{"id":2922,"date":"2018-02-01T06:34:59","date_gmt":"2018-02-01T04:34:59","guid":{"rendered":"https:\/\/dk.com.ua\/z-dziejow-dziennika-kresowego-3\/"},"modified":"2024-12-11T20:02:04","modified_gmt":"2024-12-11T18:02:04","slug":"z-dziejow-dziennika-kresowego-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dk.com.ua\/home\/z-dziejow-dziennika-kresowego-3\/","title":{"rendered":"Z DZIEJ\u00d3W DZIENNIKA KRESOWEGO (3)"},"content":{"rendered":"

(Pisownia orygina\u0142u) <\/em><\/p>\n

Stosunki pomi\u0119dzy t\u0105 braci\u0105 dziennikarsk\u0105 by\u0142y niezmiernie skomplikowane. Szczytu zagmatwania osi\u0105gn\u0119\u0142y one w tzw. sprawie pomi\u0119dzy dwoma korektorami – Wnorowskim i Kuty\u0142owskim (z przezwiska – „Kutwa”),\u00a0 nie mog\u0105c doj\u015b\u0107 do \u0142adu lityganci udali si\u0119 o wyrok do czterech prawnik\u00f3w redakcyjnych, a wi\u0119c – Paszkows\u00adkiego, Zieli\u0144skiego, Mosiewicza i mnie. Na pr\u00f3\u017cno na\u0142amaw\u00adszy sobie g\u0142\u00f3w nad „spraw\u0105”, z\u0142o\u017cyli\u015bmy j\u0105 ad acta pod tytu\u0142em \u201eCasus Wnorowii Kutvaeque”, w nawiasie: \u201enie do rozwi\u0105zania\u201d. Ostatecznie zatarg zosta\u0142 za\u0142agodzony w wyniku perfidnie podsuni\u0119tej przez Radziejowskiego sugestji:<\/p>\n

\u201eA co ch\u0142opcy, mo\u017ce by\u015bmy tak poszli napi\u0107 si\u0119 cokolwiek w\u00f3dki?” – co zosta\u0142o przyj\u0119te przez aklamacj\u0119.<\/p>\n

A propos s\u0142owa „casus”. – bra\u0107 nocna pu\u015bci\u0142a kiedy\u015b do artyku\u0142u wst\u0119pnego zamiast „casus belli”(pretekst do wypowiedzenia wojny)\u00a0 – „cactus belli” i od tego czasu pozyska\u0142a sobie przez\u00adwisko „nocnych kaktus\u00f3w”. 0 ile jednak ten „b\u0142\u0105d” by\u0142 dzie\u00ad\u0142em przypadku, o tyle znowu\u017c mia\u0142em grube podejrzenia, \u017ce inny „chochlik drukarski” wkrad\u0142 si\u0119 na nasze \u0142amy jako owoc cokolwiek rubasznego \u201esens of humour\u201d naszego metrampa\u017ca. Lekarze miejscowi ch\u0119tnie i cz\u0119sto zamieszczali w „Dzienniku” og\u0142oszenia o swoich specjalno\u015bciach i godzinach przyj\u0119\u0107. Zdarzy\u0142o si\u0119, \u017ce do „Dziennika” zosta\u0142o podane og\u0142oszenia o pewnym czcigodnym pensjonacie, zaopat\u00adrzone klauzul\u0105: \u201ePolecany przez Ko\u0142o Kobiet w Kijowie\u201d. Klauzula ta zamiast w og\u0142oszeniu w\u0142a\u015bciwym znalaz\u0142a si\u0119 w og\u0142oszeniu pewnego lekarza od tzw. „brzydkich chor\u00f3b”, tu\u017c za godzinami jego przyj\u0119\u0107. W Polonii zawrza\u0142o. Deta\u00adliczna sprzeda\u017c „Dziennika” skoczy\u0142a fenomenalnie. W Ka\u00adwiarni Udzia\u0142owej (jeszcze jeden polski zak\u0142ad w Kijowie) komentarzom i niedom\u00f3wieniom nie by\u0142o ko\u0144ca. W owym czasie sprawowa\u0142em funkcje Sekretarza, i oto nasz wo\u017any, s\u0142ynny Miko\u0142aj, kt\u00f3ry ju\u017c od rana chodzi\u0142 rozpromieniony w ocze\u00adkiwaniu na wypadki, wpad\u0142 do mego gabinetu i zameldowa\u0142, \u017ce dwie panie chc\u0105 mnie widzie\u0107, by\u0142y to: Prezeska Ko\u0142a Kobiet Pani Knollowa (wdowa po znanym adwokacie, Lucjanie\u00a0 Knollu) oraz Wice-Prezeska Ko\u0142at<\/sub> Pani Zukiewiczowa, w\u0142a\u015bcicielka i prze\u0142o\u017cona Szko\u0142y \u017be\u0144skiej. Zrobi\u0142o mi si\u0119 niedobrze. Kiedy jednak dwie te matrony zasiad\u0142y przed moim biurkiem i spojrza\u0142y na mnie wzrokiem zranionych \u0142a\u0144, dosta\u0142em tak g\u0142upiego ataku \u015bmiechu, i\u017c po chwili udzieli\u0142 si\u0119 on r\u00f3wnie\u017c obu matronom, co z kolei uchroni\u0142o mnie od t\u0142umacze\u0144, \u017ce wszelkie sprostowania w tym wypadku mog\u0142yby, tylko sytuacj\u0119 pogorszy\u0107.<\/p>\n

