{"id":3163,"date":"2020-10-12T11:00:58","date_gmt":"2020-10-12T08:00:58","guid":{"rendered":"https:\/\/dk.com.ua\/ukrainski-czy-kijowski-slad-katyniawracajac-do-listy3435-czesc-ii\/"},"modified":"2024-12-12T00:53:51","modified_gmt":"2024-12-11T22:53:51","slug":"ukrainski-czy-kijowski-slad-katyniawracajac-do-listy3435-czesc-ii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dk.com.ua\/home\/ukrainski-czy-kijowski-slad-katyniawracajac-do-listy3435-czesc-ii\/","title":{"rendered":"Ukrai\u0144ski czy kijowski \u015blad KatyniaWracaj\u0105c do listy(3435) Cze\u015b\u0107 II"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n

KIJ\u00d3W – BLOK SPECJALNY WI\u0118ZIENIA \u0141UKJANOWSKIEGO nr 1
W <\/strong>ZARZ\u0104DZIE<\/strong> S\u0141U\u017bBY WI\u0118ZIENNEJ (\u0423\u041c\u0423) <\/strong>NKWD USRR \u2013 BYKOWNIA<\/strong><\/p>\n

O polskich \u017co\u0142nierzach pogrzebanych na obrze\u017cach Kijowa miejscowi mieszka\u0144cy wsi Bykownia dowiedzieli si\u0119 na pocz\u0105tku lat 60. XX wieku, kiedy to rozpowszechni\u0142a si\u0119 wie\u015b\u0107 o nagminnym pl\u0105drowaniu grob\u00f3w (jak p\u00f3\u017aniej si\u0119 okaza\u0142o – ofiar masowych represji) dokonywanych przez szabrownik\u00f3w na terytorium by\u0142ego sektora specjalnego NKWD USRR w 19-20 parceli na terenie Bykowni. W grobach cmentarne hieny odnajdywa\u0142y rzeczy osobiste, polskie dokumenty, polskie pieni\u0105dze w tym monety wybite w latach 1923\u20131939, nadgnite oficerskie mundury z polskimi insygniami i rzeczy osobiste \u2013 obr\u0105czki, z\u0142ote protezy, krzy\u017cyki napier\u015bne, medaliony i inne dewocjonalia.<\/p>\n

Z wypowiedzi \u015bwiadk\u00f3w takie\u017c przedmioty znaleziono podczas prac poszukiwawczych komisji rz\u0105dowych ZSRR w Bykowni w 1971 r., 1987 r., 1989 r.<\/p>\n

W rzeczywisto\u015bci g\u0142\u00f3wnym celem prac tych komisji (nb.- przewodnicz\u0105cym komisji rz\u0105dowej w 1971 r. by\u0142 I. Go\u0142owczenko), by\u0142o odszukanie i ukrycie dowod\u00f3w rzeczowych, \u015bwiadcz\u0105cych o tym, \u017ce w grobach znajduj\u0105 si\u0119 szcz\u0105tki obywateli II Rzeczypospolitej i Ukrai\u0144c\u00f3w zamordowanych przez NKWD w latach 1937\u20131941.<\/p>\n

Obecno\u015b\u0107 szcz\u0105tk\u00f3w cia\u0142 obywateli II Rzeczypospolitej w grobach w Bykowni zosta\u0142a potwierdzona przez kryminalistycznego eksperta Kijowskiego Okr\u0119gowego Biura Ekspertyz S\u0105dowych J. Kowalenko, kt\u00f3ry bezpo\u015brednio uczestniczy\u0142 w pracach wszystkich komisji rz\u0105dowych od 1971 r. Potwierdzi\u0142 on te\u017c, \u017ce groby zawiera\u0142y szcz\u0105tki kilkudziesi\u0119ciu Polak\u00f3w rozstrzelanych w 1940 roku.<\/p>\n

