{"id":3249,"date":"2013-10-31T16:05:06","date_gmt":"2013-10-31T14:05:06","guid":{"rendered":"https:\/\/dk.com.ua\/gorzki-los-niewinnych-imigrantow-z-nr-449\/"},"modified":"2024-12-12T01:37:24","modified_gmt":"2024-12-11T23:37:24","slug":"gorzki-los-niewinnych-imigrantow-z-nr-449","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dk.com.ua\/home\/gorzki-los-niewinnych-imigrantow-z-nr-449\/","title":{"rendered":"Gorzki los niewinnych imigrant\u00f3w (z nr 449)"},"content":{"rendered":"

\"Micha\u0142Micha\u0142<\/strong> Micel – starszy archiwista Ameryka\u0144sko-\u017bydowskiego Po\u0142\u0105czonego Komitetu Rozdzielczego w Nowym Jorku. Autor wielu publikacji, po\u015bwi\u0119conych losom \u017byd\u00f3w w Europie Wschodniej. Jeden z pierwszych redaktor\u00f3w, a obecnie korespondent <\/strong>kwartalnika mniejszo\u015bci polskiej na Ukrainie \u201eKrynica\u201d. Autor wydanego w Przemy\u015blu opracowania:\u201e<\/em><\/strong>Spis powsta\u0144c\u00f3w 1863 roku<\/strong><\/em> <\/em><\/strong>wi\u0119zionych w <\/em><\/strong>twierdzy kijowskiej\u201d<\/strong><\/em><\/em><\/strong><\/p>\n

Zwi\u0105zek Radziecki, kt\u00f3ry przesta\u0142 istnie\u0107 dwadzie\u015bcia lat temu, pozostawiaj\u0105c po sobie kilka kluczowych poj\u0119\u0107, kt\u00f3re przekazywane s\u0105 nowym pokoleniom i zrozumia\u0142e dla wszystkich, posiadaj\u0105cych przynajmniej podstawow\u0105 wiedz\u0119 o czasach sowieckich.<\/p>\n

Jednym z takich termin\u00f3w z przesz\u0142o\u015bci jest \u201erok 1937\u201d. Podczas Wielkiego Terroru naniesiony zosta\u0142 bezprecedensowy (nawet w skali represyjnej aktywno\u015bci systemu stalinowskiego) cios w szerokie warstwy sowieckiego spo\u0142ecze\u0144stwa.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Wyszukiwanie tzw. \u201ewrog\u00f3w ludu\u201d wci\u0105gn\u0119\u0142o w swoj\u0105 orbit\u0119 setki tysi\u0119cy zwyk\u0142ych obywateli, niesko\u0144czenie odleg\u0142ych od kasty nomenklatury partyjnej. Z podstaw politycznych aresztowano ponad 1,7 mln ludzi, za\u015b ponad 700.000 wi\u0119\u017ani\u00f3w rozstrzelano.<\/p>\n