Nasze stosunki z w\u0142adzami rosyjskimi by\u0142y raczej osob\u00adliwe. W\u0142adze te nie zdawa\u0142y si\u0119 sobie u\u015bwiadamia\u0107, \u017ce niebezpiecze\u0144stwo z ich punktu widzenia musia\u0142oby polega\u0107 nie na tym, co i jak piszemy, ale na samym fakcie, \u017ce oto narodowy my\u015bl\u0105cy dziennik polski wydawany jest i drukowany w samej \u201eMacierzy Grod\u00f3w Rosyjskich\u201d i ze rozchodzi w ilo\u015bciach od I0 do 20 tysi\u0119cy egzemplarzy. I zamiast \u017ceby nas po prostu przymkn\u0105\u0107, w\u0142adze te stara\u0142y si\u0119 nam dokucza\u0107 rozmaitymi szykanami. Tak, na przyk\u0142ad, kiedy\u015b wsadzono do kozy przesz\u0142o po\u0142ow\u0119, sk\u0142adu naszej Redakcji za to, \u017ce by\u0142a ona obecna na prywatnym odczycie Jana Strzembo\u00adsza (p\u00f3\u017aniejszy wy\u017cszy urz\u0119dnik w MSZ) w mieszkaniu Pa\u0144stwa Bartoszewicz\u00f3w. Kiedy indziej znowu za jakie\u015b\u00a0 formalne uchybienie wtr\u0105cono do aresztu obu naszych odpowiedzialnych redaktor\u00f3w, Micha\u0142owskiego i Czerwi\u0144skiego. \u015amiano si\u0119 w\u00f3w\u00adczas z tego co niemiara m\u00f3wi\u0105c, \u017ce do ciasnej izby wi\u0119ziennej potrafiono zapakowa\u0107 oko\u0142o czterech milion\u00f3w rubli.<\/p>\n

Na par\u0119 lat przed wojn\u0105 przyby\u0142 do Kijowa z wizyt\u0105 car Miko\u0142aj. Z natury rzeczy wizyt\u0119 t\u0105 ignorowali\u015bmy na \u0142amach \u201eDziennika Kijowskiego\u201d jak tylko by\u0142o mo\u017cna.\u00a0 Mi\u0119dzy innymi uroczysto\u015bciami mia\u0142o si\u0119 odby\u0107 w s\u0142ynnej operze kijowskiej gala przedstawienie.<\/p>\n

Zaproszenie do lo\u017cy dziennikarskiej otrzyma\u0142 r\u00f3wnie\u017c \u201eDziennik\u201d.<\/p>\n

\u201eWiesz co – rzek\u0142 do mnie red. Zieli\u0144ski – wybierz si\u0119 jednak na t\u0105 gal\u00f3wk\u0119 A nu\u017c co\u015b si\u0119 stanie\u201d.<\/p>\n

No, i sta\u0142o si\u0119. Lo\u017ca dziennikarska znajdowa\u0142a si\u0119 na pierw\u00adszym pi\u0119trze na wprost lo\u017cy carskiej w tzw. benoir\u2019rze. Z mego miejsca mog\u0142em dok\u0142adnie obserwowa\u0107 szarego i bezbarwnego cz\u0142owieka, raczej typowego oficera piechoty rosyjskiej w epoletach pu\u0142kownikowskich, tym tylko r\u00f3\u017cni\u0105cych si\u0119 nich, \u017ce mia\u0142y na sobie \u201ewenzle\u201d ojca Miko\u0142aja, Aleksandra III. Car siedzia\u0142 w otoczeniu trzech mi\u0142ych i dystyngowanych panienek. Caryca i czwarta z c\u00f3rek by\u0142y nieobecne.<\/p>\n

Wystawiano oper\u0119 Rimskiego-Korsakowa \u201eCar Sa\u0142tan\u201d. Po pierwszym akcie wyszed\u0142em z lo\u017cy, kieruj\u0105c si\u0119 do foyer, kiedy raptem us\u0142ysza\u0142em dwa d\u017awi\u0119ki, do z\u0142udzenia podobne do wyla\u00adtuj\u0105cych kork\u00f3w szampana. W pierwszej chwili nie zwr\u00f3ci\u0142em na to \u017cadnej uwagi, ale oto raptem z jednej z l\u00f3\u017c wypad\u0142a jaka\u015b oty\u0142a babina i j\u0119\u0142a krzycze\u0107 przera\u017aliwym g\u0142osem: \u201e\u0441\u043a\u0430\u0436\u0438\u0442\u0435 \u043c\u043d\u0435, \u0447\u0442\u043e \u044d\u0442\u043e \u043d\u0435 \u0435\u0433\u043e!\u201d (powiedzcie mi, \u017ce to nie jego) \u2013 maj\u0105c widocznie na my\u015bli cara.<\/p>\n

