{"id":3545,"date":"2022-05-28T22:25:44","date_gmt":"2022-05-28T19:25:44","guid":{"rendered":"https:\/\/dk.com.ua\/bykownia-w-holdzie-tym-ktorzy-wierzyli-w-boga-i-kochali-ojczyzne\/"},"modified":"2024-12-12T10:23:57","modified_gmt":"2024-12-12T08:23:57","slug":"bykownia-w-holdzie-tym-ktorzy-wierzyli-w-boga-i-kochali-ojczyzne","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dk.com.ua\/home\/bykownia-w-holdzie-tym-ktorzy-wierzyli-w-boga-i-kochali-ojczyzne\/","title":{"rendered":"Bykownia. W ho\u0142dzie tym, kt\u00f3rzy wierzyli w Boga i kochali Ojczyzn\u0119"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a><\/p>\n

Dziesi\u0119\u0107 lat temu, w 2012 roku w Bykowni – podmiejskim lesie pod Kijowem – zosta\u0142 uroczy\u015bcie otwarty Polski Cmentarz Wojenny \u2013 \u00a0Czwarty Cmentarz Katy\u0144ski.<\/p>\n

2 pa\u017adziernika Wicemarsza\u0142ek Sejmu RP Ma\u0142gorzata Gosiewska, wiceminister Spraw Zagranicznych Ukrainy Jewhen Perebyjnis, Ambasador RP w Ukrainie Bartosz Cichocki, dyrektor Instytutu Polskiego w Kijowie Robert Czy\u017cewski, Konsul ds. Polonii Jacek Goc\u0142owski, przedstawiciele korpusu dyplomatycznego i Ataszatu Obrony, duchowie\u0144stwa, spo\u0142eczno\u015bci polskiej Ukrainy, Pa\u0144stwowego Rezerwatu Historyczno-Memorialnego \u201eGroby Bykowni” upami\u0119tnili rocznic\u0119 powstania nekropolii, sk\u0142adaj\u0105c wie\u0144ce i odmawiaj\u0105c modlitw\u0119 za dusze zamordowanych i spoczywaj\u0105cych tu 3435 polskich obywateli.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u00a0\u201eUczestnicz\u0105c w dzisiejszej uroczysto\u015bci \u2013 podkre\u015bli\u0142 ambasador Cichocki \u2013 oddajemy cze\u015b\u0107 nie tylko tym, kt\u00f3rzy tutaj spoczywaj\u0105 tak okrutnie ukarani za wierno\u015b\u0107 przysi\u0119dze Rzeczypospolitej Polskiej, ale wspominamy te\u017c tych, kt\u00f3rzy dzi\u015b do\u0142o\u017cyli swoich stara\u0144, by prawda o tej zbrodni ujrza\u0142a \u015bwiat\u0142o dzienne, i aby ten wznios\u0142y memoria\u0142 tutaj powsta\u0142\u201d. Wicemarsza\u0142ek Sejmu Ma\u0142gorzata Gosiewska przemawiaj\u0105c zaznaczy\u0142a m.in. \u201ePatrz\u0105c na te mogi\u0142y w\u015br\u00f3d sosen nasuwa mi si\u0119 inna refleksja z miejsc bestialstwa w Iziumie: zwi\u0105zane r\u0119ce, strza\u0142 w ty\u0142 g\u0142owy \u2013 wobec mieszka\u0144c\u00f3w tego miasta stosowano te same metody i zn\u00f3w ta sama Rosja\u2026\u201d.<\/p>\n

Wiceminister MSZ Ukrainy Jewhen Perebyjnis m\u00f3wi\u0105c o historii i dniu dzisiejszym wyzna\u0142:<\/p>\n

\u00a0\u201eNiestety dzi\u015b Ukrai\u0144com przychodzi si\u0119 zn\u00f3w walczy\u0107 z rosyjskim totalitarnym re\u017cymem i chc\u0119 tu podzi\u0119kowa\u0107 za solidarno\u015b\u0107 i pomoc jak\u0105 nam w tej walce okazuje Polska. Jestem pewny, \u017ce razem zwyci\u0119\u017cymy!\u201d \u2013<\/p>\n

