{"id":3177,"date":"2013-01-24T07:45:21","date_gmt":"2013-01-24T05:45:21","guid":{"rendered":"https:\/\/dk.com.ua\/nikifor-krynicki-w-kijowie-z-nr-449\/"},"modified":"2024-12-12T01:03:41","modified_gmt":"2024-12-11T23:03:41","slug":"nikifor-krynicki-w-kijowie-z-nr-449","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dk.com.ua\/home\/nikifor-krynicki-w-kijowie-z-nr-449\/","title":{"rendered":"Nikifor Krynicki w Kijowie (z nr 449)"},"content":{"rendered":"

\"Portrety Portrety artysty w ekspozycji wystawy<\/strong><\/p>\n

Muzeum Narodowe Ukrai\u0144skiej Sztuki Ludowej w Kijowie przyj\u0119\u0142o go\u015bcinnie wystaw\u0119 tw\u00f3rczo\u015bci jednego z najwybitniejszych malarzy prymitywist\u00f3w – Nikifora Krynickiego z kolekcji Muzeum Okr\u0119gowego w Nowym S\u0105czu.<\/p>\n

Prezentacja unikatowej nowos\u0105deckiej kolekcji to pierwsza wystawa tw\u00f3rczo\u015bci Nikifora na Ukrainie. Wystawiono 100 oryginalnych prac Nikifora wykonywanych w r\u00f3\u017cnych technikach artystycznych – takich jak akwarela, gwasz, kredka, o\u0142\u00f3wek. Wystaw\u0119 malarsk\u0105 uzupe\u0142niaj\u0105 archiwalne zdj\u0119cia artysty i powi\u0119kszone reprodukcje wybranych prac.<\/p>\n

Prawdziwe nazwisko tego najs\u0142ynniejszego w swym rodzaju sztuki artysty brzmia\u0142o Epifaniusz (Epifan) Drowniak, ale powszechnie znany by\u0142 on jako Nikifor Krynicki. Nikifor by\u0142 \u0141emkiem z Krynicy, miasteczka, kt\u00f3re ju\u017c w okresie mi\u0119dzywojennym by\u0142o jednym z najpopularniejszych uzdrowisk w Polsce. Do Nikifora przyznaje si\u0119 zar\u00f3wno kultura polska jak i kultura ukrai\u0144ska. Dlatego te\u017c postawiono mu pomniki i w Krynicy, i we Lwowie, chocia\u017c dzi\u015b jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 spotyka si\u0119 z bardziej szerokim uznaniem i nale\u017cy do dziedzictwa kulturalnego ca\u0142ej Europy.<\/p>\n

\"\u201ePejza\u017c\u201ePejza\u017c g\u00f3rski\u201d – Nikifor Krynicki<\/strong><\/p>\n

Malowanie obraz\u00f3w by\u0142o dla Nikifora g\u0142\u00f3wn\u0105 i jedyn\u0105 jego pasj\u0105 \u017cyciow\u0105, swego rodzaju misj\u0105 sakraln\u0105. Malowa\u0142, wykorzystuj\u0105c ka\u017cdy dost\u0119pny kawa\u0142ek papieru, austriackie druki urz\u0119dowe, ok\u0142adki zeszyt\u00f3w, opakowania papieros\u00f3w, czy czekoladek. Podpisywa\u0142 swoje obrazy \u201eNikifor Malarz \u2013 Nikifor Matejko\u201d i pod tym imieniem zapisa\u0142 si\u0119\u00a0w historii sztuki na zawsze.<\/p>\n

Los Nikifora nie by\u0142 \u0142atwy.<\/p>\n

\"\u201eZnamy\u201eZnamy wielu Polak\u00f3w, kt\u00f3rzy rozs\u0142awili i Polsk\u0119 i Ukrain\u0119 na ziemi ukrai\u0144skiej, czy te\u017c Ukrai\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rzy z r\u00f3\u017cnych przyczyn znale\u017ali si\u0119 na ziemi polskiej, pu\u015bcili tu korzenie i rozs\u0142awili, i ukrai\u0144sk\u0105, i polsk\u0105 kultur\u0119\u201d powiedzia\u0142 na wernisa\u017cu wystawy Jurij Bohuckyj \u2013 pe\u0142nomocnik Prezydenta Ukrainy ds. Kultury (na zdj\u0119ciu wraz z Adrian\u0105 Wyalec, dyrektorem generalnym Muzeum Narodowego Ukrai\u0144skiej Sztuki Ludowej)<\/strong><\/p>\n