W\u015br\u00f3d setek tysi\u0119cy niewinnych ofiar Wielkiego Terroru lat 1937-1838 jedn\u0105 z mniej znanych prze\u015bladowanych grup byli pracownicy Agro-Joint – korporacji rolniczych, za\u0142o\u017conych w 1924 roku przez Ameryka\u0144sko-\u017bydowski Po\u0142\u0105czony Komitet Rozdzielczy (American Jewish Joint Distribution Committ),kt\u00f3re funkcjonowa\u0142y w ZSRR a\u017c do roku 1938 w\u0142\u0105cznie.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Historii powstania, dzia\u0142alno\u015bci i likwidacji tych sp\u00f3\u0142dzielni rolniczych po\u015bwi\u0119cono wystaw\u0119 zorganizowan\u0105 w salach Narodowego Muzeum Tarasa Szewczenki. Wystawa w du\u017cej mierze oparta jest na materia\u0142ach zawartych w wydanej niedawno ksi\u0105\u017cce Micha\u0142a Micela zatytu\u0142owanej \u201eOstatni Rozdzia\u0142\u201d: Agro-Joint w latach Wielkiego Terroru\u201d oraz zbiorach archiwalnych Centrum Judaiki Narodowego Uniwersytetu \u201eAkademii Kijowsko-Mohyla\u0144skiej\u201d.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Bogate materia\u0142y wystawy, unikalne dokumenty i fotografie wprowadzaj\u0105 zwiedzaj\u0105cych w realia \u017cydowskich osiedli rolniczych pomy\u015blnie prosperuj\u0105cych na terytorium Ukrainy w okresie od po\u0142owy XIX wieku do ko\u0144ca lat 30. XX wieku. Ilustruj\u0105 okres istotnego o\u017cywienia \u017cycia gospodarczego i kulturalnego kolonii, inwestycji adresowanych dla m\u0142odzie\u017cy i sierot.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 ekspozycja okaza\u0142a ostatniemu etapowi istnienia Agro-Joint i represjom poczynionym w latach 1937-1938 wobec pracownik\u00f3w tej organizacji, kt\u00f3rej g\u0142\u00f3wnym zadaniem by\u0142o kadrowe, techniczne i finansowe wsparcie \u017cydowskich osiedle\u0144c\u00f3w.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Na dzie\u0144 1 stycznia 1937 roku \u2013 pisze w swojej, wspomnianej na wst\u0119pie) ksi\u0105\u017cce M. Micel – Agro-Joint obs\u0142ugiwa\u0142 133 ko\u0142chozy na Ukrainie (w obwodach dniepropietrowskim i odeskim) oraz 85 kolektywnych gospodarstw na Krymie, w kt\u00f3rych og\u00f3\u0142em zamieszkiwa\u0142o 13250 rodzin. Zamierzano istotnie polepszy\u0107 komfort \u017cycia w koloniach. W 150 z nich przeprowadzono elektryfikacj\u0119\u201d. Wiosn\u0105 1937 r. uzgodniono ju\u017c wst\u0119pnie z rz\u0105dem sowieckim, i\u017c przesiedlonych zostanie kolejnych 500 rodzin \u017cydowskich z Polski. Kierownictwo Agro-Joint mia\u0142o nadziej\u0119, \u017ce z Polski i Niemiec przyjedzie m\u0142odzie\u017c, kt\u00f3ra b\u0119dzie zdobywa\u0107 wykszta\u0142cenia w stworzonych tu szko\u0142ach zawodowo-technicznych. Wszak\u017ce pomy\u015blna dzia\u0142alno\u015b\u0107 Agro-Joint w du\u017cym stopniu uzale\u017cniona by\u0142a od zabezpieczenia kadrowego \u2013 wysokiej kwalifikacji dyrektor\u00f3w, agronom\u00f3w, wielu z kt\u00f3rych pracowa\u0142o w tych strukturach zarz\u0105dzania jeszcze na samym pocz\u0105tku ich istnienia.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

I w\u0142a\u015bnie taki, wyszlifowany czasem, pion kierowniczy sta\u0142 si\u0119 celem prze\u015bladowa\u0144 organ\u00f3w sowieckich w latach Wielkiego Terroru. W swoich \u201ePami\u0119tnikach\u201d N. Chruszczow zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 na jeden z aspekt\u00f3w, kt\u00f3ry jak najbardziej odnosi si\u0119 te\u017c do losu Agro-Joint-u pisz\u0105c: \u201eIlu\u017c fachowych przewodnicz\u0105cych ko\u0142choz\u00f3w, hodowc\u00f3w, agronom\u00f3w, zootechnik\u00f3w, uczonych pozbawiono w tym czasie \u017cycia uznaj\u0105c ich za \u201epolsko-niemieckich agent\u00f3w\u201d.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

W ksi\u0105\u017cce Micha\u0142a Micela analizie poddane s\u0105 archiwalne sprawy karne represjonowanych, b\u0119d\u0105cych \u017ar\u00f3d\u0142em opis\u00f3w ich martyrologii i przedstawione s\u0105 dzia\u0142ania lokalnych organ\u00f3w represji podczas masowych operacji.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Autor publikacji zadba\u0142 o materia\u0142 informacyjno-wspomagaj\u0105cy – biografie i komentarze, imienne i geograficzne indeksy, a tak\u017ce unikatowe dowody fotograficzne zaczerpni\u0119te z archiw\u00f3w pa\u0144stwowych.<\/p>\n

Antoni KOSOWSKI<\/em>
\u041c. \u041c\u0438\u0446\u0435\u043b\u044c. \u00ab\u041f\u043e\u0441\u043b\u0435\u0434\u043d\u044f\u044f \u0433\u043b\u0430\u0432\u0430\u00bb: \u0410\u0433\u0440\u043e-\u0414\u0436\u043e\u0439\u043d\u0442 \u0432 \u0433\u043e\u0434\u044b \u0411\u043e\u043b\u044c\u0448\u043e\u0433\u043e \u0442\u0435\u0440\u0440\u043e\u0440\u0430 \u2013 \u041a.: \u0414\u0423\u0425 \u0406 \u041b\u0406\u0422\u0415\u0420\u0410, 2012. – 464 \u0441<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Micha\u0142 Micel – starszy archiwista Ameryka\u0144sko-\u017bydowskiego Po\u0142\u0105czonego Komitetu Rozdzielczego w Nowym Jorku. Autor wielu publikacji, po\u015bwi\u0119conych losom \u017byd\u00f3w w Europie Wschodniej. Jeden z pierwszych redaktor\u00f3w,…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3250,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[34],"tags":[],"class_list":["post-3249","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-archiwum-2013"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t