{"id":3330,"date":"2013-01-25T13:27:36","date_gmt":"2013-01-25T11:27:36","guid":{"rendered":"https:\/\/dk.com.ua\/czy-walczac-o-swoja-prawde-potrafimy-zrozumiec-prawde-innych-z-nr-450\/"},"modified":"2024-12-12T04:47:07","modified_gmt":"2024-12-12T02:47:07","slug":"czy-walczac-o-swoja-prawde-potrafimy-zrozumiec-prawde-innych-z-nr-450","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dk.com.ua\/home\/czy-walczac-o-swoja-prawde-potrafimy-zrozumiec-prawde-innych-z-nr-450\/","title":{"rendered":"Czy walcz\u0105c o swoj\u0105 prawd\u0119 potrafimy zrozumie\u0107 prawd\u0119 innych? (z nr 450)"},"content":{"rendered":"

\"PodczasPodczas prezentacji:<\/strong> <\/strong>Grzegorz Motyka, Aleksandra Hnatiuk,<\/strong> <\/strong>Ihor Iljuszyn <\/strong><\/p>\n

Do Kijowa zawita\u0142 znany polski historyk Grzegorz Motyka na prezentacj\u0119 ukrai\u0144skiego t\u0142umaczenia swojej ksi\u0105\u017cki zatytu\u0142owanej \u201eOd rzezi wo\u0142y\u0144skiej do akcji \u201eWis\u0142a\u201d. Konflikt polsko-ukrai\u0144ski 1943 \u2013 1947\u201d,\u00a0 wydanej ostatnio w kijowskim wydawnictwie \u201eDuch i litera\u201d. Prezentacji, kt\u00f3r\u0105 w go\u015bcinnej znakomitej ksi\u0119garni \u201e\u0404\u201d prowadzi\u0142a dr hab. prof. Aleksandra Hnatiuk wraz dr hab. prof. Ihorem Iljuszynem towarzyszy\u0142a gor\u0105ca wymiana pogl\u0105d\u00f3w, jako \u017ce do sali konferencyjnej ksi\u0119garni przyby\u0142o wielu pasjonat\u00f3w, znawc\u00f3w tematu i dzia\u0142aczy spo\u0142ecznych o r\u00f3\u017cnych pogl\u0105dach politycznych.<\/p>\n

Polski orygina\u0142 publikacji ujrza\u0142 \u015bwiat jeszcze w 2011 roku w Krakowie i sta\u0142 si\u0119 jedn\u0105 z najbardziej znacz\u0105cych polskich prac popularnonaukowych, przedstawiaj\u0105cych przebieg krwawego konfliktu, jaki rozgorza\u0142 pomi\u0119dzy Polakami i Ukrai\u0144cami w latach 1943-1947.<\/p>\n

Na wst\u0119pie Ihor Iljuszyn \u2013 autor pos\u0142owia do ukrai\u0144skiego wariantu ksi\u0105\u017cki – wyrazi\u0142 zadowolenie, i\u017c w przededniu 70. rocznicy tragedii wo\u0142y\u0144skiej dzi\u0119ki jej przek\u0142adowi (dokonanemu przez przedniego fachowca z tej dziedziny Andrija Paw\u0142yszyna) historycy ukrai\u0144scy b\u0119d\u0105 mieli mo\u017cliwo\u015b\u0107 bezpo\u015brednio pozna\u0107 w tym temacie pogl\u0105dy wsp\u00f3\u0142czesnej liberalnej historiografii polskiej.<\/p>\n

Autorskie spotkanie z czytelnikami dr hab. historii Grzegorz Motyka rozpocz\u0105\u0142 od s\u0142\u00f3w:<\/p>\n

\u201eZawsze staram si\u0119 pisa\u0107 swoje prace z perspektywy praw cz\u0142owieka, a w swoim \u017cyciu zawodowym kieruj\u0119 si\u0119 zasad\u0105, \u017ce \u017cadne zbrodnie poczynione nad ludno\u015bci\u0105 cywiln\u0105 nigdy nie mog\u0105 by\u0107 usprawiedliwione. Zatem, kiedy pot\u0119piam zbrodni\u0119 wo\u0142y\u0144sk\u0105, to nie dlatego, \u017ce gin\u0119li tam Polacy, tylko dlatego, \u017ce gin\u0119li tam ludzie. Podobnie, kiedy pot\u0119piam akcj\u0119 \u201eWis\u0142a\u201d i przymusowe wysiedlenia Ukrai\u0144c\u00f3w w Polsce, to nie dlatego, \u017ce byli to Ukrai\u0144cy, a dlatego, \u017ce \u0142amano w\u00f3wczas podstawowe prawa ludzkie, prawa obywateli.<\/p>\n

