{"id":2835,"date":"2020-12-18T03:12:24","date_gmt":"2020-12-18T01:12:24","guid":{"rendered":"https:\/\/dk.com.ua\/slowa-rzucane-na-wiatr-sa-jak-kamienie-o-ktore-inni-sie-potykaja\/"},"modified":"2024-12-11T17:50:09","modified_gmt":"2024-12-11T15:50:09","slug":"slowa-rzucane-na-wiatr-sa-jak-kamienie-o-ktore-inni-sie-potykaja","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dk.com.ua\/home\/slowa-rzucane-na-wiatr-sa-jak-kamienie-o-ktore-inni-sie-potykaja\/","title":{"rendered":"S\u0142owa rzucane na wiatr s\u0105 jak kamienie, o kt\u00f3re inni si\u0119 potykaj\u0105"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>
Roman Witold Ingarden<\/strong><\/strong><\/p>\n

\u201eCz\u0142owiek istnieje i \u017cyje na granicy dwu istot r\u00f3\u017cnych, z kt\u00f3rych tylko jedna zdaje si\u0119 stanowi\u0107 jego cz\u0142owiecze\u0144stwo, a druga – niestety jakby wi\u0119cej realna ni\u017c pierwsza – pochodzi z jego zwierz\u0119co\u015bci i warunkuje tamt\u0105. Cz\u0142owiek znajduje si\u0119 na granicach dwu dziedzin bytu: Przyrody i specyficznie ludzkiego \u015bwiata, i nie mo\u017ce bez niego istnie\u0107, lecz \u015bwiat ten nie wystarcza dla jego istnienia i nie jest zdolny mu go zapewni\u0107.<\/p>\n

Cz\u0142owiek jest przeto zmuszony do \u017cycia na pod\u0142o\u017cu przyrody i w jej obr\u0119bie, lecz dzi\u0119ki swej szczeg\u00f3lnej istocie musi przekracza\u0107 jej granice, ale nigdy nie mo\u017ce w pe\u0142ni zaspokoi\u0107 swej wewn\u0119trznej potrzeby bycia cz\u0142owiekiem. Tak tragiczny jest los cz\u0142owieka. Lecz w tym w\u0142a\u015bnie przejawia si\u0119 jego prawdziwa istota: jego genialno\u015b\u0107 i sko\u0144czono\u015b\u0107 jego bytu.<\/p>\n

Rozporz\u0105dza on w zasadzie jedynie dwiema mo\u017cliwo\u015bciami zatriumfowania nad Przyrod\u0105. Z jednej strony mo\u017ce pozna\u0107 sam siebie i otaczaj\u0105c\u0105 go Przyrod\u0119 w jej w\u0142asnej istocie, prawdziwej i oryginalnej. Z drugiej za\u015b realizuje wysi\u0142kiem – przez swe zwyci\u0119stwa, a nawet przez swoje kl\u0119ski – warto\u015bci Dobra i Pi\u0119kna, kt\u00f3re wprawdzie przejawiaj\u0105 si\u0119 w dziejach jedynie intencjonalnych, lecz posiadaj\u0105 dla\u0144 w gruncie rzeczy jak\u0105\u015b wy\u017csz\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107 ni\u017c \u015bwiat samej Przyrody. A cz\u0142owiek pozostaje na s\u0142u\u017cbie realizowania tych warto\u015bci. Je\u017celi mu si\u0119 to udaje, pewien jest w swym duchu, ze nie \u017cyje nadaremnie.<\/p>\n

Natura ludzka polega na nieustannym wysi\u0142ku przekraczania granic zwierz\u0119co\u015bci tkwi\u0105cej w cz\u0142owieku i wyrastania ponad ni\u0105 cz\u0142owiecze\u0144stwem i rol\u0105 cz\u0142owieka jako tw\u00f3rcy warto\u015bci. Bez tej misji i bez tego wysi\u0142ku wyrastania ponad samego siebie cz\u0142owiek zapada z powrotem i bez ratunku w swoj\u0105 czysta zwierz\u0119co\u015b\u0107, kt\u00f3ra stanowi jego \u015bmier\u0107”.<\/p>\n

Powy\u017csze rozwa\u017cania zawarte s\u0105 w tomiku \u201eKsi\u0105\u017ceczka o cz\u0142owieku\u201d pi\u00f3ra, bez w\u0105tpienia najwybitniejszego, polskiego filozofa XX wieku, znakomitego fenomenologa, ontologa i estetyka Romana Witolda Ingardena.<\/p>\n

