{"id":4111,"date":"2012-09-05T04:16:58","date_gmt":"2012-09-05T01:16:58","guid":{"rendered":"https:\/\/dk.com.ua\/po-73-latach-dociekan\/"},"modified":"2012-02-12T05:21:26","modified_gmt":"2012-02-12T03:21:26","slug":"po-73-latach-dociekan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dk.com.ua\/home\/po-73-latach-dociekan\/","title":{"rendered":"Po 73 latach docieka\u0144\u2026"},"content":{"rendered":"

\"11 listopada na Polski Cmentarz Wojenny w Bykowni przybyli: syn spoczywaj\u0105cego tu Miko\u0142aja Cholewy – Marian, wnuk Grzegorz oraz wnuczki pochowanego – Ewa Biskup i Jadwiga Ch\u0142apek<\/strong><\/p>\n

Tragiczne losy swoich ojc\u00f3w i dziadk\u00f3w n\u0119kanych w 1940 r. przez sowieckie NKWD na Ukrainie, nocne aresztowania i bezskuteczne pr\u00f3by nawi\u0105zania kontaktu z rodzin\u0105, to temat wspomnie\u0144, z kt\u00f3rymi ju\u017c od dwudziestu lat dziel\u0105 si\u0119 nasi Czytelnicy. Tym razem mowa p\u00f3jdzie o losie cz\u0142owieka, kt\u00f3ry spoczywa dzi\u015b na Polskim Cmentarzu Wojennym w Bykowni pod Kijowem razem z blisko dwoma tysi\u0105cami Polak\u00f3w z tzw. ukrai\u0144skiej Listy Katy\u0144skiej.<\/p>\n

W przededniu \u015awi\u0119ta Zmar\u0142ych otrzymali\u015bmy wzruszaj\u0105c\u0105 wiadomo\u015b\u0107, \u017ce 1 listopada przyb\u0119dzie do Kijowa rodzina Miko\u0142aja Cholewy, by odda\u0107 mu tu ostatni ho\u0142d.<\/p>\n

Pana Mariana Cholew\u0119 ju\u017c w Lesie Bykownia\u0144skim, gdzie spoczywaj\u0105 prochy jego Ojca poprosi\u0142em o kilka s\u0142\u00f3w.<\/p>\n

– W jakich okoliczno\u015bciach dowiedzia\u0142 si\u0119 Pan o tym, \u017ce najbli\u017csza Panu osoba spoczywa w\u0142a\u015bnie tutaj?<\/em><\/strong><\/p>\n

– Poinformowa\u0142 mnie o tym jeden z moich syn\u00f3w Grzegorz, kt\u00f3ry jak m\u00f3j Ojciec r\u00f3wnie\u017c pe\u0142ni\u0142 s\u0142u\u017cb\u0119 w Policji. Pami\u0119tam, \u017ce by\u0142 to zwyk\u0142y dzie\u0144, kiedy telefonicznie oznajmi\u0142 mi, \u017ce dane osobowe jego dziadka, a mojego Ojca Miko\u0142aja widniej\u0105 na tzw. Ukrai\u0144skiej Li\u015bcie Katy\u0144skiej (po wojnie rodzina szuka\u0142a Miko\u0142aja Cholewa za po\u015brednictwem Polskiego Czerwonego Krzy\u017ca – bez skutku, a po roku 1989 nie widnia\u0142 na \u017cadnej z List Katy\u0144skich).<\/p>\n

\"Miko\u0142ajMiko\u0142aj Cholewa (1933 r. – \u017bandarmeria) <\/strong><\/p>\n

P\u00f3\u017aniej syn skontaktowa\u0142 si\u0119 z Rad\u0105 Ochrony Pami\u0119ci Walk i M\u0119cze\u0144stwa w sprawie potwierdzenie to\u017csamo\u015bci mojego Ojca przesy\u0142aj\u0105c akt urodzenia, inne zachowane dokumenty, zdj\u0119cia rodzinne w tym zdj\u0119cia Ojca w mundurze policyjnym.<\/p>\n