W swojej pracy konflikt polsko-ukrai\u0144ski w latach 1943 \u2013 1947 autor dzieli na dwie fazy. Pierwsza – to okres od 9 lutego 1943 do pocz\u0105tku 1945 i tu stron\u0105 aktywn\u0105, nadaj\u0105c\u0105 ton temu konfliktowi by\u0142a Organizacji Ukrai\u0144skich Nacjonalist\u00f3w (OUN-B) oraz UPA. OUN-B podj\u0119\u0142a w\u00f3wczas decyzj\u0119 o usuni\u0119ciu ludno\u015bci polskiej ze wszystkich ziem, kt\u00f3re uwa\u017ca\u0142a za ukrai\u0144skie. Na Wo\u0142yniu Polakom wydano wyrok \u015bmierci; z innych region\u00f3w powinni oni wyjecha\u0107 pod gro\u017ab\u0105 \u015bmierci.<\/p>\n

Autor szczeg\u00f3\u0142owo pokazuje etapy rozwoju tej fazy, jakie kolejne tereny ogarnia\u0142a; przytacza przyk\u0142ady niszczonych polskich wsi, jak te\u017c polskich akcji odwetowych.<\/p>\n

Druga faza konfliktu to lata 1945-1947. Stron\u0105 b\u0119d\u0105c\u0105 g\u0142\u00f3wnym re\u017cyserem wydarze\u0144 \u2013 zdaniem profesora – s\u0105 tu polscy i sowieccy komuni\u015bci, gdy\u017c to oni prowadz\u0105 przymusowe wysiedlenia Polak\u00f3w z Wo\u0142ynia i Galicji Wschodniej, jak i Ukrai\u0144c\u00f3w z ziem dzisiejszej Polski, kt\u00f3re nazywa \u201estalinowskimi czystkami etnicznymi\u201d. Ta biegn\u0105ca w dw\u00f3ch kierunkach akcja wysiedle\u0144cza trwa\u0142a do ko\u0144ca 1946 roku.<\/p>\n

W roku 1947 tych Ukrai\u0144c\u00f3w, kt\u00f3rzy jeszcze pozostali w Polsce wysiedlono na Ziemie Zachodnie i P\u00f3\u0142nocne w taki spos\u00f3b, aby ulegli oni szybkiej polonizacji.<\/p>\n

\u201eW ostatnim rozdziale \u2013 m\u00f3wi autor – pr\u00f3buj\u0119 znale\u017a\u0107 odpowiednie poj\u0119cia i\u00a0nazwy dla tych wydarze\u0144. Uwa\u017cam, \u017ce dla antypolskiej akcji UPA najlepszym okre\u015bleniem b\u0119dzie ludob\u00f3jcza czystka etniczna. Pisz\u0119 r\u00f3wnie\u017c, \u017ce niekt\u00f3re polskie wypadki odwetu zas\u0142uguj\u0105 na nazw\u0119 zbrodni wojennych. Z kolei akcja o kryptonimie \u201eWis\u0142a\u201d jest dla mnie zbrodni\u0105 komunistyczn\u0105 w rozumieniu ustawy o Polskim Instytucie Pami\u0119ci Narodowej\u201d.<\/p>\n

Tym sprawom Grzegorz Motyka po\u015bwi\u0119ca w\u00a0ksi\u0105\u017cce du\u017co uwagi, analizuje kwestie prawne, podkre\u015bla, \u017ce dialog w\u015br\u00f3d tych wszystkich zapiek\u0142o\u015bci nie jest prosty, ale powinien by\u0107 prowadzony tylko na fundamencie prawdy bez taktycznych, politycznych przemilcze\u0144.<\/p>\n

