{"id":2676,"date":"2018-11-28T01:54:31","date_gmt":"2018-11-27T23:54:31","guid":{"rendered":"https:\/\/dk.com.ua\/sladami-powstania-styczniowego-w-borodziance\/"},"modified":"2024-12-11T12:11:30","modified_gmt":"2024-12-11T10:11:30","slug":"sladami-powstania-styczniowego-w-borodziance","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dk.com.ua\/home\/sladami-powstania-styczniowego-w-borodziance\/","title":{"rendered":"\u015aladami powstania styczniowego w Borodziance"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n

W dniu 8 kwietnia 1863 r., podczas narady pu\u0142kownik\u00f3w Edmunda R\u00f3\u017cyckiego i Zygmunta Mi\u0142kowskiego z gen. J\u00f3zefem Wysockim, wyznaczono termin rozpocz\u0119cia walki na Ukrainie na miesi\u0105c p\u00f3\u017aniej. Ustalono te\u017c, \u017ce z chwil\u0105 wybuchu powstanie otrzyma wsparcie oddzia\u0142\u00f3w formowanych w zaborze austriackim pod komend\u0105 Wysockiego. Oddzia\u0142y powsta\u0144cze mia\u0142y skoncentrowa\u0107 si\u0119 we wszystkich powiatach wojew\u00f3dztw ukrai\u0144skich i rozpocz\u0105\u0107 walk\u0119 w nocy z 8 na 9 maja 1863 r. Wobec odmowy przyst\u0105pienia do niej komitetu powsta\u0144czego na Podolu, powstanie wybuch\u0142o jedynie w dw\u00f3ch wojew\u00f3dztwach (kijowskim i wo\u0142y\u0144skim).<\/p>\n

W kijowskim wi\u0119kszo\u015b\u0107 oddzia\u0142\u00f3w zosta\u0142a rozbita w ci\u0105gu dw\u00f3ch dni, nieliczne przetrwa\u0142y oko\u0142o tygodnia. W Borodziance (na p\u00f3\u0142nocny zach\u00f3d od Kijowa) przesz\u0142o stuosobowa grupa powsta\u0144c\u00f3w Romualda Olsza\u0144skiego zosta\u0142a otoczona i mimo rozpaczliwego oporu, w cz\u0119\u015bci spalona \u017cywcem w zabudowaniach tej wsi, w cz\u0119\u015bci wzi\u0119ta do niewoli rosyjskiej.<\/p>\n

Co nam by\u0142o wiadomo o tym dawnym wydarzeniu.<\/p>\n

Oddzia\u0142 student\u00f3w, wed\u0142ug danych rosyjskiego etnografa Lwa Pohylewicza sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z oko\u0142o 150 s\u0142abo uzbrojonych m\u0142odych ludzi, przewa\u017cnie student\u00f3w Uniwersytetu \u015bw. W\u0142odzimierza w Kijowie, na czele z nauczycielem jazdy konnej Romualdem Olsza\u0144skim. Aby nie \u015bci\u0105gn\u0105\u0107 na siebie zbytecznej uwagi, studenci opuszczali Kij\u00f3w ma\u0142ymi grupkami, po kilka os\u00f3b. Spotykali si\u0119 nast\u0119pnie w zawczasu okre\u015blonym miejscu na obrze\u017cach Kijowa.<\/p>\n

Oddzia\u0142 przemieszcza\u0142 si\u0119 w noc z 8 na 9 maja 1863 roku. Przekraczaj\u0105c rzek\u0119 Irpie\u0144 natkn\u0105\u0142 si\u0119 on na niewielki patrol kozacki. Wywi\u0105za\u0142a si\u0119 strzelanina. Jeden z kozackich prze\u015bladowc\u00f3w zosta\u0142 zabity. Oddzia\u0142 ruszy\u0142 dalej do Borodzianki.<\/p>\n

Dlaczego studenci urz\u0105dzili post\u00f3j w\u0142a\u015bnie w Borodziance i dlaczego tak szybko ich dop\u0119dzili? Odpowied\u017a zawiera komentarze tego\u017c samego Pohilewicza, poczynione w swoich notatkach dotycz\u0105cych Borodzianki.<\/p>\n

Po pierwsze Borodzianka i okoliczne ziemie by\u0142y w\u0142asno\u015bci\u0105 Lamberta Poniatowskiego.
Tutaj w okolicach Borodzianki w podmiejskich domach zawczasu przygotowano szybk\u0105 przek\u0105sk\u0119 i prowiant na dalsz\u0105 drog\u0119, w kt\u00f3r\u0105 studenci mieli wyruszy\u0107 po kr\u00f3tkim odpoczynku.<\/p>\n

Lecz po po\u0142udniu konny pododdzia\u0142 carski otoczy\u0142 ca\u0142e terytorium. Wezwanie o poddanie si\u0119 studenci oczywi\u015bcie zignorowali i przyst\u0105pili do boju. Nier\u00f3wna bitwa trwa\u0142a nied\u0142ugo. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 powsta\u0144c\u00f3w znajdowa\u0142a si\u0119 w domach, kt\u00f3re jednostka carska z pocz\u0105tku ostrzela\u0142a a zatem podpali\u0142a. Wielu zgin\u0119\u0142o od kul, podczas gdy inni zgin\u0119li \u015bmierci\u0105 m\u0119cze\u0144sk\u0105, p\u0142on\u0105c \u017cywcem.<\/p>\n