Niezw\u0142ocznie wr\u00f3ci\u0142em do lo\u017cy, sk\u0105d ujrza\u0142em widok nast\u0119puj\u0105cy: lo\u017ca carska by\u0142a pusta. W jednym z foteli pierwszego rz\u0119du parteru zwisa\u0142a bezw\u0142adnie olbrzymia posta\u0107 pierwszego ministra Piotra Arkadjewicza Sto\u0142ypina.<\/p>\n

W przej\u015bciu, wiod\u0105cym z parteru do kuluar\u00f3w kilku osobnik\u00f3w przytrzymywa\u0142o m\u0142odego cz\u0142owieka we fraku. By\u0142 to Bogrow, kt\u00f3ry przed chwil\u0105 odda\u0142 dwa strza\u0142y z rewolweru do Sto\u0142ypina. Ten ostatni zosta\u0142 przewieziony do lecznicy znanego chirurga pols\u00adkiego, Makowskiego, gdzie te\u017c po kilku dniach zmar\u0142. Afera morderstwa nigdy, pomimo wszelkie p\u00f3\u017aniejsze badania rz\u0105d\u00f3w rewolucyjnych i bolszewickich, nie zosta\u0142a ca\u0142kowicie wy\u015bwietlona. Istnia\u0142y jednak przypuszczenia, \u017ce morderstwo, je\u017celi nie by\u0142o przez sam\u0105 „ochran\u0119” (\u00f3wczesna NKWD) zmontowane, to w ka\u017cdym razie cieszy\u0142o si\u0119 jej pob\u0142a\u017cliwym poparciem. Cho\u00addzi\u0142o mianowicie o to, \u017ce dzi\u0119ki szeroko zakrojonej polityce Sto\u0142ypina uw\u0142aszczania w\u0142o\u015bcian i rozsiedlania ich na indywi\u00addualnych gospodarstwach ferment rewolucyjny w\u015br\u00f3d mas ch\u0142op\u00adskich wyra\u017anie przygasa\u0142. Nie le\u017ca\u0142o to w interesie ochrany, kt\u00f3rej racja bytu mog\u0142a by\u0107 w tych warunkach znacznie podwa\u00ad\u017cona.<\/p>\n

Z tym\u017ce niefortunnym, jak wszystko zreszt\u0105 co dotyczy\u0142o panowania Miko\u0142aja pobytem w Kijowie, \u0142\u0105cz\u0105 si\u0119 narodziny pewnej symbolicznej postaci, kt\u00f3rej nale\u017c\u0105 si\u0119 tu wspomnie\u00adnia cho\u0107by ze wzgl\u0119du na to, \u017ce walnie przyczyni\u0142a si\u0119 ona do zachowania w dobrym humorze nie tylko naszej braci dzien\u00adnikarskiej, ale tak\u0457e \u045amiem przypuszcza\u0436, znacznej cz\u043a\u045aci Polonii kijowskiej poprzez wszystkie wydarzenia przedwojenne i wojenne. Przyszed\u0456 do mnie Zygmunt Mosiewicz, kt\u0443ry przechodzi\u0142 w tym czasie przez jeden z okres\u00f3w mniej wi\u0119cej bezdomnych w\u0142\u00f3cz\u0119g, i powiedzia\u0142: \u201eZamieszkam u ciebie. Ta masa czerwonego kumaczu (dekoracje ulic i gmach\u00f3w) irytuje mnie”. Zdecydowali\u015bmy zbojkotowa\u0107 wizyt\u0119 cara i nie pokazy\u00adwa\u0107 si\u0119 na ulicach nawet kosztem wyrzeczenia si\u0119 latami u\u015bwi\u0119conej tradycji, kt\u00f3ra polega\u0142a na tym, \u017ce popo\u0142udnia sp\u0119dza\u0142o si\u0119 w kawiarni Francois\u00a0 (r\u00f3wnie\u017c polski zak\u0142ad), za\u015b wieczory, po zako\u0144czonej pracy w Redakcji – b\u0105d\u017a w Renaissance\u2019ie, u Gustawa (p\u00f3\u017aniejszy w\u0142a\u015bciciel Lourse\u2019<\/sup>a w Warszawie), b\u0105d\u017a u Antona w tzw. \u201eDrewnianej Rusi\u201d\u00a0 (o An\u00adtonim i jego knajpie pisa\u0142 w swoim czasie Kornel Makuszy\u0144ski w \u201eKurjerze Warszawskim\u201d).<\/p>\n

Wac\u0142aw T. DOBRZY\u0143SKI<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

(Pisownia orygina\u0142u) Stosunki pomi\u0119dzy t\u0105 braci\u0105 dziennikarsk\u0105 by\u0142y niezmiernie skomplikowane. Szczytu zagmatwania osi\u0105gn\u0119\u0142y one w tzw. sprawie pomi\u0119dzy dwoma korektorami – Wnorowskim i Kuty\u0142owskim (z…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[39],"tags":[],"class_list":["post-2922","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-archiwum-2018"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t