Artefakty odkryte podczas pracy komisji rz\u0105dowych i dochodzenia w sprawie karnej nr 50-0092 przedstawia\u0142y sob\u0105 du\u017c\u0105 liczb\u0119 fragment\u00f3w polskich mundur\u00f3w wojskowych z lat 30. XX wieku: wojskowe nakrycia g\u0142owy \u201erogatywki\u201d, \u201eoficerki\u201d – buty<\/em> o <\/em>wysokich<\/em> <\/em>cholewach (produkcji zagranicznej) zetla\u0142e dokumenty, epolety, resztki bielizny, guziki z polskimi or\u0142ami, rzeczy osobiste, polskie pieni\u0105dze emisji lat trzydziestych, wyroby z metali szlachetnych. Taki zestaw rzeczy osobistych znalezionych przez komisje rz\u0105dowe praktycznie pokrywa\u0142 si\u0119 ze znaleziskami wydobytymi w latach 2001, 2006, 2007, marcu 2008 r., a tak\u017ce w latach 2011-2012 podczas wsp\u00f3lnych ukrai\u0144sko-polskich archeologicznych ekspedycji poszukiwawczych prowadzonych na terenie by\u0142ej parceli NKWD USRR \u2013 dzi\u015b terytorium ofiar totalitaryzmu z lat 1937\u20131941.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Spo\u015br\u00f3d 117 ekshumowanych poch\u00f3wk\u00f3w ofiar komunistycznego terroru 54 okaza\u0142y si\u0119 polskimi. Obecno\u015b\u0107 obywateli polskich w Wi\u0119zieniu \u0141ukjanowskim nr 1 podlegaj\u0105cego Urz\u0119dowi Wi\u0119ziennictwa NKWD ZSRR, w szczeg\u00f3lno\u015bci zatrzymanych oficer\u00f3w Wojska Polskiego, \u00a0oficjalnie za\u015bwiadczy\u0142 L.K. Matwijczenko, kt\u00f3ry pod koniec marca 1940 r. zosta\u0142 wraz z nimi tam uwi\u0119ziony. Okazuje si\u0119, \u017ce polscy wi\u0119\u017aniowie z listy 3435 zostali rozstrzelani w kwietniu-maju 1940 roku w Bloku Specjalnym Wi\u0119zienia \u0141ukjanowskiego i prawdopodobnie w innych wi\u0119zieniach NKWD i pochowani w Lesie Bykownia\u0144skim.<\/p>\n

KGB ukrai\u0144skiej SRR, utajniaj\u0105c zbrodnie kierownictwa WKP(b) wobec polskich je\u0144c\u00f3w wojennych, przygotowa\u0142o dokument podpisany przez cz\u0142onka komisji rz\u0105dowej w Bykowni (1989), wiceprzewodnicz\u0105cego G. Kowtuna, z dnia 4 kwietnia 1989 r. w kt\u00f3rym pisze si\u0119:<\/p>\n

\u201eDla informacji podajemy do wiadomo\u015bci, \u017ce w\u015br\u00f3d os\u00f3b skazanych na \u015bmier\u0107 1939\u20131941, wyroki na kt\u00f3rych wykonano w Kijowie, by\u0142o 1745 agent\u00f3w niemiecko-faszystowskich organ\u00f3w specjalnych … Wskazani agenci byli zasy\u0142ani na terytorium Ukrainy w pod p\u0142aszczykiem uciekinier\u00f3w z s\u0105siednich kraj\u00f3w, kt\u00f3rzy masowo przekraczali granic\u0119, podszywaj\u0105c si\u0119 pod obywateli w\u0119gierskich, rumu\u0144skich i polskich. Pochowanie tej kategorii os\u00f3b mog\u0142o zosta\u0107 przeprowadzone jedynie w okre\u015blonym dla tego celu miejscu, czyli w okolicy zalesionej, w pobli\u017cu miejscowo\u015bci Bykownia”.<\/p>\n

Tak wi\u0119c KGB os\u0142ania\u0142a zbrodnicze post\u0119powanie swoich poprzednik\u00f3w NKWD nazywaj\u0105c – polskich oficer\u00f3w, urz\u0119dnik\u00f3w, ziemian, policjant\u00f3w, \u017candarm\u00f3w, osadnik\u00f3w, funkcjonariuszy s\u0142u\u017cb wi\u0119ziennych, przemys\u0142owc\u00f3w, uciekinier\u00f3w, profesor\u00f3w i nauczycieli – agentami nazistowskich si\u0142 specjalnych z 1941 r.<\/p>\n

Do tego dokumentu mo\u017cemy jedynie doda\u0107 przypuszczenie, \u017ce ci 1745 wspomniani w dokumencie \u201eagenci\u201d byli tylko cz\u0119\u015bci\u0105 obywateli Polski z \u201eUkrai\u0144skiej Listy Katy\u0144skiej\u201d.<\/p>\n

