{"id":2416,"date":"2012-09-07T14:38:42","date_gmt":"2012-09-07T11:38:42","guid":{"rendered":"https:\/\/dk.com.ua\/z-polski-drewnianej-do-murowanej\/"},"modified":"2012-09-26T06:29:15","modified_gmt":"2012-09-26T03:29:15","slug":"z-polski-drewnianej-do-murowanej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dk.com.ua\/home\/z-polski-drewnianej-do-murowanej\/","title":{"rendered":"Z POLSKI DREWNIANEJ DO MUROWANEJ?"},"content":{"rendered":"

W tym roku mija 65 lat od przeprowadzenia na terenach Polski po\u0142udniowo \u2013 wschodniej akcji wysiedle\u0144czej pod kryptonimem \u201eWis\u0142a\u201d. W jej wyniku z tych teren\u00f3w przesiedlono oko\u0142o 140 tysi\u0119cy os\u00f3b na tereny ziem odzyskanych po II wojnie \u015bwiatowej. Byli to Ukrai\u0144cy zamieszkali w Polsce od lat, ale i cz\u0119\u015b\u0107 ma\u0142\u017ce\u0144stw mieszanych. <\/em><\/strong><\/p>\n

Motywy tej akcji polityczno \u2013 wojskowej, bo przeprowadzonej na polecenie Biura Politycznego KC PPR, trwaj\u0105cej od kwietnia do ko\u0144ca lipca 1947 roku, s\u0105 r\u00f3\u017cnie oceniane przez polityk\u00f3w czy historyk\u00f3w, w tym jako odwet za zab\u00f3jstwo gen. Karola \u015awierczewskiego, a przede wszystkim skierowane na likwidacj\u0119 band UPA i OUN i ich ukrai\u0144skiego zaplecza. Istnia\u0142a te\u017c potrzeba zasiedlenia wyludnionych teren\u00f3w na p\u00f3\u0142nocy i zachodzie kraju po zako\u0144czeniu dzia\u0142a\u0144 wojennych.<\/em><\/strong><\/p>\n

– Na tym tle \u2013 mam do Pana kilka pyta\u0144, bo wiem, \u017ce Pa\u0144ski rodow\u00f3d wywodzi si\u0119 z po\u0142udniowego Podlasia, kt\u00f3re akcj\u0105 \u201eW\u201d by\u0142o te\u017c dotkni\u0119te. Czy pami\u0119ta Pan t\u0119 akcj\u0119?<\/strong><\/p>\n

– Oczywi\u015bcie. Ma\u0142o, \u017ce pami\u0119tam, to by\u0142em jej bezpo\u015brednim, naocznym \u015bwiadkiem, jako przesiedleniec z ma\u0142ej i cichej wsi nadbu\u017ca\u0144skiej \u017belewsze, gdzie o \u201ebandach\u201d UPA tylko s\u0142yszano. Ale \u017ce mieszka\u0144cami jej by\u0142a ludno\u015b\u0107 ukrai\u0144ska, wi\u0119c w ramach akcji potraktowano j\u0105 r\u00f3wnie\u017c jako domniemane siedlisko ew. zagro\u017cenia i nie by\u0142o \u201ezlituj si\u0119, Bo\u017ce!\u201d. Kazali zwin\u0105\u0107 si\u0119 bez gadania w ci\u0105gu dw\u00f3ch godzin i na stacj\u0119 do Choty\u0142owa\u2026<\/p>\n

– Mo\u017ce troch\u0119 wi\u0119cej o tym, jak to wygl\u0105da\u0142o?<\/strong><\/p>\n

– Pi\u0119knego, lipcowego poranka, jak grom z jasnego nieba, pojawi\u0142a si\u0119 kilkuosobowa grupka w mundurach wojskowych, z szefem \u201epo cywilu\u201d, z list\u0105 do wysiedlenia w r\u0119ku i obchodz\u0105c chata po chacie, odczytuj\u0105c nazwiska, kaza\u0142a si\u0119 pakowa\u0107, zezwalaj\u0105c na zabranie tylko najbardziej niezb\u0119dnych rzeczy, \u017ceby zmie\u015bci\u0142y si\u0119 razem z osobami na jednej furmance.<\/p>\n

Konsternacja i pop\u0142och by\u0142 ogromny, po\u0142\u0105czony z p\u0142aczem os\u00f3b starszych i dzieci. Mo\u017cna by\u0142o dodatkowo wzi\u0105\u0107 jedn\u0105 krow\u0119 i konia, kt\u00f3re pop\u0119dzono stadnie na dworzec kolejowy, odleg\u0142y o 25 km od wsi, gdzie \u0142adowano do zdezolowanych wagon\u00f3w towarowych, wraz z lud\u017ami w takich\u017ce samych wagonach.<\/p>\n

Po za\u0142adunku, parow\u00f3z zagwizda\u0142 i rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 kilkudniowa podr\u00f3\u017c w nieznane\u2026 Nie powiedziano bowiem dok\u0105d nas wioz\u0105. Ju\u017c po mini\u0119ciu Warszawy, zacz\u0119to przeb\u0105kiwa\u0107, \u017ce jedziemy na Prusy Wschodnie, czyli na teren Warmii i Mazur.<\/p>\n