Jego zdaniem termin \u201eludob\u00f3jstwo\u201d, inaczej jest interpretowany w Polsce, a inaczej na Ukrainie. Na Ukrainie terminem tym okre\u015blane s\u0105 wielkie zbrodnie przekraczaj\u0105ce miliony ofiar, w Polsce natomiast nawet zabicie stu os\u00f3b – je\u015bli intencj\u0105 zab\u00f3jstwa by\u0142o to, i\u017c s\u0105 oni danego pochodzenia etnicznego – mo\u017ce by\u0107 uznane za ludob\u00f3jstwo.<\/p>\n

\u201eDla mnie \u2013 zaznacza – najwi\u0119kszym ludob\u00f3jstwem by\u0142 holokaust: zag\u0142ada \u017byd\u00f3w w czasie II wojny \u015bwiatowej. Natomiast opowiadam si\u0119 za najszerszym stosowaniem w nauce historycznej terminu ludob\u00f3jstwo przy ocenie zbrodni pope\u0142nionej na ludno\u015bci cywilnej. Uwa\u017cam, na przyk\u0142ad, \u017ce ludob\u00f3jstwem by\u0142y masowe mordy dokonane na kap\u0142anach prawos\u0142awnych przez bolszewik\u00f3w w latach 20.-30. Podobnym aktem ludob\u00f3jstwa by\u0142o u\u015bmiercanie kap\u0142an\u00f3w greckokatolickich w \u0142agrach w latach 40., gdy\u017c komuni\u015bci chcieli zniszczy\u0107 grekokatolik\u00f3w, jako takich, zetrze\u0107 ich z powierzchni ziemi\u201d.<\/p>\n

W ksi\u0105\u017cce znajduj\u0105 si\u0119 odr\u0119bne rozdzia\u0142y po\u015bwi\u0119cone dzia\u0142alno\u015bci UPA w Polsce, walce UPA z sowieckim komunizmem prowadzonej do pocz\u0105tku lat 50. na Zachodniej Ukrainie, stosunkowi zwierzchnika Ko\u015bcio\u0142a greckokatolickiego metropolity Andrija Szeptyckiego, kt\u00f3ry uwa\u017ca\u0142, \u017ce to Polacy zacz\u0119li zabija\u0107 pierwsi, za\u015b mordy na Polakach, w du\u017cej mierze, uznawa\u0142 za dzie\u0142o band rabunkowych pozostaj\u0105cych pod wp\u0142ywem komunist\u00f3w.<\/p>\n

S\u0105 te\u017c rozdzia\u0142y, w kt\u00f3rych Grzegorz Motyka swoj\u0105 argumentacj\u0105 obala mity powielane w polskiej i ukrai\u0144skiej historiografii, twierdz\u0105ce, na przyk\u0142ad, i\u017c ukrai\u0144skie jednostki SS Galicja bra\u0142y czynny udzia\u0142 w t\u0142umieniu powstania warszawskiego, czy te\u017c, \u017ce do masowych zab\u00f3jstw Ukrai\u0144c\u00f3w na Ziemi Che\u0142mskiej dosz\u0142o jeszcze przed rzezi\u0105 wo\u0142y\u0144sk\u0105.<\/p>\n

Swoj\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119, b\u0119d\u0105c\u0105 syntez\u0105 wywa\u017conych dwudziestoletnich bada\u0144 tematu Grzegorz Motyka ko\u0144czy przekonaniem, \u017ce zbrodnie pope\u0142nione na Polakach powinny znale\u017a\u0107 odpowiednie miejsce w podr\u0119cznikach szkolnych, lecz jednocze\u015bnie nie powinno temu towarzyszy\u0107 zapominanie o tych z\u0142ych rzeczach, kt\u00f3re by\u0142y dzie\u0142em Polak\u00f3w.<\/p>\n

Na pytanie dr hist. Wo\u0142odymyra Wiatrowycza o przyczynach wo\u0142y\u0144skiej tragedii G. Motyka przyzna\u0142: \u201eNiesprawiedliwa polityka Rzeczypospolitej wobec mniejszo\u015bci narodowych rzeczywi\u015bcie by\u0142a przyczyn\u0105 rzezi wo\u0142y\u0144skiej, ale tylko jedn\u0105 z przyczyn, jakkolwiek w \u017caden spos\u00f3b nie mo\u017ce to usprawiedliwia\u0107 zabijania bezbronnych kobiet i dzieci\u201d.<\/p>\n

