{"id":3060,"date":"2016-01-07T14:20:35","date_gmt":"2016-01-07T12:20:35","guid":{"rendered":"https:\/\/dk.com.ua\/humanizm-i-artyzm-byly-mu-busola\/"},"modified":"2024-12-11T21:21:46","modified_gmt":"2024-12-11T19:21:46","slug":"humanizm-i-artyzm-byly-mu-busola","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dk.com.ua\/home\/humanizm-i-artyzm-byly-mu-busola\/","title":{"rendered":"HUMANIZM I ARTYZM BY\u0141Y MU BUSOL\u0104"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n

Kijowskie Polskie Zgromadzenie Szlacheckie \u00abZGODA\u00bb im. Mariana Malowskiego jedno z niedawnych posiedze\u0144 po\u015bwi\u0119ci\u0142o uszanowaniu pami\u0119ci swego patrona <\/strong>– artysty malarza Marjana Malowskiego, kt\u00f3ry zmar\u0142 22 lata temu. Na spotkaniu z natchnieniem opowiadali o nim ci, kt\u00f3rzy znali go osobi\u015bcie, z kim u niego za \u017cycia z\u0142o\u017cy\u0142y si\u0119 ciep\u0142e, przyjacielskie stosunki, w tym i jego ucze\u0144 Borys Kononenko. Dzi\u015b, gwoli informacji, w tw\u00f3rczo\u015bci pana Borysa istotne miejsce zajmuje posta\u0107 angielskiego pisarza \u2013 Polaka z Berdyczowa J\u00f3zefa Conrada Korzeniowskiego nb. imi\u0119 kt\u00f3rego ju\u017c od dawna (jak dotychczas bezskutecznie) cz\u0142onkowie \u201eZgody\u201d proponuj\u0105 nada\u0107 bibliotece nr 138 (ul. Zoji Hajdaj 5), gdzie regularnie zbieraj\u0105 si\u0119 cz\u0142onkowie Wysokiego Zgromadzenia.<\/strong><\/p>\n

Lekarz (polskiego pochodzenia) Roman Nikiforuk tak\u017ce podzieli\u0142 si\u0119 swoimi wspomnieniami o Marjanie Malowskim opowiadaj\u0105c o szczeg\u00f3\u0142ach z jego biografii.<\/p>\n

\"\"<\/a>
\u201e<\/strong>\u041c\u0438\u043d\u0430\u044e\u0442\u044c \u0434\u043d\u0456, \u043c\u0438\u043d\u0430\u044e\u0442\u044c \u043d\u043e\u0447\u0456 …”<\/strong> (1964)<\/em><\/strong><\/p>\n

Urodzi\u0142 si\u0119 Marjan Malowski w rodzinie polskiej zamieszka\u0142ej na Podolu w prastarym miasteczku Tywrowie. Dzieci\u0119ce lata min\u0119\u0142y w\u015br\u00f3d romantycznej przyrody Podola, w\u015br\u00f3d legend, bajek i piosenek. Bieg\u0142o\u015b\u0107 w malowaniu ch\u0142opiec przej\u0105\u0142 od pradziada \u2013 artysty malarza.<\/p>\n

Nazwisko Malowski, wed\u0142ug legendy rodzinnej pochodzi od s\u0142owa \u201emalowa\u0107\u201d. Fach przysz\u0142y artysta zdobywa\u0142 z pocz\u0105tku w Odesskiej Szkole Artystycznej, a zatem w Kijowskiej Akademii Sztuki.<\/p>\n

Pracowa\u0142 g\u0142\u00f3wnie w gatunku portretu, grafiki ksi\u0105\u017ckowej, malarstwa sztalugowego, malarstwa akwarelowego. Bra\u0142 udzia\u0142 w wielkiej ilo\u015bci wystaw na Ukrainie i poza granicami kraju. Obrazy Marjana Malowskiego s\u0105 dzi\u015b w muzeach i kolekcjach prywatnych jak na Ukrainie, tak i w innych krajach.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Marian Malowski<\/strong><\/strong><\/p>\n

W ci\u0105gu swojego tw\u00f3rczego \u017cycia Marjan Malowski du\u017co podr\u00f3\u017cowa\u0142 po Ukrainie, b\u0119d\u0105c cz\u0142onkiem ekspedycji Instytutu Historii i Teorii Sztuki, Folkloru i Etnografii im. M. Rylskiego.<\/p>\n

Swego czasu pracowa\u0142 jeszcze pod kierownictwem samego Maksyma Rylskiego.\u00a0 Ciekawe, \u017ce ka\u017cd\u0105 rozmow\u0119 z Malowskim Rylski zaczyna\u0142 od s\u0142\u00f3w: \u201eMi\u0119dzy nami Polakami m\u00f3wi\u0105c…\u201d Marjan Malowski sprezentowa\u0142 portret Rylskiego swojego autorstwa do muzeum we wsi Roman\u00f3wce, w\u0142a\u015bcicielem kt\u00f3rej w swoim czasie by\u0142 Tadeusz Rylski \u2013 ojciec Maksyma. Wariant tego portretu znajduje si\u0119 w Muzeum Rylskiego w Kijowie.<\/p>\n

