa\u0142a serio t\u0119 ca\u0142\u0105 gadanin\u0119, zostaliby\u015bmy znowu w Kijowie. W par\u0119 godzin po naszym przyje\u017adzie lokomotywa szarpn\u0119\u0142a w\u015bciekle. Z \u0142oskotem bufor\u00f3w eszelon potoczy\u0142 si\u0119 w stron\u0119 Polski.<\/p>\n

Podoba\u0142o mi si\u0119 w \u201etiep\u0142uszce\u201d. Prycze na lewo i prycze na prawo, po\u015brodku rozpalony do czerwono\u015bci piecyk. Os\u00f3b trzydzie\u015bci par\u0119, wi\u0119c niby nie za ciasno, akurat tyle, \u017ceby si\u0119 pasa\u017cerom w drodze nie nudzi\u0142o. Podr\u00f3\u017c obliczano na par\u0119 tygodni. Le\u017ca\u0142a ta Polska gdzie\u015b na kra\u0144cach \u015bwiata.<\/p>\n

Mama zirytowa\u0142a si\u0119 od razu, ale sko\u0144czy\u0142o si\u0119 na wymownych westchnieniach. Towarzysze podr\u00f3\u017cy rozlokowali si\u0119 w dziwny spos\u00f3b. Na jednej pryczy rodzina s\u0119dziego \u0141ukaszewicza, os\u00f3b co\u015b sze\u015b\u0107 czy siedem (\u201eBo my, prosz\u0119 pa\u0144stwa, chcemy jecha\u0107 w swoim towarzystwie\u201d). Na drugiej \u2014 reszta podr\u00f3\u017cnych. Mimo d\u0105s\u00f3w podzia\u0142 wagonu utrzyma\u0142 si\u0119 a\u017c do granicy. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 chcia\u0142a sprawiedliwej zmiany, ale nikt nie wiedzia\u0142, jak tak\u0105 zmian\u0119 przeprowadzi\u0107.<\/p>\n

Ledwie ujechali\u015bmy par\u0119 kilometr\u00f3w, wybuch\u0142y spory o \u201eprawo do pieca\u201d. M\u00f3j brat cioteczny zaproponowa\u0142, \u017ceby posi\u0142ki gotowa\u0107 wsp\u00f3lnie. T\u0142umaczy\u0142, \u017ce tak b\u0119dzie wygodniej, pr\u0119dzej i oszcz\u0119dniej, bo mniej si\u0119 zu\u017cyje opa\u0142u. Zmyto mu g\u0142ow\u0119, zakrzyczano, pouczono, \u017ceby si\u0119 nie wtr\u0105ca\u0142, jak o rad\u0119 nie pytaj\u0105 starsi. Jechali w naszym wagonie ludzie do jazdy zupe\u0142nie nieprzystosowani. Zachowywali si\u0119 tak, jakby pierwszy raz w \u017cyciu zobaczyli poci\u0105g.<\/p>\n

Stanis\u0142aw ZIELI\u0143SKI<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u2026podoba\u0142o mi si\u0119 w \u201etiep\u0142uszce\u201d \u2013 prycze na lewo i prycze na prawo Poni\u017cej kolejny odcinek powie\u015bci, w kt\u00f3rej autor ze swad\u0105 i humorem przedstawia…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2400,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[42],"tags":[],"class_list":["post-2399","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-archiwum-2021"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t