Na dw\u00f3ch zdj\u0119ciach m\u00f3j Ojciec ubrany jest w mundur policyjny, a na jego czapce widnieje nr s\u0142u\u017cbowy 1293. To by\u0142a prze\u0142omowa informacja, gdy\u017c odznak\u0119 policyjn\u0105 z tym w\u0142a\u015bnie numerem odnaleziono w trakcie ekshumacji ofiar NKWD pochowanych w Bykowni. Kilka dni p\u00f3\u017aniej eksperci ROPWiM potwierdzili, \u017ce m\u00f3j Ojciec zosta\u0142 zidentyfikowany jako si\u00f3dma ofiara NKWD, kt\u00f3rej zw\u0142oki spoczywaj\u0105 w Bykowni.<\/p>\n

– Kiedy widzia\u0142 Pan Ojca po raz ostatni?<\/em><\/strong><\/p>\n

Zaczn\u0119 od tego, \u017ce urodzi\u0142em si\u0119 w 1934r. Jestem jednym z trzech syn\u00f3w Miko\u0142aja Cholewy. Moi bracia \u015bp. Mieczys\u0142aw i W\u0142adys\u0142aw niestety nigdy nie poznali miejsca spoczynku Ojca. Gdy rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 wojna mia\u0142em zaledwie niespe\u0142na 5 lat, ale mimo to du\u017co pami\u0119tam z tamtego tragicznego okresu.<\/p>\n

\"Miko\u0142ajMiko\u0142aj Cholewa <\/strong>w Krynicy (<\/strong>na jego czapce widnieje nr s\u0142u\u017cbowy<\/strong> 1293)<\/p>\n

Po wybuchu II wojny \u015bwiatowej i agresji Niemiec na Polsk\u0119 rodzina ewakuowa\u0142a si\u0119 na wsch\u00f3d – to by\u0142 ostatni dzie\u0144, kiedy widzia\u0142em Ojca (Miko\u0142aj Cholewa pozosta\u0142 w Jaworznie, a kilka dni po naszej ewakuacji r\u00f3wnie\u017c dosta\u0142 rozkaz przemieszczania si\u0119 na
wsch\u00f3d).<\/p>\n

Pami\u0119tam jak podczas naszej ucieczki na wsch\u00f3d bezinteresownie pomaga\u0142o nam w drodze wielu Polak\u00f3w, zw\u0142aszcza na wsiach, gdzie mogli\u015bmy liczy\u0107 na darmowy posi\u0142ek, nocleg i dobre s\u0142owo.<\/p>\n

Niestety podczas przeprawy przez rzek\u0119 San \u017co\u0142nierze Wojska Polskiego poinformowali nas, \u017ce ze wschodu atakuj\u0105 Polsk\u0119 sowieci i zalecili nam powr\u00f3t. Na szcz\u0119\u015bcie pomimo wielu sowieckich nalot\u00f3w na wojska i drogi ewakuacyjne ludno\u015bci cywilnej – kt\u00f3rymi przemieszczali\u015bmy si\u0119 – uda\u0142o nam si\u0119 bezpiecznie dotrze\u0107 do miejscowo\u015bci Kolbusz\u00f3w. Pami\u0119tam, jak w jakim\u015b du\u017cym parku dostawali\u015bmy od polskich \u017co\u0142nierzy chleb brytfankowy (to taki pe\u0142noziarnisty chleb <\/em>z m\u0105ki \u017cytniej i pszennej na zakwasie) i zup\u0119 z kuchni polowej. Potem dotarli\u015bmy do Cycowa (obecnie woj. lubelskie) gdzie przez prawie dwa tygodnie bezinteresownie opiekowa\u0142a si\u0119 nami pewna rodzina z tego miasta, daj\u0105c nam wy\u017cywienie i zapewniaj\u0105c nocleg.<\/p>\n