Polskie artefakty znalezione podczas bada\u0144 ekshumacyjnych w Bykowni, Myko\u0142a \u0141ysenko – znany ukrai\u0144ski dzia\u0142acz na rzecz praw cz\u0142owieka, wsp\u00f3\u0142przewodnicz\u0105cy \u201eMemoria\u0142u\u201d im. Wasilija Stusa – w 1990 roku przekaza\u0142 do Prokuratury Rzeczypospolitej Polskie, a gazeta \u201e\u017bycie Warszawy\u201d (w 1990 roku) opublikowa\u0142a obszerny materia\u0142 o tragedii w Bykowni. Nied\u0142ugo potem do Kijowa przyby\u0142 Jacek Wilczur, wysoki rang\u0105 urz\u0119dnik polskiej prokuratury i zbada\u0142 miejsce poch\u00f3wku ofiar represji.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

W latach 2001, 2006, 2007, a nast\u0119pnie w latach 2011 – 2012 polscy wysoko wykwalifikowani specjali\u015bci pod kierunkiem znakomitego polskiego archeologa, profesora Instytutu Archeologii Uniwersytetu Miko\u0142aj Kopernika w Toruniu. Andrzeja Koli przyst\u0105pili do gruntownych poszukiwawczych prac archeologicznych w lesie Bykownia\u0144skim. W ci\u0105gu tych lat dok\u0142adnie zbadano 1,5 hektara obszaru cmentarzyska. Badania ujawni\u0142y 215 poch\u00f3wk\u00f3w, w tym 70 grob\u00f3w masowych, w kt\u00f3rych spoczywali Polacy rozstrzelani w Kijowie, w tym zidentyfikowano niekt\u00f3re osoby z listy 3 tysi\u0105ce 435 os\u00f3b. W\u015br\u00f3d nich wymieni\u0107 mo\u017cna takich, jak: Franciszek Paszkiel (\u041f\u0430\u0448\u043a\u0435\u043b\u044c \u0424\u0440\u0430\u043d\u0446 \u0406\u0433\u043d\u0430\u0442\u0456\u0439\u043e\u0432\u0438\u0447), urodzony w 1893 r., mieszkaniec wsi Smordwa z pod Dubna), aresztowany jako agent polskiej policji; J\u00f3zef Nagilk (\u041d\u0430\u0433\u0456\u043b\u044c\u043a \u042e\u0437\u0435\u0444 \u041a\u0430\u0440\u043b\u043e\u0432\u0438\u0447), urodzony w 1899 r., sier\u017cant, dow\u00f3dca stra\u017cy granicznej w Ska\u0142aczu, aresztowany jako \u201eelement antyradziecki\u201d; Franciszek Strzelecki, dyrektor szko\u0142y og\u00f3lnokszta\u0142c\u0105cej we W\u0142odzimierzu Wo\u0142y\u0144skim, aresztowany 10 pa\u017adziernika, przebywa\u0142 w wi\u0119zieniu tego miasta, w kwietniu 1940 r. przemieszczony do wi\u0119zienia w Kijowie; Ludwik Dworzak, profesor prawa karnego na Uniwersytecie Jana Kazimierza we Lwowie, pracowa\u0142 jednocze\u015bnie w S\u0105dzie Apelacyjnym we Lwowie, aresztowany przez organy NKWD 7 pa\u017adziernika 1939 r. we Lwowie, a nast\u0119pnie w lutym 1940 r. wywieziony do Kijowa.<\/p>\n

CHARK\u00d3W – WI\u0118ZIENIE WEWN\u0118TRZNE UNKWD UKRAI\u0143SKIEJ SRR
W OBWODZIE CHARKOWSKIM \u2013 PIATICHATKI<\/strong><\/p>\n

W Charkowie polskich oficer\u00f3w rozstrzeliwano w wewn\u0119trznym wi\u0119zieniu NKWD przy ulicy Dzier\u017cy\u0144skiego, do kt\u00f3rego przewo\u017cono ich autobusem wi\u0119ziennym zwanym \u201ecziornyj woron\u201d ze stacji kolejowej.<\/p>\n