JAK TO SI\u0118 STA\u0141O?<\/strong> <\/strong><\/p>\n

\u201eNigdy jeden nar\u00f3d nie mo\u017ce i nie powinien rozwija\u0107 si\u0119 kosztem drugiego, nie mo\u017ce rozwija\u0107 si\u0119 za cen\u0119 jego uzale\u017cnienia, podboju, zniewolenia, za cen\u0119 eksploatacji, za cen\u0119 jego \u015bmierci\u201d <\/strong><\/p>\n

Jan Pawe\u0142 II\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0<\/em><\/strong><\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

\u201eTen cmentarz w Bykowni jest miejscem, kt\u00f3rego nie mo\u017cemy tylko zwiedza\u0107. Tu trzeba pomy\u015ble\u0107 z l\u0119kiem o tym, gdzie le\u017cy granica nienawi\u015bci, jak\u0105 niesie ze sob\u0105 wojna i ideologia kt\u00f3ra da\u0142a jej motywacj\u0119. To wojna niesie ze sob\u0105 \u00f3w ogromny przyrost nienawi\u015bci, zniszczenia, okrucie\u0144stwa\u201d \u2013 powiedzia\u0142 Prymas Polski abp J\u00f3zef Kowalczyk, kt\u00f3ry przewodniczy\u0142 Mszy \u015bw. w intencji ofiar zbrodni katy\u0144skiej na ceremonii otwarcia Polskiego Cmentarza Wojennego <\/strong>21 wrze\u015bnia 2012 roku
<\/strong><\/p>\n

Samo zaistnienie cmentarza w podkijowskim osiedlu Bykownia i \u017cmudny szlak ods\u0142oni\u0119cia ca\u0142ej prawdy o tej potwornej zbrodni to jeszcze jeden z przyk\u0142ad\u00f3w bezczelnego k\u0142amstwa, kt\u00f3re pojedna\u0142o hitlerowski faszyzm ze stalinowskim komunizmem. Dwa totalitarne re\u017cimy\u2013 azjatycki i europejski \u2013 za\u0142o\u017cy\u0142y fundament terroryzmu mi\u0119dzynarodowego i zademonstrowa\u0142y jego najbardziej haniebne formy, zw\u0142aszcza w wykonaniu sowieckiego NKWD.<\/p>\n

O grobach na terenie podkijowskiej Bykowni jako pierwszy napisa\u0142 niemiecki dziennikarz Piotr Kolmus, ale jego artyku\u0142 zamieszczony w gazecie \u201eBerliner Borsen Zeitung\u201d 29 wrze\u015bnia 1941 r. nie wywo\u0142a\u0142 w\u00f3wczas \u017cadnego echa. W czasie okupacji Kijowa w gazecie OUN \u201e\u0423\u043a\u0440\u0430\u0457\u043d\u0441\u044c\u043a\u0435 \u0441\u043b\u043e\u0432\u043e\u201d, z 8 pa\u017adziernika pojawi\u0142 si\u0119 artyku\u0142 \u201eDrog\u0105 mord\u00f3w. R\u00f3wnie\u017c w Kijowie przelewano niewinn\u0105 krew\u201d, w kt\u00f3rym informowano o poch\u00f3wkach ofiar terroru bolszewickiego w Bykowni i nawet informowano, \u017ce \u201ez nakazu <\/em>w\u0142adz okupacyjnych rozpocz\u0119to prace maj\u0105ce na celu wybudowanie upami\u0119tnienia, kt\u00f3rych nie zdo\u0142ano uko\u0144czy\u0107\u201d.<\/p>\n

