{"id":4007,"date":"2015-08-30T20:06:44","date_gmt":"2015-08-30T17:06:44","guid":{"rendered":"https:\/\/dk.com.ua\/spacerkiem-po-odessie\/"},"modified":"2024-12-12T18:40:56","modified_gmt":"2024-12-12T16:40:56","slug":"spacerkiem-po-odessie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dk.com.ua\/home\/spacerkiem-po-odessie\/","title":{"rendered":"Spacerkiem po Odessie"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>
Autor relacji przed domem, w kt\u00f3rym w 1825 roku mieszka\u0142 Adam Mickiewicz<\/strong><\/p>\n

Odessa \u2013 niezwyk\u0142e, nadmorskie, wielobarwne pod wieloma wzgl\u0119dami miasto \u2013 istny kalejdoskop kultur, stworzony przez narody i narodowo\u015bci tu zamieszka\u0142e. I cho\u0107 dzi\u015b miasto to le\u017cy daleko od obecnej granicy Polski, spaceruj\u0105c po nim w wielu miejscach spotka\u0107 mo\u017cna \u015blady polsko\u015bci.<\/p>\n

Pocz\u0105tki obecno\u015bci Polak\u00f3w w tym regionie si\u0119gaj\u0105 ko\u0144ca XVIII wieku, gdy to na mocy ukazu carskiego z 1795 roku w rejon Chersonia i Odessy osiedli\u0142o si\u0119 ponad 100 rodzin szlacheckich. W Odessie byli m.in. Julian Ursyn Niemcewicz, hrabia Seweryn Potocki.<\/p>\n

Orientacyjnie w 1873 roku w Odessie mieszka\u0142o 6 tys. Polak\u00f3w, w 1892 r. – niemal 14 tys. w 1897 r. – \u00a0ponad 17 tys., natomiast przed I wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 liczba ludno\u015bci polskiej si\u0119ga\u0142a nawet 27\u00a0tysi\u0119cy.<\/p>\n

Ciekawe, \u017ce niezwykle zas\u0142u\u017cony dla rozwoju miasta ksi\u0105\u017c\u0119 Armand-Emanuel Richelieu (kt\u00f3ry nb. schroni\u0142 si\u0119 w Odessie przed rewolucj\u0105 francusk\u0105 i w latach 1803-1805 by\u0142 burmistrzem Odessy) zna\u0142 j\u0119zyk polski i darzony by\u0142 sympati\u0105 tutejszych Polak\u00f3w.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Dla wi\u0119kszo\u015bci mi\u0142o\u015bnik\u00f3w kultury polskiej Odessa kojarzy si\u0119 przede wszystkim z pobytem w tym mie\u015bcie Adama Mickiewicza.<\/p>\n

Tak, ten wielki poeta sp\u0119dzi\u0142 tam 9 miesi\u0119cy, podczas kt\u00f3rych prowadzi\u0142 wyk\u0142ady w Liceum Richelieu. W Odessie te\u017c napisa\u0142 on wi\u0119kszo\u015b\u0107 swoich s\u0142ynnych sonet\u00f3w. St\u0105d wyp\u0142yn\u0105\u0142 statkiem na zwiedzanie Akermanu i Krymu.<\/p>\n

W ekspozycji muzeum literackiego miasta (do kt\u00f3rego prowadzi ulica, pod nazw\u0105 \u201ePols\u2019kyj uzwiz\u201d) mo\u017cna obejrze\u0107 utwory Mickiewicza, wydane jeszcze za jego \u017cycia.<\/p>\n

Ale nie tylko to \u0142\u0105czy miasto na po\u0142udniu Ukrainy z polsko\u015bci\u0105. Zwiedzaj\u0105c wspomniane muzeum, mo\u017cna dostrzec, \u017ce – opr\u00f3cz autora \u201ePana Tadeusza\u201d – w Odessie przebywa\u0142 te\u017c pisarz, publicysta, historyk, dzia\u0142acz spo\u0142eczny J\u00f3zef Ignacy Kraszewski – najp\u0142odniejszy tw\u00f3rca w polskiej literaturze (autor ponad 600 ksi\u0105\u017cek, w tym 232 powie\u015bci). Jego pobyt zaowocowa\u0142 \u201eWspomnieniami Odessy\u201d.<\/p>\n