Wed\u0142ug zezna\u0144 by\u0142ych pracownik\u00f3w charkowskiego urz\u0119du NKWD, uda\u0142o si\u0119 ustali\u0107 procedur\u0119 egzekucji Polak\u00f3w. Po zidentyfikowaniu osoby wi\u0119\u017aniowi wi\u0105zano r\u0119ce za plecami, (niekt\u00f3rym zarzucano na g\u0142ow\u0119 p\u0142aszcze wojskowe) po czym przeprowadzano do pomieszczenia, w kt\u00f3rym zabijano go strza\u0142em w kark. Wed\u0142ug ekspert\u00f3w medycznych NKWD kula, przechodz\u0105c przez pie\u0144 kr\u0119gowy, powodowa\u0142a skurcz mi\u0119\u015bni i minimalny krwotok. Cia\u0142a rozstrzelanych wywo\u017cono w nocy ci\u0119\u017car\u00f3wkami i dostarczano na terytorium sanatorium NKWD, kt\u00f3re znajdowa\u0142o si\u0119 na 6. parceli Parku Le\u015bnego w Charkowie w odleg\u0142o\u015bci 1,5 km od wsi Piatichatki. Tam cia\u0142a zakopywano w pobli\u017cu dacz kierownictwa NKWD, gdzie znajdowa\u0142y si\u0119 ju\u017c mogi\u0142y obywateli radzieckich rozstrzelonych wcze\u015bniej, w latach 30. XX wieku. Egzekucjami kierowali oddelegowani z Moskwy pracownicy wydzia\u0142u komendanta Urz\u0119du Administracyjno-Gospodarczego NKWD ZSRR i naczelnik ukrai\u0144skiego NKWD obwodu charkowskiego, major Bezpiecze\u0144stwa Pa\u0144stwowego P. Safonov, jego zast\u0119pca kapitan Bezpiecze\u0144stwa Pa\u0144stwowego P. Tichonow oraz komendant UNKWD, starszy lejtnant Bezpiecze\u0144stwa Pa\u0144stwowego T. Kuprij.<\/p>\n

W toku dochodzenia w sprawie karnej wszcz\u0119tej w dniu 20 sierpnia 1990 r. przez prokuratur\u0119 obwodu charkowskiego wobec wspomnianych w I cz\u0119\u015bci artyku\u0142u Berii, Merku\u0142owa, Soprunenki, Bere\u017ckowa, a tak\u017ce wobec by\u0142ego naczelnika UNKWD obwodu charkowskiego Reichmana i komendanta UNKWD Zelenogo – wyja\u015bniono, \u017ce w kwietniu \u2013 maju 1940 roku na terytorium 6. parceli strefy parku le\u015bnego zosta\u0142o pochowanych 3820 polskich je\u0144c\u00f3w wojennych zamordowanych w wi\u0119zieniu wewn\u0119trznym UNKWD Obwodu Charkowskiego, w tym: 8 genera\u0142\u00f3w, 55 pu\u0142kownik\u00f3w, 136 podpu\u0142kownik\u00f3w, 516 major\u00f3w, 843 kapitan\u00f3w, wielu m\u0142odszych oficer\u00f3w, 9 ksi\u0119\u017cy, 5 wysokiej rangi urz\u0119dnik\u00f3w pa\u0144stwowych i wielu innych niezidentyfikowanych. Los 80 oficer\u00f3w, kt\u00f3rzy zostali wywiezieni w niewiadomym kierunku w przeddzie\u0144 egzekucji, jest do dzi\u015b nieznany.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Powy\u017csze dane dowodz\u0105, \u017ce do \u201eCharkowskiej Listy Katy\u0144skiej\u201d, sk\u0142adaj\u0105cej si\u0119 z 3 tysi\u0119cy 820 Polak\u00f3w, wchodzi w\u0142a\u015bnie dok\u0142adnie 11 tysi\u0119cy polskich je\u0144c\u00f3w wojennych, wymienionych w punkcie II postanowienia Biura Politycznego KC WKP(b) z dnia 5 marca 1940 r., kt\u00f3rych to po \u201eroz\u0142adowaniu\u201d wi\u0119zienia w Charkowie rozstrzelano w kwietniu – maju 1940 roku w piwnicach Obwodowego NKWD.<\/p>\n

MI\u0143SK – WI\u0118ZIENIE NKWD (UL. WO\u0141ODARSKIEGO) – KUROPATY.<\/strong><\/strong><\/strong><\/strong><\/p>\n