\u00a0Po wojnie w\u0142adzom Ukrainy sowieckiej nie uda\u0142o si\u0119 ukry\u0107 cmentarzyska w Bykowni, jednak publicznie przekonywano wszystkich, \u017ce zosta\u0142y tam pochowane ofiary terroru hitlerowskich okupant\u00f3w. W latach 1971, 1987, 1989 odkryto szcz\u0105tki 6821 ofiar. W maju 1988 roku ods\u0142oni\u0119to pomnik informuj\u0105cy o obywatelach sowieckich \u201ezakatowanych przez faszystowskich okupant\u00f3w w latach 1941-1943\u201d. Komunistyczni z\u0142oczy\u0144cy spodziewali si\u0119 unicestwi\u0107 prawd\u0119, mi\u0142o\u015b\u0107 i cz\u0142owiecze\u0144stwo w Bo\u017cym rozumieniu tych cn\u00f3t, wymazuj\u0105c je chamstwem i k\u0142amstwem.<\/p>\n

\"\"<\/a>
We Mszy \u015bw. uczestniczyli krewni ofiar, spoczywaj\u0105cych w Bykowni, cz\u0142onkowie Federacji Rodzin Katy\u0144skich, kt\u00f3rzy na Ukrain\u0119 przyjechali specjalnym poci\u0105giem, przedstawiciele w\u0142adz pa\u0144stwowych i spo\u0142eczno\u015bci polskiej Kijowa. Opraw\u0119 liturgii zapewni\u0142 Zesp\u00f3\u0142 Artystyczny Wojska Polskiego.<\/strong><\/strong><\/p>\n

Dopiero w czasach \u201epierestrojki\u201d zacz\u0119to g\u0142o\u015bno m\u00f3wi\u0107, \u017ce s\u0105 to szcz\u0105tki terroru stalinowskiego, za\u015b w pierwszych latach Ukrainy niepodleg\u0142ej ca\u0142a ta historia wieloletnich bada\u0144 i dzia\u0142a\u0144 celem upami\u0119tnienia ofiar zako\u0144czy\u0142a si\u0119 przyj\u0119ciem postanowienia rz\u0105du o ustanowieniu w Bykowni Pa\u0144stwowego Rezerwatu Historyczno-Memorialnego \u201eGroby Bykowni\u201d.<\/p>\n

Zezwolono na badania archeologiczno-ekshumacyjne i dzi\u0119ki staraniom Rady Ochrony Pami\u0119ci Walk i M\u0119cze\u0144stwa, a zw\u0142aszcza ogromnemu zaanga\u017cowaniu jej Sekretarza Generalnego \u015bw. p. Andrzeja Przewo\u017anika, najpierw w 2001 r., a potem w latach 2006-2007, zesp\u00f3\u0142 ekspert\u00f3w pod kierownictwem profesora Andrzeja Koli z Uniwersytetu im. Miko\u0142aja Kopernika w Toruniu uczestniczy\u0142 w pracach ekshumacyjnych i archeologicznych na terenie Bykowni. W raporcie sporz\u0105dzonym po drugiej fazie prac otwarcie powiedziano, \u017ce egzekucji dokona\u0142o NKWD. Przed polsk\u0105 ekspedycj\u0105 archeologiczn\u0105 postawiono zadanie sprawdzenia przes\u0142anek m\u00f3wi\u0105cych o tym, i\u017c ofiary z tzw. ukrai\u0144skiej listy katy\u0144skiej, na kt\u00f3rej figuruj\u0105 nazwiska oko\u0142o 3500 os\u00f3b, zosta\u0142y pochowane w\u0142a\u015bnie na tym cmentarzu NKWD.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Dochodzenia s\u0105dowo-administracyjne i historyczne, (przes\u0142uchano przesz\u0142o 250 \u015bwiadk\u00f3w, dokonano 15 rekonstrukcji sytuacji, przebadano 60 spraw archiwalnych), prace archeologiczno-ekshumacyjne, przeprowadzone przez polskich i ukrai\u0144skich specjalist\u00f3w pozwoli\u0142y ustali\u0107, i\u017c z liczby 22000<\/strong> os\u00f3b spoczywaj\u0105cych w Bykowni w 1940 r. stracono i pogrzebano 3435 polskich obywateli wi\u0119zionych na Ukrainie, nale\u017c\u0105cych do tak zwanej listy ukrai\u0144skiej podstaw\u0105 kt\u00f3rej by\u0142 dokument informuj\u0105cy o tym, \u017ce 25 listopada 1940 r. naczelnik I Wydzia\u0142u Specjalnego NKWD Ukrai\u0144skiej SRR starszy lejtenant bezpiecze\u0144stwa Cwietuchin wys\u0142a\u0142 do Moskwy naczelnikowi I Wydzia\u0142u Specjalnego NKWD ZSRR majorowi bezpiecze\u0144stwa Basztakowowi 3435 wi\u0119ziennych akt osobowych. Akta dotyczy\u0142y wi\u0119\u017ani\u00f3w przerzuconych z wi\u0119zie\u0144 w Drohobyczu, we Lwowie, \u0141ucku, R\u00f3wnem, Stanis\u0142awowie i Tarnopolu do Kijowa-Bykowni – miejsca stracenia.<\/p>\n

