{"id":2926,"date":"2015-04-24T13:28:02","date_gmt":"2015-04-24T10:28:02","guid":{"rendered":"https:\/\/dk.com.ua\/orzel-z-tryzubem-znow-na-kresztatyku\/"},"modified":"2024-12-11T20:07:03","modified_gmt":"2024-12-11T18:07:03","slug":"orzel-z-tryzubem-znow-na-kresztatyku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dk.com.ua\/home\/orzel-z-tryzubem-znow-na-kresztatyku\/","title":{"rendered":"ORZE\u0141, Z TRYZUBEM ZN\u00d3W NA KRESZTATYKU"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n

\u201eTrzy lata, narodzie ukrai\u0144ski, walczy\u0142e\u015b sam, zapomniany przez wszystkie narody \u015bwiata, albowiem wrogowie twoi nie spali i wszelkiemi sposobami prowokowali ci\u0119, nie przyznaj\u0105c ci nawet prawa zwa\u0107 si\u0119 mianem Ukrai\u0144c\u00f3w, mianem narodu ukrai\u0144skiego. Dzi\u015b dokonuje si\u0119 wielka przemiana.<\/em><\/p>\n

Ujawnione w tej bohaterskiej walce bezprzyk\u0142adne czyny po\u015bwi\u0119cenia, ofiary, przywi\u0105zania do kraju rodzinnego, kultury i wolno\u015bci przekona\u0142y inne narody \u015bwiata o s\u0142uszno\u015bci twoich \u017c\u0105da\u0144 i o \u015bwi\u0119to\u015bci twych idea\u0142\u00f3w, kt\u00f3re znalaz\u0142y odd\u017awi\u0119k przede wszystkiem w sercach wolnego ju\u017c narodu polskiego\u201d.<\/em><\/p>\n

Te s\u0142owa, zawarte w odezwie naczelnego atamana armii Ukrai\u0144skiej Republiki Ludowej Semena Petlury z 26 kwietnia 1920 r. obwieszcza\u0142y zawarcie sojuszu polsko-ukrai\u0144skiego, wymierzonego przeciwko bolszewickiej Rosji.<\/p>\n

Dzi\u015b wracaj\u0105c my\u015blami do czas\u00f3w wielkiej ofensywy odrodzonego Wojska Polskiego i rodz\u0105cej si\u0119 armii Ukrai\u0144skiej Republiki Ludowej, konstatujemy, i\u017c dla Polak\u00f3w mia\u0142a ona podw\u00f3jne znaczenie: z jednej strony umo\u017cliwia\u0142a odrzucenie \u201eczerwonych\u201d na wsch\u00f3d i likwidacj\u0119 zagro\u017cenia polskiego bytu pa\u0144stwowego; z drugiej za\u015b skierowana by\u0142a na stworzenie mi\u0119dzy Polsk\u0105 a bolszewick\u0105 Rosj\u0105 Republiki Ukrai\u0144skiej, sprzymierzonej z Rzeczpospolit\u0105, stanowi\u0105cej istotne zabezpieczenie odrodzonej polskiej pa\u0144stwowo\u015bci przed Rosj\u0105.<\/p>\n

Niestety Umowa Warszawska ostatecznie Ukrainie nie przynios\u0142a sukcesu i dzi\u015b mo\u017cna tylko snu\u0107 refleksje na temat, jak mog\u0142aby wygl\u0105da\u0107 historia polsko-ukrai\u0144ska, gdyby plany marsza\u0142ka J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego i atamana Symona Petlury zi\u015bci\u0142y si\u0119.<\/p>\n

Dobrze jednak, \u017ce mamy do czego nawi\u0105zywa\u0107, na przek\u00f3r tym wszystkim, kt\u00f3rzy po obu stronach granicy polsko-ukrai\u0144skiej, jak r\u00f3wnie\u017c w o\u015bciennych, pot\u0119\u017cniejszych od nas krajach, szerz\u0105 pogl\u0105d, \u017ce jeste\u015bmy skazani na wieczn\u0105 sprzeczno\u015b\u0107 interes\u00f3w.<\/p>\n

Okazj\u0105 do podobnych refleksji sta\u0142a si\u0119 wystawa pt.: \u201eZa wasz\u0105 i nasz\u0105 wolno\u015b\u0107\u201d zorganizowana na Majdanie Niepodleg\u0142o\u015bci w Kijowie z okazji rocznicy wyprawy kijowskiej 1920\u00a0roku. <\/strong>Szesna\u015bcie dwuj\u0119zycznych plansz, unikalne zdj\u0119cia, mapy, tre\u015bciwe komentarze opowiadaj\u0105 o tych wydarzeniach.<\/p>\n

Organizatorami wystawy s\u0105: Fundacja \u201eWolno\u015b\u0107 i Demokracja\u201d, telewizja espresso.tv, \u201eKurier Galicyjski\u201d, kt\u00f3ry dostarczy\u0142 kontent wystawy oraz firma Plastics.ua, kt\u00f3rej prezes – polski biznesmen Ireneusz Derek, niejednokrotnie wspiera\u0142 ju\u017c podobne inicjatywy.<\/p>\n