Tak zwana \u201eBia\u0142oruska Lista Katy\u0144ska\u201d przez d\u0142ugi czas pozostawa\u0142a nieznana, poniewa\u017c archiwa by\u0142ych radzieckich s\u0142u\u017cb specjalnych przez d\u0142ugi czas nie udost\u0119pnia\u0142y dokument\u00f3w, kt\u00f3re mog\u0142yby pom\u00f3c rzuci\u0107 \u015bwiat\u0142o na losy Polak\u00f3w wywiezionych do Mi\u0144ska. Dopiero w roku 2012 tak\u0105 list\u0119 ujawni\u0142a profesor Instytutu Historii Powszechnej Akademii Nauk ZSRR Natalia Lebiediewa, analizuj\u0105c w Rosyjskim Pa\u0144stwowym Archiwum Wojskowym dokumenty dotycz\u0105ce 15. Samodzielnej Brygady Strzeleckiej Wojsk Konwojowych NKWD ZSRR. Brygada ta otrzyma\u0142a zadanie ochrony i konwojowania polskich je\u0144c\u00f3w wojennych etapowanych do Mi\u0144ska. Na li\u015bcie znajduje si\u0119 1996 nazwisk polskich je\u0144c\u00f3w wojennych, kt\u00f3rych w marcu 1940 r. wywieziono z miast zachodniej Bia\u0142orusi, m.in. z Brze\u015bcia, Pi\u0144ska, Baranowicz, Grodna, Bia\u0142egostoku.<\/p>\n

W roku 2013 poinformowa\u0142a o tym \u201eGazeta Wyborcza\u201d. Jednocze\u015bnie opublikowano niekt\u00f3re z 98 nazwisk wchodz\u0105cych do Bia\u0142oruskiej Listy Katy\u0144skiej. Prawdopodobnie figuranci z tej listy zostali rozstrzelani w tym samym czasie, jak i 20 tysi\u0119cy polskich oficer\u00f3w z oboz\u00f3w jenieckich w Ostaszkowie, Kozielsku i Starobielsku. Prawdopodobnie te\u017c technologia u\u015bmiercania polskich je\u0144c\u00f3w wojennych, pochodz\u0105cych g\u0142\u00f3wnie z zachodniej Bia\u0142orusi, by\u0142a taka sama jak w Kijowie i Charkowie. Niechlubny sowiecki system planowania funkcjonowa\u0142 r\u00f3wnie dobrze i w przypadku masakry wi\u0119\u017ani\u00f3w.<\/p>\n

W warszawskim Archiwum Wschodnim \u00a0Fundacji O\u015brodka Badawczego KARTA zachowa\u0142y si\u0119 wspomnienia polskiego ziemianina, dzia\u0142acza spo\u0142ecznego, polityka Konstantina Rdu\u0142towskiego pt. \u201eNotatki z wygnania\u201d, w kt\u00f3rym tak to opisuje on te wydarzenia: \u201e1 kwietnia, oko\u0142o godziny 10.00, przybyli\u015bmy do Mi\u0144ska. Zostali\u015bmy wywiezieni z wagon\u00f3w i za\u0142adowani do ci\u0119\u017car\u00f3wek i przewiezieni do budynku starego wi\u0119zienia, kt\u00f3re znajdowa\u0142o si\u0119 przy ulicy Wo\u0142odarskiego. […] w\u015br\u00f3d uwi\u0119zionych wielu by\u0142o w\u0142a\u015bcicieli ziemskich, osadnik\u00f3w, policjant\u00f3w, oficer\u00f3w Wojska Polskiego. Cz\u0119sto zatrzymanych wyprowadzano z celi po komendzie \u201ewyj\u015b\u0107 z rzeczami\u201d. Nie widzieli\u015bmy ju\u017c tych ludzi. Na ich miejsce sprowadzono nowych wi\u0119\u017ani\u00f3w. Po dw\u00f3ch tygodniach pobytu w wi\u0119zieniu NKWD w Mi\u0144sku odczytano mi wyrok. Poniewa\u017c by\u0142em w\u0142a\u015bcicielem ziemi i \u201eeksploatowa\u0142em\u201d 111 os\u00f3b, zosta\u0142em skazany na 8 lat katorgi w \u201eobozach pracy\u201d. Konstanty Rdu\u0142towski zosta\u0142 skazany na podstawie art. 74 kodeksu karnego BSSR za dzia\u0142alno\u015b\u0107 kontrrewolucyjn\u0105 i wywieziony do Karagandy w Kazachstanie , gdzie skierowano go pracy w kopalni w\u0119gla kamiennego.<\/p>\n

