{"id":2843,"date":"2016-05-14T03:30:08","date_gmt":"2016-05-14T00:30:08","guid":{"rendered":"https:\/\/dk.com.ua\/tragedia-nie-wymyslona\/"},"modified":"2024-12-11T17:58:12","modified_gmt":"2024-12-11T15:58:12","slug":"tragedia-nie-wymyslona","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dk.com.ua\/home\/tragedia-nie-wymyslona\/","title":{"rendered":"Tragedia nie wymy\u015blona"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n

Spektakl literacko-muzyczny \u201eTragedia, kt\u00f3rej pozwolono si\u0119 zdarzy\u0107\u201c, wystawiony przez studio teatralne Stowarzyszenia Kultury \u017bydowskiej w mie\u015bcie Miko\u0142aj\u00f3w sta\u0142 si\u0119 wyj\u0105tkowym zdarzeniem w kulturalnym i spo\u0142ecznym \u017cyciu miasta. Inscenizacja, zrealizowana przez re\u017cysera Aleksieja Pawliszczewa odtworzy\u0142a jedn\u0105 z najbole\u015bniejszych stronic Holokaustu.<\/p>\n

W II wojnie \u015bwiatowej ofiarami ludob\u00f3jstwa sta\u0142y si\u0119 setki tysi\u0119cy \u017byd\u00f3w z r\u00f3\u017cnych kraj\u00f3w Europy. Jednym z nich by\u0142 lekarz, pisarz i pedagog Henryk Goldszmit Hirsz, kt\u00f3ry zapisa\u0142 si\u0119 w historii pod imieniem Janusz Korczak.<\/p>\n

Pami\u0119\u0107 o nim uwieczniono w pomnikach i tablicach, jego \u017cycie i tw\u00f3rczo\u015b\u0107 zainspirowa\u0142y stworzenie najr\u00f3\u017cniejszych utwor\u00f3w. W\u015br\u00f3d nich jest poemat \u201eKadisz\u201d Aleksandra Galicza, kt\u00f3ry pos\u0142u\u017cy\u0142 za osnow\u0119 spektaklu. \u201eTragedia, kt\u00f3rej pozwolono si\u0119 zdarzy\u0107\u201c, opowiadaj\u0105ca prawd\u0119 o wojnie i ludziach, skazanych na zag\u0142ad\u0119 na tle prze\u015bladowa\u0144 etnicznych, przenikni\u0119ta jest ideami humanizmu i jej pierwszy monolog g\u0142\u00f3wnego bohatera zaczyna od s\u0142\u00f3w: \u201eJa nikomu nie \u017cycz\u0119 z\u0142a, nie potrafi\u0119, nie wiem jak si\u0119 to robi\u201d. Taki wpis znajdowa\u0142 si\u0119 w dzienniku, kt\u00f3ry Korczak prowadzi\u0142 w ostatnie miesi\u0105ce \u017cycia, rozmy\u015blaj\u0105c o tym co si\u0119 wok\u00f3\u0142 dzieje, o tej wielkiej niewiadomej dnia jutrzejszego i o tym, \u201ejak szybko przemkn\u0119\u0142y lata\u201d.<\/p>\n

Henryk Goldszmit urodzi\u0142 si\u0119 i \u017cy\u0142 w Warszawie. Ju\u017c we wczesnym dzieci\u0144stwie marzy\u0142 o powszechnej r\u00f3wno\u015bci, wtedy, gdy jemu, dziecku z inteligentnej i zamo\u017cnej rodziny, nie pozwalano bawi\u0107 si\u0119 z dzie\u0107mi ulicy, g\u0142odnymi i obdartymi.<\/p>\n

P\u00f3\u017aniej powie on, \u017ce marzenie – to program \u017cycia – i po\u015bwi\u0119ci je unieszcz\u0119\u015bliwionym dzieciom. Swoje przekonania, idee, nowatorskie metody pracy, oparte na zasadzie \u201ezreformowa\u0107 \u015bwiat – to znaczy zreformowa\u0107 wychowanie\u201d wciela\u0142 on w \u017cycie, pr\u00f3bowa\u0142 urealni\u0107. Przedstawia\u0142 w pracach pedagogicznych i literaturze pi\u0119knej. Dom Sierot, w kt\u00f3rym funkcjonowa\u0142 system samorz\u0105du dzieci\u0119cego, gdzie prym wodzi\u0142y prawo, sprawiedliwo\u015b\u0107 i szacunek do osobowo\u015bci sta\u0142 si\u0119 nowym typem pracy wychowawczej. Korczak i jego podopieczni \u017carliwie opowiadali s\u0142uchaczom o swoim rodzimym domu, o niezwyk\u0142ych \u015bwi\u0119tach – \u201epierwszego \u015bniegu\u201d i \u201enajkr\u00f3tszego dnia\u201d, o kole\u017ce\u0144skim s\u0105dzie z kodeksem przebaczania, o wybieralnym dzieci\u0119cym Sejmie i gazecie – jedynej na \u015bwiecie, stworzonej przez dzieci dla dzieci i o wielu jeszcze innych rzeczach – radosnych i jasnych.<\/p>\n