\"OdznakaOdznaka policyjna z numerem posterunkowego M. Cholewy<\/strong><\/p>\n

Po zaprzestaniu walk i ustaleniu ostatecznego podzia\u0142u terenu Polski na strefy okupowane przez Niemc\u00f3w i Sowiet\u00f3w udali\u015bmy si\u0119 do Lublina (na t\u0119 okoliczno\u015b\u0107 zachowa\u0142 si\u0119 dokument w postaci bonu \u017cywno\u015bciowego).<\/p>\n

Postanowili\u015bmy wr\u00f3ci\u0107 do Jaworzna. W\u015br\u00f3d nas by\u0142a jedna osoba (z innej rodziny) znaj\u0105ca j\u0119zyk niemiecki. Ona w\u0142a\u015bnie rozmawia\u0142a z Niemcami. Nie wiem co im m\u00f3wi\u0142a, ale nam kaza\u0142a siedzie\u0107 cicho podczas licznych kontroli. Pami\u0119tam, \u017ce w Lublinie uda\u0142o nam si\u0119 dosta\u0107 do poci\u0105gu towarowego, jad\u0105cego w okolice Jaworzna. Weszli\u015bmy do wagon\u00f3w w\u0119glarek i po jakim\u015b czasie byli\u015bmy ju\u017c w okolicach okupowanego w\u00f3wczas Jaworzna.<\/p>\n

Po powrocie do rodzinnego miasta moja mama Helena dowiedzia\u0142a si\u0119 od nieznanych mi os\u00f3b, \u017ce Ojciec kilka dni po naszej ewakuacji dosta\u0142 polecenie s\u0142u\u017cbowe uda\u0107 si\u0119 na wsch\u00f3d. Po raz ostatni \u017cywego widziano Go na terenie wschodniej II RP we wrze\u015bniu 1939 r.<\/p>\n

\"ZZ tragiczn\u0105 kart\u0105 historii cmentarzyska w Bykowni rodzin\u0119 Miko\u0142aja Cholewy zapozna\u0142 konsul generalny RP w Kijowie Rafa\u0142 Wolski<\/strong><\/p>\n

Podczas wojny moi bracia Mieczys\u0142aw i W\u0142adys\u0142aw Cholewa zostali zes\u0142ani na przymusowe roboty na teren Niemiec, a zatem przy matce Niemcy zostawili jedynie mnie – niespe\u0142na pi\u0119cioletniego syna bez \u015brodk\u00f3w do \u017cycia.<\/p>\n

Szcz\u0119\u015bliwie, po wojnie, bracia \u017cywi wr\u00f3cili do Jaworzna, ale nie do II RP, lecz do PRL-u gdzie rodzina, jak r\u00f3wnie\u017c i ja by\u0142em prze\u015bladowany politycznie. Po osi\u0105gni\u0119ciu dojrza\u0142o\u015bci, skierowano mnie (w latach 1954-1956) do prac przymusowych w Wojskowych G\u00f3rniczych Batalionach Pracy.<\/p>\n

– Czy potem otrzymywa\u0142 Pan jakiekolwiek wiadomo\u015bci o Ojcu? <\/em><\/strong><\/p>\n

Niestety po aresztowaniu mojego Ojca nie otrzymali\u015bmy \u017cadnej informacji. Uznawali\u015bmy, \u017ce zosta\u0142 zamordowany przez Sowiet\u00f3w, jak wielu innych Polak\u00f3w. Na mocy wyroku s\u0105du w 1947r. zosta\u0142 uznany za zmar\u0142ego.<\/p>\n

– Czy kto\u015b z Pana znajomych prze\u017cy\u0142 podobny los?<\/em><\/strong><\/p>\n