Tytu\u0142y czterech szkic\u00f3w zawartych w powy\u017cej cytowanym tomiku – \u201eCz\u0142owiek i przyroda\u201d, \u201eO naturze ludzkiej\u201d, \u201eCz\u0142owiek i jego rzeczywisto\u015b\u0107\u201d oraz \u201eCz\u0142owiek i czas\u201d a tak\u017ce d\u0142u\u017csza rozprawa \u201eO odpowiedzialno\u015bci i jej podstawach ontycznych\u201d ilustruj\u0105 jeden z segment\u00f3w filozoficznych docieka\u0144 my\u015bliciela. Jego g\u0142\u00f3wnym przedmiotem bada\u0144 by\u0142y zagadnienia z epistemologii, ontologii i estetyki. Ingarden na gruncie epistemologii argumentowa\u0142 za realizmem, a w ontologii, w celu rozstrzygni\u0119cia sporu dotycz\u0105cego sposobu istnienia \u015bwiata danego nam w percepcji, wyr\u00f3\u017cnia\u0142 i analizowa\u0142 nast\u0119puj\u0105ce sposoby istnienia: realny (przedmioty trwaj\u0105ce w czasie, procesy, zdarzenia), idealny, intencjonalny i absolutny. W swojej estetyce szczeg\u00f3lnie wiele miejsca po\u015bwi\u0119ci\u0142 problematyce dzie\u0142a literackiego.<\/p>\n

Mistrzem i nauczycielem Ingardena by\u0142 tw\u00f3rca fenomenologii – Edmund Husserl i szczeg\u00f3lnie fenomenologia okaza\u0142a si\u0119 przydatna i ciekawa w analizach estetycznych, w analizie dzie\u0142a literackiego prowadzonych przez Ingardena. Z\u00a0czasem wypracowa\u0142 on w\u0142asny, oryginalny styl my\u015blenia oraz\u00a0terminologi\u0119 wzbogacaj\u0105c\u0105 polski j\u0119zyk filozofii.<\/p>\n

Na\u00a0szczeg\u00f3lne podkre\u015blenie zas\u0142uguje jego bezkompromisowo\u015b\u0107 intelektualna. W lata okupacji niemieckiej napisa\u0142 swoje sztandarowe dzie\u0142o \u201eSp\u00f3r o\u00a0istnienie \u015bwiata\u201d nak\u0142aniaj\u0105ce do refleksji o naturze cz\u0142owieka, poruszaj\u0105ce tematy ponadczasowe, pobudzaj\u0105ce do my\u015blenia o tym, kim jeste\u015bmy dla siebie, czym wyr\u00f3\u017cniamy si\u0119 w przyrodzie, jak sobie radzimy z czasem i przemijaniem, kiedy czujemy si\u0119 wolni i czym jest odpowiedzialno\u015b\u0107.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Roman Ingarden – indeks Uniwersytetu Lwowskiego im. Jana Kazimierza, 1911<\/strong> r.<\/strong><\/strong><\/p>\n

Cho\u0107 sam by\u0142 racjonalist\u0105, przez lata korespondowa\u0142 z Edyt\u0105 Stein, kt\u00f3ra pisa\u0142a: \u201eTen, kto poszukuje prawdy, poszukuje Boga, bez wzgl\u0119du na to, czy sobie z tego zdaje spraw\u0119, czy nie\u201d, a w\u015br\u00f3d jego uczni\u00f3w znale\u017ali si\u0119 Karol Wojty\u0142a i J\u00f3zef Tischner.<\/p>\n

Pozostawi\u0142 po sobie imponuj\u0105cy dorobek, w sk\u0142ad kt\u00f3rego wesz\u0142o blisko 250 prac naukowych, ksi\u0105\u017cek, artyku\u0142\u00f3w, przek\u0142ad\u00f3w, a ponadto wielk\u0105 spu\u015bcizn\u0119 nie wydan\u0105, r\u0119kopi\u015bmienn\u0105 o ogromnym zakresie tematycznym.<\/p>\n