Podczas tych licznych s\u0142u\u017cbowych wyjazd\u00f3w i w\u0119dr\u00f3wek wykonano mn\u00f3stwo warto\u015bciowych prac artystycznych.\u00a0 W\u015br\u00f3d nich znalaz\u0142y si\u0119 szkice obiekt\u00f3w architektury miast i wsi, wn\u0119trza chat, obrz\u0119dowej natury martwej, przedmiot\u00f3w bytu… Dominowa\u0142y obrazy w\u0142o\u015bcian, le\u015bniczych, kobziarzy etc. chocia\u017cby w takich p\u0142\u00f3tnach, jak: \u201eDesnia\u0144ska pow\u00f3d\u017a wiosenna\u201d, \u201eZbieraczka folkloru hucu\u0142\u00f3w Frozyna Hulej\u201d (1963), \u201eGdzie\u015b na Podolu\u201d, \u201eW\u0142odzimierz Perepeluk kobziarz z Winnicczyzny\u201d (1978) \u201eRze\u017abiarz ze wsi Jaworiw Jurij Korpaniuk\u201d (1964), \u201ePodw\u00f3rko wdowy\u201d (1960 z serialu \u201eChaty umieraj\u0105ce\u201d) etc. W galerii portret\u00f3w widzimy ma\u0142\u017conk\u0119 artysty \u2013 Roksolan\u0119 Kardynalowsk\u0105, z kt\u00f3r\u0105 artysta prze\u017cy\u0142 ca\u0142e \u017cycie. \u00a0\u00a0<\/p>\n

\"\"<\/a>\u00a0
W kosmicznej orkiestrze (1981)<\/em><\/strong><\/p>\n

Artysta mia\u0142 szcz\u0119\u015bcie wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 lub zna\u0107 z bliska wielu wsp\u00f3\u0142czesnych mu znakomitych artyst\u00f3w. Stworzy\u0142 portrety Paw\u0142a Tyczyny, Hryhorija Tiutiunnyka, Aleksandra Dow\u017cenki i innych. Nawiasem m\u00f3wi\u0105c exlibris dla A. Dow\u017cenki wydrukowany w Ukrai\u0144skiej Encyklopedii Radzieckiej w artykule \u00ab\u041a\u043d\u0438\u0436\u043a\u043e\u0432\u0438\u0439 \u0437\u043d\u0430\u043a\u00bb utrwali\u0142 podobizn\u0119 tego \u015bwiatowej rangi re\u017cysera ukrai\u0144skiego z okresu czasu, gdy filmowa\u0142 on swoj\u0105 s\u0142ynn\u0105 \u201eZiemi\u0119\u201d.<\/p>\n

Marjan Malowski wykaza\u0142 si\u0119 jako ciekawy ilustrator i grafik wyda\u0144 klasyki ukrai\u0144skiej \u2013 Tarasa Szewczenki, Lesi Ukrainki, Aleksandra Dow\u017cenki i innych.<\/p>\n

Szczeg\u00f3lne miejsce w tw\u00f3rczo\u015bci artysty zajmuj\u0105 utwory o tematyce wojskowej. Sam by\u0142 uczestnikiem wojny (przeszed\u0142 przez jej piek\u0142o a\u017c do Berlina). W serii malarstwa sztalugowego artysta zademonstrowa\u0142 sw\u00f3j protest przeciwko nieszcz\u0119\u015bciu, ruinie i przygn\u0119bieniu, kt\u00f3re niesie ze sob\u0105 okrutna wojna: \u201eA jutro znowu b\u00f3j\u201d (Autoportret 1970), \u201eUkraina w ogniu\u201d (1991), \u201eNa pogorzelisku swojej chaty\u201d (1980).<\/p>\n

\"\"<\/a>
Sierpniowy ranek na Czerkaszczy\u017anie (1971)<\/em><\/strong><\/p>\n

Ciekaw\u0105 stron\u0119 tw\u00f3rczego \u017cyciorysu artysty stanowi\u0105 jego znaki ksi\u0105\u017ckowe \u2013 exlibrisy, tzn. ryciny, kt\u00f3re w\u0142a\u015bciciel ksi\u0105\u017cki klei na wewn\u0119trzn\u0105 stron\u0119 ok\u0142adki, ilustruj\u0105c najcz\u0119\u015bciej \u015bwiat wewn\u0119trzny w\u0142a\u015bciciela ksi\u0119gozbioru.<\/p>\n