– Jakie by\u0142y Pa\u0144skie wra\u017cenia po zetkni\u0119ciu si\u0119 z nowym nieznanym miejscem pobytu?<\/strong><\/p>\n

– Wyl\u0105dowali\u015bmy najpierw na dworcu kolejowym w Bartoszycach, a potem przetransportowano nas ci\u0119\u017car\u00f3wk\u0105, do odleg\u0142ego o 18 km maj\u0105tku folwarcznego w Bejdytach, kt\u00f3ry potem sta\u0142 si\u0119 Pa\u0144stwowym Gospodarstwem Rolnym. Dla mnie by\u0142 to zupe\u0142nie inny \u015bwiat, bo i domy murowane z czerwonej ceg\u0142y, i dachy pokryte nie s\u0142om\u0105, a dach\u00f3wk\u0105, i drogi brukowane, \u017cwirowane, a ta z Bartoszyc do K\u0119trzyna, asfaltowana, i to w dobrym stanie.<\/p>\n

Przyroda te\u017c inna, bo ziemia nie piaszczysta, a gliniasta, park li\u015bciasty, jezioro z kana\u0142em odp\u0142ywowym, i bezkres wysokotrawiastych \u0142\u0105k i pastwisk. Wskazano dom, w kt\u00f3rym mamy mieszka\u0107, bez ram okiennych i szyb, bez \u015bwiat\u0142a i wody, pod\u0142ogi z dech nieoheblowanych. W nocy dodatkowa atrakcja \u2013 zatrz\u0119sienie szczur\u00f3w, biegaj\u0105cych nam po nogach, jako \u017ce \u0142\u00f3\u017cek nie by\u0142o, spali\u015bmy na pod\u0142odze. Nie by\u0142o wyj\u015bcia, trzeba by\u0142o wzi\u0105\u0107 si\u0119 ostro do roboty, by doprowadzi\u0107 do minimalnego stanu u\u017cytkowania. I to si\u0119 po paru tygodniach uda\u0142o.<\/p>\n

– A jak z perspektywy czasu ocenia Pan to przesiedlenie?<\/strong><\/p>\n

<\/strong>– Nie chc\u0119 uog\u00f3lnia\u0107, bo ka\u017cdy mo\u017ce mie\u0107 i ma w\u0142asne zdanie czy opini\u0119, ale dla mnie osobi\u015bcie by\u0142o to otwarcie i oczu, i drogi w zupe\u0142nie inny \u015bwiat. Potwierdzi\u0142o si\u0119 znane porzekad\u0142o, \u017ce \u201enie ma tego z\u0142ego, co by na dobre nie wysz\u0142o\u201d. Od tych\u017ce Bejdyt, przez Bartoszyce, dotar\u0142em do stacji ko\u0144cowej, czyli sta\u0142ego miejsca zamieszkania i pracy w Warszawie. A z tytu\u0142u wykszta\u0142cenia ekonomicznego, znajomo\u015bci j\u0119zyk\u00f3w obcych i aktywno\u015bci zawodowej, przeby\u0142em prawie dwadzie\u015bcia lat trwaj\u0105c\u0105 drog\u0119 po innych krajach \u015bwiata, od Moskwy i Casablanki pocz\u0105wszy, a na Pary\u017cu i Kijowie ko\u0144cz\u0105c.<\/p>\n

A wszystko zacz\u0119\u0142o si\u0119 od akcji \u201eW\u201d, kt\u00f3ra dla jednych by\u0142a \u201ezmor\u0105\u201d, a dla innych pocz\u0105tkiem nowego, innego \u017cycia. Sentyment i nostalgia za Nadbu\u017cem jednak pozostaj\u0105\u2026<\/p>\n

Bo \u015bwiat \u015bwiatem, a ziemia rodzinna najdro\u017csza i najbli\u017csza mojemu sercu.<\/p>\n

– I na koniec jeszcze jedno pytanie \u2013 jak wygl\u0105daj\u0105 dzisiejsze Pa\u0144skie relacje z przesiedle\u0144cami w ramach akcji \u201eW\u201d i co oni o niej m\u00f3wi\u0105?<\/strong><\/p>\n

– Zbyt wielu kontakt\u00f3w takich nie mam, poza kr\u0119giem bli\u017cszej i dalszej rodziny. Ale i tu dominuje ju\u017c m\u0142ode pokolenie. To oni s\u0105 raczej zdani na moje relacje i opinie. Po prostu ka\u017cdy \u017cyje w\u0142asnym \u017cyciem i tera\u017aniejszo\u015bci\u0105. A to zaciera nolens volens tego typu fakty z przesz\u0142o\u015bci, cho\u0107 te zachowuj\u0105 swoje miejsce w historii.<\/p>\n

Z redaktorem Miko\u0142ajem Oniszczukiem rozmawia\u0142 Jan Potyra<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W tym roku mija 65 lat od przeprowadzenia na terenach Polski po\u0142udniowo \u2013 wschodniej akcji wysiedle\u0144czej pod kryptonimem \u201eWis\u0142a\u201d. W jej wyniku z tych teren\u00f3w…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[33],"tags":[],"class_list":["post-2416","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-archiwum-2012"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t