– Znam przypadek rodzin policyjnych (Pa\u0142ka, Uszczyk) z Jaworzna, kt\u00f3rych ojcowie jako funkcjonariusze Policji Pa\u0144stwowej II RP zagin\u0119li we wrze\u015bniu 1939r. Z przekazu matki, pami\u0119tam, \u017ce mieli oni przemieszcza\u0107 si\u0119 na wsch\u00f3d Polski, a nast\u0119pnie do Rumunii lub na
W\u0119gry.<\/p>\n

\"JedenJeden z trzech syn\u00f3w doczeka\u0142 si\u0119 spotkania\u00a0z prochami Ojca. Napis na wst\u0119dze wie\u0144ca: Miko\u0142ajowi Cholewie \u2013 policjantowi II RP z Jaworzna. Kochany Ojcze, Dziadku, Pradziadku – Spoczywaj w Pokoju<\/strong><\/p>\n

– A jakie my\u015bli towarzysz\u0105 Panu dzisiaj, w tym smutnym miejscu..?<\/em><\/strong><\/p>\n

– W g\u0142owie mi si\u0119 nie mie\u015bci, \u017ce to a\u017c po 73 latach los zrz\u0105dzi\u0142 mi to spotkanie z Ojcem, spotkanie, kt\u00f3rego moi bracia, niestety nie doczekali si\u0119 \u2026<\/p>\n

Rozmawia\u0142 Stanis\u0142aw PANTELUK<\/strong><\/p>\n

P.S.<\/em><\/p>\n

Ju\u017c po powrocie do Polski pan Grzegorz, wnuk Miko\u0142aja Cholewy przys\u0142a\u0142 nam list, w kt\u00f3rym m.in. pisze:<\/p>\n

\u201ePrze\u017cycia dotycz\u0105ce naszego pobytu na Cmentarzu Wojennym w Bykowni na pewno nie s\u0105 do opisania. Dzi\u0119kujemy wszystkim, kt\u00f3rzy pomogli odnale\u017a\u0107 Rodzinie drog\u0119 do grobu naszego Ojca, Dziadka, Pradziadka i Prapradziadka. By\u0142a to dla nas bardzo wzruszaj\u0105ca i podnios\u0142a chwila, mogli\u015bmy z\u0142o\u017cy\u0107 ho\u0142d Naszej najbli\u017cszej osobie, jak r\u00f3wnie\u017c pozosta\u0142ym ofiarom NKWD, kt\u00f3re spoczywaj\u0105 w polskiej, jak i ukrai\u0144skiej cz\u0119\u015bci cmentarza. T\u0119 wizyt\u0119 b\u0119dziemy pami\u0119ta\u0107 wiecznie i ju\u017c dzielimy si\u0119 refleksjami, prze\u017cyciami, jakie nam towarzyszy\u0142y z rodzin\u0105, kt\u00f3ra nie mog\u0142a z nami uczestniczy\u0107 w tym podnios\u0142ym wydarzeniu.<\/em><\/p>\n

Pragniemy podzi\u0119kowa\u0107 przedstawicielom Wydzia\u0142u Konsularnego Ambasady RP w Kijowie za pomoc udzielon\u0105 nam po przybyciu do Kijowa, ksi\u0119dzu Leszkowi, kt\u00f3ry wraz z nami pomodli\u0142 si\u0119 za dusz\u0119 mojego Dziadka i innych ofiar NKWD, jak r\u00f3wnie\u017c Andrzejowi Amonsowi, kt\u00f3ry nam towarzyszy\u0142 w te wzruszaj\u0105ce chwile.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

1 listopada na Polski Cmentarz Wojenny w Bykowni przybyli: syn spoczywaj\u0105cego tu Miko\u0142aja Cholewy – Marian, wnuk Grzegorz oraz wnuczki pochowanego – Ewa Biskup i…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4112,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[33],"tags":[],"class_list":["post-4111","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-archiwum-2012"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t