Realna mo\u017cliwo\u015b\u0107 wybudowania Polskiego Cmentarza Wojennego w Bykowni (Czwartego Cmentarza Katy\u0144skiego) pojawi\u0142a si\u0119 niespodziewanie w drugiej po\u0142owie 2010 roku wobec przychylnej postawy nowych (po wyborach) najwy\u017cszych w\u0142adz Ukrainy. I tak wola polityczna najwy\u017cszych w\u0142adz Polski i Ukrainy pozwoli\u0142a na to, \u017ce 12 wrze\u015bnia 2011 roku Rada Ochrony Pami\u0119ci Walk i M\u0119cze\u0144stwa rozpisa\u0142a konkurs na opracowanie koncepcji architektonicznej cmentarza w Bykowni, kt\u00f3ry wygra\u0142a praca zespo\u0142u autorskiego z firm AIR Projekt (architekt Robert G\u0142owacki) i Moderau Art. (artysta rze\u017abiarz Marek Moderau).\u00a0 Wtedy to 7 czerwca 2011 roku konsorcjum UNIBEP S.A i Zak\u0142ad Kamieniarski FURMANEK sp. j po przetargu wesz\u0142o na p\u0142ac budowy i 15 wrze\u015bnia uko\u0144czy\u0142o budow\u0119 cmentarza o powierzchni oko\u0142o 7 tysi\u0119cy metr\u00f3w kwadratowych<\/strong>.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Prezydent Polski Komorowski jako pierwszy uruchomi\u0142 cmentarny Dzwon Pami\u0119ci.\u00a0
<\/strong>Dzwon Pami\u0119ci z symbolami religijnymi podkre\u015blaj\u0105cymi wielowyznaniowy charakter II Rzeczpospolitej – krzy\u017c \u0142aci\u0144ski i prawos\u0142awny, gwiazda Dawida i p\u00f3\u0142ksi\u0119\u017cyc<\/strong><\/p>\n

Elementem centralnym cmentarza, podobnie jak innych nekropolii katy\u0144skich, jest \u015bciana o\u0142tarzowa \u00a0utworzona z bia\u0142ych granitowych p\u0142yt, rozp\u0119kni\u0119tych wizerunkiem krzy\u017ca, na kt\u00f3rych wykuto 3435 nazwisk ofiar.<\/p>\n