Wiadomo jednak, \u017ce niekt\u00f3rym studentom uda\u0142o si\u0119 wycofa\u0107 \u2013 niekt\u00f3rych wzi\u0119to do niewoli, niekt\u00f3rzy zgin\u0119li. Pochowano ich na obrze\u017cach Borodzianki w jednym z tzw. kurhan\u00f3w, poniewa\u017c miejscowo\u015b\u0107 by\u0142a nizinna. Na miejscu poch\u00f3wku polskich student\u00f3w postawiono kamie\u0144, co prawda, bez \u017cadnego napisu. Mieszka\u0144cy od wielu dziesi\u0119cioleci przekazywali t\u0119 histori\u0119 z ust do ust i wiedzieli o miejscu poch\u00f3wku student\u00f3w.<\/p>\n

Jeden z mieszka\u0144c\u00f3w Borodzianki, w szacownym wieku, (z pewnych przyczyn nie chcia\u0142 on podawa\u0107 swojego nazwiska) opowiedzia\u0142 jedn\u0105 ciekaw\u0105 histori\u0119, o tym jak w latach\u00a0 80-ch z Polski do Borodzianki \u00a0przyje\u017cd\u017cali jacy\u015b ludzie, kt\u00f3rzy chcieli w jaki\u015b spos\u00f3b dom\u00f3wi\u0107 si\u0119 z tutejsz\u0105 w\u0142adz\u0105 komunistyczn\u0105 o zbadaniu miejsca poch\u00f3wku i ewentualnej ekshumacji, czy te\u017c o ustanowieniu w tym miejscu jakiego\u015b pami\u0105tkowego znaku – przynajmniej krzy\u017ca. Ale takich rzeczy nie robiono w\u00f3wczas bez wiedzy obwodowego komitetu partii, st\u0105d poszukiwacze dopiero nazajutrz otrzymali odpowied\u017a, \u017ce zdaniem w\u0142adz kwestia ta nie jest jeszcze na czasie.<\/p>\n

A p\u00f3\u017aniej po odje\u017adzie tej grupy badaczy do Polski, na miejsce poch\u00f3wku wys\u0142ano ci\u0105gnik, kt\u00f3ry wywi\u00f3z\u0142 stamt\u0105d kamie\u0144, a sam teren zosta\u0142 przeorany, aby uniemo\u017cliwi\u0107 dalsze prace poszukiwawcze.<\/p>\n

By\u0107 mo\u017ce historia ta by\u0142aby nadal przemilczana, ale Zwi\u0105zek Polak\u00f3w Rejonu Borodzia\u0144skiego 3 lata temu rozpocz\u0105\u0142 samodzielne badania na ten temat i nareszcie dzi\u0119ki staraniom poszukiwaczy, rozmowom z tutejszymi rdzennymi mieszka\u0144cami, dzi\u0119ki g\u0142\u0119bszej penetracji \u017ar\u00f3de\u0142 historycznych, ustalili\u015bmy ostatecznie miejsce poch\u00f3wku.<\/p>\n

Utworzono specjaln\u0105 komisj\u0119, w sk\u0142ad kt\u00f3rej weszli przedstawiciele naszej organizacji i w\u0142adz lokalnych. Komisja ta postanowi\u0142a, \u017ce \u200b\u200bto miejsce powinno zosta\u0107 wyznaczone jako miejsce poch\u00f3wku powsta\u0144c\u00f3w i z\u0142o\u017cy\u0142a odpowiedni wniosek – pro\u015bb\u0119 do Departamentu Dziedzictwa Kulturowego i Historycznego Obwodu Kijowskiego. Pro\u015bba ta zosta\u0142a zaakceptowana i wydano decyzj\u0119 o przygotowaniu dokumentacji technicznej wyznaczonego terenu, wskazuj\u0105c, \u017ce jest to miejsce pami\u0119ci historycznej, oraz wprowadzenie go do pa\u0144stwowego rejestru zabytk\u00f3w obwodu kijowskiego, a tak\u017ce mo\u017cliwo\u015bci ustanowienia tam odpowiedniego znaku pami\u0119ci.<\/p>\n

Szczeg\u00f3lna wdzi\u0119czno\u015b\u0107 nale\u017cy si\u0119 merowi Borodzianki Aleksandrowi Sacharukowi za wsparcie i pomoc w osi\u0105gni\u0119ciu pozytywnej decyzji w tej sprawie na szczeblu Rady Miasta.<\/p>\n

Arseniusz MILEWSKI<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

W dniu 8 kwietnia 1863 r., podczas narady pu\u0142kownik\u00f3w Edmunda R\u00f3\u017cyckiego i Zygmunta Mi\u0142kowskiego z gen. J\u00f3zefem Wysockim, wyznaczono termin rozpocz\u0119cia walki na Ukrainie na…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2677,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[39],"tags":[],"class_list":["post-2676","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-archiwum-2018"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t