Potem nadesz\u0142y dni terroru i zgrozy. 1 wrze\u015bnia 1939 roku wybuch\u0142a wojna. Po up\u0142ywie roku wychowank\u00f3w sieroci\u0144ca przenie\u015bli do warszawskiego getta. Korczak, ze swoj\u0105 humanistyczn\u0105 pedagogik\u0105, g\u0142\u0119bokim poczuciem praworz\u0105dno\u015bci, wyczulonym po\u017c\u0105daniem troski o ludzi z b\u00f3lem postrzega\u0142 jak dzieci\u0119c\u0105 papierow\u0105 \u0142\u00f3deczk\u0119, stratowa\u0142y buciska \u017co\u0142dak\u00f3w.<\/p>\n

Trudno by\u0142o mu pogodzi\u0107 si\u0119 ze \u015bmierci\u0105 dozorcy schroniska Piotra Zalewskiego, zabitego za to, \u017ce \u201eon Polak a pie\u015bci\u0142 si\u0119 z \u017cydowskimi dzie\u0107mi\u201c. Z ca\u0142ych si\u0142 stara\u0142 si\u0119 zachowa\u0107 w sieroci\u0144cu spokojn\u0105 przedwojenn\u0105 aur\u0119 i kontynuowa\u0142 swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107. W getcie, w nieludzkich warunkach bytowania i sta\u0142ego zagro\u017cenia przeprowadzano zaj\u0119cia, posiedzenia, odbywa\u0142y si\u0119 pr\u00f3by wystawienia sztuki-ba\u015bni.<\/p>\n

Korczak by\u0142 znanym pedagogiem, doskona\u0142ym pediatr\u0105, autorem ksi\u0105\u017cek, kt\u00f3rymi si\u0119 zachwycano, aczkolwiek nie m\u00f3g\u0142 by\u0107 cudotw\u00f3rc\u0105.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

W sierpniu 1942 roku, w czasie tak zwanej \u201ewielkiej akcji\u201d, znacz\u0105cej likwidacj\u0119 getta, dzieciom i wychowawcom schroniska polecono przyby\u0107 na plac przed Dworcem Gda\u0144skim, z kt\u00f3rego codziennie wysy\u0142ano zestawy poci\u0105g\u00f3w \u2013 \u201eprosto do raju\u201d!<\/p>\n

\u041a \u043f\u043e\u0435\u0437\u0434\u0443 – \u043a \u0447\u0443\u0433\u0443\u043d\u043d\u043e\u043c\u0443 \u043f\u0430\u0440\u043e\u043c\u0443
\u042f \u0432\u0435\u0434\u0443 \u0434\u0435\u0442\u0435\u0439, \u043a\u0430\u043a \u043d\u0430 \u0443\u0440\u043e\u043a.
\u041d\u0430\u0434\u043e \u0432\u0434\u043e\u043b\u044c \u0432\u0430\u0433\u043e\u043d\u043e\u0432 \u043f\u043e \u043f\u0435\u0440\u0440\u043e\u043d\u0443,
\u0412\u0434\u043e\u043b\u044c, \u0430 \u043c\u044b \u0448\u0430\u0433\u0430\u0435\u043c – \u043f\u043e\u043f\u0435\u0440\u0435\u043a!<\/p>\n

Ostatni poch\u00f3d Domu Sierot sta\u0142 si\u0119 legend\u0105. Kolumn\u0105, z chor\u0105\u017cym, bez krzyku i \u0142ez – z tak\u0105 godno\u015bci\u0105, rzucaj\u0105c wyzwanie nazistom, na Umschlagplatz nikt jeszcze nie przychodzi\u0142. \u017bycie Starego Doktora i dzieci oberwa\u0142o si\u0119 w komorze gazowej obozu \u015bmierci Treblinka, a g\u0142osy brzmi\u0105 nadal.<\/p>\n