W uroczystym otwarciu wystawy wzi\u0119li udzia\u0142 przedstawiciele Ambasady RP na Ukrainie, ukrai\u0144scy parlamentarzy\u015bci, naczelnicy ukrai\u0144skiego i polskiego Instytutu Pami\u0119ci Narodowej, jak r\u00f3wnie\u017c cz\u0142onkowie organizacji polskich z Kijowa, Winnicy i \u017bytomierza.<\/p>\n

Uroczysto\u015b\u0107 u\u015bwietni\u0142 swoim wyst\u0119pem polski ch\u00f3r \u201eMazury\u201d, kt\u00f3ry specjalnie na t\u0105 okazj\u0119 przyby\u0142 do stolicy z Chmielnickiego O\u015brodka Zwi\u0105zku Polak\u00f3w Ukrainy (kierownik artystyczny Irena Medlakowska) wykonuj\u0105c kilka popularnych utwor\u00f3w z \u00a0lat dwudziestych\u00a0 ubieg\u0142ego wieku , w tym \u015bpiewan\u0105 przez \u017co\u0142nierzy sojuszniczych armii – \u201ePierwsz\u0105 brygad\u0119\u201d i \u201eCzerwon\u0105 Ka\u0142yn\u0119\u201d.<\/p>\n

W wyst\u0105pieniach na otwarciu nie brakowa\u0142o historycznych paraleli, wyraz\u00f3w szacunku i poparcia dla Ukrainy. Poni\u017cej publikujemy obszerne fragmenty wypowiedzi wyg\u0142oszonych podczas otwarcia wystawy.<\/p>\n

MICHA\u0141 DWORCZYK \u2013 prezes Fundacji \u201eWolno\u015b\u0107 i Demokracja\u201d<\/strong><\/p>\n

Pretekstem do otwarcia tej wystawy jest 95 rocznica wyzwolenia Kijowa spod okupacji bolszewickiej przez wojska Atamana G\u0142\u00f3wnego Symona Petlury i Naczelnego Wodza J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego. Ale jest to tylko pretekst, bo wystawa m\u00f3wi o czym\u015b wi\u0119cej \u2013 m\u00f3wi o politycznej i wojskowej wsp\u00f3\u0142pracy polsko-ukrai\u0144skiej. Wsp\u00f3\u0142pracy, ide\u0105 kt\u00f3rej by\u0142o odrodzenie si\u0119 przed 95 laty wolnej Ukrainy i niepodleg\u0142ej Polski.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Wtedy, niestety ten projekt nie zako\u0144czy\u0142 si\u0119 sukcesem, natomiast dzisiaj mo\u017cemy stwierdzi\u0107, \u017ce ta idea jest aktualna jak ma\u0142o kiedy. Dzisiaj mo\u017cemy stwierdzi\u0107, \u017ce jedynie we wsp\u00f3\u0142pracy polsko – ukrai\u0144skiej, Polak\u00f3w i Ukrai\u0144c\u00f3w, mo\u017cna widzie\u0107 przysz\u0142o\u015b\u0107 i stabilno\u015b\u0107 obu naszych kraj\u00f3w. Mamy nadziej\u0119, \u017ce przez przybli\u017cenie tych wydarze\u0144, przez przybli\u017cenie wsp\u00f3\u0142pracy i politycznej, i wojskowej, i gospodarczej Polski i Ukrainy sprzed 95 lat, przyk\u0142adamy ma\u0142\u0105 cegie\u0142k\u0119 do budowania dobrych relacji polsko-ukrai\u0144skich.<\/p>\n

MYKO\u0141A KNIA\u017bYCKI, deputowany, przewodnicz\u0105cy komitetu kultury Rady Najwy\u017cszej Ukrainy, <\/strong><\/p>\n

Dzi\u015b stawiamy kolejny symboliczny krok. Otwieramy wspania\u0142\u0105 wystaw\u0119 w symbolicznym dla nas wszystkich miejscu, tu w sercu Kijowa, na Majdanie. Tu w\u0142a\u015bnie narodzi\u0142a si\u0119 ukrai\u0144ska demokracja. Ta ukrai\u0144ska demokracja, jestem o tym absolutnie przekonany, nie by\u0142aby mo\u017cliwa bez pomocy Polski, kt\u00f3ra jako pierwsza uzna\u0142a nasz\u0105 niezale\u017cno\u015b\u0107, jako pierwsza najszerzej popar\u0142a przemiany demokratyczne, kt\u00f3ra obecnie jest g\u0142\u00f3wnym adwokatem Ukrainy w Europie i na \u015bwiecie.<\/p>\n

Wydaje mi si\u0119, \u017ce prze\u017cywszy r\u00f3\u017cne, bardzo z\u0142o\u017cone okresy w przesz\u0142o\u015bci, zrozumieli\u015bmy, \u017ce narody: polski i ukrai\u0144ski s\u0105 sobie najbli\u017csze w tej cz\u0119\u015bci \u015bwiata.<\/p>\n

