Niedawne zebranie Kijowskiego Polskiego Zgromadzenia Szlacheckiego \u201eZgoda\u201d im. Marjana Malowskiego pozostanie si\u0119 w pami\u0119ci jego uczestnik\u00f3w gdy\u017c zebranie odwiedzi\u0142y go nieprzeci\u0119tne osobisto\u015bci – ma\u0142\u017ce\u0144stwo Heleny i Tymura Litowczenk\u00f3w – wybitnych pisarzy ukrai\u0144skich, autor\u00f3w ca\u0142ego zestawu powie\u015bci historycznych, jakie zaciekawi\u0142y wszystkich zainteresowanych stosunkami polsko-ukrai\u0144skimi w ci\u0105gu wiek\u00f3w.<\/p>\n
Na naszym zebraniu, kt\u00f3re odby\u0142o si\u0119 w Centrum ds. Rodziny i Kobiet Szewczenkowskiej Dzielnicy m. Kijowa. ma\u0142\u017ce\u0144stwo prezentowa\u0142o swoj\u0105 now\u0105 powie\u015b\u0107, wydan\u0105 przez charkowskie wydawnictwo \u201eFolio\u201d pt. \u201eFatalny b\u0142\u0105d\u201d. Utw\u00f3r po\u015bwi\u0119cony jest praktycznie ca\u0142kiem nieznanej postaci historii polsko-ukrai\u0144skiej – pu\u0142kownikowi Jerzemu Nemyryczowi, kt\u00f3ry 355 lat temu m\u00f3g\u0142by uczyni\u0107 Ukrain\u0119 prawdziwym wolnym krajem europejskim.<\/p>\n
Powie\u015b\u0107 \u201eB\u0142\u0105d fatalny\u201d wchodzi do cyklu powie\u015bci historycznych wsp\u00f3\u0142autor\u00f3w na temat wydarze\u0144, odbywaj\u0105cych si\u0119 na Ukrainie w okresie XVI-XVIII wieku. G\u0142\u00f3wny bohater utworu \u2013 zapomniany przez historyk\u00f3w Jurij (Jerzy) Nemyrycz. By\u0142 on wybitnym dow\u00f3dc\u0105 i dyplomat\u0105 swoich czas\u00f3w, pomocnikiem i przyjacielem hetmana Wygowskiego. Tego Wygowskiego, pod dow\u00f3dztwem kt\u00f3rego w 1659 roku ukrai\u0144ska armia kozacka zwyci\u0119\u017cy\u0142a moskiewsk\u0105 hord\u0119 w s\u0142ynnej bitwie Konotopskiej.<\/p>\n
Nemyrycz by\u0142 cz\u0142owiekiem wszechstronnie utalentowanym. Dlatego zyska\u0142 s\u0142aw\u0119 nie tylko na polu walki, ale jak i dyplomata. Jego los jest tragicznym: na pocz\u0105tku s\u0142u\u017cy\u0142 kr\u00f3lowi polskiemu Zygmuntowi. Ale kr\u00f3l, niestety, nie oceni\u0142 nale\u017cycie jego oddanej s\u0142u\u017cby. I wtedy szlachcic z Litwy przeszed\u0142 do armii kozackiej hetmana Wygowskiego. Jurij Nemyrycz sta\u0142 jednym z ideolog\u00f3w stworzenia Wielkiego Ksi\u0119stwa Ruskiego.<\/p>\n
Patrzy w przysz\u0142o\u015b\u0107 jak m\u0105\u017c stanu. A przysz\u0142o\u015b\u0107 t\u0119 widzia\u0142 we wsp\u00f3lnym pa\u0144stwie trzech zaprzyja\u017anionych narod\u00f3w: polskiego, litewskiego i ruskiego (tzn. ukrai\u0144skiego). Sam bohater ksi\u0105\u017cki swoj\u0105 osobowo\u015bci\u0105 \u0142\u0105czy trzy narody: szlachcic, kt\u00f3ry urodzi\u0142 si\u0119 na Litwie, s\u0142u\u017cy\u0142 kr\u00f3lowi polskiemu i stworzy\u0142 plan wej\u015bcia Ukrainy do Europy!\u00a0 \u00a0Jego tragiczna \u015bmier\u0107 udowadnia jak cz\u0119sto wsp\u00f3\u0142cze\u015bni mu ludzie niesprawiedliwie oceniali najlepszych syn\u00f3w swego narodu. I dopiero po latach ocena ta zmieni\u0142a si\u0119 na pozytywn\u0105.<\/p>\n
\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0\u00a0 A zatem, widzimy \u2013 opowiada wsp\u00f3\u0142autor powie\u015bci T. Lytowczenko \u2013 Ukraina jeszcze 355 lat temu mia\u0142a ca\u0142kiem realn\u0105 szans\u0119 sta\u0107 prawdziwym krajem europejskim – niepodleg\u0142ym, mocnym i post\u0119powym, jak na miar\u0119 XVII wieku. I chocia\u017c pa\u0144stwo to by\u0142oby i z pewn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 ludno\u015bci o wyznaniu prawos\u0142awnym jak i katolickim, ale w nim nie by\u0142oby w nim tej niesamowitej dziko\u015bci Moskiewszczyzny. Tu by\u0142by post\u0119powy system zarz\u0105dzania pa\u0144stwowego. A jednak… z takiej ewentualno\u015bci historycznej nie uda\u0142o si\u0119 skorzysta\u0107. Powie\u015b\u0107 po\u015bwi\u0119cona 355-ej rocznicy bitwy pod Konotopem i 355-ej rocznicy zgonu Jerzego Nemyrycza \u2013 marzyciela, romantyka, awanturnika, polsko-ukrai\u0144skiego intelektualisty XVII wieku, znanego mecenasa, adepta wyboru europejskiego.<\/p>\n