\u041f\u0443\u0441\u0442\u044c \u043c\u044b \u0434\u044b\u043c\u043e\u043c \u0438\u0441\u0442\u0430\u0435\u043c \u043d\u0430\u0434 \u0430\u0434\u043e\u0432\u044b\u043c \u043f\u0435\u043a\u043b\u043e\u043c,
\u041f\u0443\u0441\u0442\u044c \u0442\u0435\u043b\u0430 \u043f\u0440\u0435\u0432\u0440\u0430\u0442\u044f\u0442\u0441\u044f \u0432 \u0433\u043e\u0440\u044f\u0447\u0443\u044e \u043b\u0430\u0432\u0443 –
\u041d\u043e \u0434\u043e\u0436\u0434\u0435\u043c, \u043d\u043e \u0442\u0440\u0430\u0432\u043e\u044e, \u043d\u043e \u0432\u0435\u0442\u0440\u043e\u043c, \u043d\u043e \u043f\u0435\u043f\u043b\u043e\u043c
\u041c\u044b \u0432\u0435\u0440\u043d\u0435\u043c\u0441\u044f, \u0432\u0435\u0440\u043d\u0435\u043c\u0441\u044f, \u0432\u0435\u0440\u043d\u0435\u043c\u0441\u044f \u0432 \u0412\u0430\u0440\u0448\u0430\u0432\u0443!..<\/p>\n

Kierownik Studium Teatralnego – Aleksiej Paw\u0142yszczew zaznacza, \u017ce stworzenie spektaklu poprzedza\u0142 szeroko zakrojony proces przygotowawczy. Sceniczn\u0105 wersj\u0119 poetyckiego requiem dope\u0142ni\u0142y fakty historyczne, materia\u0142y filmowe, cytaty Janusza Korczaka. Powsta\u0142o ekscytuj\u0105ce i przejmuj\u0105ce widowisko.<\/p>\n

Kadisz – modlitwa za zmar\u0142ych czytana przez aktor\u00f3w – rozbrzmiewa\u0142a w absolutnej ciszy. Gra\u0142y skrzypce, refren – powtarzaj\u0105cy si\u0119 zn\u00f3w i zn\u00f3w. Rozlega\u0142o si\u0119 lakoniczne pytanie, skierowane do naszej pami\u0119ci i uczu\u0107. \u201eWiecie o tym?.<\/p>\n

My jeste\u015bmy zobowi\u0105zani wiedzie\u0107 i pami\u0119ta\u0107 co pozwoli\u0142o faszystowskim Niemcom rozp\u0119ta\u0107 drug\u0105 wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105, kt\u00f3ra zacz\u0119\u0142a si\u0119 od napa\u015bci na Polsk\u0119. Pami\u0119ta\u0107 o obozach \u015bmierci i warszawskim getcie – najwi\u0119kszym na okupowanych terenach. Pami\u0119\u0107 o ofiarach Holocaustu – Katostrofy – Szoa nie wygas\u0142a. I to jest wa\u017cne, poniewa\u017c przysz\u0142o\u015b\u0107 \u015bwiata le\u017cy teraz w p\u0142aszczy\u017anie naszego osobistego przyk\u0142adu.<\/p>\n

Przedstawienie odby\u0142o si\u0119 w ramach wszechukrai\u0144skiej akcji \u201eSze\u015b\u0107 milion\u00f3w serc\u201c, w kt\u00f3rej wzi\u0119li udzia\u0142 zast\u0119pca przewodnicz\u0105cego Miko\u0142ajewskiej Obwodowej Administracji Pa\u0144stwowej Oksana Janyszewska, kierownik Obwodowego Departamentu Kultury Michai\u0142 Dymitrow, prezes Zarz\u0105du Rady Stowarzysze\u0144 Narodowo\u015bciowych\u00a0 Lolita Kajmarazowa, prezes Wsp\u00f3lnoty \u017bydowskiej Obwodu Michai\u0142 Goldenberg, prezes Stowarzyszenie Polak\u00f3w w Miko\u0142ajowie\u00a0 El\u017cbieta Siela\u0144ska oraz przedstawiciele innych zrzesze\u0144 spo\u0142ecznych, kt\u00f3rym nieoboj\u0119tn\u0105 jest jedna z zasad post\u0119powania Janusza Korczaka, kt\u00f3ry przekonywa\u0142 –\u00a0 \u201eJeste\u015bmy bra\u0107mi jednej Ziemi…jedno s\u0142o\u0144ce nam przy\u015bwieca\u201d.\u00a0<\/p>\n

Natalia SMIRNOWA<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Spektakl literacko-muzyczny \u201eTragedia, kt\u00f3rej pozwolono si\u0119 zdarzy\u0107\u201c, wystawiony przez studio teatralne Stowarzyszenia Kultury \u017bydowskiej w mie\u015bcie Miko\u0142aj\u00f3w sta\u0142 si\u0119 wyj\u0105tkowym zdarzeniem w kulturalnym i spo\u0142ecznym…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2844,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"class_list":["post-2843","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-archiwum-2016"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t