Po raz pierwszy w tym roku dzi\u0119ki Instytutowi Pami\u0119ci Narodowej i Wo\u0142odymyrowi Wiatrowyczowi, a tak\u017ce innym, obecnym tu kolegom obchodzili\u015bmy nie tylko 9 maja, ale i 8 maja, jako Dzie\u0144 Pojednania. To zbli\u017ca nas do Europy. W Polsce Dzie\u0144 Zwyci\u0119stwa te\u017c obchodzony jest 8 maja.<\/p>\n

Powinni\u015bmy te\u017c pami\u0119ta\u0107, \u017ce 25 lat wcze\u015bniej, w tych samych majowych dniach, w czasie walki Ukrainy o niezale\u017cno\u015b\u0107 na pocz\u0105tku XX wieku, wsp\u00f3lne oddzia\u0142y wojsk polsko-ukrai\u0144skich wyzwoli\u0142y Kij\u00f3w. By\u0142o to nie pierwsze nasze pojednanie i nie pierwsze nasze wsp\u00f3lne wojsko. Mamy wielk\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 histori\u0119. Nasze wojska bra\u0142y Moskw\u0119 i broni\u0142y tych ziem. Ale ten ostatni akt, dzi\u0119ki m\u0105dro\u015bci przyw\u00f3dc\u00f3w obu narod\u00f3w \u2013 Pi\u0142sudskiego i Petlury -dzi\u0119ki ich odwadze i dalekowzroczno\u015bci, po raz pierwszy za\u015bwiadczy\u0142 fakt r\u00f3wnoprawnego zjednoczenia obu pa\u0144stw. By\u0142y to dwa narody, kt\u00f3re si\u0119 nawzajem wspiera\u0142y: Polacy wspierali Ukrai\u0144c\u00f3w tu, a p\u00f3\u017aniej Ukrai\u0144cy wspierali Polak\u00f3w podczas obrony Warszawy.<\/p>\n

Mam nadziej\u0119, \u017ce wszystko to, co prze\u017cyli\u015bmy, da\u0142o nam wspania\u0142\u0105 szczepionk\u0119 przeciwko wszelkiemu z\u0142u w naszej historii i dobry przyk\u0142ad do na\u015bladowania w przysz\u0142o\u015bci. Chc\u0119 podzi\u0119kowa\u0107 wszystkim inicjatorom otwarcia tej wystawy, uwa\u017cam, \u017ce jest bardzo wa\u017cn\u0105 zar\u00f3wno dla Ukrai\u0144c\u00f3w, jak i dla Polak\u00f3w. Szczeg\u00f3lnie teraz. Musimy zrobi\u0107 tak, aby ka\u017cdy Ukrainiec w Kijowie dowiedzia\u0142 si\u0119 o tym, przyszed\u0142 tu i zobaczy\u0142. Polacy te\u017c powinni wiedzie\u0107, \u017ce Pi\u0142sudski i polscy \u017co\u0142nierze zostali uczczeni tu, na centralnym placu Kijowa.<\/p>\n

RAFA\u0141 WOLSKI, konsul generalny RP w Kijowie<\/strong><\/p>\n

Dzi\u015b obchodzimy 95 rocznic\u0119 wyzwolenia Kijowa przez wojska Ukrai\u0144skiej Republiki Ludowej i Wojsko Polskie spod okupacji bolszewickiej, kt\u00f3ra zniszczy\u0142a to miasto, jakim pami\u0119tali go Ukrai\u0144cy i Polacy, wszyscy mieszka\u0144cy sprzed I wojny \u015bwiatowej. Mog\u0105 tu pa\u0144stwo przeczyta\u0107 tekst odezwy, z kt\u00f3r\u0105 zwr\u00f3ci\u0142 si\u0119 naczelnik pa\u0144stwa Polskiego, marsza\u0142ek J\u00f3zef Pi\u0142sudski do mieszka\u0144c\u00f3w Ukrainy. Pozwol\u0105 pa\u0144stwo, \u017ce zacytuje kr\u00f3tki fragment tego tekstu:<\/p>\n

\u201eLudno\u015bci ziem tych czyni\u0119 wiadomym, \u017ce wojska polskie usun\u0105 z teren\u00f3w, przez nar\u00f3d ukrai\u0144ski zamieszka\u0142ych, obcych naje\u017ad\u017ac\u00f3w, przeciwko kt\u00f3rym lud ukrai\u0144ski powstawa\u0142 z or\u0119\u017cem w r\u0119ku, broni\u0105c swych sadyb przed gwa\u0142tem, rozbojem i grabie\u017c\u0105. Wojska polskie pozostan\u0105 na Ukrainie przez czas potrzebny po to, by w\u0142adze na ziemiach tych m\u00f3g\u0142 obj\u0105\u0107 prawy rz\u0105d ukrai\u0144ski. Z chwil\u0105, gdy rz\u0105d narodowy Rzeczypospolitej Ukrai\u0144skiej powo\u0142a do \u017cycia w\u0142adze pa\u0144stwowe, gdy na rubie\u017cy stan\u0105 zast\u0119py zbrojne ludu ukrai\u0144skiego, zdolne uchroni\u0107 kraj ten przed nowym najazdem, a wolny nar\u00f3d sam o losach swoich stanowi\u0107 b\u0119dzie mocen \u2013 \u017co\u0142nierz polski powr\u00f3ci w granice Rzeczypospolitej Polskiej, spe\u0142niwszy szczytne zadanie walki o wolno\u015b\u0107 lud\u00f3w.(\u2026)<\/em><\/p>\n