22 maja 2001 r. Rada Ministr\u00f3w Ukrainy przyj\u0119\u0142a Postanowienie nr 546 o ustanowieniu w Bykowni Pa\u0144stwowego Rezerwatu Historyczno-Memorialnego \u201eMogi\u0142y Bykowni\u201d. Miesi\u0105c p\u00f3\u017aniej o Bykowni zrobi\u0142o si\u0119 g\u0142o\u015bno na \u015bwiecie, gdy Ojciec \u015awi\u0119ty Jan Pawe\u0142 II odwiedzi\u0142 to miejsce wieczorem w niedziel\u0119 24 czerwca 2001 r., w drugim dniu swojej pielgrzymki na Ukrain\u0119. Papie\u017cowi towarzyszyli w\u00f3wczas m.in. dwaj kardyna\u0142owie: Marian Jaworski i Lubomyr Huzar, biskup Stanis\u0142aw Dziwisz oraz minister spraw zagranicznych Ukrainy Anatolij Z\u0142enko. Nie by\u0142o s\u0142\u00f3w – Jan Pawe\u0142 II modli\u0142 si\u0119 w milczeniu za ofiary komunistycznego terroru, pob\u0142ogos\u0142awi\u0142 to miejsce i z\u0142o\u017cy\u0142 wieniec pod krzy\u017cem.<\/p>\n

Podobnie jak na cmentarzach w Katyniu i Miednoje, w Bykowni cz\u0119\u015b\u0107 polska cmentarza wchodzi w sk\u0142ad Pa\u0144stwowego Memoria\u0142u Ofiar Totalitaryzmu Sowieckiego, na kt\u00f3rym na obszarze o powierzchni oko\u0142o 7 tysi\u0119cy metr\u00f3w kwadratowych spoczywaj\u0105 ofiary r\u00f3\u017cnych narodowo\u015bci, zamordowane podczas tzw. Wielkiego Terroru z lat 30. XX wieku. Og\u00f3ln\u0105 liczb\u0119 zamordowanych, pogrzebanych tu w bezimiennych do\u0142ach \u015bmierci, szacuje si\u0119 na ponad 150 tysi\u0119cy<\/p>\n

\"\"<\/a>
Podobnie jak na cmentarzach w Katyniu i Miednoje, w Bykowni cz\u0119\u015b\u0107 polska cmentarza wchodzi w sk\u0142ad Pa\u0144stwowego Memoria\u0142u Ofiar Totalitaryzmu, na kt\u00f3rym spoczywaj\u0105 Ukrai\u0144cy, jak te\u017c przedstawiciele innych narodowo\u015bci, zamordowani podczas Wielkiego Terroru z lat 30. XX wieku. Projektantk\u0105 tej cz\u0119\u015bci nekropolii jest \u0141arysa Skoryk, w tym autor przedstawionego powy\u017cej pomnika, na kt\u00f3ry sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 dwie marmurowe p\u0142yty z otworami przypominaj\u0105cymi rany postrza\u0142owe<\/strong><\/p>\n

Polski Cmentarz Wojenny w Bykowni otwarty 21 wrze\u015bnia 2012 roku, okre\u015blany jako IV Cmentarz Katy\u0144ski (po cmentarzach w Lesie Katy\u0144skim, Miednoje i Charkowie-Piatichatkach), jest jednym z miejsc,\u00a0w\u00a0 kt\u00f3rych spoczywaj\u0105 polscy oficerowie, urz\u0119dnicy pa\u0144stwowi i samorz\u0105dowi, lekarze, prawnicy, nauczyciele, in\u017cynierowie, dzia\u0142acze polityczni, ziemianie, kapelani katoliccy, prawos\u0142awni, protestanccy oraz wyznania moj\u017ceszowego, jak pisa\u0142 szyderczo szef NKWD Beria: \u201ezatwardziali, nierokuj\u0105cy poprawy wrogowie w\u0142adzy sowieckiej\u201d. Wszyscy oni zamordowani zostali na mocy decyzji najwy\u017cszych w\u0142adz ZSRS, uj\u0119tej w tajnej uchwale Biura Politycznego KC WKP(b) z 5 marca 1940 roku, opatrzonej podpisem m.in. Stalina.<\/p>\n

Przypomnijmy, \u017ce jeszcze trzy lata wcze\u015bniej podkijowskie osiedle Bykownia, cz\u0119\u015b\u0107 kt\u00f3rego stanowi darnicki park le\u015bny, sta\u0142o si\u0119 miejscem, gdzie potajemnie zwo\u017cono i zakopywano zw\u0142oki ofiar masowych mord\u00f3w czynionych w kijowskich katowniach NKWD na obywatelach Ukrainy r\u00f3\u017cnych narodowo\u015bci, w tym i Polakach.<\/p>\n