\u201eCiekawe, \u017ce \u201eFatalny b\u0142\u0105d\u201d mia\u0142 ukaza\u0107 si\u0119 jeszcze w ubieg\u0142ym roku \u2013 obja\u015bnia Helena Litowczenko \u2013 ale okaza\u0142o si\u0119, \u017ce o Nemyryczu przetrwa\u0142o bardzo ma\u0142o wiadomo\u015bci, zapewne dlatego, i\u017c jest on niewdzi\u0119czn\u0105 postaci\u0105 jak dla polskich, tak i dla ukrai\u0144skich historyk\u00f3w. Przysz\u0142o si\u0119 prowadzi\u0107 szerok\u0105 korespondencj\u0119 na Ukrainie i w Polsce, odnale\u017a\u0107 stare dokumenty z bibliotek, muze\u00f3w naszych kraj\u00f3w. I oto ksi\u0105\u017cka ukaza\u0142a si\u0119 \u2013 by\u0142o nie\u0142atwo, ale napisali\u015bmy ksi\u0105\u017ck\u0119 o zapomnianej, aczkolwiek tak wielkiej postaci!\u201d<\/p>\n
Powie\u015b\u0107 Litowczenk\u00f3w jest pozycj\u0105 warto\u015bciow\u0105 jeszcze i dlatego, \u017ce dowodzi dobitnie \u2013 historia to nie tylko lista dat, ale i samo \u017cycie we wszystkich jego odmianach \u2013 powiedzia\u0142 Marsza\u0142ek \u201eZgody\u201d Roman Malowski. Ka\u017cda nast\u0119pna powie\u015b\u0107 Litowczenk\u00f3w jest lepsza od poprzedniej. To ma\u0142\u017ce\u0144stwo udoskonala swoje mistrzostwo. \u201eFatalny b\u0142\u0105d\u201d \u2013 to \u00a0ca\u0142a epopeja historyczna, kt\u00f3ra otwiera czytelnikowi histori\u0119, kultur\u0119, pogl\u0105dy, mi\u0142o\u015b\u0107 i intrygi tych lat. I po raz pierwszy w ukrai\u0144skiej literaturze Bogdan Chmielnicki wyrzuca sobie, id\u0105c w\u00a0 za\u015bwiaty, \u017ce odda\u0142 nar\u00f3d ukrai\u0144ski na powa\u0142\u0119 katom rosyjskim… A w\u0142a\u015bnie to tak i by\u0142o, a w radzieckich i rosyjskich szko\u0142ach tego nie uczyli. Chocia\u017c i teraz \u201eniekt\u00f3rzy towarzysze\u201d l\u017c\u0105 o przyja\u017ani ukrai\u0144sko-rosyjskiej \u201epo wsze czasy!\u201d, a to co odbywa si\u0119 teraz to… tak sobie \u2013 nic trwa\u0142ego.<\/p>\n
Natomiast z tej powie\u015bci dowiadujemy si\u0119: je\u017celiby 355 lat temu Nemyrowiczowi uda\u0142o si\u0119 to, co on planowa\u0142, to nie by\u0142oby tych nieszcz\u0119\u015b\u0107 nast\u0119pnych wiek\u00f3w tej pa\u0144stwowej pi\u0119\u015bci hord azjatyckich! Niestety historia zna trybu warunkowego. I Ukrai\u0144cy tylko teraz zaczynaj\u0105 swoj\u0105 drog\u0119 do Europy, gdzie ju\u017c znajduje si\u0119 Polska. Jeste\u015bmy szcz\u0119\u015bliwi, \u017ce chocia\u017cby teraz marzenia Jurija Nemyrycza powoli, ale wcielaj\u0105 si\u0119 w \u017cycie.<\/p>\n
By\u0142oby \u015bwietnie, gdyby kto\u015b w Polsce przet\u0142umaczy\u0142 t\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119 i opublikowa\u0142. A zatem szukamy t\u0142umacza i wydawcy!<\/p>\n
Igor Sok\u00f3\u0142<\/strong> (kandydat nauk filologicznych) Niedawne zebranie Kijowskiego Polskiego Zgromadzenia Szlacheckiego \u201eZgoda\u201d im. Marjana Malowskiego pozostanie si\u0119 w pami\u0119ci jego uczestnik\u00f3w gdy\u017c zebranie odwiedzi\u0142y go nieprzeci\u0119tne osobisto\u015bci – ma\u0142\u017ce\u0144stwo Heleny…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[37],"tags":[],"class_list":["post-4217","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-archiwum-2016"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"aioseo_head":"\n\t\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t\n\t\t
Oprac. Sergiusz Modrij, Katarzyna Zacharowa.<\/em><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"