Zdaniem historyka Anatolija Rusnyczenki po przeczytaniu ksi\u0105\u017cki polscy historycy pozostan\u0105 przy swoim zdaniu, za\u015b ukrai\u0144scy w znacznej mierze nadal przy swoim, jako \u017ce niezb\u0119dne s\u0105 dalsze analityczne badania tematu, co nie znaczy, \u017ce ksi\u0105\u017cka nie stanowi wielce przydatnego przedmiotu do polemiki. Gratuluj\u0105c autorowi tej publikacji w j\u0119zyku ukrai\u0144skim, wyrazi\u0142 on jednocze\u015bnie \u017cyczenie, aby powsta\u0142y w tej materii r\u00f3wnie\u017c t\u0142umaczenia prac historyk\u00f3w ukrai\u0144skich.<\/p>\n

Ko\u0144cz\u0105c prezentacj\u0119 Grzegorz Motyka zaapelowa\u0142 do uczestnik\u00f3w polemiki, autor\u00f3w przysz\u0142ych recenzji na jego ksi\u0105\u017ck\u0119, aby cz\u0119\u015bciej si\u0119gali do za\u0142\u0105czonych do niej rozbudowanych przypis\u00f3w i bogatej bibliografii, co pozwoli spiera\u0107 si\u0119 nad tym, co rzeczywi\u015bcie napisa\u0142, a nie nad nie\u015bcis\u0142ymi interpretacjami jego my\u015bli.<\/p>\n

Stanis\u0142aw PANTELUK<\/strong><\/p>\n

Dr hab. Grzegorz Motyka<\/em><\/strong> (ur. 1967 r.) – w 1992 r. uko\u0144czy\u0142 studia historyczne w Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Pracownik Instytutu Studi\u00f3w Politycznych PAN. Wyk\u0142adowca Katedry Ukrainoznawstwa UJ. Pracowa\u0142 w strukturach IPN w Krakowie i Warszawie. Autor i wsp\u00f3\u0142autor kilku ksi\u0105\u017cek m.in. \u201e<\/em><\/strong>Tak by\u0142o w Bieszczadach, \u201eWalki polsko-ukrai\u0144skie w Polsce 1943-1948\u201d<\/strong><\/em>, <\/em><\/strong>Ukrai\u0144ska partyzantka 1942-1960. Dzia\u0142alno\u015b\u0107 Organizacji Ukrai\u0144skich Nacjonalist\u00f3w i Ukrai\u0144skiej Powsta\u0144czej Armii<\/strong><\/em>.<\/em><\/strong> Ostatnio wyda\u0142 \u201e<\/em><\/strong>W kr\u0119gu \u201e\u0141un w Bieszczadach”.<\/strong><\/em><\/p>\n

<\/strong><\/em>\u201e<\/strong>Bez jednoznacznego i bezwarunkowego pot\u0119pienia masowych zbrodni na Polakach temat rzezi wo\u0142y\u0144sko-galicyjskiej b\u0119dzie powraca\u0142 przy ka\u017cdej kolejnej rocznicy, nieub\u0142aganie staj\u0105c si\u0119 z roku na rok coraz bardziej upolityczniony<\/strong><\/p>\n

Problem zbrodni wo\u0142y\u0144sko-galicyjskiej lat 1943-45 od dawna wywo\u0142uje gor\u0105ce emocje i by\u0142o oczywiste, \u017ce obchodzona w tym roku 70. rocznica tych wydarze\u0144 doprowadzi do ich eskalacji. Nie jest wi\u0119c dla mnie du\u017cym zaskoczeniem uaktywnienie si\u0119 po obu stronach granicy skrajnych \u015brodowisk\u201d. <\/strong><\/p>\n

Grzegorz Motyka<\/em><\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Podczas prezentacji: Grzegorz Motyka, Aleksandra Hnatiuk, Ihor Iljuszyn Do Kijowa zawita\u0142 znany polski historyk Grzegorz Motyka na prezentacj\u0119 ukrai\u0144skiego t\u0142umaczenia swojej ksi\u0105\u017cki zatytu\u0142owanej \u201eOd rzezi…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3331,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[34],"tags":[],"class_list":["post-3330","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-archiwum-2013"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t