Roman Ingar\u00adden urodz\u00adi\u0142 si\u0119 w\u00a01893\u00a0roku w\u00a0Krakowie. \u00a0Wywodzi\u0142 si\u0119 z rodziny in\u017cynierskiej. Stu\u00addiowa\u0142 matem\u00adatyk\u0119 i\u00a0filo\u00adzofi\u0119 we\u00a0Lwowie i\u00a0w\u00a0Getyn\u00addze, a\u00a0tak\u017ce w\u00a0Wied\u00adniu i\u00a0Fry\u00adbur\u00adgu Bryz\u00adgow\u00adi\u00adjskim. W 1918 roku promotorem jego pracy doktorskiej by\u0142 wybitny, jeden z najs\u0142ynniejszych filozof\u00f3w wszechczas\u00f3w Edmund Husserl.<\/p>\n

W odrodzonej Polsce pracowa\u0142 jako nauczyciel propedeutyki filozofii gimnazj\u00f3w w Lublinie, Warszawie i Toruniu, po uzyskaniu habilitacji (w 1924 r.) docent, a od 1933 r. profesor Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie. \u00a0W czasie II wojny \u015bwiatowej by\u0142 profesorem germanistyki na Uniwersytecie Ukrai\u0144skim we Lwowie.<\/p>\n

Zawsze szed\u0142 swoj\u0105 drog\u0105 od pocz\u0105tku \u2013 wtedy, gdy walczy\u0142 o miejsce na katedrze uniwersyteckiej i w czasie wojny jak i po wojnie, ju\u017c w komunistycznej rzeczywisto\u015bci, kiedy pracuj\u0105c na\u00a0Uni\u00adw\u00ader\u00adsyte\u00adcie Miko\u0142a\u00adja Koperni\u00adka w\u00a0Toruniu i\u00a0Uni\u00adw\u00ader\u00adsyte\u00adcie Jagiel\u00adlo\u0144skim w\u00a0Krakowie nie godzi\u0142 si\u0119 na kompromisy z nauk\u0105 Marksa. Zgromadzi\u0142 liczne grono uczni\u00f3w i sformowa\u0142 wok\u00f3\u0142 siebie \u015brodowisko fenomenologiczne.<\/p>\n

Do\u00a0ko\u0144ca \u017cycia inten\u00adsy\u00adwnie pra\u00adcow\u00ada\u0142, pub\u00adlikowa\u0142, uczest\u00adniczy\u0142 w\u00a0licznych kon\u00adgre\u00adsach mi\u0119dzy\u00adnar\u00ado\u00addowych oraz\u00a0wyg\u0142a\u00adsza\u0142 odczyty w kraju i za granic\u0105. Szczeg\u00f3lne uznanie zdoby\u0142 w\u00a0USA i\u00a0Niem\u00adczech, gdzie zal\u00adiczany jest do\u00a0grona najwybit\u00adniejszych filo\u00adzof\u00f3w wsp\u00f3\u0142czes\u00adnych. By\u0142 tak\u017ce cz\u0142onkiem Pol\u00adskiej Akademii Umiej\u0119t\u00adno\u015b\u00adci i\u00a0Pol\u00adskiej Akademii Nauk. Ten wielki uczony o mi\u0119dzynarodowej renomie zmar\u0142 w 1970 roku, prze\u017cywszy 77 lat.<\/p>\n

P\u00f3\u0142 wieku po tej bolesnej dla polskiej i \u015bwiatowej nauki stracie z inicjatywy senatu Uniwersytetu Jagiello\u0144skiego, z kt\u00f3rym uczony by\u0142 przez wiele lat zwi\u0105zany, Sejm Rzeczy\u00adpospolitej Pol\u00adskiej, w\u00a0przeko\u00adna\u00adniu o\u00a0wyj\u0105tkowo\u015b\u00adci dzie\u0142a i\u00a0postawy filo\u00adzo\u00adfa, ustanow\u00adi\u0142 rok 2020\u00a0Rok\u00adiem Romana Ingar\u00adde\u00adna.<\/p>\n

Oprac. Stanis\u0142aw PANTELUK<\/strong><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Roman Witold Ingarden \u201eCz\u0142owiek istnieje i \u017cyje na granicy dwu istot r\u00f3\u017cnych, z kt\u00f3rych tylko jedna zdaje si\u0119 stanowi\u0107 jego cz\u0142owiecze\u0144stwo, a druga – niestety…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2836,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[41],"tags":[],"class_list":["post-2835","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-archiwum-2020"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t