Wierz\u0119, \u017ce nar\u00f3d ukrai\u0144ski wyt\u0119\u017cy wszystkie si\u0142y, by z pomoc\u0105 Rzeczypospolitej Polskiej wywalczy\u0107 wolno\u015b\u0107 w\u0142asn\u0105 i zapewni\u0107 \u017cyznym ziemiom swej ojczyzny szcz\u0119\u015bcie i dobrobyt, kt\u00f3remi cieszy\u0107 si\u0119 b\u0119dzie po powrocie do pracy i pokoju\u201d.<\/em><\/p>\n

[\u2026] My\u015bl\u0119, \u017ce s\u0142owa odezwy, kt\u00f3re zacytowa\u0142em, s\u0105 niezwykle aktualne i dzi\u015b. Nale\u017cy tu wspomnie\u0107, \u017ce prawie r\u00f3wno przed 95 laty zosta\u0142 odbudowany rz\u0105d URL z premierem Wo\u0142odymyrem Prokopowiczem na czele. W sk\u0142adzie tego rz\u0105du by\u0142o dw\u00f3ch Polak\u00f3w: minister ochrony zdrowia Stanis\u0142aw St\u0119powski i Henryk J\u00f3zewski, wiceminister spraw wewn\u0119trznych. Pozwol\u0105 pa\u0144stwo, \u017ce zako\u0144cz\u0119 r\u00f3wnie\u017c cytatem ze wspomnie\u0144 Henryka J\u00f3zewskiego, rodowitego mieszka\u0144ca Kijowa, kt\u00f3ry w p\u00f3\u0142 wieku po tych wydarzeniach pisa\u0142:<\/p>\n

\u201eBy\u0142em Polakiem, cz\u0142owiekiem, kt\u00f3remu ufa\u0142a Polska. By\u0142em Polakiem ukrai\u0144skim wiceministrem, cz\u0142owiekiem, kt\u00f3remu ufa\u0142a Ukraina. Nie by\u0142em narz\u0119dziem polskim w rz\u0105dzie ukrai\u0144skim. Nie by\u0142em agentem czy wtyczk\u0105. Polska mi ufa\u0142a i w nie mniejszym stopniu ufa\u0142a mi Ukraina. I tu i tam by\u0142em sob\u0105, przy czym jednocze\u015bnie by\u0142y we mnie dwa \u015bwiaty, kt\u00f3re patrzy\u0142y siebie w oczy z zaufaniem. Jak wtedy m\u00f3wi\u0142em, by\u0142em cz\u0142owiekiem, kt\u00f3remu mog\u0142y ufa\u0107 oba narody. To okre\u015bla\u0142o ca\u0142\u0105 spraw\u0119 i ja dobrze czu\u0142em si\u0119 w takiej sytuacji. Patriotyzm Polski i patriotyzm Ukrainy by\u0142y jednym ca\u0142ym\u201d.<\/em><\/p>\n

\"\"<\/a>
<\/em><\/p>\n

Henryk J\u00f3zewski, patriota polski i ukrai\u0144ski wskaza\u0142 drog\u0119, kt\u00f3r\u0105 poszli Polacy na Ukrainie i dzi\u015b. Tu na tym placu, w tym miejscu, na scenie Majdanu, stali liczni przedstawiciele mniejszo\u015bci polskiej, kt\u00f3rzy s\u0105 tu i dzi\u015b. W Niebia\u0144skiej Sotni mamy te\u017c dw\u00f3ch naszych bohater\u00f3w \u2013 Polak\u00f3w z Chmielnickiego i \u017bmerynki. Dzi\u015b na wschodzie Ukrainy w armii ukrai\u0144skiej walcz\u0105 obywatele ukrai\u0144scy polskiego pochodzenia i broni\u0105 swojej wsp\u00f3lnej ojczyzny. Jest to wszystko spu\u015bcizn\u0105 tego polsko-ukrai\u0144skiego sojuszu z 1920 roku.<\/p>\n

Niestety, jak tu m\u00f3wiono, ten projekt nie m\u00f3g\u0142 zako\u0144czy\u0107 si\u0119 powodzeniem, ale bez URL nie by\u0142o by dzi\u015b wolnej Ukrainy z jej urz\u0119dami, instytucjami, z jej symbolik\u0105 pa\u0144stwow\u0105, kt\u00f3ra ci\u0105gnie si\u0119 z czas\u00f3w atamana Symona Petlury i niezale\u017cnej URL.<\/p>\n