Wi\u0119kszo\u015b\u0107 bia\u0142oruskich badaczy stalinowskich represji sk\u0142onna jest wierzy\u0107, \u017ce Kuropaty by\u0142y g\u0142\u00f3wnym miejscem, w kt\u00f3rym NKWD mordowa\u0142o swoje ofiary. Zreszt\u0105 wspominali te\u017c o tym oprawcy NKWD. By\u0142y dozorca wi\u0119zienny A. Znak zeznawa\u0142: \u201eW roku 1939 zosta\u0142em naczelnikiem magazynu. Odbiera\u0142em rzeczy zatrzymanych, a nast\u0119pnie oddawa\u0142em je, gdy aresztowanych wywo\u017cono. Wiedzia\u0142em, \u017ce funkcjonariusze komendantury rozstrzeliwali wi\u0119\u017ani\u00f3w. Pewnego dnia jeden z nich wypi\u0142 i powiedzia\u0142, \u017ce strzelaj\u0105 do \u201ezachodniak\u00f3w\u201d w lesie za miastem, niedaleko od szosy do Logojska\u201d. Podobnie \u015bwiadczy\u0142 inny prze\u0142o\u017cony wewn\u0119trznego wi\u0119zienia NKWD I. Kmyta: \u201eWyroki dokonywa\u0142 personel komendanta NKWD. Czasami, gdy by\u0142o wielu \u201epacjent\u00f3w\u201d, funkcjonariuszom komendantury przysy\u0142ali na pomoc ludzi z innych wydzia\u0142\u00f3w\u201d.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Na jednym z cmentarzy Mi\u0144ska spoczywa proch Stepana G. Koby. Pod koniec lat 30. XX wieku by\u0142 on naczelnikiem komendantury wi\u0119zienia wewn\u0119trznego NKWD (\u201eAmerykanki\u201d) w Mi\u0144sku. On w\u0142a\u015bnie by\u0142 jednym z tych, kt\u00f3rzy w latach 1940\u20131941 osobi\u015bcie rozstrzeliwali wi\u0119\u017ani\u00f3w z mi\u0144skich wi\u0119zie\u0144, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych lwi\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 stanowili obywatele II Rzeczypospolitej. Dos\u0142u\u017cy\u0142 si\u0119 do stanowiska zast\u0119pcy naczelnika AGB BSSR (\u0410\u0413\u0412 \u041c\u0414\u0411 \u0411\u0420\u0421\u0420), ale niespodzianie w 1953 r. zmar\u0142 we w\u0142asnym gabinecie w wieku 45 lat. Inni katami wi\u0119zie\u0144 w Mi\u0144sku byli pracownicy Bia\u0142oruskiej NKWD, W\u0142adimir Nikitin, Iwan Jermakow, Iwan Kmit i Iwan Boczkow.<\/p>\n

CHERSO\u0143<\/strong><\/p>\n

Do tej pory nie przeprowadzono tu \u017cadnych bada\u0144 ekshumacyjnych. Z dost\u0119pnych informacji wynika, \u017ce \u200b\u200b w miejscu poch\u00f3wku ofiar NKWD w Chersoniu zosta\u0142y zbudowane osiedla mieszkaniowe. By\u0107 mo\u017ce wi\u0119\u017aniowie ci mogli by\u0107 rozstrzeliwani w wi\u0119zieniu w Chersoniu i grzebani\u2026 \u00a0po 50 cia\u0142, w ka\u017cdym grobie na cmentarzu w pobli\u017cu obecnej fabryki im. Pietrowskiego, a tak\u017ce w w\u0105wozie prowadz\u0105cym do Dniepru, w okolicach cherso\u0144skiego wi\u0119zienia albo te\u017c w Lochu Prochowym by\u0142ej cherso\u0144skiej fortecy z XVIII wieku, w kt\u00f3rym u\u015bmiercano wi\u0119\u017ani\u00f3w politycznych w latach 30. i 40. XX wieku.<\/p>\n