\"\"<\/a>
Drzew obwi\u0105zanych dla upami\u0119tnienia zamordowanych jest bardzo du\u017co, ale\u00a0to\u00a0kropla wobec wielo\u015bci ofiar<\/strong><\/strong><\/p>\n

Jak wspominaj\u0105 \u015bwiadkowie w 1937 roku w lesie bykownia\u0144skim postawiono wysoki, niemal trzymetrowy, pomalowany na zielono parkan, ogradzaj\u0105cy obszar 5 hektar\u00f3w, \u00a0a potem prawie ka\u017cdej nocy przyje\u017cd\u017ca\u0142y tu kolumny ci\u0119\u017car\u00f3wek przykryte brezentem – od 3-ch do 6-ciu samochod\u00f3w. Na czele kolumny i na jej ko\u0144cu jecha\u0142y samochody osobowe.<\/p>\n

Skr\u0119ca\u0142y z szosy do lasu, w miejsce, dok\u0105d specjalnie wytyczono poln\u0105 drog\u0119, koleiny kt\u00f3rej wy\u015bcielano faszyn\u0105, by zatai\u0107 cz\u0119sto wyst\u0119puj\u0105ce \u015blady krwi. Wszyscy wiedzieli, \u017ce w tych samochodach przewo\u017c\u0105 zw\u0142oki. Ci\u0119\u017car\u00f3wki znika\u0142y za tym parkanem, a potem te\u017c, zamykaj\u0105ce kolumn\u0119, tzw. \u201eemki\u201d (osobowe samochody sztabowe) z wy\u0142\u0105czonymi \u015bwiat\u0142ami. Po chwili brama zamyka\u0142a si\u0119 \u00a0i wtedy za parkanem w\u0142\u0105czano \u015bwiat\u0142o.<\/p>\n

Od razu po uwolnieniu Kijowa w 1943 roku zielony parkan i budynek zosta\u0142y rozebrane przez mieszka\u0144c\u00f3w Bykowni pod budow\u0119 i remont w\u0142asnych domostw zniszczonych przez wycofuj\u0105cych si\u0119 Niemc\u00f3w.<\/p>\n

P\u00f3\u017aniej na miejscu tajemniczego cmentarzyska zasadzono m\u0142ode drzewka i krzewy akacji. Mo\u017cna by\u0142o odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie, \u017ce sama przyroda stara si\u0119 zapomnie\u0107 wszystko to, co przypomina\u0142o o Tragedii Bykownia\u0144skiej, ale ludzka pami\u0119\u0107\u00a0 na szcz\u0119\u015bcie uczyni\u0142a tak, \u017ce sta\u0142o si\u0119 inaczej.<\/p>\n

Niezwykle aktualnie brzmi\u0105 dzisiaj wypowiedziane tu kilka lat temu s\u0142owa \u00f3wczesnego ministra kultury Ukrainy Wiaczes\u0142awa Kyrylenki:<\/p>\n

\u00a0\u201eNasta\u0142 czas, aby wywietrzy\u0107 z serc te, zaleg\u0142e u niekt\u00f3rych, resztki komunistycznej trucizny, kt\u00f3ra kiedy zdobywa panowanie nad ludzkim umys\u0142em, w ten czy inny spos\u00f3b, ale zawsze, prowadzi do masowej masakry w\u0142asnego narodu\u201d.<\/p>\n

Opracowanie Stanis\u0142aw PANTELUK<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Dziesi\u0119\u0107 lat temu, w 2012 roku w Bykowni – podmiejskim lesie pod Kijowem – zosta\u0142 uroczy\u015bcie otwarty Polski Cmentarz Wojenny \u2013 \u00a0Czwarty Cmentarz Katy\u0144ski. 2…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3546,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[43],"tags":[],"class_list":["post-3545","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-archiwum-2022"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t