Jest to dobra tradycja, do kt\u00f3rej dzi\u015b nawi\u0105zujemy w naszych obecnych stosunkach polsko-ukrai\u0144skich.<\/p>\n

Jestem przekonany, \u017ce dzisiejsza wystawa pomo\u017ce powr\u00f3ci\u0107 do wsp\u00f3lnej pami\u0119ci w dzisiejszym Kijowie i dzisiejszej Ukrainie do tego, \u017ce nasz sojusz jest dawny, \u017ce nasz sojusz by\u0142 pomy\u015blny i dzi\u015b po prawie 100 latach znajduje on swoj\u0105 kontynuacj\u0119 w tych s\u0142owach naczelnika pa\u0144stwa polskiego, kt\u00f3re pa\u0144stwu zacytowa\u0142em. (\u2026)<\/p>\n

Jako absolwent Uniwersytetu Warszawskiego, musz\u0119 tu zaznaczy\u0107, \u017ce co roku w listopadzie na mogi\u0142ach \u017co\u0142nierzy Ukrai\u0144skich na warszawskim cmentarzu prawos\u0142awnym \u015bwiecili\u015bmy znicze od dawna i dzi\u015b czyni\u0105 tak obecni studenci tej uczelni. Szczeg\u00f3lnie na takich mogi\u0142ach jak genera\u0142a Marka Bezruczki.<\/p>\n

WO\u0141ODYMYR WIATROWYCZ, prezes Ukrai\u0144skiego Instytutu Pami\u0119ci Narodowej<\/strong><\/p>\n

Tak sta\u0142o si\u0119, \u017ce w tych dniach odbywa si\u0119 kilka polsko-ukrai\u0144skich imprez. Wczoraj otwierali\u015bmy wystaw\u0119 po\u015bwi\u0119con\u0105 najwi\u0119kszej zbrodni komunizmu \u2013 zbrodni katy\u0144skiej. Na Ukrainie przebywa delegacja IPN z Polski i opr\u00f3cz tych uroczysto\u015bci, w kt\u00f3rych bierzemy udzia\u0142 mamy spotkania robocze. Wczoraj zdecydowali\u015bmy o stworzeniu polsko-ukrai\u0144skiej grupy historyk\u00f3w, kt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 pracowali nad trudnymi pytaniami polsko-ukrai\u0144skiej przesz\u0142o\u015bci z lat 1939-1947. Mamy do\u015b\u0107 si\u0142 i odwagi, aby podj\u0105\u0107 ten trudny temat i mamy obowi\u0105zek odnowi\u0107 dialog historyk\u00f3w, aby zdepolityzowa\u0107 ten temat, by nie by\u0142 wi\u0119cej wykorzystywany przez polityk\u00f3w naszych narod\u00f3w.<\/p>\n

Jako historycy orientujemy si\u0119, \u017ce w historii pomi\u0119dzy Ukrai\u0144cami i Polakami by\u0142y nie tylko konflikty i sprzeczno\u015bci. W stosunkach pomi\u0119dzy Ukrai\u0144cami i Polakami by\u0142y trwa\u0142e okresy owocnej wsp\u00f3\u0142pracy, d\u0142ugie i trwa\u0142e okresy wsp\u00f3lnych walk.<\/p>\n

Ciesz\u0119 si\u0119 bardzo, \u017ce dzi\u015b obchodzimy jedn\u0105 z takich rocznic \u2013 95 rocznic\u0119 wsp\u00f3lnego wyzwolenia Kijowa od bolszewik\u00f3w przez wojska URL i Wojsko Polskie. Jest to wa\u017cna data, kt\u00f3ra powinni obchodzi\u0107 i Polacy i Ukrai\u0144cy. Jest to wa\u017cna data, kt\u00f3r\u0105 powinni\u015bmy pami\u0119ta\u0107, szczeg\u00f3lnie teraz, gdy zn\u00f3w mamy ogromne zagro\u017cenie ze Wschodu, zagro\u017cenie ju\u017c dzi\u015b realizowane na wschodnich terenach Ukrainy, a skierowane jest na dalsze regiony.<\/p>\n