Po matce – Jewdokii Drowniak, kt\u00f3ra trudni\u0142a si\u0119 m.in. noszeniem wody do krynickich schronisk odziedziczy\u0142 wad\u0119 s\u0142uchu i wymowy. Osierocony w latach I wojny \u015bwiatowej, prowadzi\u0142 tu\u0142acze \u017cycie, w\u0119druj\u0105c po wsiach i miasteczkach. By\u0142 wci\u0105\u017c poni\u017cany i wy\u015bmiewany. Oko\u0142o 1915 roku zacz\u0105\u0142 malowa\u0107 obrazki.<\/p>\n

Po II wojnie \u015bwiatowej wysiedlony w ramach akcji \u201eWis\u0142a\u201d trafi\u0142 w okolice nadmorskie, o czym \u015bwiadczy tematyka z tamtego okresu (molo, parasole na pla\u017cy itp.). Wbrew zakazom wr\u00f3ci\u0142 do Krynicy. Trzykrotnie go wywo\u017cono, a on\u00a0 zawsze wraca\u0142.<\/p>\n

Jako artysta mia\u0142 ograniczony kontakt z otoczeniem. W istocie komunikowa\u0142 si\u0119 ze \u015bwiatem za pomoc\u0105 sztuki. Dzi\u015b wiadomo, \u017ce Nikifor by\u0142 genialnym malarzem. Przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u017cycia by\u0142 jednak po\u015bmiewiskiem Krynicy. Be\u0142kocz\u0105cego kalek\u0119 przeganiano z\u00a0murku pod Domem Zdrojowym \u201eNowe \u0141azienki Mineralne\u201d w Krynicy, przy kt\u00f3rym przez kilkadziesi\u0105t lat malowa\u0142 swoje akwarele. Ludzie nie potrafili zrozumie\u0107 jego inno\u015bci \u2013wszak, jak s\u0105dzono, g\u0142uchawy, bezz\u0119bny \u0142emkowski \u017cebrak, bez wykszta\u0142cenia nie m\u00f3g\u0142 by\u0107 przecie\u017c utalentowanym artyst\u0105!<\/p>\n

Talent Nikifora odkry\u0142 w latach 30. ukrai\u0144ski malarz Roman Turyn, kt\u00f3ry zapozna\u0142 z ni\u0105 polskich i ukrai\u0144skich malarzy kapist\u00f3w przebywaj\u0105cych w Pary\u017cu.<\/p>\n

\"Opraw\u0105Opraw\u0105 muzyczn\u0105 wernisa\u017cu by\u0142 wyst\u0119p artyst\u00f3w \u0142emkowskich z Polski: (od lewej) Piotr Trochanowski \u2013 \u015bpiew, recytacja, Julia Doszna \u2013 \u015bpiew i Igor Trochanowski \u2013 akompaniament<\/strong><\/strong><\/p>\n

Prze\u0142omowym momentem dla mi\u0119dzynarodowej kariery Nikifora sta\u0142a si\u0119 pierwsza indywidualna wystawa w Pary\u017cu w galerii specjalistki od sztuki naiwnej Diny Vierny, w kwietniu 1959 r. Da\u0142a ona pocz\u0105tek wielu nast\u0119pnym ekspozycjom jego malarstwa na ca\u0142ym \u015bwiecie.<\/p>\n

Jednak dopiero w latach 50., dzi\u0119ki staraniom ma\u0142\u017ce\u0144stwa Elli i Andrzeja Banach\u00f3w jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107 zosta\u0142a rozpropagowana i spotka\u0142a si\u0119 z szerszym uznaniem. Prace Nikifora trafi\u0142y wtedy do galerii Pary\u017ca, Brukseli, Amsterdamu, Wiednia.<\/p>\n