W szczytowym momencie masakry Polak\u00f3w, r\u00f3wnolegle z morderstwami 13 kwietnia 1940 r. NKWD deportowa\u0142o rodziny i krewnych polskich oficer\u00f3w, policjant\u00f3w i innych wi\u0119\u017ani\u00f3w. Wed\u0142ug danych Wojsk Konwojowych NKWD i GU\u0141AG-u w kwietniu 1940 r. do Kazachstanu wysiedlono oko\u0142o 66 000 os\u00f3b. W pierwszym i drugim kwartale 1940 roku w 586 osadach zamieszkiwa\u0142o 215 tysi\u0119cy os\u00f3b, czyli 54 tysi\u0105ce 832 rodzin z zachodnich region\u00f3w USRR i BSSR, g\u0142\u00f3wnie Polak\u00f3w. Z tego 138 tys. w pierwszym kwartale, 77 tys. w drugim.<\/p>\n

Zwa\u017cywszy na powy\u017csze, mo\u017cemy powiedzie\u0107, \u017ce zgodnie z prostym obliczeniem liczba zamordowanych os\u00f3b uj\u0119tych na Listach Kijowskiej i Charkowskiej stanowi 7 tysi\u0119cy 335 polskich je\u0144c\u00f3w wojennych i w\u0142a\u015bnie t\u0119 liczb\u0119 os\u00f3b mo\u017cna dzi\u015b warunkowo uzna\u0107 za \u201eUkrai\u0144sk\u0105 List\u0119 Katy\u0144sk\u0105\u201d, a list\u0119 3 tysi\u0119cy 435 straconych za \u201eKijowsk\u0105 List\u0119 Katy\u0144sk\u0105\u201d.<\/p>\n

Dodaj\u0105c do tego dane z Listy Bia\u0142oruskiej, \u0142\u0105czna liczba skazanych na \u015bmier\u0107 na mocy II punktu postanowienia Biura Politycznego WKP(b) z dnia 5 marca 1940 r. stanowi\u0105ca 11 tysi\u0119cy os\u00f3b, sk\u0142ada si\u0119 z 9 tysi\u0119cy 331 os\u00f3b, z wy\u0142\u0105czeniem hipotetycznie egzekucji dokonanych w Chersoniu (1 tysi\u0105c 669 os\u00f3b) – hipotetycznie, poniewa\u017c dzi\u015b nie przeprowadzono jeszcze odpowiednich bada\u0144 archiwalnych i ekshumacyjnych dotycz\u0105cych masowych grob\u00f3w ofiar represji, a tak\u017ce nie znaleziono jeszcze list Polak\u00f3w wywiezionych przez NKWD do Chersonia.<\/p>\n

Oczywi\u015bcie przytoczone liczby mog\u0105 nie by\u0107 ostatecznymi, poniewa\u017c naukowcy nadal poszukuj\u0105 informacji, kt\u00f3re pozwol\u0105 okre\u015bli\u0107 los ka\u017cdego z 22 tysi\u0119cy je\u0144c\u00f3w wojennych i wi\u0119\u017ani\u00f3w\u00a0 straconych bez s\u0105du, na mocy wydanej 80 lat temu bezprawnej i krwio\u017cerczej decyzji Politbiura KC WKP(b) . \u00a0A naszym wsp\u00f3lnym obowi\u0105zkiem jest to, aby tragedia ta zaistnia\u0142a w \u015bwiadomo\u015bci potomnych. <\/em>Pami\u0119tajmy i jak pisa\u0142 Zbigniew Herbert:<\/p>\n

\u2026musimy zatem wiedzie\u0107
policzy\u0107 dok\u0142adnie
zawo\u0142a\u0107 po imieniu
opatrzy\u0107 na drog\u0119\u201d …<\/p>\n

Dr hist. Walery FILIMONICHIN<\/strong><\/p>\n

prawnik, historyk, badacz represji politycznych okresu mi\u0119dzywojennego na Ukrainie. Sekretarz naukowy Narodowego Rezerwatu Historycznego i Memorialnego Groby Bykowni
e-mail bilinbro@ukr.net<\/a><\/p>\n

(Z ukrai\u0144skiego prze\u0142o\u017cy\u0142 Stanis\u0142aw PANTELUK)<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

KIJ\u00d3W – BLOK SPECJALNY WI\u0118ZIENIA \u0141UKJANOWSKIEGO nr 1W ZARZ\u0104DZIE S\u0141U\u017bBY WI\u0118ZIENNEJ (\u0423\u041c\u0423) NKWD USRR \u2013 BYKOWNIA O polskich \u017co\u0142nierzach pogrzebanych na obrze\u017cach Kijowa miejscowi mieszka\u0144cy…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3164,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[41],"tags":[],"class_list":["post-3163","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-archiwum-2020"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t