Z pewno\u015bci\u0105 sytuacja obecna nie jest tak gro\u017ana, jak by\u0142a w 1920 roku, ale jest na tyle gro\u017ana, aby\u015bmy zrozumieli, \u017ce my, Polacy i Ukrai\u0144cy musimy by\u0107 razem. Musimy by\u0107 razem, aby obroni\u0107 niepodleg\u0142o\u015b\u0107 naszych pa\u0144stw. To zagro\u017cenie rosyjskiego imperializmu, jest zagro\u017ceniem dla Ukrainy, dla innych narod\u00f3w Europy i ca\u0142ego \u015bwiata. Chcieliby\u015bmy, aby po tych 95 latach nasza wsp\u00f3\u0142praca rozwija\u0142a si\u0119 jedynie w dziedzinach kultury, polityki, \u017ceby\u015bmy zn\u00f3w nie m\u00f3wili o wsp\u00f3lnej walce. Ale sytuacja obecnie jest taka, \u017ce mo\u017cliwie b\u0119dzie wymaga\u0142a i wsp\u00f3lnej walki. W chwili obecnej, jak nigdy, aktualne jest has\u0142o, kt\u00f3re jest tytu\u0142em tej wystawy: \u201eZa wasz\u0105 i nasz\u0105 wolno\u015b\u0107\u201d. Te wydarzenia na wschodzie Ukrainy, ta walka na Donbasie jest nie tylko walk\u0105 o ukrai\u0144skie ziemie, jest to walka za wasz\u0105 i nasz\u0105 wolno\u015b\u0107, nasi s\u0105siedzi, panowie Polacy!<\/p>\n

Jeste\u015bmy bardzo wdzi\u0119czni, \u017ce w tej walce ju\u017c teraz odczuwamy wszechstronne poparcie ze strony polskiej. Odczuwamy wsparcie informacyjne, wsparcie wolontariuszy, nawet tych Polak\u00f3w obywateli Ukrainy, kt\u00f3rzy z broni\u0105 w r\u0119ku broni\u0105 swej ojczyzny.<\/p>\n

Jestem przekonany, \u017ce w\u0142a\u015bnie pami\u0119\u0107 o naszych przodkach, kt\u00f3rzy wsp\u00f3lnie walczyli, powinna by\u0107 naszym natchnieniem do obrony tych warto\u015bci i tej wolno\u015bci, o kt\u00f3r\u0105 walczyli nasi pradziadowie.<\/p>\n

PAWE\u0141 UKIELSKI, wiceprezes IPN, Polska<\/strong><\/p>\n

Miejsce, w kt\u00f3rym si\u0119 znajdujemy jest szczeg\u00f3lne i ta wystawa jest szczeg\u00f3lna. Jest ona \u015bwiadectwem tego, \u017ce dzisiaj zajmujemy si\u0119 nie tylko tera\u017aniejszo\u015bci\u0105, obecn\u0105 walk\u0105 za wolno\u015b\u0107 wasz\u0105 i nasz\u0105. To co dzieje si\u0119 od ponad roku na Ukrainie jest walk\u0105 za wolno\u015b\u0107 wasz\u0105 i nasz\u0105.<\/p>\n

Zajmujemy si\u0119 tak\u017ce przesz\u0142o\u015bci\u0105. Jestem przekonany, \u017ce nasza wsp\u00f3lna dzisiejsza ch\u0119\u0107, aby Ukraina by\u0142a pe\u0142noprawnym cz\u0142onkiem Europy, aby zachowa\u0142a swoj\u0105 niezale\u017cno\u015b\u0107, aby zachowa\u0142a swoj\u0105 integralno\u015b\u0107 terytorialn\u0105 pomaga r\u00f3wnie\u017c w rozmowie o historii. Dzisiaj mamy szczeg\u00f3ln\u0105 okazj\u0119 i dzisiaj mamy szczeg\u00f3lne mo\u017cliwo\u015bci \u017ceby si\u0119 t\u0105 histori\u0105 zajmowa\u0107. \u015awiadectwem tego jest i ta wczorajsza wystawa i ta dzisiejsza. Jestem przekonany, \u017ce mo\u017cemy tak otwarcie rozmawia\u0107.<\/p>\n

Jestem wdzi\u0119czny panu prezesowi za otwarto\u015b\u0107, za inicjatyw\u0119 stworzenia wsp\u00f3lnej grupy, kt\u00f3ra b\u0119dzie si\u0119 na roboczo zajmowa\u0107 histori\u0105. To jest ten moment, to jest ta chwila, kiedy jeste\u015bmy razem i mo\u017cemy osi\u0105gn\u0105\u0107 bardzo wiele. A zatem, ta wystawa jest takim \u015bwiadectwem, \u017ce idziemy do przodu i \u017ce bardzo wiele jeste\u015bmy w stanie razem zrobi\u0107.<\/p>\n

RAFA\u0141 DZI\u0118CIO\u0141OWSKI \u2013 cz\u0142onek Rady Fundacji \u201eWolno\u015b\u0107 i Demokracja\u201d<\/strong><\/p>\n