Ukoronowaniem jego tw\u00f3rczo\u015bci by\u0142a retrospektywna wystawa jego dzie\u0142 urz\u0105dzona w 1967 r. w warszawskiej \u201eZach\u0119cie\u201d. Wkr\u00f3tce po tym Nikifora obdarzono honorowym cz\u0142onkostwem Zwi\u0105zku Polskich Artyst\u00f3w Plastyk\u00f3w. Fala popularno\u015bci spowodowa\u0142a wzrost zainteresowania jego obrazami, dzi\u0119ki czemu znacznie poprawi\u0142a si\u0119 sytuacja materialna artysty. Przydzielono mu odr\u0119bne mieszkanie, pracowni\u0119, opiekuna, lekarza (gdy\u017c chorowa\u0142 na gru\u017alic\u0119) \u00a0a nawet sprezentowano mu samoch\u00f3d, kt\u00f3rym wo\u017cono go do Sanoka, Krakowa\u00a0 i Warszawy. Niemniej jednak wszystko to nie wp\u0142yn\u0119\u0142o na styl jego \u017cycia.<\/p>\n

\" \u201eObecna wystawa na terenie zabytkowego zespo\u0142u \u0141awry Kijowsko-Peczerskiej, w \u201educhownym sercu\u201d stolicy Ukrainy \u2013 to wielkie uhonorowanie artysty i jego tw\u00f3rczo\u015bci. Cz\u0142owieka, dla kt\u00f3rego cerkwie greckokatolickie I prawos\u0142awne, ich mistyka i symbolika \u2013 to najbli\u017csze mu symbole i warto\u015bci, kt\u00f3re by\u0142y tak wa\u017cn\u0105 i sta\u0142\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 jego \u015bwiata, kulturowego krajobrazu jego ukochanej\u00a0\u0141emkowszczyzny\u201d- zaznaczy\u0142 <\/em><\/strong>Zbigniew Wolanin, etnograf i kustosz kolekcji Nikifora w Muzeum Okr\u0119gowym w Nowym S\u0105czu<\/strong><\/p>\n

Rok po wystawie w \u201eZach\u0119cie\u201d rozwijaj\u0105ca si\u0119 choroba gru\u017alicy przerwa\u0142a jego \u017cycie.<\/p>\n

Zmar\u0142 Nikifor 10 pa\u017adziernika 1968 r. w sanatorium w Foluszu.\u00a0 Dzi\u015b na grobie Nikifora, pochowanego na krynickim cmentarzu, widniej\u0105 dwa napisy: \u201eNikifor Krynicki” – alfabetem \u0142aci\u0144skim i \u201e\u0404\u043f\u0456\u0444\u0430\u043d\u0456\u0439 \u0414\u0440\u043e\u0432\u043d\u044f\u043a<\/em>\u201d – cyrylic\u0105.<\/p>\n

Wystaw\u0119 \u201eNikifor Krynicki\u201d zorganizowan\u0105 przy wsparciu Instytutu Polskiego w Kijowie mo\u017cna ogl\u0105da\u0107 do 30 czerwca 2013 w Muzeum Narodowym Ukrai\u0144skiej Sztuki Ludowej w Kijowie<\/p>\n

Patronat honorowy: Ambasador Nadzwyczajny i Pe\u0142nomocny Rzeczypospolitej Polskiej na Ukrainie Henryk Litwin, Marsza\u0142ek Wojew\u00f3dztwa Ma\u0142opolskiego Marek Sowa, Ministerstwo Kultury Ukrainy, Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego Rzeczpospolitej Polskiej.<\/p>\n

Partnerzy projektu: Fundacja Instytut Studi\u00f3w Wschodnich, Fundacja S\u0105decka, Gmina Krynica-Zdr\u00f3j, Polski O\u015brodek Informacji Turystycznej w Kijowie, Stowarzyszenie \u0141emk\u00f3w, Narodowa Akademia Sztuk Pi\u0119knych Ukrainy, Drukarnia Rodzinna \u201eHuss\u201d,\u00a0 Asocjacja Europejskich Dziennikarzy na Ukrainie.<\/p>\n

Olga RASKINA, Antonii KOSOWSKI<\/strong>
(Zdj\u0119cia: A. P\u0142aksina)<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Portrety artysty w ekspozycji wystawy Muzeum Narodowe Ukrai\u0144skiej Sztuki Ludowej w Kijowie przyj\u0119\u0142o go\u015bcinnie wystaw\u0119 tw\u00f3rczo\u015bci jednego z najwybitniejszych malarzy prymitywist\u00f3w – Nikifora Krynickiego z…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3178,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[34],"tags":[],"class_list":["post-3177","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-archiwum-2013"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t