Oto co pisa\u0142 on o \u00f3wczesnej Odessie:<\/p>\n

\u201eW inszych miastach ulice oddalone od ruchu i \u017cycia miejskiego, od ogniska, s\u0105 ciasne i brudne. Tego nie znajdziesz w Odessie, kt\u00f3ra jest ca\u0142a zbudowana wedle danego planu i podzielona na kwadraty (opr\u00f3cz przedmie\u015b\u0107).Wsz\u0119dzie, wi\u0119c r\u00f3wnie szerokie s\u0105 ulice z t\u0105 tylko r\u00f3\u017cnic\u0105, \u017ce nie brukowane jeszcze i puste, a otaczaj\u0105ce domki, w miar\u0119 jak si\u0119 oddalamy od ulicy Richelieu, b\u0119d\u0105cej najo\u017cywie\u0144sz\u0105, od portu ostawione s\u0105 niskimi budowami i wcale prawie puste<\/em>\u201d (pisownia orygina\u0142u).<\/em><\/p>\n

\"\"<\/a><\/em>
Katedra Wniebowzi\u0119cia Naj\u015bwi\u0119tszej Maryi Panny w Odessie zbudowana w latach 1844-1853 staraniem polskich i niemieckich, wed\u0142ug projektu polskiego architekta Feliksa G\u0105siorowskiego i szkicu w\u0142oskiego architekta Francesco Morandiego<\/em><\/strong><\/p>\n

W muzeum literackim mo\u017cna te\u017c obejrze\u0107 utwory Zygmunta Fortunata Mi\u0142kowskiego, znanego bardziej jako Tomasz Teodor Je\u017c. Powie\u015bciopisarz w latach 1843-1846 studiowa\u0142 w tym samym Liceum Richelieu, w kt\u00f3rym wcze\u015bniej uczy\u0142 Adam Mickiewicz. Nie wykluczone, \u017ce w\u0142a\u015bnie podczas tej nauki wynik\u0142o zainteresowanie obyczajami i kultur\u0105 ch\u0142opsk\u0105, o kt\u00f3rej pisa\u0142 w swoich utworach, podkre\u015blaj\u0105c jej walory estetyczne i etyczne.<\/p>\n

Warto zaznaczy\u0107, \u017ce w ostatni\u0105 niedziel\u0119 ka\u017cdego miesi\u0105ca wej\u015bcie do muzeum jest bezp\u0142atne.<\/p>\n

Opr\u00f3cz muzeum literackiego, \u015blady polsko\u015bci mo\u017cna zobaczy\u0107 w innych ciekawych zak\u0105tkach grodu nad Morzem Czarnym.<\/p>\n

Jedna z ulic w centrum Odessy nosi imi\u0119 Lecha Kaczy\u0144skiego \u2013 prezydenta Polski, kt\u00f3ry zgin\u0105\u0142 w katastrofie smole\u0144skiej.<\/p>\n

Niedaleko dworca kolejowego jest cmentarz katolicki z polskim napisem na wej\u015bciu, a na nim mo\u017cna dotrze\u0107 do kilku grob\u00f3w z polskimi tablicami nagrobkowymi i kwatery ksi\u0119\u017cy katolickich (w 2003 roku spocz\u0105\u0142 tu \u017carliwy duszpasterz i polski patriota ks. pra\u0142at Tadeusz Hoppe).<\/p>\n

W centrum miasta znajduje si\u0119 te\u017c Katedra Wniebowzi\u0119cia NMP, w kt\u00f3rej Msza \u015bwi\u0119ta odbywa si\u0119 mi\u0119dzy innymi r\u00f3wnie\u017c w j\u0119zyku polskim.<\/p>\n

Oleksij KAZAKOW<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Autor relacji przed domem, w kt\u00f3rym w 1825 roku mieszka\u0142 Adam Mickiewicz Odessa \u2013 niezwyk\u0142e, nadmorskie, wielobarwne pod wieloma wzgl\u0119dami miasto \u2013 istny kalejdoskop kultur,…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4008,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[36],"tags":[],"class_list":["post-4007","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-archiwum-2015"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t