Mam kr\u00f3tkie trzy uwagi. Po pierwsze: jak powiedzia\u0142 prof. Andrzej Nowak, oba nasze narody rozwija\u0142y si\u0119 w cieniu imperium. W cieniu imperium kszta\u0142towa\u0142a si\u0119 to\u017csamo\u015b\u0107 naszych narod\u00f3w. M\u00f3wi\u0119 o to\u017csamo\u015bci historycznej. Ten moment jest chwil\u0105, kiedy mo\u017cemy t\u0119 to\u017csamo\u015b\u0107 pisa\u0107 i tworzy\u0107 na nowo, suwerennie, jako wolne, \u015bwiadome narody. Jest to bardzo wa\u017cne. Oczywi\u015bcie to nie jest tak, \u017ce wymy\u015blamy t\u0119 histori\u0119 na nowo, ale j\u0105, jak ka\u017cde pokolenie uzasadniamy w perspektywie tych wydarze\u0144, przed kt\u00f3rymi stoimy. Te wyzwania przypominaj\u0105 troch\u0119 histori\u0119 XX wieku. Niestety, szczeg\u00f3lnie histori\u0119 Ukrainy. Dlatego bardzo wa\u017cny jest ten moment, gdy historia mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 nauczycielk\u0105 \u017cycia.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Ch\u00f3r \u201eMazury\u201d z Chmielnickiego O\u015brodka Zwi\u0105zku Polak\u00f3w Ukrainy u\u015bwietni\u0142 otwarcie wystawy <\/strong><\/p>\n

Druga uwaga jest taka: bardzo bym chcia\u0142 \u2013 jest to apel szczeg\u00f3lnie do naszych ukrai\u0144skich przyjaci\u00f3\u0142 \u2013 \u017ceby\u015bcie chcieli pa\u0144stwo si\u0119gn\u0105\u0107 troch\u0119 dalej w g\u0142\u0105b historii Ukrainy. Nie tylko koncentruj\u0105c si\u0119 na wieku XX i tych ostatecznych przejawach odrodzenie ducha narodowego Ukrainy. My\u015bl\u0119, \u017ce ten okres \u2013 lata 1914-21, zako\u0144czone niestety niepowodzeniem \u2013 mog\u0105 by\u0107 przes\u0142ank\u0105 do budowy wsp\u00f3lnej przestrzeni polsko-ukrai\u0144skiej. Podobnie, jak zapomniany ca\u0142kowicie moment budzenia si\u0119 \u015bwiadomo\u015bci narodowej tu, na Uniwersytecie Kijowskim, gdzie przez pewien czas Polacy prowadzili wsp\u00f3ln\u0105 prac\u0119 konspiracyjn\u0105 i zamierzali do wywo\u0142ania powstania styczniowego na tych ziemiach i dzia\u0142ali razem z Ukrai\u0144cami. Potem ich drogi si\u0119 rozesz\u0142y. Ale prosz\u0119 zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119, \u017ce w tych kluczowych momentach Polacy i Ukrai\u0144cy byli razem ze sob\u0105. Nie jest to zupe\u0142nie tak, \u017ce nasze wzajemne stosunki s\u0105 wy\u0142\u0105cznie pasmem zbrodni, rzezi, dramatu i tragedii. Do dzisiaj, niestety, nie nazwanego i nie rozliczonego.<\/p>\n

Trzeci aspekt tej naszej wystawy \u2013 to si\u0142a charakteru ludzi, kt\u00f3rzy wtedy tworzyli histori\u0119. Przypomnijmy, \u017ce w 1919 roku trwa\u0142a wojna polsko-ukrai\u0144ska o Galicj\u0119, o Wo\u0142y\u0144. Jak pisa\u0142 Bohdan Skaradzi\u0144ski w ksi\u0105\u017cce \u201eS\u0105d Bo\u017cy\u201d: \u201eKrew jeszcze nie zakrzep\u0142a. Huk tych salw w 18 i 19 roku oni mieli jeszcze w uszach, a byli gotowi podpisa\u0107 sojusz i wsp\u00f3lnie rozpocz\u0105\u0107 wielki polityczny projekt\u201d.<\/p>\n

To powinno by\u0107 przes\u0142anie na co dzie\u0144 dla nas. Bo przecie\u017c my nie mamy tak tragicznych do\u015bwiadcze\u0144 i tym \u0142atwiej powinni\u015bmy budowa\u0107 nasz\u0105 wsp\u00f3ln\u0105 europejsk\u0105 przestrze\u0144. Ale tu, na Majdanie, gdzie gin\u0119li ludzie pod europejska flag\u0105 to nie jest slogan. To jest zesp\u00f3\u0142 najbardziej fundamentalnych warto\u015bci.<\/p>\n

Je\u017celi ta wystawa przyczyni si\u0119 do budowania wsp\u00f3lnoty polsko-ukrai\u0144skiej b\u0119dziemy szcz\u0119\u015bliwi.
<\/strong><\/p>\n

Po cz\u0119\u015bci oficjalnej w rozmowie z redaktorem naczelnym \u201eDziennika Kijowskiego\u201d Rafa\u0142 Dzi\u0119cio\u0142owski rozwin\u0105\u0142 temat intencji przedsi\u0119wzi\u0119cia:
<\/strong><\/p>\n