Jedn\u0105 z najjaskrawszych cech tw\u00f3rczo\u015bci Marjana Malowskiego s\u0105 jego pejza\u017ce akwarelowe. Jego prace charakteryzuj\u0105 si\u0119 jaskrawo\u015bci\u0105 i przezroczysto\u015bci\u0105 barw. Wida\u0107 na nich g\u0142\u0119bok\u0105 mi\u0142o\u015b\u0107 artysty do kraju ojczystego, jego ziemi i nieba, rzek i las\u00f3w, p\u00f3l i g\u00f3r. Dog\u0142\u0119bnie odczuwa on stan natury i po mistrzowsku przekazuje go w swoich nastrojowych kompozycjach poetyckich (\u201eDzie\u0144 s\u0142oneczny\u201d (1979 Puszcza-Wodyc\u2019a), \u201e\u015acie\u017cki w Karpatach\u201d (1978), \u201eO zmierzchu\u201d (1975), \u201eBociany Przydesennia\u201d (1986) etc. Jego obrazy oparte s\u0105 na tematach, kt\u00f3re jego samego wabi\u0142y swoim humanizmem i artyzmem. Dane mu by\u0142o ujrze\u0107 pierwsze kroki Ukrainy wolnej i niepodleg\u0142ej.<\/p>\n

Artysta zmar\u0142 w ko\u0144cu 1993 roku, do ostatniego tchu czuj\u0105c si\u0119 Polakiem. Na \u0142o\u017cu \u015bmierci wyrzek\u0142: \u201eJu\u017c po wszystkim\u201d.<\/p>\n

\"\"<\/a>
W rozlewiskach Dniepru (1978)<\/em><\/strong><\/p>\n

W domu rozmawia\u0142 po polsku (jak umia\u0142), a wsz\u0119dzie po ukrai\u0144sku. Nigdy \u2013 po rosyjsku, jak m\u00f3wi\u0142 \u201ej\u0119zyku okupanta i czerwonego wojska, w kt\u00f3rym mia\u0142 nieszcz\u0119\u015bcie w trybie przymusowym wojowa\u0107 w m\u0142odo\u015bci\u201d.<\/p>\n

Jego ojciec Marcin i on nie poszli do Armii Ludowej (o Krajowej w og\u00f3le nie by\u0142o mowy), bo Marcin (jego ojciec) powiedzia\u0142 \u201eCi \u201ewyzwoliciele\u201d wyznacz\u0105, kto jest Polakiem \u2013 wywioz\u0105 za miasteczko (Tywr\u00f3w)i … migiem rozstrzelaj\u0105\u201d. A\u017c <\/em>dziw bierze<\/em>, <\/em>\u017ce <\/em>tak si\u0119 nie sta\u0142o<\/em> \u2013 w 1944 roku rosyjskim dr\u0119czycielom raptem potrzebnym si\u0119 sta\u0142o wojsko polskie. Marcin Malowski zgin\u0105\u0142 pod Jassami, tam gdzie \u201er\u00f3\u017cne \u017bukowy\u201d i inni \u201egenialni\u201d dow\u00f3dcy sowieccy niszczyli \u201eczarn\u0105 piechot\u0119\u201d. Marjan wy\u017cy\u0142 tylko dzi\u0119ki temu, \u017ce wpisano mu 1926, a nie 1925 rok urodzenia, co by\u0142oby jednoznacznym z natychmiastow\u0105 wysy\u0142k\u0105 na pierwsz\u0105 lini\u0119 frontu. \u00a0Po trzymiesi\u0119cznym szkoleniu skierowano go do artylerii strzelaj\u0105cym z mo\u017adzierza. Tak uratowa\u0142 wtedy swoje \u017cycie, a dalej szcz\u0119\u015bci\u0142o mu a\u017c do Berlina. \u00a0<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Pami\u0119\u0107 o Marjanie Malowskim \u017cyje w jego obrazach i w naszej pami\u0119ci, dop\u00f3ki \u017cyj\u0105 jego obrazy i ludzi, kt\u00f3rzy go znaj\u0105 i szanuj\u0105. Dlatego Zgromadzenie wyst\u0105pi\u0142o z apelem o nazwanie cz\u0119\u015bci ulicy Honczarowa jego imieniem (a propos – jedna z ulic Odessy ju\u017c nosi jego imi\u0119).<\/p>\n

Nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c zaznaczy\u0107, \u017ce Zgromadzenie zwr\u00f3ci\u0142o si\u0119 do Prezydenta i Rady Najwy\u017cszej o obwieszczenie nast\u0119pnego 2017 roku \u2013 rokiem j\u0119zyka polskiego(po roku 2016 \u2013 kt\u00f3ry jest roku j\u0119zyka angielskiego). Cz\u0142onkowie Zgromadzenia apeluj\u0105 r\u00f3wnie\u017c o umo\u017cliwienie na Ukrainie lepszego odbioru polskiego radia i telewizji polskiej, jak te\u017c kolporta\u017cu gazet i czasopism polskich, niedost\u0119pnych dzi\u015b w powszechnej sprzeda\u017cy.<\/p>\n

Katarzyna ZACHAROWA
<\/strong>Opracowanie: Sergiusz Modrij, Roman Nikiforuk
Zdj\u0119cia: Halina \u0141awriniec\u00a0
<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Kijowskie Polskie Zgromadzenie Szlacheckie \u00abZGODA\u00bb im. Mariana Malowskiego jedno z niedawnych posiedze\u0144 po\u015bwi\u0119ci\u0142o uszanowaniu pami\u0119ci swego patrona – artysty malarza Marjana Malowskiego, kt\u00f3ry zmar\u0142 22…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3061,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"class_list":["post-3060","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-archiwum-2016"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t