Marzeniem naszym jest, \u017ceby wreszcie, w czasie, kiedy oba nasze kraje odzyska\u0142y niepodleg\u0142o\u015b\u0107 czy te\u017c suwerenno\u015b\u0107 pami\u0119ci historycznej, si\u0119ga\u0107 po te fakty z naszej historii, kt\u00f3re by\u0142y przez lata komunizmu i dominacji sowieckiej zak\u0142amane, wr\u0119cz zakazane. W Polsce lata 20 by\u0142y przemilczane, a posta\u0107 Petlury na Ukrainie te\u017c nie by\u0142a popularna, dog\u0142\u0119bnie znana, a w wielu wypadkach nieznana w og\u00f3le. Obserwowa\u0142em ludzi podczas, gdy rozstawiali\u015bmy t\u0119 wystaw\u0119. Najwi\u0119ksze zdumienie sprawia\u0142a odezwa marsza\u0142ka Pi\u0142sudskiego do narodu ukrai\u0144skiego, gdzie m\u00f3wi on o podmiotowo\u015bci narodowej, o wolno\u015bci, o pa\u0144stwowo\u015bci ukrai\u0144skiej, o suwerenno\u015bci, o tym, \u017ce armia polska wchodzi jako sojusznik i przyjaciel i \u017ce ziemie ukrai\u0144skie opu\u015bci, \u017ceby Ukrai\u0144cy budowali tam swoje pa\u0144stwo. To wzbudza\u0142o najwi\u0119ksze zdumienie. Pokazuje to jak wiele jest do zrobienia i jak wiele w naszej wsp\u00f3lnej historii jest rzeczy, na kt\u00f3rych mo\u017cemy oprze\u0107 nasze my\u015blenie o przysz\u0142o\u015bci.<\/p>\n

My\u015bl\u0119 sobie, \u017ce tego typu dzia\u0142alno\u015b\u0107 by\u0142aby du\u017co trudniejsza i du\u017co mniej skuteczna, \u017ce gorzej docieraliby\u015bmy do \u015bwiadomo\u015bci naszych odbiorc\u00f3w, gdyby nie moment historyczny, w kt\u00f3rym to si\u0119 dzieje, a mianowicie poczucie zagro\u017cenia ze strony rosyjskiej. To jest paradoksalnie katalizator, bo Putin i Rosja przez to co robi\u0105, dzia\u0142aj\u0105 przeciwko sobie. Dzia\u0142ania te podbudowuj\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 narodow\u0105 Ukrai\u0144c\u00f3w i otwieraj\u0105 ich na s\u0105siad\u00f3w z Zachodu, czyli na Polak\u00f3w.<\/p>\n

Teraz nasz\u0105 rol\u0105 jest si\u0119gni\u0119cie do skarbnicy historii i pokazanie tych element\u00f3w, kt\u00f3re potrafi\u0105 nas \u0142\u0105czy\u0107. W pewnym sensie spe\u0142nia si\u0119 sen marsza\u0142ka Pi\u0142sudskiego o tej wielkiej idei federacyjnej, nawet, je\u017celi b\u0119d\u0105 to suwerenne pa\u0144stwa. Nie m\u00f3wimy w tej chwili o federacji politycznej, m\u00f3wimy o federacji duchowej wolnych narod\u00f3w. Jest to wielka sprawa i warto temu po\u015bwi\u0119ci\u0107 dzia\u0142ania i polityczne i w tej przestrzeni kulturalno-intelektualnej.<\/p>\n

Prawda jest taka, \u017ce je\u017celi przed rokiem Putin m\u00f3wi\u0142 z przekonaniem o jedno\u015bci ukrai\u0144skiego i rosyjskiego narod\u00f3w i twierdzi\u0142, \u017ce jest to wsp\u00f3lnota, to dzi\u015b musia\u0142by ci\u0119\u017cko pracowa\u0107, \u017ceby znale\u017a\u0107 Ukrai\u0144ca, kt\u00f3ry by zechcia\u0142by t\u0119 tez\u0119 potwierdzi\u0107. Praktycznie pozostaje mu cz\u0119\u015b\u0107 teren\u00f3w Donbasu, kt\u00f3r\u0105 zaj\u0105\u0142, co nie ma si\u0119 to w \u017caden spos\u00f3b do plan\u00f3w rosyjskich, kt\u00f3re podobno mia\u0142y obejmowa\u0107 ca\u0142y \u201erusskij mir\u201d, \u0142\u0105cznie ze Lwowem, Stanis\u0142awowem, S\u0142owacj\u0105, Czechami, Zakarpaciem, tzn. \u201ewielki s\u0142owia\u0144ski projekt\u201d. Dzi\u015b wida\u0107, \u017ce ta granica jest gdzie\u015b pod Hor\u0142\u00f3wk\u0105 i donieckim lotniskiem oraz terenami na wsch\u00f3d od Mariupola. To jest kl\u0119ska Putina.<\/p>\n

Oprac. Stanis\u0142aw PANTELUK
Transkrypcja wypowiedzi: Marcin ROMER<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

\u201eTrzy lata, narodzie ukrai\u0144ski, walczy\u0142e\u015b sam, zapomniany przez wszystkie narody \u015bwiata, albowiem wrogowie twoi nie spali i wszelkiemi sposobami prowokowali ci\u0119, nie przyznaj\u0105c ci nawet…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2927,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[36],"tags":[],"class_list":["post-2926","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-archiwum-2015"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t